Περιφερειακό Συμβούλιο Νοτίου Αιγαίου: Προβληματισμός για το νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης

• Γιώρ­γος Χα­τζη­μάρ­κος για τον Του­ρι­σμό: «Too Good To Be True» • Ο απο­λο­γι­σμός του 2025 και το επό­με­νο Πε­ρι­φε­ρεια­κό Συμ­βού­λιο, θα γί­νουν τον Φε­βρουά­ριο στην Ρόδο σε μια δι­ή­με­ρη συ­νε­δρί­α­ση

Στην Σύρο πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε χτες, η πρώτη συ­νε­δρί­α­ση για το 2026 του Πε­ρι­φε­ρεια­κού Συμ­βου­λί­ου Νο­τί­ου Αι­γαί­ου με ση­μείο αιχ­μής, την κα­τά­θε­ση προ­τά­σε­ων επί του σχε­δί­ου του Νέου Κώ­δι­κα Το­πι­κής Αυ­το­διοί­κη­σης.

Πριν από την έναρ­ξη της συ­νε­δρί­α­σης, το­πο­θε­τή­θη­κε ο δή­μαρ­χος Σύρου – Ερ­μού­πο­λης, κ. Αλέ­ξαν­δρος Αθα­να­σί­ου με αφορ­μή την συ­μπλή­ρω­ση 200 ετών από την ίδρυ­σή της. Όπως ανέ­φε­ρε με­τα­ξύ άλλων, η Σύρος, και συ­γκε­κρι­μέ­να η πρω­τεύ­ου­σά της Ερ­μού­πο­λη, γιορ­τά­ζει τα 200 χρό­νια από την ονο­μα­σία και ίδρυ­σή της το 1826 καθ’ όλη τη διάρ­κεια του 2026, με ένα πλού­σιο πρό­γραμ­μα επε­τεια­κών εκ­δη­λώ­σε­ων που ορ­γα­νώ­νε­ται από τον Δήμο Σύρου-Ερ­μού­πο­λης και στο­χεύ­ει στην ανά­δει­ξη της ιστο­ρί­ας, του πο­λι­τι­σμού και της ταυ­τό­τη­τας της πόλης, κα­λώ­ντας φο­ρείς και πο­λί­τες να συμ­με­τέ­χουν ενερ­γά.

Ο πε­ρι­φε­ρειάρ­χης κ. Γιώρ­γος Χα­τζη­μάρ­κος

Ει­ση­γού­με­νος το πρώτο θέμα, ο πε­ρι­φε­ρειάρ­χης Νο­τί­ου Αι­γαί­ου κ. Γιώρ­γος Χα­τζη­μάρ­κος αφού ευ­χα­ρί­στη­σε τον δή­μαρ­χο κ. Αθα­να­σί­ου για την φι­λο­ξε­νία, είπε ότι ο απο­λο­γι­σμός πε­πραγ­μέ­νων της πε­ρι­φε­ρεια­κής αρχής για το 2025, θα γίνει στην Ρόδο τον Φε­βρουά­ριο σε μια συ­νε­δρί­α­ση που θα είναι δι­ή­με­ρη (την μία μέρα θα είναι η συ­νε­δρί­α­ση του Πε­ρι­φε­ρεια­κού Συμ­βου­λί­ου και την επο­μέ­νη, ο απο­λο­γι­σμός πε­πραγ­μέ­νων) και τό­νι­σε τα εξής:

«Σε επί­πε­δο πο­λι­τι­κού απο­λο­γι­σμού, έκλει­σε μια χρο­νιά κατά την οποία τα απο­τε­λέ­σμα­τα των νη­σιών μας, ήταν πολύ αι­σιό­δο­ξα για πολλά θέ­μα­τα. Ανα­φέ­ρο­μαι πρω­τί­στως στην οι­κο­νο­μία των νη­σιών, η οποία έδει­ξε ότι έχουν πολύ καλές αντο­χές. Αυτό οφεί­λε­ται στην καλή πο­ρεία του Του­ρι­σμού, απο­δει­κνύ­ο­ντας έτσι την αγάπη των νη­σιω­τών σε αυτό που κά­νουν.

