Γιάννης Χατζηθεοδοσίου: «Η ακρίβεια παραμένει το νούμερο ένα πρόβλημα για τη μεγάλη πλειονότητα των πολιτών και των ΜμΕ επιχειρήσεων»

Η ακρί­βεια παρα­μέ­νει κυρί­αρχο ζήτημα για τη συντρι­πτική πλειο­νό­τητα των πολιτών, ενώ πλήττει και τις μικρο­με­σαίες επι­χει­ρή­σεις σε όλους τους κλάδους. Τελικά, φτάσαμε στο 2026 και δεν είδαμε καμία βελ­τί­ωση στην καθη­με­ρι­νό­τητά μας.

Η ακρί­βεια παρα­μέ­νει, δυστυ­χώς, το νούμερο ένα πρό­βλημα για τη μεγάλη πλειο­νό­τητα των πολιτών και των μικρο­με­σαίων επι­χει­ρή­σεων, και αυτό είναι κάτι που το λέμε εδώ και χρόνια χωρίς να έχουμε εισα­κου­στεί όσο θα έπρεπε. Φτάσαμε στο 2026 και, παρά τις επι­μέ­ρους παρεμ­βά­σεις, η καθη­με­ρι­νό­τητα δεν έχει βελ­τιω­θεί ουσια­στικά. Το κόστος ζωής παρα­μέ­νει υψηλό, τα εισο­δή­ματα δεν ακο­λου­θούν τον ίδιο ρυθμό αύξησης και οι επι­χει­ρή­σεις ασφυ­κτιούν ανάμεσα σε αυξη­μένα λει­τουρ­γικά έξοδα και μειω­μένη αγο­ρα­στική δύναμη των πελατών τους.

Για τις μικρο­με­σαίες επι­χει­ρή­σεις, η ακρί­βεια δεν είναι μια αφη­ρη­μένη έννοια. Είναι οι λογα­ρια­σμοί ενέρ­γειας, τα ενοίκια επαγ­γελ­μα­τι­κών χώρων, το αυξη­μένο κόστος πρώτων υλών και μετα­φο­ρών, αλλά και η δυσκο­λία να κρα­τή­σουν προ­σω­πικό με αξιο­πρε­πείς αμοιβές. Όταν ο κατα­να­λω­τής περιο­ρί­ζει τις δαπάνες του στα απο­λύ­τως απα­ραί­τητα, η αγορά «στε­γνώ­νει» και αυτό δημιουρ­γεί έναν φαύλο κύκλο ύφεσης σε επίπεδο γει­το­νιάς και τοπικής οικο­νο­μίας.

Από την πλευρά μας, ως Επαγ­γελ­μα­τικό Επι­με­λη­τή­ριο Αθηνών, έχουμε επα­νει­λημ­μένα προ­τεί­νει στο­χευ­μένα μέτρα: μείωση των έμμεσων φόρων του­λά­χι­στον για τα βασικά αγαθά, έλεγχο της αισχρο­κέρ­δειας και της λει­τουρ­γίας καρτέλ σε όλη την αλυσίδα της αγοράς και όχι μόνο στο τελικό ράφι, καθώς και μόνιμες παρεμ­βά­σεις στο ενερ­γειακό κόστος.

Όπως έχουμε δια­πι­στώ­σει στην πράξη η ακρί­βεια δεν κατα­πο­λε­μά­ται με διάφορα «καλάθια» ή παρό­μοια μέτρα που έχουν εφαρ­μο­στεί έως σήμερα. Είναι ένα σοβα­ρό­τατο κοι­νω­νικό και ανα­πτυ­ξιακό ζήτημα. Αν δεν αντι­με­τω­πι­στεί στη ρίζα της η ακρί­βεια, δεν μπο­ρούμε να μιλάμε σοβαρά για βιώσιμη ανά­πτυξη. Χρεια­ζό­μα­στε μια συνο­λική στρα­τη­γική που να στη­ρί­ζει την παρα­γωγή, να ενι­σχύει τον υγιή αντα­γω­νι­σμό και να αφήνει περισ­σό­τερο δια­θέ­σιμο εισό­δημα σε πολίτες και επι­χει­ρή­σεις. Δια­φο­ρε­τικά, θα συνε­χί­σουμε να μετράμε «λουκέτα» επι­χει­ρή­σεων.

