Το Ελεγκτικό Συνέδριο για τον Δήμο Ρόδου: Καμία συνεργασία και στάση απόλυτης σιωπής!

Θεσμική επι­βε­βαί­ωση της “δημο­κρα­τι­κής” με βαρύ­τητα • Ρητή αναφορά στη στάση «από­λυ­της σιωπής» του Δήμου Ρόδου, συστη­μι­κές παθο­γέ­νειες στη δια­χεί­ριση έργων και πρό­σθετα ευρή­ματα για την Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου • Ιδιαί­τερα κολα­κευ­τικά τα όσα ανα­φέ­ρο­νται για την Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου στον αντί­ποδα!

Η προει­δο­ποί­ηση που είχε απο­τυ­πω­θεί δημο­σιο­γρα­φικά μετα­τρά­πηκε σε θεσμικό συμπέ­ρα­σμα. Το Ελεγ­κτικό Συνέ­δριο δημο­σί­ευσε χθες την Έκθεση Ελέγχου 4/2025 για τα έργα των δημό­σιων φορέων και επι­βε­βαί­ωσε  όσα είχαν ανα­δει­χθεί για τη λει­τουρ­γία του Δήμου Ρόδου σε σχετικό ρεπορ­τάζ της «δημο­κρα­τι­κής» τη 18η Σεπτεμ­βρίου 2025, που δημο­σιο­ποί­ησε το προ­σχέ­διο της εκθέ­σεως.

Η εικόνα που περι­γρά­φε­ται δεν αφορά μεμο­νω­μέ­νες παρα­λεί­ψεις. Αγγίζει τον πυρήνα της λογο­δο­σίας, της δια­φά­νειας και της ορθο­λο­γι­κής δια­χεί­ρι­σης έργων με προ­ο­πτική στον χρόνο.

Η σαφής αναφορά στον Δήμο Ρόδου

Το κείμενο του πορί­σμα­τος είναι απο­λύ­τως συγκε­κρι­μένο. Στη σελίδα 31 κατα­γρά­φε­ται ότι ο Δήμος Ρόδου δεν προ­σκό­μισε οποιο­δή­ποτε στοι­χείο του ζητή­θηκε κατά τη διε­νέρ­γεια του ελέγχου. Δεν απέ­στειλε πλη­ρο­φο­ρίες για την οργά­νωση και λει­τουρ­γία της τεχνι­κής υπη­ρε­σίας, τον προ­γραμ­μα­τι­σμό και τη συντή­ρηση των έργων και τα επι­λε­γέ­ντα προς έλεγχο έργα. Η συμπε­ρι­φορά αυτή χαρα­κτη­ρί­ζε­ται ως στάση από­λυ­της σιωπής καθ’ όλη τη διάρ­κεια του ελέγχου. Η ίδια παρά­γρα­φος σημειώ­νει και την ελλιπή αντα­πό­κριση άλλου ΟΤΑ, στοι­χείο που ανα­δει­κνύει ότι το ζήτημα δεν είναι τοπικό αλλά συστη­μικό. Η ρητή αυτή αναφορά συνιστά αδιαμ­φι­σβή­τητη επι­βε­βαί­ωση των προη­γού­με­νων δημο­σιο­γρα­φι­κών ευρη­μά­των.

Ανα­φέ­ρο­νται επί λέξει συγκε­κρι­μένα τα εξής:

«Η μη προ­σκό­μιση των φακέλων δεν μπορεί πάντα να απο­δο­θεί σε αδυ­να­μία των φορέων. Σε ορι­σμέ­νες περι­πτώ­σεις η απρο­θυ­μία συνερ­γα­σίας με τον έλεγχο ήταν εμφανής.

Ο Δήμος Ρόδου δεν προ­σκό­μισε οποιο­δή­ποτε στοι­χείο του ζητή­θηκε κατά τη διε­νέρ­γεια του ελέγχου. Ειδι­κό­τερα, δεν απέ­στειλε πλη­ρο­φο­ρίες σχετικά με την οργά­νωση και λει­τουρ­γία της τεχνι­κής του υπη­ρε­σίας, τον προ­γραμ­μα­τι­σμό και τη συντή­ρηση των έργων και τα επι­λε­γέ­ντα προς έλεγχο επι­μέ­ρους έργα του, τηρώ­ντας στάση από­λυ­της σιωπής καθ’ όλη τη διάρ­κεια του ελέγχου».

