Κεφαλογιάννης: Η Ελλάδα κατέγραψε 14% λιγότερες πυρκαγιές και 5% μικρότερη καμένη έκταση σε σχέση με τον μέσο όρο της εικοσαετίας

Για τον Απο­λο­γι­σμό της Αντι­πυ­ρι­κής Περιό­δου 2025 ενη­μέ­ρωσε την Πέμπτη (18/12) τα μέλη της Ειδικής Μόνιμης Επι­τρο­πής Προ­στα­σίας Περι­βάλ­λο­ντος και της Ειδικής Μόνιμης Επι­τρο­πής Περι­φε­ρειών της Βουλής ο υπουρ­γός Κλι­μα­τι­κής Κρίσης και Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας, Γιάννης Κεφα­λο­γιάν­νης.

Στη συνε­δρί­αση παρέ­στη­σαν, επίσης, ο Υφυ­πουρ­γός Κλι­μα­τι­κής Κρίσης και Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας κ. Κώστας Κατσα­φά­δος, ο Αρχηγός του Πυρο­σβε­στι­κού Σώματος, Αντι­στρά­τη­γος Θεό­δω­ρος Βάγιας και ο Γενικός Γραμ­μα­τέας Δασών κ. Στάθης Στα­θό­που­λος.

Ο Υπουρ­γός, απευ­θυ­νό­με­νος στα μέλη των Επι­τρο­πών, ανέφερε ότι «η σημε­ρινή συζή­τηση για τον απο­λο­γι­σμό της αντι­πυ­ρι­κής περιό­δου διε­ξά­γε­ται μετά την ανάληψη της σχε­τι­κής πρω­το­βου­λίας και αντα­να­κλά στην πραγ­μα­τι­κό­τητα μια συνει­δητή πολι­τική επιλογή: να μετα­φερ­θεί ο διά­λο­γος για τις φυσικές κατα­στρο­φές από το πεδίο της συγκυ­ρια­κής αντι­πα­ρά­θε­σης στο πεδίο της θεσμι­κής λογο­δο­σίας, της τεκ­μη­ρί­ω­σης και του δημο­κρα­τι­κού ελέγχου». Τόνισε ότι πρό­κει­ται για πρω­το­βου­λία που δεν έχει απο­σπα­σμα­τικό χαρα­κτήρα, αλλά φιλο­δο­ξεί να απο­κτή­σει μόνιμη και σταθερή διά­σταση στη λει­τουρ­γία της Πολι­τείας.

Ο κ. Κεφα­λο­γιάν­νης ανα­κοί­νωσε ότι την επόμενη εβδο­μάδα θα παρου­σιά­σει στο Υπουρ­γικό Συμ­βού­λιο την ανα­μόρ­φωση του ν.4662 για την Πολι­τική Προ­στα­σία, η οποία στη συνέ­χεια θα τεθεί σε δημόσια δια­βού­λευση, υπο­γραμ­μί­ζο­ντας πως «κοινή ιδέα όλων μας είναι το πώς θα μπο­ρέ­σουμε να θωρα­κί­σουμε ακόμη περισ­σό­τερο την Πολι­τική Προ­στα­σία στη χώρα μας».

Ιδιαί­τερη αναφορά έκανε στη θεσμο­θέ­τηση του απο­λο­γι­σμού της αντι­πυ­ρι­κής περιό­δου, μέσω ετήσιας Έκθεσης που θα κατα­τί­θε­ται στη Βουλή, ώστε η συζή­τηση και ο στρα­τη­γι­κός σχε­δια­σμός να στη­ρί­ζο­νται σε σταθερό, θεσμικό και τεκ­μη­ριω­μένο πλαίσιο.

Παρου­σιά­ζο­ντας τα βασικά στοι­χεία, ο Υπουρ­γός ανέφερε ότι, σύμφωνα με τα δεδο­μένα του EFIS (ευρω­παϊ­κός μηχα­νι­σμός κατα­γρα­φής δασικών πυρ­κα­γιών), το 2025 απο­τέ­λεσε τη δυσκο­λό­τερη χρονιά για την ευρω­παϊκή ήπειρο από τότε που υπάρ­χουν συγκρί­σιμα στοι­χεία.

Όπως εξήγησε, ο μέσος όρος καμένων εκτά­σεων στην Ευρώπη την περίοδο 2006–2024 ανέρ­χε­ται σε 3,5 εκατ. στρέμ­ματα, ενώ το 2025 έφτασε τα 10,3 εκατ. στρέμ­ματα. Πρό­κει­ται για σχεδόν τρι­πλά­σια έκταση σε σχέση με τον μέσο όρο της εικο­σα­ε­τίας και για τιμή που ξεπερνά ακόμη και το προη­γού­μενο ιστο­ρικό υψηλό των 9,9 εκατ. στρεμ­μά­των.

