Έρχονται «ναρκοτέστ» για τους οδηγούς

Σε ριζική ανα­μόρ­φωση των οδικών ελέγχων προ­χω­ρούν τα συναρ­μό­δια υπουρ­γεία, καθώς μέχρι το καλο­καίρι ανα­μέ­νε­ται να τεθεί σε εφαρ­μογή το επι­τό­πιο τεστ ανί­χνευ­σης ναρ­κω­τι­κών ουσιών (drug test) από την Ελλη­νική Αστυ­νο­μία.

Το νέο μέτρο, που προ­βλέ­πε­ται στον ανα­θε­ω­ρη­μένο Κώδικα Οδικής Κυκλο­φο­ρίας, έρχεται να καλύψει ένα κρίσιμο κενό στους ελέγ­χους της Τρο­χαίας, όπου μέχρι σήμερα η δια­πί­στωση χρήσης ουσιών γινόταν μόνο εκ των υστέρων, και κυρίως σε περι­πτώ­σεις θανα­τη­φό­ρων τρο­χαίων.

Τα στοι­χεία είναι απο­κα­λυ­πτικά: από τις αρχές του 2024 έως και το πρώτο εξάμηνο του 2025 κατα­γρά­φη­καν 41 θανα­τη­φόρα δυστυ­χή­ματα που συν­δέ­θη­καν με χρήση ναρ­κω­τι­κών, δηλαδή περισ­σό­τερα από δύο κάθε μήνα. Σε σύνολο 856 θανα­τη­φό­ρων τρο­χαίων, περίπου το 5% –ένα στα είκοσι– απο­δί­δε­ται σε οδηγούς υπό την επήρεια ουσιών. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι στην Αττική την περίοδο 2014-2024 το 11% των θανα­τη­φό­ρων τρο­χαίων συν­δέ­ε­ται με ναρ­κω­τικά.

Το νέο σύστημα θα λει­τουρ­γεί συμπλη­ρω­μα­τικά στο αλκο­τέστ. Εφόσον ένας οδηγός βρεθεί αρνη­τι­κός στον έλεγχο αλκοόλ αλλά παρου­σιά­ζει ύποπτη συμπε­ρι­φορά –ζάλη, καθυ­στε­ρη­μέ­νες αντι­δρά­σεις, απο­προ­σα­να­το­λι­σμό– οι αστυ­νο­μι­κοί θα προ­χω­ρούν σε «ναρ­κο­τέστ» επί τόπου. Η δια­δι­κα­σία είναι απλή και διαρκεί λίγα λεπτά:

– Ο οδηγός τοπο­θε­τεί ειδική μπα­το­νέτα στο στόμα.

– Λαμ­βά­νε­ται δείγμα σάλιου.

– Το δείγμα εισά­γε­ται σε φορητή συσκευή, όπου ειδικός κατα­λύ­της ανι­χνεύει ουσίες.

– Το απο­τέ­λε­σμα εμφα­νί­ζε­ται άμεσα.

Σε περί­πτωση θετικής ένδει­ξης ο οδηγός θα οδη­γεί­ται για αιμα­το­λο­γική εξέταση, η οποία απο­τε­λεί το νομικά ισχυρό απο­δει­κτικό στοι­χείο. Το όχημα θα ακι­νη­το­ποιεί­ται μέχρι την ολο­κλή­ρωση της δια­δι­κα­σίας. Το τεστ θα ανι­χνεύει βασικές ουσίες που επη­ρε­ά­ζουν άμεσα την ικα­νό­τητα οδή­γη­σης, όπως ηρωίνη, κοκαΐνη, μεθαμ­φε­τα­μίνη και αμφε­τα­μί­νες τύπου ATS, κάνναβη (THC). Οι ουσίες αυτές επη­ρε­ά­ζουν το χρόνο αντί­δρα­σης, την κρίση, τη συγκέ­ντρωση και τη στα­θε­ρό­τητα του οχή­μα­τος.

Σύμφωνα με ειδι­κούς, η κάνναβη μπορεί να ανι­χνεύ­ε­ται από 6 έως 24 ώρες σε περι­στα­σιακή χρήση και έως επτά ημέρες σε βαριά χρήση, ενώ η κοκαΐνη παρα­μέ­νει στο αίμα 6-12 ώρες, οι αμφε­τα­μί­νες έως 24-48 ώρες και η ηρωίνη λίγες ώρες.

Η Ελλάδα ακο­λου­θεί το παρά­δειγμα χωρών όπως η Γαλλία, η Ισπανία, η Γερ­μα­νία και η Ιταλία, όπου τα επι­τό­πια τεστ εφαρ­μό­ζο­νται εδώ και χρόνια.

Σε ορι­σμένα κράτη ισχύει καθε­στώς «μηδε­νι­κής ανοχής», ενώ αλλού έχουν τεθεί συγκε­κρι­μένα όρια ανί­χνευ­σης. Το πρό­βλημα κατα­γρά­φε­ται ως ιδιαί­τερα έντονο στις ηλικίες 17-34 ετών, με ευρω­παϊ­κές έρευνες να δεί­χνουν ότι το 16% των νέων οδηγών έχει παρα­δε­χθεί οδήγηση μετά από χρήση ναρ­κω­τι­κών, ενώ τα σχετικά τροχαία παρου­σιά­ζουν αύξηση άνω του 50% τα τελευ­ταία χρόνια.