Σε πο­λι­τι­κό επί­πε­δο (και οι­κο­νο­μι­κό) εί­χα­με επί­σης θε­τι­κό απο­τύ­πω­μα: έκλει­σε η με­γά­λη χρη­μα­το­δο­τι­κή πε­ρί­ο­δος του ΕΣΠΑ 2014-2020 (το κλεί­σι­μο ήταν το 2025). Υπήρ­ξαν χρη­μα­το­δο­τι­κά ερ­γα­λεία και ευ­και­ρί­ες.

Στο ποιο­τι­κό κομ­μά­τι, τον Φε­βρουά­ριο θα έχου­με μια πλήρη πα­ρου­σί­α­ση όλων των έργων και των δρά­σε­ων που στη­ρί­χθη­καν μέσα από αυτό το πρό­γραμ­μα.

Στο οι­κο­νο­μι­κό, σπά­σα­με κάθε προη­γού­με­νο ρεκόρ υπερ-δέ­σμευ­σης κλεί­νο­ντας στο 124% (!) Κάθε ερ­γα­λείο αξιο­ποι­ή­θη­κε και δεν αφή­σα­με καμία ευ­και­ρία να πάει χα­μέ­νη. Σε όλα τα λοιπά χρη­μα­το­δο­τι­κά προ­γράμ­μα­τα, ως Πε­ρι­φέ­ρεια πε­τύ­χα­με έναν πολύ ση­μα­ντι­κό αριθ­μό χρη­μα­το­δο­τή­σε­ων, εντά­ξε­ων, εγκρί­σε­ων έργων, δρά­σε­ων και πρω­το­βου­λιών στην πε­ριο­χή μας –πολ­λα­πλά­σια του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού μας. Είναι μια πολύ σο­βα­ρή συ­ζή­τη­ση που απο­τε­λεί κομ­μά­τι του νέου Κώ­δι­κα Αυ­το­διοί­κη­σης καθώς, έχει να κάνει με το οι­κο­νο­μι­κό πε­ρι­βάλ­λον μέσα στο οποίο, κα­λεί­ται ένας ορ­γα­νι­σμός (η ΠΝΑι) να υπη­ρε­τή­σει τον κα­τα­στα­τι­κό του ρόλο και σκοπό».

Τα ποιο­τι­κά και πο­σο­τι­κά στοι­χεία για το Ν.Αι­γαίο

Ο κ. Χα­τζη­μάρ­κος είπε για το 2025:

«Μα­κά­ρι να ξα­νάρ­θει! –όχι μόνον για τα ποιο­τι­κά αλλά και για τα πο­σο­τι­κά στοι­χεία. Π.χ. ο δεί­κτης της ανερ­γί­ας –στο 1,9% στο Νότιο Αι­γαίο, όπως και η εξέ­λι­ξη του δη­μο­γρα­φι­κού.

Επει­δή ο Του­ρι­σμός είναι πολύ ση­μα­ντι­κό για την πε­ριο­χή είναι… ‘Too Good To Be True’: 19% αύ­ξη­ση στα έσοδα, 15% αύ­ξη­ση στη δα­πά­νη ανά δια­νυ­κτέ­ρευ­ση, 18,5% αύ­ξη­ση στη δα­πά­νη ανά επί­σκε­ψη… Τα νού­με­ρα αυτά είναι πάρα πολύ υψηλά και δεί­χνουν ότι ήρθαν εύ­κο­λα -αλλά δεν είναι έτσι. Όλες οι ευ­ρω­παϊ­κές οι­κο­νο­μί­ες είναι σε ύφεση, η αγο­ρα­στι­κή δύ­να­μη των Ευ­ρω­παί­ων είναι εξαι­ρε­τι­κά πιε­σμέ­νη όπως και από ΗΠΑ. Η αύ­ξη­ση των αφί­ξε­ων στο Νότιο Αι­γαίο ήταν μόνον 0,7% (συ­νε­πώς δεν δεί­χνει τί­πο­τα). Τα νού­με­ρα απα­ντούν στην δί­καιη συ­ζή­τη­ση περί ποιό­τη­τας… Είναι 32% κα­λύ­τε­ρο, από τον Μέσο Όρο σε πα­νελ­λα­δι­κό επί­πε­δο! Και όλα αυτά είναι απο­τε­λέ­σμα­τα της δου­λειάς που κάνει η κοι­νω­νία».