Το πλαίσιο του ελέγχου και γιατί η Ρόδος  βρί­σκε­ται στο επί­κε­ντρο

Η ετήσια έκθεση εξε­τά­ζει εάν τα έργα αντι­με­τω­πί­ζο­νται ως επεν­δύ­σεις με κύκλο ζωής ή ως βρα­χύ­βιες παρεμ­βά­σεις χωρίς στρα­τη­γική συνέ­χειας. Η μεθο­δο­λο­γία καλύ­πτει τον προ­γραμ­μα­τι­σμό νέων έργων και τη συντή­ρηση υφι­στά­με­νων, με συλλογή στοι­χείων από μια ευρεία γκάμα φορέων. Στους ελεγ­χό­με­νους περι­λαμ­βά­νο­νται ρητά και οι Διευ­θύν­σεις Τεχνι­κών Έργων της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου, γεγονός που δίνει ιδιαί­τερη βαρύ­τητα για τη Ρόδο, όπου περι­φε­ρεια­κές υπη­ρε­σίες και δημο­τι­κές δομές συν­δια­μορ­φώ­νουν την καθη­με­ρι­νό­τητα και τις υπο­δο­μές.

Τα γενικά ευρή­ματα που φωτί­ζουν την καρδιά του προ­βλή­μα­τος

Η έκθεση δεν περιο­ρί­ζε­ται σε επι­μέ­ρους παρα­δείγ­ματα. Τεκ­μη­ριώ­νει ότι απου­σιά­ζει ενιαίο σύστημα συνο­λι­κής δια­χεί­ρι­σης της αξιο­ποί­η­σης των έργων στον κύκλο ζωής τους. Δεν υφί­στα­ται θεσμική κατο­χύ­ρωση αξιο­λό­γη­σης βιω­σι­μό­τη­τας, οι δείκτες από­δο­σης σπα­νί­ζουν, ο προ­γραμ­μα­τι­σμός συντη­ρή­σεων είναι ελλιπής, η τήρηση ηλε­κτρο­νι­κών εργα­λείων παρα­κο­λού­θη­σης υπο­λεί­πε­ται και η επί­βλεψη συνά­ντησε σοβαρά προ­βλή­ματα τεκ­μη­ρί­ω­σης και παρου­σίας στο πεδίο. Τα ευρή­ματα αυτά συγκρο­τούν το υπό­βα­θρο μέσα στο οποίο η μη συνερ­γα­σία του Δήμου Ρόδου αποκτά ακόμη μεγα­λύ­τερη βαρύ­τητα για την τοπική δια­κυ­βέρ­νηση.

Συνο­πτικά τι αφορά το πόρισμα σύμφωνα με το ίδιο το Ελεγ­κτικό Συνέ­δριο

Το Ελεγ­κτικό Συνέ­δριο, με την Έκθεση Ελέγχου 4/2025 «Έργα δημό­σιων φορέων: Αντι­με­τω­πί­ζο­νται ως επεν­δύ­σεις με ορί­ζο­ντα τον κύκλο ζωής τους ή ως βρα­χύ­βιες παρεμ­βά­σεις χωρίς μακρο­πρό­θε­σμο σχε­δια­σμό», διε­ρευνά αν οι φορείς δια­σφα­λί­ζουν λει­τουρ­γία και δια­θε­σι­μό­τητα των έργων στον χρόνο. Τα πορί­σματα συνο­ψί­ζο­νται ως εξής:

1. Δεν υφί­στα­ται σύστημα συνο­λι­κής δια­χεί­ρι­σης της αξιο­ποί­η­σης των έργων στον κύκλο ζωής τους και δεν προ­βλέ­πο­νται επαρκώς αξιο­λό­γηση σκο­πι­μό­τη­τας, βιω­σι­μό­τητα και ουσια­στική δια­βού­λευση με το κοινό.

2. Κατα­γρά­φη­καν δυσχέ­ρειες στην αξιο­ποί­ηση ορι­σμέ­νων ολυ­μπια­κών ακι­νή­των λόγω απου­σίας σχε­δια­σμού και αλλε­πάλ­λη­λων μετα­βι­βά­σεων αρμο­διό­τη­τας αξιο­ποί­η­σης.

