Ασκήθηκε η πρώτη αναίρεση για το σκάνδαλο δανειοδοτήσεων στην πρώην Εμπορική Τράπεζα με ζημία 2.257.022 ευρώ

• Μια εκ των κατη­γο­ρου­μέ­νων μέσω του δικη­γό­ρου κ. Αχιλλέα Δασκα­λάκη στρέ­φε­ται κατά της από­φα­σης 23/2025 του Τρι­με­λούς Εφε­τείου Δωδε­κα­νή­σου Β’ βαθμού επι­κα­λού­μενη έλλειψη αιτιο­λο­γίας και απόλυτη ακυ­ρό­τητα της δια­δι­κα­σίας

Η υπόθεση που επί σχεδόν 2 δεκα­ε­τίες έχει ταυ­τι­στεί στη Ρόδο με το απο­κα­λού­μενο σκάν­δαλο μαμούθ της πρώην Εμπο­ρι­κής Τρά­πε­ζας της Ελλάδος, σήμερα Alpha Bank, περνά σε νέο κεφά­λαιο.

Η εκδί­καση σε δεύτερο βαθμό ολο­κλη­ρώ­θηκε τον Απρίλιο του 2025 στο Τρι­με­λές Εφετείο Δωδε­κα­νή­σου επί κακουρ­γη­μά­των με 9 πλέον κατη­γο­ρού­με­νους και απο­τύ­πωσε μια σαφή μετα­τό­πιση του δικα­στι­κού απο­τε­λέ­σμα­τος σε σχέση με τον πρώτο βαθμό.

Υπο­βλή­θηκε η πρώτη αναί­ρεση κατά της από­φα­σης που συν­δέ­ε­ται με την υπόθεση, κίνηση που ανε­βά­ζει ξανά τον πήχη της αντι­πα­ρά­θε­σης και μετα­φέ­ρει το βλέμμα στον Άρειο Πάγο.

Η αναί­ρεση ασκή­θηκε στη Ρόδο στις 22 Δεκεμ­βρίου 2025 στο Δικα­στικό Κατά­στημα του Εφε­τείου Δωδε­κα­νή­σου από τον δικη­γόρο κ. Αχιλλέα Δασκα­λάκη για λογα­ρια­σμό της Α. Β. και στρέ­φε­ται κατά της υπ’ αριθμ. 23 από­φα­σης του 2025 του Τρι­με­λούς Εφε­τείου Δωδε­κα­νή­σου Κακουρ­γη­μά­των Β βαθμού.

Η ετυ­μη­γο­ρία του δεύ­τε­ρου βαθμού και η νέα αριθ­μη­τική της υπό­θε­σης

Στον δεύτερο βαθμό, το δικα­στή­ριο έκρινε 5 από τους 8 κατη­γο­ρού­με­νους που άσκησαν έφεση ενόχους, ενώ η έφεση του Δ. Κ. απορ­ρί­φθηκε ως ανυ­πο­στή­ρι­κτη. Παράλ­ληλα, 3 κατη­γο­ρού­με­νοι κρί­θη­καν αθώοι, κάτι που αλλάζει το απο­τύ­πωμα της υπό­θε­σης σε σύγκριση με το πρω­τό­δικο απο­τέ­λε­σμα.

Αθώοι σε δεύτερο βαθμό κρί­θη­καν οι Ν. Φ., Ε. Α. και Β. Χ. Για τους υπό­λοι­πους, το δικα­στή­ριο ανα­γνώ­ρισε σε όλους το ελα­φρυ­ντικό της μη εύλογης διάρ­κειας της ποι­νι­κής δια­δι­κα­σίας, που δεν οφεί­λε­ται σε υπαι­τιό­τητα του κατη­γο­ρου­μέ­νου, ενώ σε 2 ανα­γνώ­ρισε και το ελα­φρυ­ντικό της μετέ­πειτα καλής συμπε­ρι­φο­ράς.

