Πάρκο Νοτίου Αιγαίου: Τι σημαίνει για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος

Άνοιξε ο δρόμος για την ολο­κλή­ρωση της θεσμο­θέ­τη­σης του Εθνικού Θαλάσ­σιου Πάρκου Νοτίου Αιγαίου 1 – Νότιες Κυκλά­δες, μετά την έγκριση των Ειδικών Περι­βαλ­λο­ντι­κών Μελετών (ΕΠΜ) 8Α και 8Β για τις περιο­χές του Δικτύου Natura 2000 στο Νότιο Αιγαίο.

Πρό­κει­ται για ένα καθο­ρι­στικό βήμα που επι­τρέ­πει πλέον τη σύνταξη του σχεδίου Προ­ε­δρι­κού Δια­τάγ­μα­τος, το οποίο θα ορίσει το θεσμικό πλαίσιο λει­τουρ­γίας του Πάρκου συμ­βάλ­λο­ντας καθο­ρι­στικά στην απο­τε­λε­σμα­τική προ­στα­σία του θαλάσ­σιου περι­βάλ­λο­ντος.

Προ­στα­σία απει­λού­με­νων ειδών

Οι δύο μελέτες καλύ­πτουν τόσο τις χερ­σαίες όσο και τις θαλάσ­σιες εκτά­σεις των μεγα­λύ­τε­ρων νησιών της περιο­χής, συμπλη­ρώ­νο­ντας το σύνολο των απαι­τού­με­νων παρεμ­βά­σεων που είχαν ξεκι­νή­σει με την έγκριση της αντί­στοι­χης μελέτης για το θαλάσ­σιο τμήμα στα τέλη του 2025. Με τον τρόπο αυτό δια­μορ­φώ­νε­ται για πρώτη φορά ένα ολο­κλη­ρω­μένο και συνε­κτικό πλαίσιο προ­στα­σίας για το σύνολο των Κυκλά­δων, τμήμα των Δωδε­κα­νή­σων, αλλά και για νησίδες όπως η Φαλ­κο­νέρα και η Βελο­πούλα στο Μυρτώο Πέλαγος.

Στο επί­κε­ντρο των ΕΠΜ βρί­σκε­ται η θέσπιση σαφών ζωνών προ­στα­σίας, ο καθο­ρι­σμός επι­τρε­πό­με­νων χρήσεων γης και δρα­στη­ριο­τή­των, καθώς και η πρό­βλεψη συγκε­κρι­μέ­νων μέτρων δια­χεί­ρι­σης. Στόχος είναι η δια­τή­ρηση των οικο­συ­στη­μά­των και η εξι­σορ­ρό­πηση της περι­βαλ­λο­ντι­κής προ­στα­σίας με ήπιες μορφές ανά­πτυ­ξης.

Ιδιαί­τερη έμφαση δίνεται στην προ­στα­σία απει­λού­με­νων ειδών, όπως η μεσο­γειακή φώκια, τα κητώδη και οι θαλάσ­σιες χελώνες, αλλά και στην ορνι­θο­πα­νίδα και τα ενδη­μικά είδη των νησίδων. Παράλ­ληλα, προ­στα­τεύ­ο­νται κρί­σι­μοι τύποι οικο­τό­πων, με έμφαση στα θαλάσ­σια λιβάδια Ποσει­δω­νίας, τα οποία απο­τε­λούν βασικό πυλώνα της θαλάσ­σιας βιο­ποι­κι­λό­τη­τας.

Οι ρυθ­μί­σεις και το πλαίσιο

Οι νέες ρυθ­μί­σεις ανα­γνω­ρί­ζουν τον ιδιαί­τερο χαρα­κτήρα των νησιω­τι­κών περιο­χών και επι­χει­ρούν να δια­σφα­λί­σουν την ισορ­ρο­πία μεταξύ περι­βαλ­λο­ντι­κής προ­στα­σίας και τοπικής οικο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας. Στο πλαίσιο αυτό, δια­τη­ρού­νται παρα­δο­σια­κές δρα­στη­ριό­τη­τες όπως η γεωργία, η κτη­νο­τρο­φία, η μελισ­σο­κο­μία και η αλιεία, υπό συγκε­κρι­μέ­νους όρους που προ­στα­τεύ­ουν το φυσικό τοπίο.

Παράλ­ληλα, εισά­γε­ται σαφές πλαίσιο για την του­ρι­στική ανά­πτυξη, με περιο­ρι­σμούς και κανόνες που στο­χεύ­ουν στη δια­σφά­λιση της φέρου­σας ικα­νό­τη­τας των νησιών. Ειδικές προ­βλέ­ψεις περι­λαμ­βά­νο­νται και για τη δια­χεί­ριση της αγκυ­ρο­βό­λη­σης σκαφών, με την προ­ώ­θηση φιλικών προς τα λιβάδια Ποσει­δω­νίας λύσεων.

Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, η έγκριση των ΕΠΜ 8Α και 8Β ενι­σχύει την προ­στα­σία της φυσικής κλη­ρο­νο­μιάς, δημιουρ­γεί σαφές πλαίσιο για επεν­δύ­σεις και δρα­στη­ριό­τη­τες και ενι­σχύει τη βιώσιμη ανά­πτυξη των νησιών. Παράλ­ληλα, υλο­ποιεί­ται η δέσμευση για τη δημιουρ­γία δύο μεγάλων εθνικών θαλάσ­σιων πάρκων σε Νότιο Αιγαίο και Ιόνιο, τοπο­θε­τώ­ντας τη χώρα στην πρω­το­πο­ρία της ευρω­παϊ­κής περι­βαλ­λο­ντι­κής πολι­τι­κής.

Μάλιστα, το WWF, με ανα­κοί­νωσή του χαι­ρε­τί­ζει την εξέλιξη, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι απο­τε­λεί σημα­ντικό βήμα για την προ­στα­σία της θαλάσ­σιας βιο­ποι­κι­λό­τη­τας, ενώ τονίζει την ανάγκη για άμεση εφαρ­μογή και απο­τε­λε­σμα­τική δια­χεί­ριση του νέου πλαι­σίου.

Πηγή: ethnos.gr