Στην τελευταία συνεδρίαση της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Νοτίου Αιγαίου, ανακοινώθηκε πως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με επιστολή της ξεκαθαρίζει ότι η Ελλάδα έχει την ευχέρεια να εφαρμόσει το μέτρο των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ σε όλα τα νησιά της χώρας –πέραν όσων έχει ήδη εφαρμόσει.
Ο νομικός σύμβουλος της ΠΕΔ Ν. Αιγαίου κ. Μιχάλης Παπαγεωργίου
Κληθείς από τη “δ” να σχολιάσει αυτή την εξέλιξη, ο νομικός σύμβουλος της ΠΕΔ Ν. Αιγαίου κ. Μιχάλης Παπαγεωργίου δήλωσε τα εξής:
«Κοινοποιήθηκε απάντηση από τον αρμόδιο φορέα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής -το τμήμα φορολογίας και δημοσιονομικών πολιτικών της Ε.Ε.- αναφορικά με το ψήφισμα που είχε εκδοθεί προ μηνών από την ΠΕΔ για το θέμα των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ σε σχέση με την τελευταία ευρωπαϊκή οδηγία. Αυτή είναι η πρώτη ανταπόκριση επίσημου φορέα σε σχέση με τις εύλογες αξιώσεις και τα δίκαια αιτήματα της περιοχής μας –ενώ από τους άλλους φορείς στους οποίους κοινοποιήθηκε το ψήφισμα δεν υπήρξε ανταπόκριση όπως π.χ. το υπ. Οικονομικών κ.ά.
Συνεπώς, υπάρχει περιθώριο να εφαρμοστεί η οδηγία καθώς σε δύο συγκεκριμένες παραγράφους, μας λένε ότι η δημοσιονομική και φορολογική πολιτική ανήκει στην κυριαρχία του κάθε κράτους μέλους της Ε.Ε. άρα είναι και στην διακριτική ευχέρεια της εκάστοτε κυβέρνησης για το ποιες περιοχές θα συμπεριληφθούν από όσες υποδεικνύεται σε αυτό το μέτρο του μειωμένου ΦΠΑ. Ωστόσο, τονίζει ότι πρέπει να τηρούνται οι φορολογικές αρχές του ενωσιακού δικαίου όπως η ίση μεταχείριση, η αρχή της αναλογικότητας και πολλές ακόμη που θεωρούμε ότι καταστρατηγούνται με την εξαίρεση από το μέτρο, συγκεκριμένων περιοχών όπως η Ρόδος και άλλα νησιά άνω των 20.000 κατοίκων. Συνεπώς, μπορεί η ελληνική κυβέρνηση, εφόσον το επιθυμεί να προχωρήσει στην εφαρμογή του μέτρου.
Παράλληλα, οποιοσδήποτε πολίτης, επιχειρηματίας ή τοπική αρχή, εκτιμά ότι μπορεί να προχωρήσει σε όποια αξίωση επιθυμεί».
Όπως υπογράμμισε χαρακτηριστικά ο κ. Παπαγεωργίου η διεκδίκηση της επαναφοράς του μειωμένου ΦΠΑ, είναι αντικείμενο πολιτικής διαπραγμάτευσης. Ωστόσο, επειδή διανύουμε δύσκολους καιρούς λόγω της ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή και της αποσταθεροποίησης της παγκόσμιας οικονομίας (με ό,τι αυτό συνεπάγεται στην ενεργειακή κρίση κ.λπ.) υπάρχουν πολύ κρίσιμες προκλήσεις, μπροστά. Επιπρόσθετα, πρέπει να υπάρξει εξορθολογισμός της αγοράς –πέραν της κερδοσκοπίας:
«Δεν ξέρω κατά πόσο στα νησιά όπου έχει ήδη εφαρμοστεί το μέτρο του μειωμένου ΦΠΑ, οι τιμές σε διάφορα προϊόντα έχουν προσαρμοστεί και κατά πόσο οι ελεγκτικές αρχές, ελέγχουν αν πραγματικά οι τιμές ανταποκρίνονται πλήρως σε αυτό το μέτρο. Αυτός είναι ένας προβληματισμός όπου πρέπει να δώσει απαντήσεις και η ίδια η αγορά» -όπως είπε.
Σε κάθε περίπτωση, η εξέλιξη αυτή κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση καθώς η Ευρώπη δεν κωφεύει σε εύλογα αιτήματα, ούτε μένει σιωπηλή. Σε αυτή τη διεκδίκηση υπάρχουν πολλοί αιρετοί (και φορείς) τόσο από τα Δωδεκάνησα –με πρώτη τη Ρόδο- όσο και από τις Κυκλάδες.
