Απάτες phishing: Οι νέες μέθοδοι και τι να προσέχουν οι πολίτες

Η ει­κό­να είναι πλέον γνώ­ρι­μη για χι­λιά­δες πο­λί­τες στην Ελ­λά­δα. Ενα μή­νυ­μα στο κι­νη­τό που φαί­νε­ται να προ­έρ­χε­ται από την τρά­πε­ζα, μια ει­δο­ποί­η­ση για «ύπο­πτη δρα­στη­ριό­τη­τα», ένα link που υπό­σχε­ται άμεση επί­λυ­ση. Η ένα τη­λε­φώ­νη­μα από «εκ­πρό­σω­πο» που ζητά επι­βε­βαί­ω­ση στοι­χεί­ων. Από κά­ποιον που πα­ρι­στά­νει εκ­πρό­σω­πο του λο­γι­στι­κού γρα­φεί­ου με το οποίο συ­νερ­γά­ζε­σαι. Μέσα σε λίγα λεπτά, αν κά­ποιος δεν είναι προ­σε­κτι­κός, μπο­ρεί να βρε­θεί αντι­μέ­τω­πος με άδειους λο­γα­ρια­σμούς.

Το phishing δεν είναι πια μια σπο­ρα­δι­κή απάτη του δια­δι­κτύ­ου. Στην ελ­λη­νι­κή πραγ­μα­τι­κό­τη­τα έχει με­τα­τρα­πεί σε ένα διαρ­κές, εξε­λισ­σό­με­νο φαι­νό­με­νο που ακο­λου­θεί την ψη­φια­κή κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα των πο­λι­τών. SMS, Viber, emails, ακόμα και τη­λε­φω­νι­κές κλή­σεις συν­θέ­τουν ένα πλέγ­μα επι­θέ­σε­ων που βα­σί­ζε­ται λι­γό­τε­ρο στην τε­χνο­λο­γία και πε­ρισ­σό­τε­ρο στην ψυ­χο­λο­γία. «Πατά» πάνω στη βια­σύ­νη, στην ανα­σφά­λεια και στην τάση μας να εμπι­στευό­μα­στε ό,τι μοιά­ζει θε­σμι­κό. Αξιο­ποιεί τη στιγ­μιαία πίεση, την αβε­βαιό­τη­τα και την εύ­κο­λη απο­δο­χή μιας πηγής που δεί­χνει αξιό­πι­στη. Και στο τέλος με­τα­νιώ­νου­με για όλες εκεί­νες τις κι­νή­σεις που κά­να­με πάνω στον πα­νι­κό μας.

Ο υπουρ­γός Ψη­φια­κής Δια­κυ­βέρ­νη­σης και Τε­χνη­τής Νοη­μο­σύ­νης, Δη­μή­τρης Πα­πα­στερ­γί­ου, πα­ρα­δέ­χε­ται ότι το πρό­βλη­μα είναι σύν­θε­το και διαρ­κώς με­τα­βαλ­λό­με­νο. οπως ση­μειώ­νει, γί­νε­ται συ­στη­μα­τι­κή δου­λειά με τους πα­ρό­χους κι­νη­τής τη­λε­φω­νί­ας και ήδη έχει πε­ριο­ρι­στεί σε έναν βαθμό το spoofing — η πρα­κτι­κή κατά την οποία οι απα­τε­ώ­νες εμ­φα­νί­ζο­νται με ψεύ­τι­κο, αλλά φαι­νο­με­νι­κά αξιό­πι­στο αριθ­μό, συχνά προ­σο­μοιώ­νο­ντας τρα­πε­ζι­κές γραμ­μές. Ωστό­σο, όπως το­νί­ζει, νέα ερ­γα­λεία και νέα «κέ­ντρα» απο­στο­λής τέ­τοιων μη­νυ­μά­των εμ­φα­νί­ζο­νται συ­νε­χώς, κα­θι­στώ­ντας την αντι­με­τώ­πι­ση μια διαρ­κή μάχη.

Στην πράξη, οι επι­θέ­σεις έχουν γίνει πιο στο­χευ­μέ­νες και πιο «κα­λο­δου­λε­μέ­νες». Τα μη­νύ­μα­τα δεν έχουν πλέον εμ­φα­νή λάθη, χρη­σι­μο­ποιούν σωστή γλώσ­σα και συχνά εν­σω­μα­τώ­νουν στοι­χεία που μοιά­ζουν απο­λύ­τως αλη­θο­φα­νή. Οι ψεύ­τι­κες ιστο­σε­λί­δες τρα­πε­ζών είναι σχε­δόν πα­νο­μοιό­τυ­πες με τις πραγ­μα­τι­κές, ενώ τα σε­νά­ρια που χρη­σι­μο­ποιού­νται (μπλο­κα­ρι­σμέ­νοι λο­γα­ρια­σμοί, επι­στρο­φές φόρων κλπ) πα­τούν πάνω σε κα­θη­με­ρι­νές ανά­γκες και φό­βους των πο­λι­τών.

Αυτό που ανη­συ­χεί ιδιαί­τε­ρα τις αρχές είναι ότι τα θύ­μα­τα δεν ανή­κουν πλέον μόνο σε ευά­λω­τες ομά­δες. Oπως επι­ση­μαί­νε­ται, ακόμη και νε­ό­τε­ροι ή μορ­φω­μέ­νοι χρή­στες πέ­φτουν θύ­μα­τα, ακρι­βώς επει­δή οι επι­θέ­σεις έχουν γίνει πιο πει­στι­κές και λι­γό­τε­ρο «πρό­χει­ρες» από ό,τι στο πα­ρελ­θόν.