Παράλ­ληλα, υπο­γράμ­μισε ότι σε επίπεδο Ευρω­παϊ­κής Ένωσης κατα­γρά­φε­ται αύξηση +192% σε σχέση με τον μέσο όρο της εικο­σα­ε­τίας, με χαρα­κτη­ρι­στικά παρα­δείγ­ματα την Κύπρο (+642%) και τη Γερ­μα­νία (+718%). Ιδιαί­τερη αναφορά έκανε και στη γεω­γρα­φική μετα­τό­πιση του κιν­δύ­νου, σημειώ­νο­ντας ότι ακόμη και το Ηνωμένο Βασί­λειο κατέ­γραψε περισ­σό­τε­ρες καμένες εκτά­σεις από την Ελλάδα, έστω και αν αυτές ανήλθαν σε περίπου 600 στρέμ­ματα σε απόλυτο μέγεθος.

Ανα­φε­ρό­με­νος στην Ελλάδα, ο κ. Κεφα­λο­γιάν­νης τόνισε ότι, σύμφωνα με τα στοι­χεία του EFIS, η χώρα κατέ­γραψε μείωση -5% στις καμένες εκτά­σεις σε σύγκριση με τον μέσο όρο της εικο­σα­ε­τίας, με συνο­λικά 478.190 στρέμ­ματα.

Ο Υπουρ­γός ανέφερε ακόμη ότι, σύμφωνα με το EFIS, οι ενάρ­ξεις πυρ­κα­γιών ήταν μειω­μέ­νες κατά 14,7% σε σχέση με τον μέσο όρο της εικο­σα­ε­τίας. Υπεν­θύ­μισε ότι στην αρχή της αντι­πυ­ρι­κής περιό­δου είχαν τεθεί τρεις βασικοί στόχοι: λιγό­τε­ρες ενάρ­ξεις, ταχεία αντι­με­τώ­πιση και ολι­στική δια­χεί­ριση των μεγάλων περι­στα­τι­κών.

Στο πλαίσιο αυτό, ευχα­ρί­στησε όλους τους εμπλε­κό­με­νους φορείς για τη συμβολή τους, από τα Σώματα Ασφα­λείας και τις Ένοπλες Δυνά­μεις έως τους εθε­λο­ντές, την Τοπική Αυτο­διοί­κηση, το ΕΚΑΒ και τις δασικές υπη­ρε­σίες.

Ιδιαί­τερη έμφαση έδωσε στην αυξη­μένη επι­κιν­δυ­νό­τητα του 2025. Όπως εξήγησε, ο δείκτης επι­κιν­δυ­νό­τη­τας των πυρ­κα­γιών κινή­θηκε «πολύ πάνω από το μέσο όρο της εικο­σα­ε­τίας», φτά­νο­ντας έως και σε ιστο­ρικά υψηλά επίπεδα μέχρι περίπου τον Σεπτέμ­βριο, ενώ κατα­γρά­φηκε σημα­ντική αύξηση των ημερών πολύ υψηλού κιν­δύ­νου.

Ειδι­κό­τερα, οι ημέρες με δείκτη επι­κιν­δυ­νό­τη­τας 4 και 5 ήταν 33 την περίοδο 2010–2020, αυξή­θη­καν σε 45 την περίοδο 2021–2024 και δια­μορ­φώ­θη­καν σε 43 το 2025. Επι­πλέον, «το 2025 είχαμε έξι ημέρες κατη­γο­ρίας 5», όταν ο μέσος όρος της προη­γού­με­νης εξα­ε­τίας ήταν 1,1 ημέρα.

Σε ό,τι αφορά την επι­χει­ρη­σιακή εικόνα, ο Υπουρ­γός ανέφερε ότι από περίπου 5.200 ενάρ­ξεις πυρ­κα­γιών, το 84,3% κατέ­ληξε σε καμένη έκταση 0–10 στρεμ­μά­των και ένα επι­πλέον 12,5% σε 10–100 στρέμ­ματα. Έτσι, συνο­λικά περίπου το 97% των περι­στα­τι­κών ελέγ­χθη­καν πριν εξε­λι­χθούν σε πολύ μεγάλες πυρ­κα­γιές, δηλαδή μέχρι τα 100 στρέμ­ματα.

