• Δίωξη για αποτύπωση συνομιλίας χωρίς ρητή συναίνεση, παραβίαση προσωπικών δεδομένων, συκοφαντική δυσφήμιση μέσω διαδικτύου κατ’ εξακολούθηση, εξύβριση και απειλή • Η ίδια αρνείται τις καταγγελίες και υποστηρίζει ότι ενήργησε δημόσια, σε συνθήκες έντασης, για να αποτραπεί η αναπαραγωγή ρατσιστικού λόγου και η διάδοση ψευδών πληροφοριών
Ποινικές εξελίξεις καταγράφονται, όπως έγραψε η «δημοκρατική» στην υπόθεση που άνοιξε μετά το επεισόδιο στο λιμάνι της Τήλου, την Τετάρτη 4 Σεπτεμβρίου 2024, κατά την άφιξη και αποβίβαση μεταναστών.
Η Εισαγγελία Πλημμελειοδικών Ρόδου άσκησε δίωξη εις βάρος της δημάρχου Τήλου, κ. Μαρίας Καμμά, και ακολούθησε παραπομπή σε κύρια ανάκριση, σηματοδοτώντας ότι η δικογραφία περνά πλέον στο ανακριτικό στάδιο, με συλλογή υλικού και καταθέσεων.
Αφετηρία της υπόθεσης ήταν μήνυση αλλοδαπής, κατοίκου Ρόδου, η οποία υποστήριξε ότι στοχοποιήθηκε μέσω βίντεο και αναρτήσεων, ότι της αποδόθηκαν λόγια που δεν είπε και ότι η εικόνα της διακινήθηκε με τρόπο που οδήγησε σε κύμα διαδικτυακής επίθεσης. Από την άλλη πλευρά, η δήμαρχος παρουσιάζει μια εντελώς διαφορετική εκδοχή. Περιγράφει δημόσια παρέμβαση σε μια εξαιρετικά φορτισμένη στιγμή, με στόχο να αναχαιτιστεί, όπως λέει, ρητορική μίσους απέναντι σε διασωθέντες ανθρώπους και να αποτραπεί η διασπορά ψευδών πληροφοριών.
Οι εξηγήσεις που έδωσε η ίδια ενώπιον της Προανακρίτριας Ρόδου, μέσω του συνηγόρου της, κ. Φώτη Κωστόπουλου, επιχειρεί να μεταφέρει το επίκεντρο από τη στενή αντιπαράθεση γύρω από ένα βίντεο, στη συνολική εικόνα του περιστατικού, τις συνθήκες του λιμανιού, τη δημόσια διάσταση της στιγμής και το κίνητρο της δημοσιοποίησης.
Η εικόνα που χτίζει για τον ρόλο της και για το νησί
Στην εισαγωγική ενότητα των εξηγήσεών της, η δήμαρχος επιχειρεί να πλαισιώσει την υπόθεση μέσα από το προφίλ της Τήλου και το δημόσιο αποτύπωμα της ίδιας. Αναφέρει ότι είναι δήμαρχος από το 2012, συνδέει τη σημερινή πορεία του νησιού με πολιτικές που προηγήθηκαν και υποστηρίζει ότι η Τήλος έχει μετατραπεί σε παράδειγμα σε πολλούς τομείς, από την περιβαλλοντική πολιτική έως τη διαχείριση του μεταναστευτικού.
Στο ίδιο πλαίσιο, εντάσσει και την αναφορά σε διακρίσεις που, όπως σημειώνει, έλαβε το 2024 το πρόγραμμα “Just Go Zero Tilos”, καθώς και σειρά δημοσιευμάτων που περιγράφουν την Τήλο ως νησί αλληλεγγύης. Το βασικό μήνυμα αυτής της γραμμής είναι ότι το νησί, λόγω γεωγραφίας, βρίσκεται συχνά στην πρώτη γραμμή αφίξεων και ότι η τοπική κοινωνία έχει οικοδομήσει μια πρακτική υποδοχής που, κατά την ίδια, βασίζεται στην ανθρωπιά, παρά τα περιορισμένα μέσα.
Η δήμαρχος επιλέγει να ενισχύσει αυτή την εικόνα με αναφορά σε περιστατικό διάσωσης βρέφους τον Αύγουστο 2024, ως παράδειγμα της πίεσης και της συναισθηματικής φόρτισης που συνοδεύουν τέτοια γεγονότα. Η επιλογή δεν είναι τυχαία. Το υπόμνημα επιχειρεί να δείξει ότι το σκηνικό στο λιμάνι δεν ήταν μια τυπική δημόσια στιγμή, αλλά η κατάληξη μιας πολύωρης επιχείρησης, με ανθρώπους εξαντλημένους, παιδιά, γυναίκες και ανάγκες άμεσης φροντίδας.