Το γεγονός αυτό δεν είναι τυπική λεπτο­μέ­ρεια, είναι ένας καθρέ­φτης της χρο­νι­κής φθοράς που κουβαλά η δικο­γρα­φία, με απο­τέ­λε­σμα το δικα­στή­ριο να σταθ­μί­ζει όχι μόνο το τι απο­δεί­χθηκε αλλά και το πώς εξε­λί­χθηκε η δια­δι­κα­σία μέσα στα χρόνια.

Οι ποινές που επι­βλή­θη­καν στον δεύτερο βαθμό ήταν κάθειρξη 6 ετών στον Μ. Μ. και κάθειρξη 5 ετών στον Ν. Β., στη Μ. Α., στην Α. Β. και στον Γ. Π., με την ιδιαι­τε­ρό­τητα ότι για την Α. Β. απο­φα­σί­στηκε κατ’ οίκον έκτιση της ποινής.

Από τις βαριές πρω­τό­δι­κες ποινές στη μείωση του δεύ­τε­ρου βαθμού

Η δια­φο­ρο­ποί­ηση γίνεται πιο καθαρή αν μπει δίπλα το πρω­τό­δικο πλαίσιο. Σε πρώτο βαθμό είχαν κριθεί αθώοι 9 και κατα­δι­κά­στη­καν 10, με το πρω­τό­δικο δικα­στή­ριο να κατα­λή­γει σε ενοχές κακουρ­γη­μα­τι­κής πλα­στο­γρα­φίας, να μετα­τρέ­πει την εγκλη­μα­τική οργά­νωση σε συμ­μο­ρία και να παύει τη δίωξη λόγω παρα­γρα­φής στο σκέλος της οργά­νω­σης, ενώ για τρα­πε­ζικό υπάλ­ληλο είχε κριθεί ενοχή για απιστία κατ’ επι­τρε­πτή μετα­βολή της κατη­γο­ρίας.

Στις ποινές του πρώτου βαθμού είχε κατα­γρα­φεί κάθειρξη 9 ετών χωρίς ανα­στολή στον Μ. Μ., κάθειρξη 6 ετών χωρίς ανα­στολή στον Β. Χ., κάθειρξη 6 ετών με ανα­σταλ­τικό απο­τέ­λε­σμα ως προς την έφεση στον Ν. Φ., κάθειρξη 6 ετών χωρίς ανα­στολή στην Ε. Α., κάθειρξη 8 ετών με ανα­σταλ­τικό απο­τέ­λε­σμα ως προς την έφεση στους Ν. Β., Μ. Α. και Α. Β. και κάθειρξη 9 ετών με ανα­σταλ­τικό απο­τέ­λε­σμα ως προς την έφεση στον Γ. Π.

Το δεύτερο βαθμό τον χαρα­κτη­ρί­ζει αφενός η μείωση των ποινών, αφε­τέ­ρου οι αθω­ώ­σεις των Ν. Φ., Ε. Α. και Β. Χ. που είχαν πρω­το­δί­κως βρεθεί σε δια­φο­ρε­τική θέση. Η εικόνα αυτή ενι­σχύει την αίσθηση ότι η δίκη στο Εφετείο κινή­θηκε πιο συγκρα­τη­μένα ως προς την από­δειξη για ορι­σμένα πρόσωπα και πιο επιει­κώς ως προς την ποινική μετα­χεί­ριση των υπο­λοί­πων, ενόψει και της χρο­νι­κής διάρ­κειας.

Τα αδι­κή­ματα και η καρδιά της δικο­γρα­φίας

Το κατη­γο­ρη­τή­ριο αφο­ρούσε συγκρό­τηση εγκλη­μα­τι­κής οργά­νω­σης από κοινού, πλα­στο­γρα­φία με σκο­πού­μενο όφελος άνω των 120.000 ευρώ από κοινού και απάτη με ζημία άνω των 120.000 ευρώ από κοινού. Πίσω από τις νομικές ονο­μα­σίες, η ουσία ήταν μία, η υποβολή ψευδών στοι­χείων για την εξα­σφά­λιση δανείων συνο­λι­κού ύψους 2.257.022 ευρώ, χρήματα που χορη­γή­θη­καν από υπο­κα­τα­στή­ματα στη Ρόδο και συν­δέ­θη­καν με αγορές ακι­νή­των και αγρο­τε­μα­χίων.