Τα Ει­δι­κά και Το­πι­κά Πο­λε­ο­δο­μι­κά Σχέ­δια

Άλλη με­γά­λη πρό­κλη­ση στην χώρα μας, είναι τα Ει­δι­κά και Το­πι­κά Πο­λε­ο­δο­μι­κά Σχέ­δια –που φέτος πρέ­πει να ολο­κλη­ρω­θούν. Όπως ανέ­φε­ρε ο πε­ρι­φε­ρειάρ­χης:

«Επει­δή είναι εξαι­ρε­τι­κά δύ­σκο­λη η δια­χεί­ρι­ση αυτών των θε­μά­των είναι η πρώτη φορά που υπάρ­χει σχέ­διο σε όλη την έκτα­ση κάθε τόπου. Το 2026, πρέ­πει να ολο­κλη­ρω­θεί η δου­λειά γι αυτά και να πα­ρα­δο­θούν αυτά τα Ει­δι­κά και τα Το­πι­κά Πο­λε­ο­δο­μι­κά Σχέ­δια. Είναι ένα πάρα πολύ δύ­σκο­λο εγ­χεί­ρη­μα γιατί έχει και με­γά­λο πο­λι­τι­κό κό­στος. Το θέμα θα έρθει και στο Πε­ρι­φε­ρεια­κό Συμ­βού­λιο και θα κα­θο­ρί­σει το μέλ­λον των νη­σιών» το­νί­ζο­ντας ότι φέτος, είναι μια κρί­σι­μη χρο­νιά.

Ο νέος Κώ­δι­κας της  Το­πι­κής Αυ­το­διοί­κη­σης

Ανα­φε­ρό­με­νος στον νέο Κώ­δι­κα της Το­πι­κής Αυ­το­διοί­κη­σης τό­νι­σε τα εξής:

«Είναι μια από τις προ­κλή­σεις για το 2026. Για εμάς είναι η αρχή ενός τα­ξι­διού. 16 χρό­νια τώρα, ο θε­σμός αυτός (οι πε­ρι­φέ­ρειες) λει­τουρ­γεί –χωρίς Κώ­δι­κα λει­τουρ­γί­ας. Ο δεύ­τε­ρος βαθ­μός Το­πι­κής Αυ­το­διοί­κη­σης ΔΕΝ έχει δικό του Κώ­δι­κα μέχρι σή­με­ρα… Εφαρ­μό­ζε­ται κατ’ ανα­λο­γία, η διά­τα­ξη του 3463/2006 που είναι ο Κώ­δι­κας Δήμων και Κοι­νο­τή­των(!) Κατ’ αρχήν, είναι προς τη σωστή κα­τεύ­θυν­ση αλλά έχει ακόμη δρόμο ο Κώ­δι­κας για τις Πε­ρι­φέ­ρειες αφού πε­ριέ­χει με­γά­λα ζη­τή­μα­τα που πρέ­πει να λυ­θούν».

Είπε ακόμη ότι στο τέλος του μήνα θα γίνει συ­νά­ντη­ση στην ΕΝΠΕ για το θέμα.

