Η Νίκη της Σαμοθράκης ως σύμβολο ταυτότητας «επιστρέφει» στη Ρόδο Πολιτιστική παρέμβαση με ισχυρό συμβολισμό στον κόμβο του αεροδρομίου “Διαγόρας” της Ρόδου

Με μια πα­ρέμ­βα­ση που υπερ­βαί­νει τα όρια της αι­σθη­τι­κής ανά­πλα­σης και αγ­γί­ζει τον πυ­ρή­να της ιστο­ρι­κής ταυ­τό­τη­τας, η Πε­ρι­φέ­ρεια Νο­τί­ου Αι­γαί­ου δρο­μο­λο­γεί την το­πο­θέ­τη­ση  έργου τέ­χνης εμπνευ­σμέ­νου από τη Νίκη της Σα­μο­θρά­κης στον με­γα­λύ­τε­ρο κυ­κλι­κό κόμβο κοντά στο αε­ρο­δρό­μιο της Ρόδου, ο οποί­ος θα έχει ολο­κλη­ρω­θεί πριν το Πάσχα.

Η πρω­το­βου­λία της Πε­ρι­φέ­ρειας απο­κτά διπλή διά­στα­ση: αφε­νός λει­τουρ­γεί ως μια ει­κα­στι­κή πα­ρέμ­βα­ση υψη­λού συμ­βο­λι­σμού σε ένα από τα πιο κομ­βι­κά ση­μεία ει­σό­δου του νη­σιού, αφε­τέ­ρου επι­χει­ρεί να επα­να­το­πο­θε­τή­σει τη Ρόδο στον χάρτη της πο­λι­τι­στι­κής της κλη­ρο­νο­μιάς, διεκ­δι­κώ­ντας ενερ­γά τον ρόλο της ως κοι­τί­δας της Ελ­λη­νι­στι­κής γλυ­πτι­κής.

Το έργο πα­ρου­σιά­στη­κε στο Πε­ρι­φε­ρεια­κό Συμ­βού­λιο, μέσα από τις το­πο­θε­τή­σεις του Πε­ρι­φε­ρειάρ­χη Γιώρ­γου Χα­τζη­μάρ­κου και του ει­κα­στι­κού Δη­μή­τρη Ναλ­μπά­ντη, οι οποί­οι ανέ­δει­ξαν τόσο τον πο­λι­τι­στι­κό όσο και τον συμ­βο­λι­κό του χα­ρα­κτή­ρα.

Ο Πε­ρι­φε­ρειάρ­χης, λαμ­βά­νο­ντας πρώ­τος τον λόγο, επέ­λε­ξε να το­πο­θε­τή­σει τη συ­γκε­κρι­μέ­νη πρω­το­βου­λία μέσα σε ένα ευ­ρύ­τε­ρο ιστο­ρι­κό πλαί­σιο. Ανα­φέρ­θη­κε με έμ­φα­ση στην Ελ­λη­νι­στι­κή πε­ρί­ο­δο, την οποία χα­ρα­κτή­ρι­σε ως μία από τις πιο δη­μιουρ­γι­κές φά­σεις της ελ­λη­νι­κής ιστο­ρί­ας, με έργα που σή­με­ρα κο­σμούν τα με­γα­λύ­τε­ρα μου­σεία του κό­σμου. Στά­θη­κε ιδιαί­τε­ρα στη Ρο­δια­κή Σχολή Γλυ­πτι­κής, υπεν­θυ­μί­ζο­ντας ότι απο­τέ­λε­σε έναν από τους ση­μα­ντι­κό­τε­ρους καλ­λι­τε­χνι­κούς πυ­ρή­νες της επο­χής, από τον οποίο προ­έ­κυ­ψαν εμ­βλη­μα­τι­κά έργα όπως η Νίκη της Σα­μο­θρά­κης.

Η επι­λο­γή του συ­γκε­κρι­μέ­νου γλυ­πτού, όπως εξή­γη­σε, δεν είναι τυ­χαία. Αντι­θέ­τως, εντάσ­σε­ται στον ευ­ρύ­τε­ρο σχε­δια­σμό των κυ­κλι­κών κόμ­βων  του οδι­κού δι­κτύ­ου, με στόχο την ανά­δει­ξη της ιστο­ρι­κής ταυ­τό­τη­τας του τόπου. «Θέ­λου­με να στη­ρί­ξου­με το αί­σθη­μα πε­ρη­φά­νειας των το­πι­κών κοι­νω­νιών και να υπεν­θυ­μί­σου­με, τόσο στους κα­τοί­κους όσο και στους επι­σκέ­πτες, το βάθος της ιστο­ρί­ας μας», ση­μεί­ω­σε, υπο­γραμ­μί­ζο­ντας ότι η Νίκη της Σα­μο­θρά­κης, παρά τον τόπο εύ­ρε­σής της, φέρει σαφή στοι­χεία σύν­δε­σης με τη Ρόδο – τόσο ως προς τη σχολή δη­μιουρ­γί­ας όσο και ως προς τα υλικά της βάσης της. Ει­δι­κό­τε­ρα ανέ­φε­ρε:

“Η Ελ­λη­νι­στι­κή πε­ρί­ο­δος είναι, είναι μια πε­ρί­ο­δος της ιστο­ρί­ας στην οποία ο τόπος μας έχει με­γα­λουρ­γή­σει. Ελ­λη­νι­στι­κή πε­ρί­ο­δος είναι τρεις αιώ­νες μετά το θά­να­το του του Με­γά­λου Αλε­ξάν­δρου.  Τα απο­τε­λέ­σμα­τα της Ελ­λη­νι­στι­κής πε­ριό­δου είναι διά­σπαρ­τα σε όλο τον πλα­νή­τη. Σε πάρα πολύ με­γά­λα μου­σεία. βρί­σκο­νται υπέ­ρο­χα εκ­θέ­μα­τα τα οποία είναι δη­μιουρ­γή­μα­τα εκεί­νης της ιστο­ρι­κής πε­ριό­δου.  Λέω πα­ρα­δείγ­μα­τα: η Αφρο­δί­τη της Μήλου, η Νίκη της Σα­μο­θρά­κης. Αυτά είναι δη­μιουρ­γή­μα­τα εκεί­νης της πε­ριό­δου. Υπήρ­χε μια πάρα πολύ με­γά­λη σχολή. Η Ρο­δια­κή Σχολή Γλυ­πτι­κής η οποία δη­μιούρ­γη­σε­τα  αγάλ­μα­τα αυτά κα­θαυ­τά, αλλά και όλους τους με­γά­λους δη­μιουρ­γούς εκεί­νης της πε­ριό­δου, τριών ολό­κλη­ρων αιώ­νων. Στο συ­γκε­κρι­μέ­νο κόμβο που είναι ο με­γα­λύ­τε­ρος, η σκέψη μας είναι να το­πο­θε­τη­θεί μία πα­ρά­στα­ση της Νίκης της Σα­μο­θρά­κης και θα ακο­λου­θή­σου­νε και οι άλλοι κόμ­βοι στους οποί­ους επί­σης θέ­λου­με να πε­ρά­σου­με στοι­χεία της ιστο­ρί­ας,  αυτού του τόπου. Γιατί θέ­λου­με να να να στη­ρί­ξου­με το αί­σθη­μα πε­ρη­φά­νειας των ντό­πιων για την πα­τρί­δα τους. Α, η η Νίκη της Σα­μο­θρά­κης βρέ­θη­κε στην Σα­μο­θρά­κη το 1863. Αλλά ιστο­ρι­κοί έχου­νε κα­τα­λή­ξει στο ότι δεν κα­τα­σκευά­στη­κε στη Σα­μο­θρά­κη και ότι με­τα­φέρ­θη­κε εκεί. Οι ιστο­ρι­κοί της τέ­χνης έχου­νε κα­τα­λή­ξει ότι είναι κλα­σι­κό δη­μιούρ­γη­μα της Ρο­δια­κής Σχο­λής της Γλυ­πτι­κής.  Θέ­λου­με να ξε­κι­νή­σου­με από αυτό τον κόμβο, να θυ­μί­σου­με στους στους ντό­πιους αλλά και στους επι­σκέ­πτες μας,  ένα κομ­μά­τι της λα­μπρής ιστο­ρί­ας αυτού του τόπου. Η Ελ­λη­νι­στι­κή πε­ρί­ο­δος σί­γου­ρα είναι το λα­μπρό­τε­ρο κομ­μά­τι αυτής της ιστο­ρί­ας. “

Η«Νίκη της Ρόδου»

Στο ίδιο πνεύ­μα, ο ει­κα­στι­κός Δη­μή­τρης Ναλ­μπά­ντης, ο οποί­ος πα­ρου­σί­α­σε τη μα­κέ­τα του έργου, ευ­θυ­γραμ­μί­στη­κε με τη φι­λο­σο­φία της Πε­ρι­φέ­ρειας, δί­νο­ντας ιδιαί­τε­ρη έμ­φα­ση στη δια­σύν­δε­ση πο­λι­τι­σμού και του­ρι­σμού. Υπεν­θύ­μι­σε ότι η έμπνευ­σή του γεν­νή­θη­κε με την άφιξή του στη Ρόδο πριν από έξι χρό­νια και εδρά­ζε­ται στην πε­ποί­θη­ση ότι το εμ­βλη­μα­τι­κό αυτό έργο της αρ­χαιό­τη­τας συν­δέ­ε­ται ου­σια­στι­κά με το νησί.