Παρά τις προ­σπά­θειες για τε­χνι­κό πε­ριο­ρι­σμό του φαι­νο­μέ­νου, όπως ο απο­κλει­σμός μη πι­στο­ποι­η­μέ­νων κέ­ντρων απο­στο­λής μη­νυ­μά­των, η πραγ­μα­τι­κό­τη­τα είναι ότι δεν υπάρ­χει ορι­στι­κή λύση. Το phishing προ­σαρ­μό­ζε­ται διαρ­κώς, ακο­λου­θώ­ντας την τε­χνο­λο­γία και εκ­με­ταλ­λευό­με­νο κάθε νέο κα­νά­λι επι­κοι­νω­νί­ας.

Στο ίδιο πλαί­σιο, η Εθνι­κή Αρχή Κυ­βερ­νο­α­σφά­λειας έχει επα­νει­λημ­μέ­να επι­ση­μά­νει ότι οι επι­θέ­σεις phishing και spoofing βα­σί­ζο­νται κυ­ρί­ως στην πλα­στο­προ­σω­πία αξιό­πι­στων φο­ρέ­ων και στην πα­ρα­πλά­νη­ση του χρή­στη μέσω φαι­νο­με­νι­κά «έγκυ­ρων» μη­νυ­μά­των. Οπως το­νί­ζει, οι πο­λί­τες θα πρέ­πει να είναι ιδιαί­τε­ρα προ­σε­κτι­κοί σε μη­νύ­μα­τα που πε­ριέ­χουν συν­δέ­σμους ή ζη­τούν άμεση ενέρ­γεια, καθώς συχνά οδη­γούν σε ψεύ­τι­κες ιστο­σε­λί­δες ή απο­σκο­πούν στην εγκα­τά­στα­ση κα­κό­βου­λου λο­γι­σμι­κού.

Η Αρχή υπο­γραμ­μί­ζει ότι κα­νέ­νας ορ­γα­νι­σμός δεν ζητά ευαί­σθη­τα προ­σω­πι­κά ή τρα­πε­ζι­κά δε­δο­μέ­να μέσω SMS, email ή τη­λε­φω­νι­κών κλή­σε­ων, ενώ εφι­στά την προ­σο­χή στο γε­γο­νός ότι ακόμη και η εμ­φά­νι­ση ενός «έγκυ­ρου» απο­στο­λέα ή αριθ­μού δεν απο­τε­λεί εγ­γύ­η­ση αξιο­πι­στί­ας.

Για τον λόγο αυτό, συ­στή­νει τη δια­σταύ­ρω­ση κάθε ύπο­πτης επι­κοι­νω­νί­ας μέσω επί­ση­μων κα­να­λιών, την απο­φυ­γή ανοίγ­μα­τος συν­δέ­σμων από άγνω­στες πηγές και τη γε­νι­κό­τε­ρη καλ­λιέρ­γεια ψη­φια­κής εγρή­γορ­σης ως βα­σι­κής γραμ­μής άμυ­νας απέ­να­ντι σε τέ­τοιου εί­δους επι­θέ­σεις.

Τι μπο­ρούν να κά­νουν οι πο­λί­τες 

Μέσα σε αυτό το ψη­φια­κό πε­ρι­βάλ­λον, η προ­στα­σία δεν εξαρ­τά­ται μόνο από τα συ­στή­μα­τα, αλλά και από τα αντα­να­κλα­στι­κά των ίδιων των χρη­στών. Υπάρ­χουν ορι­σμέ­νοι βα­σι­κοί κα­νό­νες που, αν τη­ρού­νται, μπο­ρούν να μειώ­σουν ση­μα­ντι­κά τον κίν­δυ­νο:

– Να αντι­με­τω­πί­ζουν με κα­χυ­πο­ψία κάθε μή­νυ­μα που ζητά άμεση ενέρ­γεια ή δη­μιουρ­γεί αί­σθη­ση πί­ε­σης. Η βια­σύ­νη είναι το βα­σι­κό «ερ­γα­λείο» των απα­τε­ώ­νων.

– Να μην ανοί­γουν συν­δέ­σμους από SMS, Viber ή email αν δεν είναι απο­λύ­τως βέ­βαιοι για τον απο­στο­λέα.

– Να μην κα­τα­χω­ρούν ποτέ προ­σω­πι­κούς κω­δι­κούς ή στοι­χεία τρα­πε­ζι­κών καρ­τών μετά από τέ­τοιου εί­δους ει­δο­ποι­ή­σεις. Καμία τρά­πε­ζα δεν ζητά αυτά τα δε­δο­μέ­να με αυτόν τον τρόπο.

– Να ελέγ­χουν προ­σε­κτι­κά τη διεύ­θυν­ση της ιστο­σε­λί­δας — πολ­λές φορές η δια­φο­ρά από την αυ­θε­ντι­κή είναι ελά­χι­στη, αλλά κρί­σι­μη.

– Να δια­κό­πτουν τη­λε­φω­νι­κές κλή­σεις που ζη­τούν ευαί­σθη­τα στοι­χεία και να κα­λούν οι ίδιοι τον επί­ση­μο αριθ­μό του ορ­γα­νι­σμού.

– Να ενερ­γο­ποιούν τη διπλή επι­βε­βαί­ω­ση ταυ­τό­τη­τας όπου υπάρ­χει, προ­σθέ­το­ντας ένα επι­πλέ­ον επί­πε­δο ασφά­λειας.

– Να δια­τη­ρούν ενη­με­ρω­μέ­νες τις συ­σκευ­ές και τις εφαρ­μο­γές τους, καθώς πολλά πε­ρι­στα­τι­κά εκ­με­ταλ­λεύ­ο­νται πα­λαιό­τε­ρα «κενά» ασφα­λεί­ας.

Πηγή: kathimerini.gr