Το υπό­λοιπο 3% αντι­στοι­χούσε σε πυρ­κα­γιές 100–1.000 στρεμ­μά­των (2,5%), ενώ οι πολύ μεγάλες πυρ­κα­γιές άνω των 10.000 στρεμ­μά­των («Mega fire») ανήλθαν σε 9. Στο ίδιο πλαίσιο, σημεί­ωσε ότι το 84% των πυρ­κα­γιών «σβή­νο­νται κατά μέσο όρο, εντός δύο ωρών και 18 λεπτών», ενώ ο μέσος χρόνος πρώτης προ­σβο­λής ήταν 14,2 λεπτά, γεγονός που συνέ­βαλε καθο­ρι­στικά στον περιο­ρι­σμό της εξά­πλω­σης.

Παρου­σιά­ζο­ντας τη χωρική κατα­νομή των ενάρ­ξεων, ο κ. Κεφα­λο­γιάν­νης ανέφερε ότι πέντε Περι­φέ­ρειες – Ανα­το­λική Μακεδονία-Θράκη, Θεσ­σα­λία, Δυτική Ελλάδα, Πελο­πόν­νη­σος και Κεντρική Μακε­δο­νία – συγκε­ντρώ­νουν το 60% των πυρ­κα­γιών της χώρας.

Οι συχνό­τε­ρες αιτίες σχε­τί­ζο­νται με εργα­σίες σε αγρο­τι­κές ζώνες, όπως η καύση υπο­λειμ­μά­των καλ­λιερ­γειών και οι καθα­ρι­σμοί αγρών. Επι­πλέον, σημεί­ωσε ότι δέκα Δήμοι (Κιλελέρ, Πηνειού, Πύργου, Άβδηρα, Καλα­μάτα, Ορε­στιάδα, Σοφάδες, Τοπεί­ρου, Φαρ­σά­λων και Κομο­τη­νής) συγκε­ντρώ­νουν το 22% των πυρ­κα­γιών, με σαφή σύνδεση με τη γεωρ­γική δρα­στη­ριό­τητα.

Παράλ­ληλα, ανα­φέρ­θηκε στον νέο Εθνικό Χάρτη Εκτί­μη­σης Δασικών Πυρ­κα­γιών, ο οποίος εκδό­θηκε πρό­σφατα και απο­τε­λεί, όπως τόνισε, την πρώτη επι­και­ρο­ποί­ησή του από το 1980. Ο χάρτης ενσω­μα­τώ­νει δεδο­μένα 45 ετών, δασι­κούς χάρτες και άλλα δια­θέ­σιμα στοι­χεία, κατα­τάσ­σο­ντας όλους τους Δήμους σε τρεις κατη­γο­ρίες (κόκκινο, κίτρινο, πράσινο), ώστε να επι­τυγ­χά­νε­ται στο­χευ­μένη πρόληψη και ορθο­λο­γική κατα­νομή πόρων και επι­χει­ρη­σια­κών δυνά­μεων.

Σε σχέση με τις μεγάλες πυρ­κα­γιές, ο Υπουρ­γός ανέφερε ότι οι 9 mega fires του 2025 (Χίος δύο φορές, Φενεός, Κύθηρα, Εύβοια, Κερατέα, Ζάκυν­θος, Δυτική Αχαΐα και Άρτα) ήταν αριθ­μη­τικά περισ­σό­τε­ρες από τον μέσο όρο της εικο­σα­ε­τίας 2006–2024, που είναι έξι.

Ωστόσο, επι­σή­μανε ότι ενώ ο μέσος όρος καμένων εκτά­σεων από μεγάλες πυρ­κα­γιές την εικο­σα­ε­τία ανερ­χό­ταν σε 58.315 στρέμ­ματα, το 2025 περιο­ρί­στηκε στα 29.280 στρέμ­ματα, γεγονός που, όπως είπε, υπο­δη­λώ­νει «του­λά­χι­στον κατά 50%» μικρό­τερη καμένη έκταση σε σχέση με τον ιστο­ρικό μέσο όρο.

Ιδιαί­τερη αναφορά έκανε στη δυσκο­λό­τερη ημέρα της περιό­δου, στις 12 Αυγού­στου 2025, όταν κατα­γρά­φη­καν ταυ­τό­χρονα 86 δασικές πυρ­κα­γιές, εκ των οποίων οι 18 αντι­με­τω­πί­στη­καν με εναέρια μέσα. Την ίδια ημέρα, η Πυρο­σβε­στική κλήθηκε να δια­χει­ρι­στεί και 117 αστικά περι­στα­τικά, δηλαδή συνο­λικά περίπου 200 συμ­βά­ντα σε όλη τη χώρα.