Η περιγραφή της 4ης Σεπτεμβρίου 2024 και το σημείο σύγκρουσης
Στο αφηγηματικό σκέλος για τα γεγονότα, η δήμαρχος περιγράφει ότι ενημερώθηκε τη νύχτα της 3ης Σεπτεμβρίου 2024 για ομάδα 106 ανθρώπων εγκλωβισμένων σε δύσβατη περιοχή της Ερίστου, χωρίς νερό, τροφή και ιατρική βοήθεια, για πάνω από 30 ώρες. Την 4η Σεπτεμβρίου, κατά την περιγραφή της, οργανώθηκε επιχείρηση με μέσα του Λιμενικού και ολοκληρώθηκε το απόγευμα, με άφιξη στο λιμάνι των Λιβαδίων στις 18:30.
Η ίδια δίνει έμφαση στη συγκέντρωση εθελοντών, μελών της δημοτικής αρχής, ιατρικού προσωπικού και λιμενικών στο λιμάνι και στην προτεραιοποίηση των παιδιών κατά την αποβίβαση. Εντάσσει μάλιστα στην αφήγηση το περιστατικό με παιδί ΑμεΑ που λιποθύμησε από εξάντληση, στοιχείο που λειτουργεί ως βασικός δείκτης για το πόσο οριακές ήταν, κατά την άποψή της, οι συνθήκες.
Το σημείο τριβής, σύμφωνα με την ίδια, ξεκινά όταν ακούει γυναίκα να φωνάζει προς τους λιμενικούς, σε έντονο τόνο. Όπως περιγράφει, την πλησιάζει με ευγενικό τρόπο για να ρωτήσει ποιο είναι το πρόβλημα, θεωρώντας ότι ίσως υπήρχε ανησυχία για τη διαχείριση. Εκεί, η δήμαρχος αποδίδει στη γυναίκα φράσεις απαξιωτικές για τους μετανάστες και καταλήγει να υποστηρίζει ότι η γυναίκα είπε τη φράση «Να τους πετάξετε στη θάλασσα», την οποία, όπως τονίζει, επανέλαβε και όταν εκείνη την ξαναρώτησε, με αναφορά και σε μικρά παιδιά.
Η δήμαρχος παρουσιάζει τη συνέχεια ως μια προσπάθεια να θέσει όρια. Αναφέρει ότι της είπε πως τέτοια συμπεριφορά δεν είναι αποδεκτή στην Τήλο και ότι αν έχει τέτοιες απόψεις, το νησί δεν της ταιριάζει. Κατόπιν, όπως σημειώνει, η γυναίκα φέρεται να είπε «Τώρα θα σου δείξω εγώ!» και να άρχισε να την καταγράφει με κινητό.
Σε αυτό ακριβώς το σημείο, η δήμαρχος επιχειρεί να αντιστρέψει τον πυρήνα της μήνυσης. Περιγράφει ότι ρώτησε το όνομα της γυναίκας, έλαβε απάντηση που αργότερα χαρακτηρίζει ψευδή και ότι η ίδια έβγαλε επίσης κινητό, προτρέποντας να επαναληφθούν τα λόγια που είχαν προηγηθεί, κάτι που, κατά τη δήμαρχο, η γυναίκα απέφυγε, επιλέγοντας σιωπή.
Παράλληλα, η δήμαρχος αναφέρει ως επιπλέον επιχείρημα ότι η ίδια γυναίκα επανέλαβε τη φράση για τη θάλασσα λίγο αργότερα σε εστιατόριο, παρουσία τρίτων, με αναφορά σε συγκεκριμένο ιδιοκτήτη και παρευρισκομένους, στοιχείο που συνδέεται με την πρόθεσή της να στηρίξει την εκδοχή της σε μαρτυρίες.
Γιατί δημοσιοποιήθηκε το βίντεο, η αιτιολόγηση της επιλογής
Κεντρικός άξονας των θέσεων της δημάρχου είναι η αιτιολόγηση της δημοσιοποίησης του βιντεοληπτικού υλικού. Δεν την παρουσιάζει ως κίνηση αντιπαράθεσης, αλλά ως πολιτική και κοινωνική παρέμβαση.
Στο υπόμνημα διατυπώνει 2 λόγους που, κατά την ίδια, εξηγούν την ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Πρώτον, για να στιγματιστούν και να προληφθούν ανάλογα περιστατικά μίσους και ρατσισμού στο μέλλον. Δεύτερον, για να αποτραπεί η διάδοση ψευδών πληροφοριών από τη συγκεκριμένη γυναίκα.
Με αυτή τη διατύπωση, η δήμαρχος μεταφέρει τη συζήτηση από το επίπεδο του προσωπικού επεισοδίου στο επίπεδο του δημόσιου συμφέροντος, παρουσιάζοντας την πράξη της ως δήλωση ότι το νησί δεν ανέχεται ρητορικές μίσους απέναντι σε ανθρώπους σε ανάγκη. Το υπόμνημα καταλήγει σε μια φράση με αξιακό περιεχόμενο, στη λογική ότι η στάση αυτή είναι συνεπής με την ταυτότητα της Τήλου και ότι, ακόμη και αν αυτό οδηγεί την ίδια σε θέση κατηγορουμένης, εκείνη το θεωρεί κόστος που μπορεί να αναληφθεί.