3. Δεν λει­τουρ­γεί σύστημα συνο­λι­κής και διαρ­κούς παρα­κο­λού­θη­σης της συντή­ρη­σης. Οι παρεμ­βά­σεις πραγ­μα­το­ποιού­νται κατά κανόνα μετά από ανα­φο­ρές χρηστών ή έκτα­κτες βλάβες.

4. Δεν έχουν θεσπι­στεί δείκτες από­δο­σης σε σημα­ντι­κές κατη­γο­ρίες έργων και οι φορείς δεν ορίζουν δείκτες στα επι­μέ­ρους έργα, δυσχε­ραί­νο­ντας την αξιο­λό­γηση απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας.

5. Κατά την εκπό­νηση μελετών δεν σταθ­μί­ζο­νται επαρκώς κίν­δυ­νοι όπως ακραία καιρικά φαι­νό­μενα, γεω­τε­χνι­κοί και περι­βαλ­λο­ντι­κοί παρά­γο­ντες.

6. Η επί­βλεψη είναι ανε­παρ­κής λόγω υπο­στε­λέ­χω­σης και ελλεί­ψεων στην τεκ­μη­ρί­ωση, με περιο­ρι­σμένη παρου­σία επι­βλε­πό­ντων και ελλιπή αξιο­ποί­ηση δυνα­το­τή­των ανά­θε­σης σε εξω­τε­ρι­κούς φορείς.

Η ειδική μνεία στην Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου

Το πόρισμα συμπε­ρι­λαμ­βά­νει στις ελεγ­χθεί­σες υπη­ρε­σίες και τις Διευ­θύν­σεις Τεχνι­κών Έργων της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου. Στο ίδιο ανα­λυ­τικό πλαίσιο ευρη­μά­των απο­τυ­πώ­νο­νται οι παθο­γέ­νειες που συνα­ντώ­νται πανελ­λα­δικά. Υπο­στε­λέ­χωση, απουσία ολο­κλη­ρω­μέ­νου προ­γραμ­μα­τι­σμού συντη­ρή­σεων, ελλιπής χρήση δεικτών από­δο­σης και καθυ­στε­ρή­σεις στην εφαρ­μογή ηλε­κτρο­νι­κών εργα­λείων παρα­κο­λού­θη­σης.

Η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου ανα­φέ­ρε­ται ως παρά­δειγμα προς μίμηση!

Στην επίμαχη παρά­γραφο ανα­φέ­ρο­ντα τα ακό­λουθα κολα­κευ­τικά για την Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου:

«Ανυ­παρ­ξία συστή­μα­τος προ­γραμ­μα­τι­σμού συντή­ρη­σης

Στη συντρι­πτική πλειο­νό­τητα των ελεγ­χθέ­ντων φορέων δεν υφί­στα­ται ολο­κλη­ρω­μένη και τυπο­ποι­η­μένη δια­δι­κα­σία προ­γραμ­μα­τι­σμού των συντη­ρή­σεων και κάλυψης των αναγκών λει­τουρ­γίας των έργων. Κατά κανόνα, ο προ­γραμ­μα­τι­σμός συντή­ρη­σης περιο­ρί­ζε­ται σε ετήσιο επίπεδο και απο­τυ­πώ­νε­ται στο ετήσιο Τεχνικό Πρό­γραμμα του φορέα, κυρίως για έργα οδο­ποι­ίας και συντή­ρη­σης σχο­λι­κών κτηρίων. Οι ανάγκες συντή­ρη­σης δεν κατα­γρά­φο­νται εκ των προ­τέ­ρων με συστη­μα­τικό τρόπο, αλλά αντι­με­τω­πί­ζο­νται απο­σπα­σμα­τικά, συνήθως κατόπιν επι­ση­μάν­σεων και ανα­φο­ρών προ­βλη­μά­των από πολίτες, χρήστες των υπο­δο­μών ή άλλους φορείς. Οι φορείς δε δεν διε­νερ­γούν τακτι­κές, προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νες συντη­ρή­σεις των παγίων τους αλλά περιο­ρί­ζο­νται σε απο­σπα­σμα­τι­κές συντη­ρή­σεις και απο­κα­τά­σταση φθορών κατόπιν έκτα­κτων ελέγχων, συνήθως μετά από ανα­φο­ρές προ­βλη­μά­των από χρήστες.