Ο ίδιος προ­χώ­ρη­σε ένα βήμα πα­ρα­πέ­ρα, θέ­το­ντας ζή­τη­μα ονο­μα­σί­ας και ταυ­τό­τη­τας του γλυ­πτού, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι θα έπρε­πε να απο­δί­δε­ται ως «Νίκη της Ρόδου», καθώς, όπως τό­νι­σε, απο­τε­λεί δη­μιούρ­γη­μα της Ρο­δια­κής γλυ­πτι­κής του 2ου αιώνα π.Χ., απο­δι­δό­με­νο στον γλύ­πτη Πυ­θό­κρι­το. «Εδώ βρί­σκε­ται η γέν­νη­ση αυτού του με­γά­λου έργου», ανέ­φε­ρε χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι η απο­κα­τά­στα­ση αυτής της ιστο­ρι­κής αλή­θειας απο­τε­λεί για τον ίδιο όχι μόνο καλ­λι­τε­χνι­κή, αλλά και ηθική ανά­γκη.

Ο κ. Ναλ­μπά­ντης ανέ­φε­ρε τα εξής:

“Συμ­φω­νώ και ταυ­τί­ζο­μαι με την φι­λο­σο­φία του κυ­ρί­ου Πε­ρι­φε­ρειάρ­χη. Είναι πολύ ση­μα­ντι­κό να προ­ω­θή­σου­με τον πο­λι­τι­σμό γιατί ταυ­τί­ζε­ται πάρα πολύ και με τον του­ρι­σμό. Όταν ήρθα λοι­πόν πριν έξι χρό­νια εδώ στο νησί της Ρόδου, η έμπνευ­σή μου ήτανε η Νίκη της Ρόδου. Δεν λέω Νίκη της Σα­μο­θρά­κης, Νίκη της Ρόδου. Γιατί γνω­ρί­ζου­με, όπως οι πε­ρισ­σό­τε­ροι, ότι η Νίκη, μαζί με άλλες τρεις, είναι δη­μιούρ­γη­μα της Ελ­λη­νι­στι­κής γλυ­πτι­κής της Ρόδου. Αυτό το αί­σθη­μα λοι­πόν του δι­καί­ου, βε­βαί­ως, με έκανε να δη­μιουρ­γή­σω αυτή τη μα­κέ­τα, αυτή την έμπνευ­ση που βλέ­πε­τε.  Το αί­σθη­μα όμως του δι­καί­ου που έχου­με εμείς οι καλ­λι­τέ­χνες είναι ότι – αν και πρέ­πει να σας το­νί­σω ότι εγώ είμαι Εβρί­της και το νησί του Έβρου είναι η Σα­μο­θρά­κη – θεωρώ ότι πρέ­πει να ονο­μά­ζε­ται η Νίκη της Ρόδου. Εδώ που γεν­νή­θη­κε, που είναι η δη­μιουρ­γία, αφιε­ρω­μέ­νο στον ναό των Με­γά­λων Θεών της Σα­μο­θρά­κης. Άρα  η σωστή ονο­μα­σία, η πα­γκό­σμια ονο­μα­σία πρέ­πει να είναι Νίκη της Ρόδου. Και επει­δή μι­λά­με τώρα για το ση­μα­ντι­κό­τε­ρο κατά πολ­λούς γλυ­πτό στον κόσμο, που είναι η Νίκη, ε, είναι πολύ με­γά­λη η τιμή και η δική μου χαρά να δι­καιω­θεί ο πο­λι­τι­σμός της Ρόδου και να το­νί­σου­με ότι εδώ είναι η γέννα αυτού του με­γά­λου αγάλ­μα­τος. Αυτό ήταν και η με­γά­λη μου έμπνευ­ση και χαί­ρο­μαι πάρα πολύ που έδει­ξε το εν­δια­φέ­ρον ο κύ­ριος Πε­ρι­φε­ρειάρ­χης.”

Πηγή: RealVoice.gr