Η άρνηση των κατηγοριών και η γραμμή ότι δεν πληρούνται τα στοιχεία
Στο σκέλος που αφορά στα αποδιδόμενα αδικήματα, η δήμαρχος υιοθετεί διπλή γραμμή. Από τη μία, αρνείται συνολικά ότι έχει τελέσει τα αδικήματα που της αποδίδονται. Από την άλλη, υποστηρίζει ότι, ακόμη και με βάση τα περιστατικά όπως τα περιγράφει η ίδια, δεν συγκροτείται η απαιτούμενη μορφή των πράξεων.
Σε ό,τι αφορά στην εξύβριση, η θέση της είναι ότι δεν χρησιμοποίησε υβριστικούς χαρακτηρισμούς, αλλά μόνο περιγραφικούς όρους. Παράλληλα, αναπτύσσει ότι η φόρτιση της στιγμής και τα λεγόμενα που αποδίδει στην καταγγέλλουσα δημιουργούσαν, κατά την άποψή της, δικαιολογημένη αγανάκτηση, εντός του σκηνικού αποβίβασης 106 προσφύγων, ανάμεσά τους παιδιά και βρέφη.
Για την ηθική αυτουργία σε εξύβριση, η δήμαρχος ισχυρίζεται ότι μια ανάρτηση με παράθεση γεγονότων δεν ισοδυναμεί με προτροπή τρίτων σε παράνομες πράξεις και ότι η δημόσια φύση ενός λογαριασμού στο διαδίκτυο δεν συνιστά προσωπική παρότρυνση σε συγκεκριμένο, προσδιορίσιμο αποδέκτη.
Στο ζήτημα της συκοφαντικής δυσφήμησης, η δήμαρχος υποστηρίζει ότι όσα ανέφερε δημόσια ήταν αληθή, αποτελούσαν παράθεση γεγονότων και ότι η πρόθεσή της ήταν η αποτροπή ανάλογων περιστατικών και η ανάσχεση ψευδών πληροφοριών. Εντάσσει, επίσης, στο αφήγημα την αναφορά σε αναδημοσίευση ανάρτησης από την καταγγέλλουσα, ως στοιχείο που, κατά τη δήμαρχο, δείχνει δημόσιες θέσεις οι οποίες δεν συμβαδίζουν με τους ισχυρισμούς περί «κατασκευασμένων» γεγονότων.
Για το αδίκημα της παραβίασης προσωπικών δεδομένων, η δήμαρχος προβάλλει τη θέση ότι δεν υπήρξε επέμβαση σε αρχείο ή σύστημα αρχειοθέτησης, αλλά ότι πρόκειται για υλικό που καταγράφηκε σε δημόσιο χώρο κατά τη δική της εκδοχή, και άρα δεν τίθεται, όπως υποστηρίζει, το στοιχείο που απαιτεί η συγκεκριμένη διάταξη.
Στο ζήτημα της αποτύπωσης συνομιλίας χωρίς ρητή συναίνεση, η δήμαρχος κινείται στη γραμμή ότι το περιστατικό έλαβε χώρα σε δημόσιο χώρο με πλήθος παρευρισκομένων, ότι δεν πρόκειται για «μη δημόσια συνομιλία» και ότι, από το ίδιο το βίντεο, όπως υποστηρίζει, προκύπτει μονόλογος και όχι ιδιωτική επικοινωνία που να προστατεύεται ως απόρρητο.
Για την απειλή, η δήμαρχος απαντά με τρόπο που αφήνει 2 επίπεδα. Δηλώνει ότι δεν θυμάται να εκστόμισε τη φράση που αποδίδεται στη μήνυση, ενώ προσθέτει ότι ακόμη και αν ειπώθηκε, εντάσσεται στην ένταση της στιγμής, χωρίς πρόθεση άσκησης σωματικής βίας, και ότι δεν προκάλεσε τρόμο ή ανησυχία, όπως απαιτείται για την πλήρωση του αδικήματος.
Τέλος, στην κατηγορία περί δημόσιας υποκίνησης μίσους, η δήμαρχος αντιτείνει ότι η δική της φρασεολογία στόχευε να στιγματίσει συμπεριφορά που θεωρεί απάνθρωπη και όχι να προτρέψει σε πράξεις μίσους, επιμένοντας ότι, κατά την ανάγνωσή της, το επίμαχο στοιχείο της υπόθεσης είναι η φράση που αποδίδει στην καταγγέλλουσα για τους μετανάστες και όχι όσα η ίδια υποστηρίζει ότι είπε ως αντίδραση.