Αξιο­ση­μεί­ωτη εξαί­ρεση απο­τε­λεί η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου, η οποία φαί­νε­ται να ακο­λου­θεί μία πιο ορθο­λο­γική προ­σέγ­γιση, καθόσον διε­νερ­γεί τριετή κοστο­λο­γη­μένο προ­γραμ­μα­τι­σμό της συντή­ρη­σης των οδών και του καθα­ρι­σμού των ρεμάτων, ενταγ­μένο στο πλη­ρο­φο­ριακό της σύστημα.

Γιατί η επι­βε­βαί­ωση έχει πρα­κτικό αντί­κτυπο

Η θεσμική τεκ­μη­ρί­ωση της στάσης του Δήμου Ρόδου δημιουρ­γεί υπο­χρε­ώ­σεις. Η έλλειψη συνερ­γα­σίας δεν είναι δια­δι­κα­στικό ζήτημα. Επη­ρε­ά­ζει τον προ­γραμ­μα­τι­σμό επεν­δύ­σεων, την κοστο­λό­γηση συντη­ρή­σεων, την πρόληψη αστο­χιών και τελικά την αξιο­πι­στία των υπη­ρε­σιών προς τον πολίτη. Όταν δεν κατα­γρά­φο­νται συστη­μα­τικά τα έργα και οι συντη­ρή­σεις, όταν δεν υπάρχει πολυ­ε­τής προ­γραμ­μα­τι­σμός και όταν λείπουν δείκτες επι­δό­σεων, η διοί­κηση αδυ­να­τεί να αιτιο­λο­γή­σει απο­φά­σεις και να προ­λά­βει προ­βλή­ματα πριν μετα­τρα­πούν σε έκτα­κτες δαπάνες.

Οι συστά­σεις του Ελεγ­κτι­κού Συνε­δρίου και το στοί­χημα  της εφαρ­μο­γής

Το κείμενο της έκθεσης ολο­κλη­ρώ­νε­ται με δέσμη συστά­σεων προς τους αρμό­διους φορείς. Ζητού­νται κανόνες για ενιαία δια­χεί­ριση κύκλου ζωής έργων, θεσμο­θέ­τηση και χρήση δεικτών από­δο­σης, υπο­χρε­ω­τική στάθ­μιση κιν­δύ­νων στις μελέτες, πλήρης λει­τουρ­γία ηλε­κτρο­νι­κού ημε­ρο­λο­γίου και ενί­σχυση της επί­βλε­ψης με σαφείς ρόλους, δια­δι­κα­σίες και επάρ­κεια προ­σω­πι­κού. Η ουσια­στική συμ­μόρ­φωση με αυτές τις κατευ­θύν­σεις είναι το μόνο μονο­πάτι για να περιο­ρι­στούν οι υπερ­βά­σεις, να θωρα­κι­στεί η ποιό­τητα κατα­σκευών και να ενι­σχυ­θεί η δια­φά­νεια στη δια­χεί­ριση δημό­σιων πόρων.

Η επόμενη μέρα για τη Ρόδο

Η Ρόδος δεν μπορεί να ανα­μέ­νει παθη­τικά. Η απο­κα­τά­σταση της θεσμι­κής επι­κοι­νω­νίας με τους ελεγ­κτι­κούς μηχα­νι­σμούς, η πλήρης και έγκαιρη παροχή στοι­χείων, η ανα­διορ­γά­νωση της τεχνι­κής υπη­ρε­σίας με σαφείς δια­δι­κα­σίες και δείκτες και η υιο­θέ­τηση ψηφια­κών εργα­λείων παρα­κο­λού­θη­σης συνι­στούν άμεσες προ­τε­ραιό­τη­τες. Η επι­βε­βαί­ωση από το Ελεγ­κτικό Συνέ­δριο λει­τουρ­γεί ως αφε­τη­ρία για μια πιο στιβαρή διοί­κηση έργων που θα αντα­πο­κρί­νε­ται στις ανάγκες των κατοί­κων και στις απαι­τή­σεις μιας οικο­νο­μίας που στη­ρί­ζε­ται σε κρί­σι­μες υπο­δο­μές και σε ευαί­σθητα οικο­συ­στή­ματα.

Το χθεσινό πόρισμα δεν αφήνει περι­θώ­ρια παρερ­μη­νειών. Η στάση μη συνερ­γα­σίας του Δήμου Ρόδου κατα­γρά­φηκε ρητά. Οι ορι­ζό­ντιες παθο­γέ­νειες της διοί­κη­σης έργων παρου­σιά­στη­καν με τεκ­μή­ρια.