«Ο διάλογος κατ’ εξοχήν είναι πολιτικός, αντικείμενο ζυμώσεων και διαπραγματεύσεων της κεντρικής ηγεσίας με τις τοπικές αρχές και με την τοπική κοινωνία. Ο αγώνας είναι μικτός –και νομικός με ισχυρά επιχειρήματα στην φαρέτρα μας αλλά και τεχνοκρατικός, με την έννοια πως όλα αυτά τα οποία αξιώνουμε να στοιχειοθετήσουμε, έχουν οικονομοτεχνική τεκμηρίωση. Από εκεί και πέρα, εμείς είμαστε εδώ να τεκμηριώσουμε νομικά, οποιαδήποτε αξίωση και στόχευση διεκδικήσουμε. Θα πάρει χρόνο, αλλά δεν θα το αφήσουμε».
Η επιστολή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Στο κείμενο της επιστολής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναφέρονται τα ακόλουθα:
«Σας ευχαριστούμε που επικοινωνήσατε με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και που μας κοινοποιήσατε την απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου σχετικά με την έγκριση ψηφίσματος για την επαναφορά των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ σε όλα τα νησιά της περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου.
Σύμφωνα με το άρθρο 104 παράγραφος 2 της Οδηγίας για τον ΦΠΑ 2006/112/ΕΚ, η Ελλάδα μπορεί να εφαρμόζει συντελεστές ΦΠΑ έως και 30% χαμηλότερους από αυτούς που εφαρμόζονται στην ηπειρωτική Ελλάδα στις ακόλουθες περιοχές: στους νομούς Λέσβου, Χίου και Σάμου· στα Δωδεκάνησα και στις Κυκλάδες· καθώς και στα νησιά Θάσο, Βόρειες Σποράδες, Σαμοθράκη και Σκύρο. Παρακαλούμε σημειώστε ότι η Οδηγία του Συμβουλίου (ΕΕ) 2022/542, στην οποία αναφέρεται το ψήφισμα και με την οποία υιοθετήθηκε η μεταρρύθμιση των συντελεστών ΦΠΑ το 2022, δεν έχει τροποποιήσει τη συγκεκριμένη διατύπωση. Απλώς μεταφέρθηκε στον Τίτλο VIII της Οδηγίας για τον ΦΠΑ, μετακινούμενη από τις ειδικές διατάξεις που ίσχυαν έως την υιοθέτηση των οριστικών ρυθμίσεων (Κεφάλαιο 4, άρθρο 120), στις ειδικές διατάξεις που αφορούν στη δομή και στο επίπεδο των συντελεστών (Κεφάλαιο 2).
Πρέπει να σημειωθεί ότι η Ελλάδα έχει πλήρη διακριτική ευχέρεια ως προς το αν θα ασκήσει την επιλογή που προβλέπεται στο άρθρο 104 παράγραφος 2 της Οδηγίας για τον ΦΠΑ. Αυτό περιλαμβάνει τον καθορισμό συγκεκριμένων συντελεστών καθώς και τον προσδιορισμό του εδαφικού πεδίου εφαρμογής τους, υπό την προϋπόθεση ότι τηρούνται οι διατάξεις της Οδηγίας για τον ΦΠΑ και η αρχή της φορολογικής ουδετερότητας. Ειδικότερα, όταν ασκεί αυτή την επιλογή, η Ελλάδα δεν υποχρεούται να εφαρμόζει μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ σε όλα τα εδάφη που αναφέρονται στο άρθρο 104 παράγραφος 2.
Καθώς πρόκειται για ζήτημα εθνικής πολιτικής, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν θα σχολιάσει τα μέτρα που αναφέρονται στο ψήφισμα και έχουν ληφθεί από την ελληνική κυβέρνηση. Ωστόσο, πολίτες ή επιχειρήσεις που θεωρούν ότι η Ελλάδα δεν εφαρμόζει σωστά τους κανόνες της ΕΕ για τον ΦΠΑ μπορούν, αφού εξαντλήσουν τα διαθέσιμα εθνικά μέσα έννομης προστασίας, να υποβάλουν επίσημη καταγγελία στην Επιτροπή μέσω του ακόλουθου συνδέσμου: https://ec.europa.eu/law/application-eu-law/report-breach/en/check-your-criteria».
