Σε ριζική αναμόρφωση των οδικών ελέγχων προχωρούν τα συναρμόδια υπουργεία, καθώς μέχρι το καλοκαίρι αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή το επιτόπιο τεστ ανίχνευσης ναρκωτικών ουσιών (drug test) από την Ελληνική Αστυνομία.
Το νέο μέτρο, που προβλέπεται στον αναθεωρημένο Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, έρχεται να καλύψει ένα κρίσιμο κενό στους ελέγχους της Τροχαίας, όπου μέχρι σήμερα η διαπίστωση χρήσης ουσιών γινόταν μόνο εκ των υστέρων, και κυρίως σε περιπτώσεις θανατηφόρων τροχαίων.
Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά: από τις αρχές του 2024 έως και το πρώτο εξάμηνο του 2025 καταγράφηκαν 41 θανατηφόρα δυστυχήματα που συνδέθηκαν με χρήση ναρκωτικών, δηλαδή περισσότερα από δύο κάθε μήνα. Σε σύνολο 856 θανατηφόρων τροχαίων, περίπου το 5% –ένα στα είκοσι– αποδίδεται σε οδηγούς υπό την επήρεια ουσιών. Είναι χαρακτηριστικό ότι στην Αττική την περίοδο 2014-2024 το 11% των θανατηφόρων τροχαίων συνδέεται με ναρκωτικά.
Το νέο σύστημα θα λειτουργεί συμπληρωματικά στο αλκοτέστ. Εφόσον ένας οδηγός βρεθεί αρνητικός στον έλεγχο αλκοόλ αλλά παρουσιάζει ύποπτη συμπεριφορά –ζάλη, καθυστερημένες αντιδράσεις, αποπροσανατολισμό– οι αστυνομικοί θα προχωρούν σε «ναρκοτέστ» επί τόπου. Η διαδικασία είναι απλή και διαρκεί λίγα λεπτά:
– Ο οδηγός τοποθετεί ειδική μπατονέτα στο στόμα.
– Λαμβάνεται δείγμα σάλιου.
– Το δείγμα εισάγεται σε φορητή συσκευή, όπου ειδικός καταλύτης ανιχνεύει ουσίες.
– Το αποτέλεσμα εμφανίζεται άμεσα.
Σε περίπτωση θετικής ένδειξης ο οδηγός θα οδηγείται για αιματολογική εξέταση, η οποία αποτελεί το νομικά ισχυρό αποδεικτικό στοιχείο. Το όχημα θα ακινητοποιείται μέχρι την ολοκλήρωση της διαδικασίας. Το τεστ θα ανιχνεύει βασικές ουσίες που επηρεάζουν άμεσα την ικανότητα οδήγησης, όπως ηρωίνη, κοκαΐνη, μεθαμφεταμίνη και αμφεταμίνες τύπου ATS, κάνναβη (THC). Οι ουσίες αυτές επηρεάζουν το χρόνο αντίδρασης, την κρίση, τη συγκέντρωση και τη σταθερότητα του οχήματος.
Σύμφωνα με ειδικούς, η κάνναβη μπορεί να ανιχνεύεται από 6 έως 24 ώρες σε περιστασιακή χρήση και έως επτά ημέρες σε βαριά χρήση, ενώ η κοκαΐνη παραμένει στο αίμα 6-12 ώρες, οι αμφεταμίνες έως 24-48 ώρες και η ηρωίνη λίγες ώρες.
Η Ελλάδα ακολουθεί το παράδειγμα χωρών όπως η Γαλλία, η Ισπανία, η Γερμανία και η Ιταλία, όπου τα επιτόπια τεστ εφαρμόζονται εδώ και χρόνια.
