Πέθανε ο πρώην πρόεδρος της Κύπρου Γιώργος Βασιλείου

Ο Γιώργος Βασι­λείου άφησε την τελευ­ταία του πνοή στο Γενικό Νοσο­κο­μείο Λευ­κω­σίας, σε ηλικία 94 ετών, όπου νοση­λευό­ταν τις τελευ­ταίες ημέρες. Τα δύο τελευ­ταία χρόνια ήταν φιλο­ξε­νού­με­νος σε ιδιω­τική δομή. Το θάνατο του δημο­σιο­ποί­ησε η σύζυγος του, πρώην Επί­τρο­πος στην ΕΕ, Αντρούλα Βασι­λείου με ανάρ­τησή της στο Χ.

Η κα Βασι­λείου έγραψε: «Μετά από 2 χρόνων ταλαι­πω­ρία, ο αγα­πη­μέ­νος μου Γιώργος, σύντρο­φος της ζωής μου για 59 χρόνια, έσβησε ήσυχα στην αγκαλιά μας απόψε στο Γενικό Νοσο­κο­μείο Λευ­κω­σία. Είναι δύσκολο να απο­χω­ρι­στώ αυτό τον άνθρωπο που υπήρξε ένας εξαι­ρε­τι­κός σύζυγος και πατέρας, άνθρω­πος γεμάτος καλο­σύνη και αγάπη για τον τόπο και τον λαό του».

Η απώλεια του Γιώργου Βασι­λείου σημα­το­δο­τεί το τέλος μιας δια­δρο­μής που ταυ­τί­στηκε με τη μετά­βαση της Κύπρου στη σύγ­χρονη εποχή. Ο άνθρω­πος που εξελέγη το 1988 ως το απόλυτο αου­τσάι­ντερ κατά­φερε να μετα­τρέ­ψει μια παρα­δο­σιακά συντη­ρη­τική πολι­τική σκηνή σε ένα πεδίο τεχνο­κρα­τι­κού εκσυγ­χρο­νι­σμού. Ο θάνατός του κατα­γρά­φηκε τις πρώτες πρωινές ώρες, μετά από νοση­λεία που ξεκί­νησε ανήμερα των Θεο­φα­νίων λόγω οξείας λοί­μω­ξης του ανα­πνευ­στι­κού. Η επι­δεί­νωση της υγείας του ήταν ραγδαία τις τελευ­ταίες ημέρες και παρά την ιατρική υπο­στή­ριξη ο οργα­νι­σμός του δεν αντα­πο­κρί­θηκε.

Ρεα­λι­στής και ευρω­παϊ­στής

Ο Γιώργος Βασι­λείου υπήρξε μια μονα­δική περί­πτωση στα πολι­τικά χρονικά. Αν και γιος του ιστο­ρι­κού στε­λέ­χους της αρι­στε­ράς Βάσου Βασι­λείου η πορεία του δεν εγκλω­βί­στηκε σε ιδε­ο­λο­γι­κές αγκυ­λώ­σεις. Σπού­δασε στην Ουγ­γα­ρία όπου είχε κατα­φύ­γει ο πατέρας του ως πολι­τι­κός πρό­σφυ­γας μετά τον ελλη­νικό εμφύλιο. Ακο­λού­θη­σαν σπουδές στη Βιέννη, την Γενεύη και το Λονδίνο και επι­στρέ­φο­ντας στην Κύπρο ίδρυσε το Κέντρο Ερευνών Μέσης Ανα­το­λής μετα­τρέ­πο­ντας την έρευνα αγοράς σε ένα πανί­σχυρο επι­χει­ρη­μα­τικό εργα­λείο. Η εκλογή του στην Προ­ε­δρία της Κυπρια­κής Δημο­κρα­τίας με τη στήριξη του ΑΚΕΛ το 1988 ξένισε πολλούς όμως ο ίδιος απέ­δειξε γρήγορα ότι η ατζέντα του ήταν ξεκά­θαρα φιλε­λεύ­θερη και δυτι­κό­τροπη.

Μεταρ­ρυθ­μί­σεις και εκσυγ­χρο­νι­σμός

Η πεντα­ε­τία 1988 με 1993 χαρα­κτη­ρί­στηκε από μια πρω­το­φανή μεταρ­ρυθ­μι­στική ορμή που στόχευε στην προ­σαρ­μογή της Κύπρου στα ευρω­παϊκά δεδο­μένα. Ο Γ. Βασι­λείου ήταν ο Πρό­ε­δρος που τόλμησε να εισα­γά­γει τον ΦΠΑ παρά τις σφοδρές αντι­δρά­σεις της εποχής καθώς αντι­λαμ­βα­νό­ταν ότι χωρίς αυτό το βήμα η οικο­νο­μική εναρ­μό­νιση με την Ευρώπη θα παρέ­μενε κενό γράμμα.