Η υπόθεση είχε ξεκι­νή­σει από καταγ­γε­λία στις 26 Μαρτίου 2007 στην Υπο­διεύ­θυνση Δίωξης Οικο­νο­μι­κών Εγκλη­μά­των, από σύμ­βουλο της Διεύ­θυν­σης Επι­θε­ώ­ρη­σης της Εμπο­ρι­κής Τρά­πε­ζας. Η καταγ­γε­λία περιέ­γραφε ότι 13 άτομα είχαν εκτα­μιεύ­σει μεγάλα ποσά μέσω δανειο­δο­τή­σεων, με δικαιο­λο­γη­τικά αμφί­βο­λης γνη­σιό­τη­τας. Από τον έλεγχο προ­έ­κυ­ψαν αμφι­βο­λίες για τα δηλω­θέ­ντα εισο­δή­ματα, για την ύπαρξη και λει­τουρ­γία επι­χει­ρή­σεων που εμφα­νί­ζο­νταν ως εργο­δό­τες, για διευ­θύν­σεις δια­μο­νής, καθώς και καθυ­στε­ρή­σεις στην απο­πλη­ρωμή και δυσμενή οικο­νο­μικά στοι­χεία μετά την εκτα­μί­ευση.

Στην προ­α­νά­κριση υπήρξαν κατα­θέ­σεις που σκια­γρά­φη­σαν με ωμό τρόπο την πρα­κτική που απο­δί­δε­ται στην υπόθεση. Επι­βε­βαιώ­θηκε περί­πτωση εκκα­θα­ρι­στι­κού με εικο­νικά εισο­δή­ματα 21.302 ευρώ. Κατα­γρά­φη­καν ισχυ­ρι­σμοί για προ­σεγ­γί­σεις προ­σώ­πων με οικο­νο­μική ανάγκη, υπο­σχέ­σεις αμοιβών 20.000 ευρώ ή 5.000 ευρώ για συμ­με­τοχή σε αίτηση δανείου, και ανα­φο­ρές ότι το σύνολο των εκτα­μιευ­θέ­ντων χρη­μά­των καρ­πώ­θη­καν άλλοι. Παράλ­ληλα, ο εσω­τε­ρι­κός έλεγχος ανέ­δειξε τη ροή των ποσών, αφού μεγάλο μέρος των χρη­μά­των φέρεται να μετα­φέρ­θηκε με ενυ­πό­γρα­φες εντολές των δανειο­λη­πτών σε λογα­ρια­σμό ταμιευ­τη­ρίου με δικαιούχο έναν εκ των κατη­γο­ρου­μέ­νων, στοι­χείο που απο­τυ­πώ­νει την υπόνοια ύπαρξης κεντρι­κής δια­χεί­ρι­σης των εκτα­μιεύ­σεων.

Η πρώτη αναί­ρεση και το τι αμφι­σβη­τεί­ται στον πυρήνα της από­φα­σης

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η πρώτη αναί­ρεση αποκτά ιδιαί­τερο ειδικό βάρος. Δεν είναι μια τυπική συνέ­χεια μιας αντι­δι­κίας, είναι το πρώτο θεσμικό χτύπημα στο ανώτατο επίπεδο που στο­χεύει στην ανα­τροπή της εφε­τεια­κής κρίσης.

Στην έκθεση αίτησης αναί­ρε­σης οι λόγοι που προ­βάλ­λο­νται κινού­νται σε 2 κεντρι­κούς άξονες.