Σε ορισμένα κράτη ισχύει καθεστώς «μηδενικής ανοχής», ενώ αλλού έχουν τεθεί συγκεκριμένα όρια ανίχνευσης. Το πρόβλημα καταγράφεται ως ιδιαίτερα έντονο στις ηλικίες 17-34 ετών, με ευρωπαϊκές έρευνες να δείχνουν ότι το 16% των νέων οδηγών έχει παραδεχθεί οδήγηση μετά από χρήση ναρκωτικών, ενώ τα σχετικά τροχαία παρουσιάζουν αύξηση άνω του 50% τα τελευταία χρόνια.
Αξιωματικοί της Τροχαίας επισημαίνουν ότι μετά την εντατικοποίηση των ελέγχων για αλκοόλ, παρατηρείται αυξανόμενος αριθμός οδηγών –κυρίως νεαρής ηλικίας– που εμφανίζουν σαφή σημάδια επηρεασμού χωρίς να εντοπίζεται μέθη. Το νέο «ναρκοτέστ» φιλοδοξεί να καλύψει αυτό το επιχειρησιακό κενό.
Μέχρι ισόβια κάθειρξη βάσει του νέου ΚΟΚ
Ο νέος ΚΟΚ (Ν. 5209/2025) προβλέπει σημαντικά αυστηροποιημένες ποινές. Όποιος εντοπίζεται να οδηγεί υπό την επήρεια ναρκωτικών ουσιών αντιμετωπίζει:
– Πρόστιμο από 1.200 έως 2.000 ευρώ.
– Αφαίρεση άδειας οδήγησης για 180 ημέρες, ενώ σε υποτροπή το δίπλωμα μπορεί να αφαιρεθεί δια βίου.
– Κατάσχεση ή ακινητοποίηση του οχήματος.
– Υποχρεωτική ψυχοτεχνική εξέταση πριν από οποιαδήποτε νέα χορήγηση άδειας.
Οι Αρχές ξεκαθαρίζουν ότι δεν υπάρχει περιθώριο ανοχής, καθώς η ουσία της μεταρρύθμισης είναι η προστασία της ανθρώπινης ζωής και η μείωση των τροχαίων που σχετίζονται με μειωμένη αντίληψη και αργά αντανακλαστικά. Η άρνηση υποβολής σε έλεγχο θεωρείται τεκμήριο παράβασης και αντιμετωπίζεται ως θετική ένδειξη. Σε περίπτωση πρόκλησης ατυχήματος οι ποινές αυστηροποιούνται σημαντικά και μπορεί να φτάσουν έως την κάθειρξη.
Ο οδηγός θα διατηρεί δικαίωμα ένστασης, ωστόσο θα πρέπει να δικαιολογήσει την παρουσία ουσιών στον οργανισμό του. Αν η θετική ένδειξη οφείλεται σε νόμιμη φαρμακευτική αγωγή θα απαιτείται προσκόμιση συνταγογράφησης και τεκμηρίωση ότι η λήψη της δεν επηρεάζει την ικανότητα οδήγησης.
Εκτός από τις διοικητικές κυρώσεις, ο οδηγός μπορεί να αντιμετωπίσει και ποινικές κατηγορίες.
Χωρίς ατύχημα η χρήση ναρκωτικών κατά την οδήγηση θεωρείται πλημμέλημα και τιμωρείται με:
– Φυλάκιση έως 3 έτη ή χρηματική ποινή.
– Αφαίρεση διπλώματος για 6 έως 24 μήνες.
Αν όμως προκληθεί τροχαίο οι ποινές γίνονται εξαιρετικά αυστηρές:
– Σε σωματική βλάβη προβλέπεται φυλάκιση έως 5 έτη
– Σε βαριά σωματική βλάβη κάθειρξη έως 10 έτη
– Σε θανατηφόρο τροχαίο η ποινή ανεβαίνει σε 10–20 έτη, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να επιβληθεί ισόβια κάθειρξη.
Η νέα διαδικασία έρχεται να λειτουργήσει τόσο αποτρεπτικά όσο και προληπτικά, με ξεκάθαρο μήνυμα ότι οι επικίνδυνες συμπεριφορές στο δρόμο δεν θα αντιμετωπίζονται, πλέον, επιεικώς.
Πηγή: vradini.gr