Το Πε­ρι­φε­ρεια­κό Τέλος Ανά­πτυ­ξης

Ο κ. Χα­τζη­μάρ­κος ανα­φέρ­θη­κε στην με­γά­λη συ­ζή­τη­ση που γί­νε­ται για το Πε­ρι­φε­ρεια­κό Τέλος Ανά­πτυ­ξης το οποίο πέ­ρα­σε και μέσα από την γ.σ. της ΕΝΠΕ. Όπως είπε, ακού­γε­ται σαν ένας ακόμη φόρος αλλά δεν πρέ­πει να ξε­χνά­με ότι πάνω από 40 χρό­νια μι­λά­με για ‘οι­κο­νο­μι­κή αυ­το­τέ­λεια’ των Πε­ρι­φε­ρειών χωρίς να υπάρ­χει κατ ου­σί­αν. Απέ­φυ­γε ωστό­σο να το­πο­θε­τη­θεί για το εκλο­γι­κό σύ­στη­μα, προς το παρόν.

Ο Νι­κη­φό­ρος Πα­πα­νι­κό­λας

«Ο νέος Κώ­δι­κας για την Το­πι­κή Αυ­το­διοί­κη­ση έρ­χε­ται ως τα­κτο­ποί­η­ση. Πρέ­πει να γίνει με­ταρ­ρύθ­μι­ση»

Κατά τη συ­ζή­τη­ση στο Πε­ρι­φε­ρεια­κό Συμ­βού­λιο Νο­τί­ου Αι­γαί­ου για τον νέο Κώ­δι­κα Το­πι­κής Αυ­το­διοί­κη­σης, ανα­πτύ­ξα­με τις θέ­σεις μας, ανα­δει­κνύ­ο­ντας τόσο τα θε­τι­κά ση­μεία της προ­σπά­θειας κω­δι­κο­ποί­η­σης όσο και τις σο­βα­ρές θε­σμι­κές και δη­μο­κρα­τι­κές ελ­λεί­ψεις του προ­τει­νό­με­νου πλαι­σί­ου. Ανα­γνω­ρί­ζου­με ως θε­τι­κό βήμα τη συ­γκέ­ντρω­ση πε­ρισ­σό­τε­ρων των πε­ντα­κο­σί­ων διά­σπαρ­των νο­μο­θε­τη­μά­των σε ενιαίο κεί­με­νο, επι­ση­μαί­νο­ντας ωστό­σο ότι ο νέος Κώ­δι­κας χάνει την ευ­και­ρία να απο­τε­λέ­σει ου­σια­στι­κή με­ταρ­ρύθ­μι­ση για την Το­πι­κή Αυ­το­διοί­κη­ση.

Μια πραγ­μα­τι­κή με­ταρ­ρύθ­μι­ση οφεί­λει να στη­ρί­ζε­ται σε τρεις βα­σι­κούς πυ­λώ­νες:

1. Διοι­κη­τι­κή ελευ­θε­ρία και πραγ­μα­τι­κή απο­κέ­ντρω­ση

Δεν υφί­στα­ται απο­κέ­ντρω­ση όταν το κε­ντρι­κό κρά­τος δια­τη­ρεί πάνω από εί­κο­σι χι­λιά­δες αρ­μο­διό­τη­τες. Ο κό­σμος της Το­πι­κής Αυ­το­διοί­κη­σης χρειά­ζε­ται εμπι­στο­σύ­νη με ου­σια­στι­κή με­τα­φο­ρά αρ­μο­διο­τή­των, πόρων, προ­σω­πι­κού και υπο­δο­μών για να μπο­ρεί να πα­ρά­γει πο­λι­τι­κή και να υπη­ρε­τεί τις κοι­νω­νι­κές ανά­γκες. Κα­τα­θέ­σα­με συ­γκε­κρι­μέ­νη πρό­τα­ση για τη με­τα­φο­ρά της πρω­το­βάθ­μιας φρο­ντί­δας υγεί­ας στην Το­πι­κή Αυ­το­διοί­κη­ση των νη­σιών, ώστε να αντι­με­τω­πι­στεί η δια­χρο­νι­κή υγειο­νο­μι­κή υπο­βάθ­μι­ση των νη­σιω­τών.

