• Παρά το κώλυμα υπογραφής που διαπίστωσε το Ελεγκτικό Συνέδριο για το έργο αποκατάστασης του ιστορικού σχολικού συγκροτήματος, ο Δήμος Ρόδου κινεί παράλληλο μέτωπο και φέρνει τη Δευτέρα ενώπιον της Δημοτικής Επιτροπής αίτημα χρηματοδότησης 400.000 ευρώ για προκατασκευασμένους οικίσκους που θα στεγάσουν τις σχολικές μονάδες κατά τη διάρκεια της ανακατασκευής
Το σχολικό συγκρότημα της Ακαδημίας Ρόδου παραμένει σε εκκρεμότητα. Το Ε’ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, όπως απεκάλυψε η «δημοκρατική» έβαλε φρένο στην υπογραφή της προγραμματικής σύμβασης μεταξύ του Δήμου Ρόδου και του αναπτυξιακού οργανισμού, διαπιστώνοντας με την απόφαση 110/2026 ουσιώδη πλημμέλεια στη στελέχωση του φορέα υλοποίησης.
Παρ’ όλα αυτά, η δημοτική αρχή δεν περιμένει. Τη Δευτέρα 27 Απριλίου 2026, στις 10:00, η Δημοτική Επιτροπή συνεδριάζει σε τακτική σύνοδο στο Δημοτικό Κατάστημα της πλατείας Ελευθερίας, και στην ημερήσια διάταξη βρίσκεται εισήγηση της αντιδημάρχου Παιδείας και Νέας Γενιάς κ. Σταματίας Γιαννέλη για έγκριση πρότασης χρηματοδότησης 400.000 ευρώ, που απευθύνεται στο Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου και αφορά στην προμήθεια και εγκατάσταση προκατασκευασμένων οικίσκων.
Ένα κτήριο με ιστορία και πολλαπλή χρήση
Το συγκρότημα της Ακαδημίας δεν είναι ένα τυχαίο σχολικό κτήριο. Χτίστηκε από τους Ιταλούς το 1925, σε συνολικό εμβαδόν περίπου 5.100 τετραγωνικών μέτρων, και χαρακτηρίστηκε ιστορικό διατηρητέο μνημείο το 1990. Σήμερα φιλοξενεί έξι εκπαιδευτικές δομές, από πρότυπα πειραματικά δημοτικά σχολεία έως νηπιαγωγεία, γεγονός που καθιστά το ζήτημα της αποκατάστασής του ευθέως συνδεδεμένο με τη σχολική ζωή εκατοντάδων μαθητών και την καθημερινότητα των οικογενειών που τις στελεχώνουν.
Η ανάγκη επισκευής ήταν από καιρό γνωστή. Η εξασφάλιση χρηματοδότησης μέσω του προγράμματος ΦΙΛΟΔΗΜΟΣ ΙΙ, κατόπιν απόφασης του υπουργού Εσωτερικών τον Αύγουστο του 2025, έδειχνε ότι το έργο επιτέλους απογειώνεται. Στις 27 Οκτωβρίου 2025 η Δημοτική Επιτροπή ενέκρινε ομόφωνα προγραμματική σύμβαση συνολικού προϋπολογισμού 5.059.324 ευρώ, βασισμένη στο άρθρο 100 του Ν. 3852/2010, η οποία κατανεμόταν σε τέσσερα διακριτά υποέργα. Το κύριο σώμα, δηλαδή η εκτέλεση των εργασιών επισκευής, προϋπολογίστηκε σε 4.654.324 ευρώ. Οι μελέτες, οι άδειες και τα τεύχη δημοπράτησης κοστολογήθηκαν σε 303.417 ευρώ, μετά από έκπτωση 50% επί της προεκτιμώμενης αμοιβής. Οι απαιτούμενες συνδέσεις με δίκτυα οργανισμών κοινής ωφέλειας ορίστηκαν σε 5.000 ευρώ, ενώ το διοικητικό κόστος του φορέα υλοποίησης προσδιορίστηκε σε 96.582 ευρώ, ποσοστό περίπου 2% επί του προϋπολογισμού των εργασιών. Η χρονική κατανομή των πιστώσεων προέβλεπε 400.000 ευρώ για το 2026, 3.159.324 ευρώ για το 2027 και 1.500.000 ευρώ για το 2028, με συνολική τριετή διάρκεια υλοποίησης και 24 μήνες για την εκτέλεση των εργασιών.