Το ζήτημα της στέ­γα­σης εμφα­νί­ζε­ται πολύ ψηλά στα προ­βλή­ματα των Ελλήνων. Τι θα μπο­ρούσε να γίνει -με δεδο­μένη και την αύξηση των ενοι­κίων που απορ­ρο­φούν σημα­ντικό μέρος του εισο­δή­μα­τος των πολιτών;

Είναι σίγουρα ένα ζήτημα που έχει εξε­λι­χθεί σε ένα από τα σοβα­ρό­τερα κοι­νω­νικά προ­βλή­ματα της χώρας. Σήμερα, ένα πολύ μεγάλο μέρος του εισο­δή­μα­τος των νοι­κο­κυ­ριών κατευ­θύ­νε­ται στο ενοίκιο, αφή­νο­ντας ελά­χι­στα περι­θώ­ρια για αξιο­πρεπή δια­βί­ωση. Αυτό δεν αφορά μόνο στους νέους ή στις ευά­λω­τες ομάδες. Αφορά στη μεσαία τάξη, στους εργα­ζό­με­νους, αλλά και στους επαγ­γελ­μα­τίες που προ­σπα­θούν να σταθούν όρθιοι. Γιατί και τα ενοίκια των επαγ­γελ­μα­τι­κών χώρων έχουν ανέβει σε υψηλά επίπεδα.

Η συνεχής αύξηση των ενοι­κίων δεν είναι τυχαία. Οφεί­λε­ται σε έναν συν­δυα­σμό παρα­γό­ντων: περιο­ρι­σμένη προ­σφορά κατοι­κιών, επεν­δυ­τική πίεση σε ακίνητα, του­ρι­στική εκμε­τάλ­λευση και έλλειψη μακρο­πρό­θε­σμης στε­γα­στι­κής πολι­τι­κής. Δεν μπο­ρούμε να αντι­με­τω­πί­ζουμε τη στέγαση απο­κλει­στικά ως επεν­δυ­τικό προϊόν. Είναι κοι­νω­νικό αγαθό και βασική προ­ϋ­πό­θεση συνοχής.

Τι μπορεί να γίνει; Καταρ­χάς, χρειά­ζε­ται σοβαρή ενί­σχυση της προ­σφο­ράς προ­σι­τής κατοι­κίας. Αυτό σημαί­νει αξιο­ποί­ηση ανε­νερ­γών δημό­σιων και ιδιω­τι­κών ακι­νή­των, κίνητρα για ανα­και­νί­σεις με αντάλ­λαγμα ελεγ­χό­μενα ενοίκια και στήριξη της μακρο­χρό­νιας μίσθω­σης, ειδικά στους επαγ­γελ­μα­τι­κούς χώρους. Παράλ­ληλα, απαι­τεί­ται ένα σταθερό φορο­λο­γικό πλαίσιο που να ενθαρ­ρύ­νει τον ιδιο­κτήτη να κρα­τή­σει λογικές τιμές, χωρίς να τιμω­ρεί­ται.

Επίσης, είναι απα­ραί­τητο να υπάρ­ξουν στε­γα­στικά προ­γράμ­ματα που να απευ­θύ­νο­νται πραγ­μα­τικά σε όσους τα έχουν ανάγκη, με ρεα­λι­στικά κρι­τή­ρια και όχι μόνο επι­κοι­νω­νιακά.

Η στέγαση συν­δέ­ε­ται άμεσα και με την επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα: όταν ο εργα­ζό­με­νος δεν μπορεί να ζήσει κοντά στον χώρο εργα­σίας του, η αγορά εργα­σίας απορ­ρυθ­μί­ζε­ται.

Αν δεν ληφθούν άμεσα και τολμηρά μέτρα, το πρό­βλημα θα επι­δει­νω­θεί. Και τότε οι συνέ­πειες δεν θα είναι μόνο οικο­νο­μι­κές, αλλά βαθιά κοι­νω­νι­κές.

