Η δέσμευση τραπεζικών λογαριασμών ως μέτρο πίεσης και η μάχη για την αποδέσμευση πριν από τη δίκη

• Αί­τη­μα ανά­κλη­σης διά­τα­ξης δέ­σμευ­σης πε­ριου­σια­κών στοι­χεί­ων, με επί­κε­ντρο τη χρο­νι­κή διάρ­κεια του μέ­τρου, την ανα­λο­γι­κό­τη­τα και το τι αλ­λά­ζει όταν μια υπό­θε­ση φτά­νει στο στά­διο της πα­ρα­πο­μπής

Οταν μια ποι­νι­κή υπό­θε­ση παίρ­νει με­γά­λες δια­στά­σεις και εμπλέ­κει δε­κά­δες πρό­σω­πα σε υπό­θε­ση δια­κί­νη­σης ναρ­κω­τι­κών το εν­δια­φέ­ρον συ­νή­θως εστιά­ζει στις κα­τη­γο­ρί­ες και στις δι­κα­στι­κές εξε­λί­ξεις. Υπάρ­χει όμως ένα πα­ράλ­λη­λο πεδίο που συχνά κα­θο­ρί­ζει την κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα των εμπλε­κο­μέ­νων πολύ πριν ακου­στεί η υπό­θε­ση σε ακρο­α­τή­ριο. Είναι τα δε­σμευ­τι­κά μέτρα σε χρή­μα­τα και πε­ριου­σια­κά στοι­χεία, μέτρα που ενερ­γο­ποιού­νται στο όνομα της έρευ­νας για νο­μι­μο­ποί­η­ση εσό­δων και που μπο­ρούν να πα­γώ­σουν οι­κο­νο­μι­κά έναν άν­θρω­πο για με­γά­λο χρο­νι­κό διά­στη­μα.

Σε μια υπό­θε­ση που εκ­κι­νεί από δι­κο­γρα­φία του 2021 και φτά­νει σε δι­κά­σι­μο που έχει ορι­στεί για 13/10/2026, ένα τέ­τοιο αί­τη­μα ανά­κλη­σης δέ­σμευ­σης ανα­δει­κνύ­ει το ερώ­τη­μα που επα­νέρ­χε­ται συχνά στη δη­μό­σια συ­ζή­τη­ση: πότε ένα ερ­γα­λείο διε­ρεύ­νη­σης με­τα­τρέ­πε­ται σε πα­ρα­τε­τα­μέ­νη οι­κο­νο­μι­κή τι­μω­ρία πριν από την κρίση του δι­κα­στη­ρί­ου.

Το πλαί­σιο των δε­σμεύ­σε­ων και το πώς ενερ­γο­ποιεί­ται

Στον πυ­ρή­να της υπό­θε­σης βρί­σκε­ται η εφαρ­μο­γή του άρ­θρου 42 του Ν. 4557/2018, δη­λα­δή του θε­σμι­κού πλαι­σί­ου που ρυθ­μί­ζει τις δε­σμεύ­σεις λο­γα­ρια­σμών, τί­τλων και άλλων πε­ριου­σια­κών στοι­χεί­ων όταν διε­ξά­γε­ται έρευ­να από την αρ­μό­δια Αρχή Κα­τα­πο­λέ­μη­σης της Νο­μι­μο­ποί­η­σης Εσό­δων από Εγκλη­μα­τι­κές Δρα­στη­ριό­τη­τες. Η λο­γι­κή του νόμου είναι σαφής: σε επεί­γου­σες πε­ρι­πτώ­σεις και όταν υπάρ­χουν βά­σι­μες υπό­νοιες, μπο­ρεί να δια­τα­χθεί άμεσα δέ­σμευ­ση ώστε να απο­τρα­πεί η με­τα­κί­νη­ση ή εξα­φά­νι­ση κε­φα­λαί­ων. Ταυ­τό­χρο­να όμως ο ίδιος μη­χα­νι­σμός προ­βλέ­πει δι­καιώ­μα­τα προ­σβο­λής, επα­νε­ξέ­τα­σης, αλλά και ανά­κλη­σης ή πε­ριο­ρι­σμού όταν εμ­φα­νί­ζο­νται νέα στοι­χεία ή ιδιαί­τε­ρες πε­ρι­στά­σεις.