Στο ιστο­ρικό συγκρι­τικό πλαίσιο, σημεί­ωσε ότι το 2007, με πέντε mega fires σε μία ημέρα, κατα­γρά­φη­καν περίπου 1.000.000 στρέμ­ματα καμένων εκτά­σεων, το 2021 700.008 στρέμ­ματα, το 2023 19.000 στρέμ­ματα, ενώ το 2025, στη δυσκο­λό­τερη ημέρα, 146.000 στρέμ­ματα.

Σε ό,τι αφορά το είδος των εκτά­σεων που επλή­γη­σαν, ανέφερε ότι το 13,4% αφο­ρούσε «καθαρό δάσος», το 35,8% ημι­δα­σικά συστή­ματα, το 25,7% βοσκό­το­πους και λει­μώ­νες, το 19,4% γεωρ­γικά συστή­ματα (κυρίως υπο­λείμ­ματα καλ­λιερ­γειών) και το 1,7% αστικές ή τεχνη­τές επι­φά­νειες. Τόνισε επίσης ότι κατα­γρά­φηκε μείωση περίπου 77,6% στα καμένα δάση σε σύγκριση με τον μέσο όρο της εικο­σα­ε­τίας.

Ανα­φε­ρό­με­νος στο 112, ο Υπουρ­γός επι­σή­μανε ότι «το 112 ενερ­γο­ποι­ή­θηκε μόλις στο 5,5% των πυρ­κα­γιών», με 1,9% για ετοι­μό­τητα και ενη­μέ­ρωση και 3,6% για απο­μά­κρυνση, υπο­γραμ­μί­ζο­ντας ότι «δεν υπάρχει καμία κατά­χρηση» και ότι η ενερ­γο­ποί­ηση γίνεται μόνο όταν υφί­στα­ται πραγ­μα­τι­κός κίν­δυ­νος.

Τέλος, σημα­ντική ήταν η αναφορά στα απο­τε­λέ­σματα της Διεύ­θυν­σης Αντι­με­τώ­πι­σης Εγκλη­μά­των Εμπρη­σμού. Όπως ανέφερε, ο μέσος όρος συλ­λή­ψεων την περίοδο 2015–2024 ήταν 219, ενώ το 2025 «διπλα­σιά­στη­καν στα 402».

Παράλ­ληλα, σημεί­ωσε ότι το 2024 κατα­γρά­φη­καν 12 προ­φυ­λα­κί­σεις και το 2025 11, όταν «την προη­γού­μενη σχεδόν δεκα­ε­τία υπήρχε μόλις μία προ­φυ­λά­κιση», τονί­ζο­ντας ότι η χρήση drones συνέ­βαλε τόσο στην εξι­χνί­αση όσο και στην προ­λη­πτική σύλληψη δραστών σε ημέρες υψηλής επι­κιν­δυ­νό­τη­τας.

Ο κ. Κεφα­λο­γιάν­νης απα­ντώ­ντας σε επι­μέ­ρους τοπο­θε­τή­σεις βου­λευ­τών ανα­φέρ­θηκε στον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι, «ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός που ψηφί­στηκε πριν από λίγα 24ωρα όσο αφορά την πολι­τική προ­στα­σία της χώρας έχει ένα κονδύλι το οποίο πλέον αφορά το 1 δισ. 430 εκα­τομ­μύ­ρια», όταν το 2022 ανερ­χό­ταν περίπου στα 600 εκα­τομ­μύ­ρια, γεγονός που συνιστά αύξηση 140% σε τέσσερα χρόνια. Τόνισε ότι η επέν­δυση αυτή αφορά ολό­κληρο τον κύκλο της πολι­τι­κής προ­στα­σίας, από την πρόληψη έως την απο­κα­τά­σταση.

Ιδιαί­τερη αναφορά έκανε στη στε­λέ­χωση του Πυρο­σβε­στι­κού Σώματος, σημειώ­νο­ντας ότι για το 2026 έχει ληφθεί απόφαση για 1.076 νέες προ­σλή­ψεις, γεγονός που θα οδη­γή­σει στον ιστο­ρικά υψη­λό­τερο αριθμό προ­σω­πι­κού, με περίπου 16.500 μόνι­μους και πυρο­σβέ­στες πεντα­ε­τούς υπο­χρέ­ω­σης και 2.500 επο­χι­κούς, συνο­λικά περίπου 19.000 άτομα. Υπεν­θύ­μισε ότι οι οργα­νι­κές θέσεις ανέρ­χο­νται σε 17.400, υπο­γραμ­μί­ζο­ντας ότι υπάρχει υπερ­κά­λυψη κατά την αντι­πυ­ρική περίοδο, η οποία στην πράξη έχει ήδη επε­κτα­θεί, καθώς οι επο­χι­κοί πυρο­σβέ­στες πλέον προ­σλαμ­βά­νο­νται για οκτώ μήνες, από 1η Απρι­λίου έως τέλη Νοεμ­βρίου.