Αξιω­μα­τι­κοί της Τρο­χαίας επι­ση­μαί­νουν ότι μετά την εντα­τι­κο­ποί­ηση των ελέγχων για αλκοόλ, παρα­τη­ρεί­ται αυξα­νό­με­νος αριθμός οδηγών –κυρίως νεαρής ηλικίας– που εμφα­νί­ζουν σαφή σημάδια επη­ρε­α­σμού χωρίς να εντο­πί­ζε­ται μέθη. Το νέο «ναρ­κο­τέστ» φιλο­δο­ξεί να καλύψει αυτό το επι­χει­ρη­σιακό κενό.

Μέχρι ισόβια κάθειρξη βάσει του νέου ΚΟΚ 

Ο νέος ΚΟΚ (Ν. 5209/2025) προ­βλέ­πει σημα­ντικά αυστη­ρο­ποι­η­μέ­νες ποινές. Όποιος εντο­πί­ζε­ται να οδηγεί υπό την επήρεια ναρ­κω­τι­κών ουσιών αντι­με­τω­πί­ζει:

– Πρό­στιμο από 1.200 έως 2.000 ευρώ.

– Αφαί­ρεση άδειας οδή­γη­σης για 180 ημέρες, ενώ σε υπο­τροπή το δίπλωμα μπορεί να αφαι­ρε­θεί δια βίου.

– Κατά­σχεση ή ακι­νη­το­ποί­ηση του οχή­μα­τος.

– Υπο­χρε­ω­τική ψυχο­τε­χνική εξέταση πριν από οποια­δή­ποτε νέα χορή­γηση άδειας.

Οι Αρχές ξεκα­θα­ρί­ζουν ότι δεν υπάρχει περι­θώ­ριο ανοχής, καθώς η ουσία της μεταρ­ρύθ­μι­σης είναι η προ­στα­σία της ανθρώ­πι­νης ζωής και η μείωση των τρο­χαίων που σχε­τί­ζο­νται με μειω­μένη αντί­ληψη και αργά αντα­να­κλα­στικά. Η άρνηση υπο­βο­λής σε έλεγχο θεω­ρεί­ται τεκ­μή­ριο παρά­βα­σης και αντι­με­τω­πί­ζε­ται ως θετική ένδειξη. Σε περί­πτωση πρό­κλη­σης ατυ­χή­μα­τος οι ποινές αυστη­ρο­ποιού­νται σημα­ντικά και μπορεί να φτάσουν έως την κάθειρξη.

Ο οδηγός θα δια­τη­ρεί δικαί­ωμα ένστα­σης, ωστόσο θα πρέπει να δικαιο­λο­γή­σει την παρου­σία ουσιών στον οργα­νι­σμό του. Αν η θετική ένδειξη οφεί­λε­ται σε νόμιμη φαρ­μα­κευ­τική αγωγή θα απαι­τεί­ται προ­σκό­μιση συντα­γο­γρά­φη­σης και τεκ­μη­ρί­ωση ότι η λήψη της δεν επη­ρε­ά­ζει την ικα­νό­τητα οδή­γη­σης.

Εκτός από τις διοι­κη­τι­κές κυρώ­σεις, ο οδηγός μπορεί να αντι­με­τω­πί­σει και ποι­νι­κές κατη­γο­ρίες.

Χωρίς ατύχημα η χρήση ναρ­κω­τι­κών κατά την οδήγηση θεω­ρεί­ται πλημ­μέ­λημα και τιμω­ρεί­ται με:

– Φυλά­κιση έως 3 έτη ή χρη­μα­τική ποινή.

– Αφαί­ρεση διπλώ­μα­τος για 6 έως 24 μήνες.

Αν όμως προ­κλη­θεί τροχαίο οι ποινές γίνο­νται εξαι­ρε­τικά αυστη­ρές:

– Σε σωμα­τική βλάβη προ­βλέ­πε­ται φυλά­κιση έως 5 έτη

– Σε βαριά σωμα­τική βλάβη κάθειρξη έως 10 έτη

– Σε θανα­τη­φόρο τροχαίο η ποινή ανε­βαί­νει σε 10–20 έτη, ενώ σε ορι­σμέ­νες περι­πτώ­σεις μπορεί να επι­βλη­θεί ισόβια κάθειρξη.

Η νέα δια­δι­κα­σία έρχεται να λει­τουρ­γή­σει τόσο απο­τρε­πτικά όσο και προ­λη­πτικά, με ξεκά­θαρο μήνυμα ότι οι επι­κίν­δυ­νες συμπε­ρι­φο­ρές στο δρόμο δεν θα αντι­με­τω­πί­ζο­νται, πλέον, επιει­κώς.

Πηγή: vradini.gr