Η δι­κο­γρα­φία, οι πολ­λοί εμπλε­κό­με­νοι και το βάρος μιας γε­νι­κευ­μέ­νης υπό­θε­σης

Η δι­κο­γρα­φία αφορά συ­νο­λι­κά 45 πρό­σω­πα και ξε­κι­νά ως ένα ευρύ σχήμα κα­τη­γο­ριών που πε­ρι­λαμ­βά­νει, με­τα­ξύ άλλων, εγκλη­μα­τι­κή ορ­γά­νω­ση, δια­κί­νη­ση ναρ­κω­τι­κών και πα­ρά­νο­μη οπλο­κα­το­χή, με ανα­φο­ρά σε πρά­ξεις που το­πο­θε­τού­νται χρο­νι­κά στο πρώτο τρί­μη­νο του 2021 στην Κά­λυ­μνο.

Ως προς τη δια­κί­νη­ση ναρ­κω­τι­κών, η κα­τη­γο­ρία απο­δί­δει ότι κατά το επί­μα­χο διά­στη­μα υπήρ­χε δράση που δεν πε­ριο­ρι­ζό­ταν σε προ­σω­πι­κή χρήση ή ευ­και­ρια­κή συ­ναλ­λα­γή, αλλά είχε χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά δια­νο­μής και εμπο­ρί­ας. Το κα­τη­γο­ρη­τή­ριο, όπως πα­ρου­σιά­ζε­ται, επι­χει­ρεί να συν­δέ­σει πρό­σω­πα, πε­ρι­στά­σεις και οι­κο­νο­μι­κές ροές, ώστε να σχη­μα­τί­σει ει­κό­να για το ποιοι είχαν ενερ­γό ρόλο, ποιοι διευ­κό­λυ­ναν και ποιοι κά­λυ­πταν πρα­κτι­κές ανά­γκες της απο­δι­δό­με­νης δρα­στη­ριό­τη­τας.

Στο επί­πε­δο των πραγ­μα­τι­κών πε­ρι­στα­τι­κών, το βα­σι­κό ζη­τού­με­νο που πε­ρι­γρά­φε­ται είναι η ύπαρ­ξη δι­κτύ­ου που υπο­στη­ρί­ζει τη δια­κί­νη­ση, δη­λα­δή όχι μόνο το φυ­σι­κό σκέ­λος της με­τα­φο­ράς ή πα­ρά­δο­σης, αλλά και το ορ­γα­νω­τι­κό σκέ­λος. Εκεί εντάσ­σο­νται, κατά την κα­τη­γο­ρία, επα­φές, συ­να­ντή­σεις, συ­νεν­νο­ή­σεις, καθώς και κι­νή­σεις που εκλαμ­βά­νο­νται ως προ­ε­τοι­μα­σία ή ως εκτέ­λε­ση της δια­νο­μής.

Πα­ράλ­λη­λα, η δι­κο­γρα­φία πε­ρι­γρά­φει και σκέ­λος πα­ρά­νο­μης οπλο­κα­το­χής. Στο κα­τη­γο­ρη­τή­ριο η ανα­φο­ρά σε όπλα δεν πα­ρου­σιά­ζε­ται ως αυ­τό­νο­μο επει­σό­διο, αλλά ως στοι­χείο που, κατά την κα­τη­γο­ρία, λει­τουρ­γεί υπο­στη­ρι­κτι­κά στην απο­δι­δό­με­νη ορ­γα­νω­μέ­νη δράση. Με απλά λόγια, το σκέ­λος αυτό εμ­φα­νί­ζε­ται να αξιο­ποιεί­ται για να ενι­σχυ­θεί η ει­κό­να μιας ομά­δας που δρα με μέσα προ­στα­σί­ας, εκ­φο­βι­σμού ή επι­βο­λής, όπως υπο­στη­ρί­ζει η κα­τη­γο­ρία.

Τι απο­δί­δε­ται ει­δι­κά στον αι­τού­ντα ως πραγ­μα­τι­κά πε­ρι­στα­τι­κά

Σε ό,τι αφορά τον αι­τού­ντα, η δι­κο­γρα­φία, όπως απο­τυ­πώ­νε­ται στο αί­τη­μα, τον εντάσ­σει στο πλαί­σιο της υπό­θε­σης με ανα­φο­ρά σε συ­γκε­κρι­μέ­νο χρο­νι­κό διά­στη­μα και σε στοι­χεία που αφο­ρούν κι­νή­σεις και συ­σχε­τι­σμούς που, κατά την κα­τη­γο­ρία, τον συν­δέ­ουν με την υπό διε­ρεύ­νη­ση δρα­στη­ριό­τη­τα.