Το Ελεγκτικό Συνέδριο σταμάτησε τη σύμβαση
Ο φάκελος κατατέθηκε στο Ελεγκτικό Συνέδριο στις 13 Ιανουαρίου 2026 και συμπληρώθηκε στις 4 Φεβρουαρίου 2026, κατόπιν αναβλητικής πράξης που ζητούσε πρόσθετα στοιχεία. Ακολούθησε η έκδοση της απόφασης 110/2026, με την οποία το Ε’ Κλιμάκιο διαπίστωσε κώλυμα υπογραφής. Το ανώτατο δημοσιονομικό δικαστήριο δεν αμφισβήτησε τη σκοπιμότητα του έργου ούτε έκρινε παράτυπη τη συνολική δομή της σύμβασης. Αναγνώρισε ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις για ενδοϋπηρεσιακή ανάθεση, ότι η αναγκαιότητα αιτιολογείται ειδικά και τεκμηριωμένα, και ότι τα βασικά στοιχεία της σύμβασης, δηλαδή ο προϋπολογισμός, η χρηματοδότηση, το χρονοδιάγραμμα και οι υποχρεώσεις των μερών, προσδιορίζονται επαρκώς. Αναγνώρισε επίσης ότι ο Δήμος Ρόδου ασκεί επί του αναπτυξιακού οργανισμού έλεγχο ανάλογο εκείνου που ασκεί στις δικές του υπηρεσίες, ως μοναδικός μέτοχός του, και ότι η αμοιβή του οργανισμού για τα 2 υποέργα που τον αφορούν κρίθηκε εύλογη, χωρίς στοιχεία επικάλυψης ή διπλής χρέωσης.
Το κώλυμα προέκυψε από 2 συγκεκριμένα ευρήματα.
Η απουσία μόνιμου προσωπικού στην κρίσιμη Διεύθυνση
Το πρώτο και ουσιωδέστερο αφορά στη στελέχωση της Διεύθυνσης Τεχνικών Έργων και Μελετών του αναπτυξιακού οργανισμού. Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι μόνον οι θέσεις των Προϊσταμένων Διευθύνσεων είναι καλυμμένες από τακτικό προσωπικό, προσληφθέν μέσω διαδικασιών που διασφαλίζουν τον αδέσμευτο χαρακτήρα της επιλογής. Τα επιμέρους τμήματα και γραφεία, δηλαδή οι μονάδες που φέρουν την εξειδικευμένη εκτελεστική αρμοδιότητα, δεν διαθέτουν έστω και έναν τακτικό υπάλληλο.
Η νομοθεσία για τους αναπτυξιακούς οργανισμούς διακρίνει ρητά το προσωπικό σε τακτικό και έκτακτο, χωρίς να περιορίζει το τακτικό αποκλειστικά στους Διευθυντές. Χωρίς μόνιμο προσωπικό στις κρίσιμες οργανωτικές μονάδες, η υλοποίηση δεν μπορεί να θεωρηθεί εκτέλεση «με ίδια μέσα», όπως απαιτεί η νομοθεσία για τις in-house αναθέσεις. Κατά το Κλιμάκιο, η κατάσταση αυτή αλλοιώνει τη θεμελιώδη προϋπόθεση που δικαιολογεί την εξαίρεση από τις ανταγωνιστικές διαδικασίες του νόμου περί δημοσίων συμβάσεων και δημιουργεί «διοικητική ασυνέχεια» που δεν εξυπηρετεί τον νόμιμο σκοπό των αναπτυξιακών οργανισμών ως σταθερών αναπτυξιακών βραχιόνων των δήμων.
Επιβαρυντικό στοιχείο στάθηκε το γεγονός ότι το ίδιο ακριβώς πρόβλημα είχε εντοπιστεί σε προγενέστερη απόφαση του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, που αφορούσε στον ίδιο οργανισμό. Παρά ταύτα, ο φορέας δεν φέρεται να έχει προβεί, έστω τυπικά, σε προσλήψεις τακτικού προσωπικού στις επιμέρους μονάδες. Η πιστοποίηση ISO 9001:2015 που επικαλέστηκε ο οργανισμός κρίθηκε ανεπαρκής να αναπληρώσει αυτή την οργανωτική αδυναμία, καθώς αφορά στη διαχειριστική ωριμότητα των διαδικασιών και όχι στην παρουσία μόνιμου ανθρώπινου δυναμικού. Εξίσου απορρίφθηκε η επίκληση της διάταξης που επιτρέπει στο έκτακτο προσωπικό να συντάσσει μελέτες και τεύχη δημοπράτησης υπό τη διεύθυνση του προϊσταμένου Τεχνικής Υπηρεσίας. Το Κλιμάκιο διευκρίνισε ότι η διάταξη αυτή έχει «διαδικαστική» και όχι «οργανωτική» φύση, και δεν νομιμοποιεί τη λειτουργία του οργανισμού αποκλειστικά με έκτακτους συνεργάτες.