Ανα­φερ­θή­κατε στην πρόταση του ΕΕΑ για αλλαγή του νομικού πλαι­σίου, ώστε τα Επι­με­λη­τή­ρια να μπορούν να δημιουρ­γούν σχολές και δομές εκπαί­δευ­σης, προ­σαρ­μο­σμέ­νες στις ανάγκες της αγοράς. Μιλήστε μας για αυτό. Πώς μπορεί να εφαρ­μο­στεί στην πράξη;

Η πρόταση του Επαγ­γελ­μα­τι­κού επι­με­λη­τη­ρίου Αθηνών για αλλαγή του νομικού πλαι­σίου, ώστε τα επι­με­λη­τή­ρια να μπορούν να δημιουρ­γούν σχολές και δομές εκπαί­δευ­σης, προ­σαρ­μο­σμέ­νες στις ανάγκες της αγοράς, δεν είναι θεω­ρη­τική. Είναι μια απο­λύ­τως πρα­κτική απά­ντηση σε ένα υπαρκτό πρό­βλημα: το τερά­στιο χάσμα μεταξύ εκπαί­δευ­σης και πραγ­μα­τι­κών αναγκών της οικο­νο­μίας.

Σήμερα, χιλιά­δες επι­χει­ρή­σεις ανα­ζη­τούν προ­σω­πικό με συγκε­κρι­μέ­νες δεξιό­τη­τες και δεν το βρί­σκουν, ενώ ταυ­τό­χρονα πολλοί νέοι άνθρω­ποι παρα­μέ­νουν άνεργοι ή υπο­α­πα­σχο­λού­με­νοι. Αυτό δείχνει ότι κάτι δεν λει­τουρ­γεί σωστά. Τα Επι­με­λη­τή­ρια, που βρί­σκο­νται σε καθη­με­ρινή επαφή με την αγορά, γνω­ρί­ζουν καλύ­τερα από τον καθένα ποιες ειδι­κό­τη­τες χρειά­ζο­νται, ποιες δεξιό­τη­τες είναι απα­ραί­τη­τες και πώς αλλά­ζουν οι απαι­τή­σεις σε κάθε κλάδο.

Η πρότασή μας είναι να δοθεί θεσμικά η δυνα­τό­τητα στα Επι­με­λη­τή­ρια να ιδρύουν και να λει­τουρ­γούν δομές επαγ­γελ­μα­τι­κής κατάρ­τι­σης και δια βίου μάθησης, σε συνερ­γα­σία με επι­χει­ρή­σεις, εκπαι­δευ­τι­κούς φορείς και την Πολι­τεία. Σχολές ευέ­λι­κτες, με σύγ­χρονα προ­γράμ­ματα, πρα­κτικό προ­σα­να­το­λι­σμό και πιστο­ποι­η­μέ­νες γνώσεις. Όχι άλλες θεω­ρη­τι­κές σπουδές απο­κομ­μέ­νες από την πραγ­μα­τι­κό­τητα της αγοράς.

Στην πράξη, αυτό μπορεί να εφαρ­μο­στεί με πιλο­τικά προ­γράμ­ματα σε κλάδους με άμεσες ανάγκες, αξιο­ποί­ηση ευρω­παϊ­κών πόρων και ενεργή συμ­με­τοχή των ίδιων των επι­χει­ρή­σεων. Τα Επι­με­λη­τή­ρια δεν έρχο­νται να υπο­κα­τα­στή­σουν το εκπαι­δευ­τικό σύστημα, αλλά να το συμπλη­ρώ­σουν.

Είναι μια επέν­δυση στο ανθρώ­πινο δυνα­μικό της χώρας. Και χωρίς επέν­δυση στους ανθρώ­πους, καμία οικο­νο­μία δεν μπορεί να προ­χω­ρή­σει μπροστά.

Πρό­σφατα δηλώ­σατε ότι είναι στις προ­θέ­σεις σας να είστε υπο­ψή­φιος για την Περι­φέ­ρεια Αττικής. Σας ενδια­φέ­ρει ο δεύ­τε­ρος βαθμός Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης σε μια κρίσιμη -οικονομικά και αναπτυξιακά- συγκυ­ρία για τη χώρα;