2. Οι­κο­νο­μι­κή αυ­το­τέ­λεια των ορ­γα­νι­σμών το­πι­κής αυ­το­διοί­κη­σης

Η ενί­σχυ­ση της αυ­το­διοί­κη­σης δεν μπο­ρεί να επι­τευ­χθεί μέσω νέων τελών και επι­βα­ρύν­σε­ων στους πο­λί­τες. Αντί­θε­τα, προ­τεί­νου­με τη με­τα­φο­ρά πόρων από το κε­ντρι­κό κρά­τος στην αυ­το­διοί­κη­ση, με επι­στρο­φή εσό­δων που πα­ρά­γο­νται σε το­πι­κό επί­πε­δο, όπως εν­δει­κτι­κά ο ΕΝΦΙΑ, φόροι επί ακι­νή­των και μέρος του ΦΠΑ, έσοδα από πα­ρα­βά­σεις του ΚΟΚ και το τέλος αν­θε­κτι­κό­τη­τας, ώστε οι Πε­ρι­φέ­ρειες και οι Δήμοι να μπο­ρούν να ασκούν πο­λι­τι­κές με στα­θε­ρό­τη­τα και προ­γραμ­μα­τι­σμό.

3. Θε­σμι­κή θω­ρά­κι­ση των αι­ρε­τών

Η διαρ­κής απει­λή ποι­νι­κών ευ­θυ­νών λει­τουρ­γεί απο­τρε­πτι­κά για τη συμ­με­το­χή ικα­νών αν­θρώ­πων στα κοινά και οδη­γεί σε διοι­κη­τι­κή αδρά­νεια. Υπάρ­χει ανά­γκη δια­χω­ρι­σμού με­τα­ξύ πο­λι­τι­κής, διοι­κη­τι­κής και ποι­νι­κής ευ­θύ­νης, χωρίς καμία ανοχή σε φαι­νό­με­να αδια­φά­νειας.

Δη­λώ­σα­με την ενα­ντί­ω­σή μας στις αλ­λα­γές του εκλο­γι­κού νόμου που ει­σά­γει ο νέος Κώ­δι­κας.

Κα­ταγ­γεί­λα­με την πρό­βλε­ψη υπο­ψη­φί­ων άνευ σταυ­ρού προ­τί­μη­σης, η οποία πε­ριο­ρί­ζει τη λαϊκή κυ­ριαρ­χία και πα­ρα­βιά­ζει την αρχή της ισό­τη­τας της ψήφου.

Πα­ράλ­λη­λα, εκ­φρά­σα­με κά­θε­τη αντί­θε­ση στο σύ­στη­μα της «εναλ­λα­κτι­κής ψήφου», το οποίο χα­ρα­κτη­ρί­ζε­ται αδια­φα­νές, δυσ­νό­η­το και θε­σμι­κά επι­κίν­δυ­νο, καθώς αλ­λοιώ­νει τη βού­λη­ση των εκλο­γέ­ων και ευ­νο­εί τε­χνη­τές πλειο­ψη­φί­ες.

Κα­τα­θέ­σα­με, επι­πλέ­ον, τρεις συ­γκε­κρι­μέ­νες προ­τά­σεις με σαφή νη­σιω­τι­κό προ­σα­να­το­λι­σμό:

• Τη ρητή εν­σω­μά­τω­ση της Αρχής της Νη­σιω­τι­κής Ισο­δυ­να­μί­ας στον νέο Κώ­δι­κα ως υπο­χρε­ω­τι­κού κα­νό­να άσκη­σης όλων των αρ­μο­διο­τή­των των Πε­ρι­φε­ρειών, ώστε ο πο­λί­της του νη­σιού να μην υφί­στα­ται με­γα­λύ­τε­ρο διοι­κη­τι­κό, οι­κο­νο­μι­κό ή χρο­νι­κό κό­στος από τον πο­λί­τη της ηπει­ρω­τι­κής χώρας.