Η δεύτερη παρατυπία με την Επιτροπή Παρακολούθησης
Το δεύτερο εύρημα αφορά στην οριοθέτηση των αρμοδιοτήτων της Κοινής Επιτροπής Παρακολούθησης. Σύμφωνα με τους όρους του σχεδίου σύμβασης, παράταση της συνολικής διάρκειάς της ή τροποποίηση επιμέρους όρων μπορούσε να αποφασιστεί με σύμφωνη γνώμη της Επιτροπής, η οποία αποτελείται από 2 εκπροσώπους του Δήμου και 1 εκπρόσωπο του αναπτυξιακού οργανισμού. Αυτή η σύνθεση επιτρέπει λήψη αποφάσεων που δεσμεύουν και τα 2 συμβαλλόμενα μέρη, αρκεί να συμφωνεί ένα μόνο εξ αυτών, καταργώντας κατ’ αποτέλεσμα την αρμοδιότητα της Δημοτικής Επιτροπής και του Διοικητικού Συμβουλίου του οργανισμού να αποφασίζουν για τροποποιήσεις και παρατάσεις.
Η παρατυπία αυτή χαρακτηρίστηκε από το Κλιμάκιο ως μη ουσιώδης, με την έννοια ότι δεν καθιστά εκ μόνης αυτής αδύνατη την υπογραφή.
Κρίθηκε ότι αρκεί η αναμόρφωση των σχετικών διατάξεων, ώστε κάθε τροποποίηση ή παράταση να απαιτεί έγγραφη κοινή συμφωνία και απόφαση των αρμόδιων συλλογικών οργάνων, κατόπιν εισήγησης της Επιτροπής.
Οι οικίσκοι ως γέφυρα για τη σχολική συνέχεια
Στο πλαίσιο αυτής της παγωμένης εικόνας για το κεντρικό έργο, η Δημοτική Επιτροπή καλείται τη Δευτέρα 27 Απριλίου 2026 να εγκρίνει μια παράλληλη κίνηση που αφορά άμεσα στη σχολική συνέχεια. Η εισήγηση της κ. Γιαννέλη, που έχει καταρτιστεί από τη Διεύθυνση Παιδείας και Νέας Γενιάς του Δήμου, απευθύνεται στο Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου και ζητά χρηματοδότηση 400.000 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ, για την προμήθεια, μεταφορά, εγκατάσταση και βασική λειτουργική υποστήριξη προκατασκευασμένων οικίσκων σε κατάλληλους δημοτικούς χώρους.
Η αναγκαιότητα της παρέμβασης απορρέει από το αυτονόητο: όταν η Ακαδημία τεθεί εκτός λειτουργίας για τη διάρκεια των εργασιών ανακατασκευής, οι έξι εκπαιδευτικές μονάδες που σήμερα στεγάζονται εκεί χρειάζονται στέγη. Μετά από διερεύνηση των διαθέσιμων εναλλακτικών λύσεων, σύμφωνα με την εισήγηση, προέκυψε ότι η εγκατάσταση προκατασκευασμένων οικίσκων αποτελεί τη μόνη άμεσα υλοποιήσιμη και λειτουργικά επαρκή απάντηση για τη μεταβατική περίοδο. Οι δαπάνες αυτές, όπως αναφέρεται ρητά στην εισήγηση, υπερβαίνουν τις οικονομικές δυνατότητες του Δήμου Ρόδου, ιδίως λαμβανομένων υπόψη των αυξημένων υποχρεώσεών του ως νησιωτικού δήμου πρώτης γραμμής.
Ο Δήμος δεσμεύεται για νόμιμη, διαφανή και αποδοτική αξιοποίηση της χρηματοδότησης, υποβάλλοντας κάθε απαιτούμενο στοιχείο παρακολούθησης και οικονομικού απολογισμού. Σημειώνεται επίσης ότι μετά την ολοκλήρωση της ανακατασκευής και την επαναλειτουργία της Ακαδημίας, οι οικίσκοι ενδέχεται να αξιοποιηθούν για την κάλυψη αναγκών άλλων κοινωνικών δομών και υπηρεσιών του Δήμου.
Το χρονοδιάγραμμα παραμένει ανοιχτό
Για το κεντρικό έργο της αποκατάστασης, το τοπίο παραμένει θολό. Η άρση του κωλύματος που διαπίστωσε το Ελεγκτικό Συνέδριο δεν επιτυγχάνεται με απλές αναδιατυπώσεις κάποιων άρθρων της σύμβασης. Απαιτεί ουσιαστική παρέμβαση εκ μέρους του αναπτυξιακού οργανισμού, δηλαδή προσλήψεις τακτικού προσωπικού μέσω νόμιμων διαδικασιών στη Διεύθυνση Τεχνικών Έργων, και στη συνέχεια επανυποβολή για νέο έλεγχο νομιμότητας, αφού πρώτα αναμορφωθούν και οι σχετικοί όροι για τις αρμοδιότητες της Κοινής Επιτροπής Παρακολούθησης. Πότε ακριβώς αυτά τα βήματα θα ολοκληρωθούν παραμένει αδιευκρίνιστο, και μαζί τους παραμένει ανοιχτό το ερώτημα για το πότε το κτήριο που χτίστηκε το 1925 θα αποκτήσει επιτέλους τη συστηματική φροντίδα που χρειάζεται.