Ο αιτών προ­βάλ­λει ως κρί­σι­μο πραγ­μα­τι­κό ισχυ­ρι­σμό ότι κατά το επί­μα­χο διά­στη­μα δεν βρι­σκό­ταν στον τόπο όπου το­πο­θε­τεί­ται η απο­δι­δό­με­νη δράση, αλλά είχε ανα­χω­ρή­σει στις 4/2/2021 για αλιεία και επέ­στρε­ψε στις 21/4/2021, με επί­κλη­ση ημε­ρο­λο­γί­ου σκά­φους ως στοι­χείο που τεκ­μη­ριώ­νει τη με­τα­κί­νη­σή του. Αυτό το ση­μείο κα­τα­γρά­φε­ται ως πραγ­μα­τι­κό δε­δο­μέ­νο που αντι­πα­ρα­τί­θε­ται στην εκ­δο­χή της κα­τη­γο­ρί­ας, επει­δή αφορά στη δυ­να­τό­τη­τα φυ­σι­κής πα­ρου­σί­ας και συμ­με­το­χής στα απο­δι­δό­με­να πε­ρι­στα­τι­κά.

Από τη δέ­σμευ­ση του 2021 στις δι­κα­στι­κές κρί­σεις του 2022 και στο σή­με­ρα

Η αρ­χι­κή δέ­σμευ­ση φέ­ρε­ται να δια­τά­χθη­κε με πράξη της Προ­έ­δρου της αρ­μό­διας Αρχής στις 6/4/2021 και αφο­ρού­σε συ­γκε­κρι­μέ­νους τρα­πε­ζι­κούς λο­γα­ρια­σμούς. Το επό­με­νο βήμα ήταν η προ­σφυ­γή στο δι­κα­στι­κό συμ­βού­λιο, όπου με βού­λευ­μα του 2021 απορ­ρί­φθη­κε αί­τη­μα άρσης και δια­τη­ρή­θη­κε η δέ­σμευ­ση. Αρ­γό­τε­ρα, ανα­φέ­ρε­ται ότι με διά­τα­ξη ανα­κρι­τή το 2022 έγινε δεκτό αί­τη­μα άρσης μόνο ως προς έναν λο­γα­ρια­σμό που σχε­τι­ζό­ταν με οι­κο­γε­νεια­κό συν­δι­καιού­χο, με απο­τέ­λε­σμα να πα­ρα­μεί­νουν δε­σμευ­μέ­νοι άλλοι λο­γα­ρια­σμοί.

Το κρί­σι­μο ση­μείο, σύμ­φω­να με το έγ­γρα­φο, είναι τι συ­νέ­βη όταν εκ­δό­θη­κε το πα­ρα­πεμ­πτι­κό βού­λευ­μα του Συμ­βου­λί­ου Εφε­τών στις 28/9/2022.

Το πρό­σω­πο που αι­τεί­ται την ανά­κλη­ση είναι επαγ­γελ­μα­τί­ας αλιέ­ας και οι­κο­γε­νειάρ­χης με 2 ανή­λι­κα παι­διά. Η επί­κλη­ση της οι­κο­γε­νεια­κής κα­τά­στα­σης δεν εμ­φα­νί­ζε­ται απλώς ως συ­ναι­σθη­μα­τι­κό στοι­χείο. Λει­τουρ­γεί ως αι­τιο­λό­γη­ση ότι το πά­γω­μα λο­γα­ρια­σμών επη­ρε­ά­ζει βα­σι­κές υπο­χρε­ώ­σεις, επαγ­γελ­μα­τι­κές ανά­γκες, δυ­να­τό­τη­τα ερ­γα­σί­ας και συ­νο­λι­κά την οι­κο­νο­μι­κή επι­βί­ω­ση μιας οι­κο­γέ­νειας.

Την υπό­θε­ση χει­ρί­ζε­ται ο δι­κη­γό­ρος Κω κ. Δη­μή­τρης Δρό­σος.