• Τη θε­σμο­θέ­τη­ση της υπο­χρέ­ω­σης της Πε­ρι­φέ­ρειας να ανα­λαμ­βά­νει αρ­μο­διό­τη­τες Δήμων σε νη­σιω­τι­κές πε­ριο­χές, όταν αυτοί δεν δια­θέ­τουν διοι­κη­τι­κή ή τε­χνι­κή επάρ­κεια, με από­φα­ση του Πε­ρι­φε­ρεια­κού Συμ­βου­λί­ου, ιδίως σε το­μείς όπως τα τε­χνι­κά έργα, η ύδρευ­ση και απο­χέ­τευ­ση, τα λι­με­νι­κά έργα και η πο­λι­τι­κή προ­στα­σία.

• Τη θε­σμο­θέ­τη­ση δεί­κτη νη­σιω­τι­κό­τη­τας στην κα­τα­νο­μή των Κε­ντρι­κών Αυ­το­τε­λών Πόρων (ΚΑΠ), ώστε η χρη­μα­το­δό­τη­ση να λαμ­βά­νει υπόψη την απο­μό­νω­ση, το κό­στος με­τα­φο­ρών και τις ιδιαι­τε­ρό­τη­τες της νη­σιω­τι­κής Ελ­λά­δας.

Δεν ορα­μα­τι­ζό­μα­στε την το­πι­κή αυ­το­διοί­κη­ση ως προ­έ­κτα­ση της κε­ντρι­κής κυ­βερ­νη­τι­κής εξου­σί­ας, αλλά ως χώρο δη­μο­κρα­τί­ας, πο­λυ­φω­νί­ας και ου­σια­στι­κής αυ­το­νο­μί­ας.

Στη συ­νε­δρί­α­ση, η οποία δι­ήρ­κη­σε πάνω από τέσ­σε­ρις ώρες, ακού­στη­καν οι από­ψεις των πε­ρι­φε­ρεια­κών συμ­βού­λων πλειο­ψη­φί­ας και μειο­ψη­φί­ας, ενώ ο πε­ρι­φε­ρειάρ­χης μί­λη­σε για τις αρ­μο­διό­τη­τες του Α’ και Β’ βαθ­μού Το­πι­κής Αυ­το­διοί­κη­σης, στη­ρί­ζο­ντας την δη­μιουρ­γία ενός ‘υπερ-το­πι­κού’ σχε­δια­σμού.

«Θέ­λου­με ισχυ­ρούς δή­μους, με αρ­μο­διό­τη­τες και πό­ρους» ανέ­φε­ρε με­τα­ξύ άλλων.

Ανα­φε­ρό­με­νος στην συ­ζή­τη­ση για το Τέλος Αν­θε­κτι­κό­τη­τας, είπε ότι ενώ το Πε­ρι­φε­ρεια­κό Συμ­βού­λιο έλαβε σχε­τι­κή από­φα­ση για να απο­δί­δε­ται το σύ­νο­λο των χρη­μά­των στους δή­μους, εδώ και δύο χρό­νια, πα­ρά­γο­ντες του Α’ Βαθ­μού, συ­νε­χί­ζουν να κα­τη­γο­ρούν την ΠΝΑι: «Αν δεν εί­χα­με σκο­ντά­ψει στην ΠΕΔ θα εί­χα­με προ­χω­ρή­σει σε αυτό το ζή­τη­μα» -όπως είπε.

Η συ­ζή­τη­ση ολο­κλη­ρώ­θη­κε χωρίς να μπει το θέμα σε δια­δι­κα­σία ψή­φι­σης ενώ τα άλλα θέ­μα­τα της ημε­ρή­σιας διά­τα­ξης ανα­βλή­θη­καν για την επό­με­νη συ­νε­δρί­α­ση.