Ο πρώτος αφορά έλλειψη ειδικής και εμπε­ρι­στα­τω­μέ­νης αιτιο­λο­γίας. Η αναί­ρεση υπο­στη­ρί­ζει ότι το σκε­πτικό της από­φα­σης δεν εξηγεί επαρκώς το πώς θεμε­λιώ­νε­ται η κατάρ­τιση και η πλα­στό­τητα συγκε­κρι­μέ­νων εγγρά­φων και ποια είναι η εξα­το­μι­κευ­μένη συμ­με­τοχή της κατα­δι­κα­σθεί­σας σε επι­μέ­ρους περι­πτώ­σεις, ενώ τονί­ζε­ται ότι υπάρ­χουν σημεία όπου στο δια­τα­κτικό περι­γρά­φο­νται συγκε­κρι­μέ­νες πράξεις αλλά στο σκε­πτικό δεν εμφα­νί­ζε­ται με σαφή­νεια η σύνδεση με την ίδια. Ανα­φέ­ρο­νται χαρα­κτη­ρι­στικά περι­πτώ­σεις που σχε­τί­ζο­νται με απο­δεί­ξεις πλη­ρω­μής και βεβαιώ­σεις απο­δο­χών που χρη­σι­μο­ποι­ή­θη­καν ως δικαιο­λο­γη­τικά για τη χορή­γηση στε­γα­στι­κών δανείων.

Ο δεύ­τε­ρος άξονας αφορά απόλυτη ακυ­ρό­τητα της δια­δι­κα­σίας. Η αναί­ρεση απο­δί­δει ακυ­ρό­τητα στο ότι ανα­γνώ­στη­καν και αξιο­ποι­ή­θη­καν απο­δει­κτικά ανα­γνω­στέα έγγραφα από 1 έως 26, παρά την ενα­ντί­ωση συγκα­τη­γο­ρου­μέ­νων. Γίνεται ειδική αναφορά στην από 20 Μαρτίου 2007 επι­στολή προς επι­θε­ω­ρη­τές της τρά­πε­ζας και σε έγγραφα της τρά­πε­ζας προς τον Γ. Π. με συνημ­μένη έκθεση επί­δο­σης δικα­στι­κού επι­με­λητή, με τον ισχυ­ρι­σμό ότι η απο­δει­κτική αξιο­ποί­ηση της επι­στο­λής συγκα­τη­γο­ρου­μέ­νου παρα­βιά­ζει δικο­νο­μική απα­γό­ρευση, άρα πλήττει την εγκυ­ρό­τητα της δια­δι­κα­σίας.

Στη δεύτερη βαθμίδα της δια­δι­κα­σίας παρέ­στη­σαν ως συνή­γο­ροι υπε­ρά­σπι­σης οι κ.κ. Άκης Δημη­τριά­δης, Βασίλης Μπέης, Μιχάλης Κου­ντού­ρης, Σάββας Χαρα­λά­μπους, Σταυ­ρούλα Κοιλιά, Βασίλης Μπα­κί­ρης, Βασίλης Λόγγος, Τζα­νά­κης Μαρίνος και Μάριος Μαρα­βέ­λιας, ενώ η τράπεζα παρέστη για την υπο­στή­ριξη της κατη­γο­ρίας με τους Νίκο Πατε­ράκη και Κων­στα­ντίνα Σπουρλή.

Σε μια υπόθεση που ξεκί­νησε με καταγ­γε­λίες το 2007, απο­τυ­πώ­θηκε σε ζημία 2.257.022 ευρώ, πέρασε από πρώτο βαθμό με 10 κατα­δί­κες και 9 αθω­ώ­σεις και έφτασε στον δεύτερο βαθμό με 5 ενοχές, 3 αθω­ώ­σεις και ανα­γνώ­ριση κρί­σι­μων ελα­φρυ­ντι­κών, η πρώτη αναί­ρεση δεν είναι απλώς ένα ακόμη ένδικο μέσο.

Είναι η πρώτη επίσημη προ­σπά­θεια να μετα­φερ­θεί η σύγκρουση στο ανώτατο δικα­στικό επίπεδο, με αιχμή τον τρόπο που στοι­χειο­θε­τή­θηκε η απόφαση και τον τρόπο που αξιο­ποι­ή­θη­καν τα απο­δει­κτικά δεδο­μένα.