Συγκρί­νο­ντας τα στοι­χεία με το παρελ­θόν, ανέφερε ότι το 2019 το Πυρο­σβε­στικό Σώμα διέθετε περίπου 13.900 άτομα συνο­λικά, ενώ σήμερα ο αριθμός ανέρ­χε­ται σε 19.000, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι «μέσα σε έξι χρόνια έχουν προ­σλη­φθεί 5.000 παρα­πάνω γυναί­κες και άντρες στο Πυρο­σβε­στικό Σώμα». Τόνισε ότι οι ανα­φο­ρές περί χιλιά­δων κενών οργα­νι­κών θέσεων δεν αντα­πο­κρί­νο­νται στην πραγ­μα­τι­κό­τητα και κάλεσε όποιον δια­θέ­τει δια­φο­ρε­τικά στοι­χεία να τα κατα­θέ­σει.

Για τις εθε­λο­ντι­κές οργα­νώ­σεις, υπεν­θύ­μισε ότι έχει θεσπι­στεί απαλ­λαγή από τέλη κυκλο­φο­ρίας και ταξι­νό­μη­σης για τα οχήματά τους και ότι για πρώτη φορά προ­βλέ­φθηκε στον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό κονδύλι 300.000 ευρώ για την κάλυψη πάγιων εξόδων των πιστο­ποι­η­μέ­νων οργα­νώ­σεων, χαρα­κτη­ρί­ζο­ντας τη ρύθμιση αυτή ως έμπρα­κτη ανα­γνώ­ριση του έργου τους.

Ο κ. Κεφα­λο­γιάν­νης, ανα­φέρ­θηκε στον εθνικό χάρτη εκτί­μη­σης κιν­δύ­νου δασικών πυρ­κα­γιών, σημειώ­νο­ντας ότι «για πρώτη φορά από το 1980 η χώρα δια­θέ­τει έναν εθνικό χάρτη», βάσει του οποίου πλέον θα καθο­ρί­ζο­νται οι υπο­χρε­ώ­σεις όλων των επι­πέ­δων διοί­κη­σης. Τόνισε ότι προχωρά κανο­νικά το πρό­γραμμα της εθνικής βάσης δεδο­μέ­νων ύψους 45 εκατ. ευρώ με χρήση τεχνη­τής νοη­μο­σύ­νης, καθώς και το πρό­γραμμα ανα­βάθ­μι­σης των Canadair, ενώ για το 112 ανέφερε ότι τα περι­στα­τικά υπε­ρέκ­δο­σης ανέρ­χο­νται μόλις στο 5,5%.

Σχο­λιά­ζο­ντας τα συγκρι­τικά στοι­χεία με την Ευρώπη, ανέφερε ότι το 2025 κατα­γρά­φηκε αύξηση 192% των καμένων εκτά­σεων σε ευρω­παϊκό επίπεδο, με χώρες της Βαλ­κα­νι­κής να παρου­σιά­ζουν πολ­λα­πλά­σιες αυξή­σεις, ενώ η Ελλάδα κατέ­γραψε μείωση 5%, υπο­γραμ­μί­ζο­ντας ότι τα στοι­χεία προ­έρ­χο­νται από τον ευρω­παϊκό μηχα­νι­σμό EFIS.

Τέλος, ανα­φο­ρικά με τη χωρο­θέ­τηση πυρο­σβε­στι­κών κλι­μα­κίων, ξεκα­θά­ρισε ότι στο εξής οι απο­φά­σεις δεν θα λαμ­βά­νο­νται με πολι­τικά ή τοπικά κρι­τή­ρια, αλλά απο­κλει­στικά βάσει επι­χει­ρη­σια­κών αναγκών και του εθνικού χάρτη κιν­δύ­νου. Για τη συνερ­γα­σία με το Εθνικό Αστε­ρο­σκο­πείο, ανέφερε ότι προ­βλέ­πε­ται η δημιουρ­γία μονάδας πυρο­με­τε­ω­ρο­λό­γων στο ΕΣΚΕΔΙΚ, με real timeδεδομένα για την υπο­στή­ριξη της Πυρο­σβε­στι­κής.

Πηγή: protothema.gr