Γνωρίζω πολύ καλά την Τοπική Αυτο­διοί­κηση καθώς πριν ασχο­ληθώ με τα επι­με­λη­τη­ριακά είχα μακρά θητεία στον Δήμο Αγίας Βαρ­βά­ρας ενώ υπήρξα και ο νεό­τε­ρος πρό­ε­δρος δημο­τι­κού συμ­βου­λίου. Αυτή η ενα­σχό­λησή μου μου προ­σέ­φερε σημα­ντική εμπει­ρία, η οποία οφείλω να πω ότι με βοήθησε και στα επόμενα βήματα που έκανα στο πεδίο του επι­με­λη­τη­ρια­κού θεσμού. Εκτιμώ ότι κάθε ενεργός πολίτης οφείλει να ενδια­φέ­ρε­ται για τα κοινά, ιδίως αν μιλάμε για ενα­σχό­ληση σε αυτό το επίπεδο πολι­τι­κής που έχει άμεση σχέση με την καθη­με­ρι­νό­τητά του και με προ­βλή­ματα στον Δήμο ή στην Περι­φέ­ρειά του. Οπότε ναι, με ενδια­φέ­ρει πολύ η Περι­φέ­ρεια Αττικής. Είναι ένα πεδίο που μπορώ να προ­σφέρω καθώς λόγω του πολύ­πλευ­ρου έργου του ΕΕΑ -και της δράσης του με έντονο κοι­νω­νικό απο­τύ­πωμα, ειδικά τα τελευ­ταία χρόνια- αλλά και της εμπει­ρίας μου, γνωρίζω από πρώτο χέρι τα θέματα και έχω συγκε­κρι­μέ­νες θέσεις και προ­τά­σεις για τη βελ­τί­ωση του βιο­τι­κού επι­πέ­δου των κατοί­κων της Αττικής.

Για εμένα πρώτα και πάνω απ΄όλα είναι ο άνθρω­πος. Εκεί οφεί­λουμε να εστιά­σουμε. Στην κάλυψη των αναγκών του και στην αντι­με­τώ­πιση των προ­βλη­μά­των που τον απα­σχο­λούν, έτσι ώστε να μπορεί απε­ρί­σπα­στος να εργά­ζε­ται, να παράγει, να προ­ο­δεύει. Συμ­βάλ­λο­ντας έτσι στη γενι­κό­τερη ανά­πτυξη της Περι­φέ­ρειας και της χώρας.

Οπότε για εμένα θέματα όπως η κατα­σκευή αντι­πλημ­μυ­ρι­κών και αντι­πυ­ρι­κών έργων έχουν απόλυτη προ­τε­ραιό­τητα για να μη θρη­νή­σουμε άλλα θύματα και να στα­μα­τή­σουμε την κατα­στροφή του περι­βάλ­λο­ντος. Σε αυτό το πλαίσιο χρειά­ζο­νται και φιλο­πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κές δράσεις. Εμείς ως Επι­με­λη­τή­ριο έχουμε ήδη προ­χω­ρή­σει σε πάρα πολλές δεντρο­φυ­τεύ­σεις χιλιά­δων δέντρων σε διάφορα σημεία τα οποία είχαν πληγεί από πυρ­κα­γιές. Και μάλιστα μέσα στους επό­με­νους μήνες θα κάνουμε και άλλες δεντρο­φυ­τεύ­σεις σε του­λά­χι­στον 15 Δήμους.

Ειδική μέριμνα απαι­τεί­ται και στο θέμα της αυξη­μέ­νης κυκλο­φο­ρίας των οχη­μά­των, ένα ζήτημα που εξε­λίσ­σε­ται σε πολύ μεγάλο «πονο­κέ­φαλο» για τους κατοί­κους της Αττικής.

Το μεγάλο ζητού­μενο είναι η κινη­το­ποί­ηση των Δήμων και η αγαστή συνερ­γα­σία τόσο μεταξύ των δημο­τι­κών αρχών όσο και με την Περι­φέ­ρεια. Χωρίς κομ­μα­τι­κές ταμπέ­λες και περιτ­τές αντι­πα­λό­τη­τες και με μόνη στό­χευση το καλό του πολίτη και την ανά­πτυξη της τοπικής οικο­νο­μίας.

Ένα πρό­βλημα πριν γίνει ορατό στην όποια Περι­φέ­ρεια, έχει εμφα­νι­στεί σε έναν Δήμο. Αν η αντι­με­τώ­πισή του είναι άμεση και κυρίως απο­τε­λε­σμα­τική, τότε υπάρχει η σοβαρή πιθα­νό­τητα να το περιο­ρί­σουμε ή και να το εξα­λεί­ψουμε. Αν όμως αφεθεί στην τύχη του, τότε πολύ σύντομα θα γίνει ένα πρό­βλημα των πολλών.

Εκτιμώ λοιπόν ότι μπορούν να γίνουν πολλά σε επίπεδο Περι­φέ­ρειας που θα δημιουρ­γή­σουν τις συν­θή­κες για καλύ­τε­ρες ημέρες στην Αττική.