Η ίδρυση του Πανε­πι­στη­μίου Κύπρου το 1992 απο­τε­λεί ίσως την πιο εμβλη­μα­τική του παρα­κα­τα­θήκη στον τομέα της Παι­δείας. Μέχρι τότε η Κύπρος εξήγαγε το ανθρώ­πινο δυνα­μικό της στο εξω­τε­ρικό ενώ με τη λει­τουρ­γία του κρα­τι­κού πανε­πι­στη­μίου τέθηκαν οι βάσεις για την πνευ­μα­τική και επι­στη­μο­νική αυτο­νό­μηση του νησιού. Παράλ­ληλα ο εκσυγ­χρο­νι­σμός της δημό­σιας διοί­κη­σης και η εισα­γωγή νέων τεχνο­λο­γιών υπήρξαν προ­τε­ραιό­τη­τες που άλλαξαν τη δομή του κράτους.

Κυπριακό, «Σχέδιο Γκάλι»

Στο Κυπριακό, η προ­ε­δρία Βασι­λείου συνέ­πεσε με μια περίοδο έντονης κινη­τι­κό­τη­τας υπό τα Ηνωμένα Έθνη, με το πλαίσιο που έμεινε γνωστό ως πρω­το­βου­λία Γκάλι. Δεν κατέ­ληξε σε συμ­φω­νία, όμως σημά­δεψε εκείνα τα χρόνια με δια­πραγ­μα­τεύ­σεις και προ­σπά­θεια επα­να­φο­ράς του ζητή­μα­τος σε τροχιά, σε μια εποχή που η Άγκυρα και η τουρ­κο­κυ­πριακή ηγεσία έβαζαν συχνά εμπόδια σε κάθε από­πειρα ουσίας.

Ευρω­παϊκή στρα­τη­γική

Στο εθνικό ζήτημα ο Γιώργος Βασι­λείου υπήρξε θια­σώ­της του ρεα­λι­σμού και της ενερ­γη­τι­κής διπλω­μα­τίας. Η υποβολή της αίτησης για ένταξη στην τότε ΕΟΚ το 1990 ήταν η κορυ­φαία πράξη εξω­τε­ρι­κής πολι­τι­κής της θητείας του. Κατα­νό­ησε έγκαιρα ότι η θωρά­κιση της Κύπρου δεν μπο­ρούσε να προ­έλ­θει από τις παρα­δο­σια­κές ισορ­ρο­πίες του Ψυχρού Πολέμου αλλά από την πλήρη ενσω­μά­τωση στη μεγάλη ευρω­παϊκή οικο­γέ­νεια. Στην προ­σπά­θεια του να στρέψει την Κύπρο στην Ευρώπη, είχε ενθαρ­ρυν­θεί από ον αεί­μνη­στο Γιάννο Κρα­νι­διώτη και τον Θεόδωρο Πάγκαλο, οι οποίοι θεω­ρού­σαν ότι το αρι­στερό ΑΚΕΛ απο­τε­λούσε τρο­χο­πέδη, λόγω της ιδε­ο­λο­γι­κής του αντί­θε­σης.

Ακόμα και όταν έχασε τις εκλογές του 1993 από τον Γλαύκο Κληρίδη για μόλις δύο χιλιά­δες ψήφους δεν απο­σύρ­θηκε. Η συνει­σφορά του ως επι­κε­φα­λής της δια­πραγ­μα­τευ­τι­κής ομάδας για την ένταξη της Κύπρου στην Ευρω­παϊκή Ένωση υπήρξε κατα­λυ­τική καθώς η τεχνο­κρα­τική του επάρ­κεια και οι δια­συν­δέ­σεις του στις Βρυ­ξέλ­λες έκαμψαν πολλές αντι­στά­σεις.

Τα τελευ­ταία χρόνια της ζωής του ο Γιώργος Βασι­λείου παρέ­μεινε ενεργός πολίτης εκφρά­ζο­ντας δημόσια τις απόψεις του για την οικο­νο­μία και το Κυπριακό πάντα με γνώμονα τον δυτικό προ­σα­να­το­λι­σμό και τον εκσυγ­χρο­νι­σμό. Η υγεία του αν και εύθραυ­στη λόγω ηλικίας δεν τον εμπό­δισε να παρα­κο­λου­θεί τις εξε­λί­ξεις μέχρι την πρό­σφατη εισα­γωγή του στο νοσο­κο­μείο.

Πηγή: protothema.gr