Οριστικό «όχι» του Ελεγκτικού Συνεδρίου στη σύμβαση ναυαγοσωστικής κάλυψης του Δήμου Ρόδου

• Το Έβδο­μο Τμήμα απέρ­ρι­ψε την προ­σφυ­γή ανά­κλη­σης του Δήμου και δεν ανα­κά­λε­σε την Πράξη 347/2026 του Ζ΄ Κλι­μα­κί­ου, πα­ρό­τι δέ­χθη­κε 2 από τους 3 λό­γους της προ­σφυ­γής. Το ανε­πα­λή­θευ­το ερ­γα­τι­κό κό­στος της με­λέ­της κρί­θη­κε από μόνο του επαρ­κές για να μπλο­κά­ρει την υπο­γρα­φή της τριε­τούς σύμ­βα­σης

Με ήττα, έστω και με με­ρι­κή δι­καί­ω­ση επί των επι­χει­ρη­μά­των του, ολο­κλη­ρώ­θη­κε για τον Δήμο Ρόδου η προ­σπά­θεια να ανα­τρέ­ψει στο Έβδο­μο Τμήμα του Ελεγ­κτι­κού Συ­νε­δρί­ου το «μπλό­κο» που είχε βάλει τον Ιού­λιο το Ζ΄ Κλι­μά­κιο στη σύμ­βα­ση ναυα­γο­σω­στι­κής κά­λυ­ψης των πο­λυ­σύ­χνα­στων ακτών του νη­σιού. Το ανώ­τα­το δη­μο­σιο­νο­μι­κό δι­κα­στή­ριο, με την υπ’ αριθ­μόν 1313/2026 από­φα­σή του, απέρ­ρι­ψε την προ­σφυ­γή ανά­κλη­σης που είχε ασκή­σει ο Δήμος και έκρι­νε ότι εξα­κο­λου­θεί να υφί­στα­ται δια­κω­λυ­τι­κός λόγος για την υπο­γρα­φή του σχε­δί­ου σύμ­βα­σης με την εται­ρεία που είχε ανα­δει­χθεί ανά­δο­χος.

Το εν­δια­φέ­ρον της από­φα­σης έγκει­ται στο ό,τι το Τμήμα δεν επι­κύ­ρω­σε αυ­τού­σιο το σκε­πτι­κό του Κλι­μα­κί­ου. Αντι­θέ­τως, δέ­χθη­κε ότι το Κλι­μά­κιο έσφα­λε τόσο ως προς τη λε­γό­με­νη σύ­ντμη­ση της προ­θε­σμί­ας υπο­βο­λής προ­σφο­ρών όσο και ως προς τον τρόπο κο­στο­λό­γη­σης του εξο­πλι­σμού των ναυα­γο­σω­στι­κών βά­θρων. Ωστό­σο, η τρίτη δια­πί­στω­ση, αυτή που αφορά τα αλ­λε­πάλ­λη­λα αριθ­μη­τι­κά σφάλ­μα­τα στον υπο­λο­γι­σμό του ερ­γα­τι­κού κό­στους των 40 ερ­γα­ζο­μέ­νων, κρί­θη­κε ου­σιώ­δης και επαρ­κής από μόνη της για να μην ανα­κλη­θεί η Πράξη. Με άλλα λόγια, ο Δήμος κέρ­δι­σε 2 από τις 3 μάχες, αλλά έχασε τον πό­λε­μο.

Πρώτη νίκη για τον Δήμο: η προ­θε­σμία των 15 ημε­ρών ήταν νό­μι­μη

Το πρώτο ζή­τη­μα που εξέ­τα­σε το Τμήμα ήταν η αι­τί­α­ση του Κλι­μα­κί­ου ότι ο Δήμος πε­ριό­ρι­σε πα­ρα­νό­μως την προ­θε­σμία υπο­βο­λής προ­σφο­ρών από 35 σε 15 ημέ­ρες, επι­κα­λού­με­νος επεί­γου­σα ανά­γκη που δεν τεκ­μη­ριώ­θη­κε επαρ­κώς. Εδώ η δη­μο­τι­κή αρχή υπο­στή­ρι­ξε ότι το Κλι­μά­κιο υπέ­πε­σε σε πλάνη περί τον νόμο, καθώς δεν έλαβε υπόψη την ει­δι­κή ρύθ­μι­ση του άρ­θρου 109Α του νόμου περί δη­μο­σί­ων συμ­βά­σε­ων, η οποία αφορά τις λε­γό­με­νες «κοι­νω­νι­κές και άλλες ει­δι­κές υπη­ρε­σί­ες».

Το Τμήμα έκανε δεκτό τον λόγο αυτό. Όπως ανα­φέ­ρε­ται στην από­φα­ση, οι υπη­ρε­σί­ες ναυα­γο­σω­στι­κής κά­λυ­ψης ακτών εμπί­πτουν στις υπη­ρε­σί­ες «διά­σω­σης» και επο­μέ­νως στο ει­δι­κό απλου­στευ­μέ­νο κα­θε­στώς που προ­βλέ­πει ο νόμος για τις υπη­ρε­σί­ες αυτής της κα­τη­γο­ρί­ας, λόγω της πε­ριο­ρι­σμέ­νης δια­συ­νο­ρια­κής τους διά­στα­σης. Δε­δο­μέ­νου ότι η εκτι­μώ­με­νη αξία της σύμ­βα­σης, ύψους 3.862.360,73 ευρώ χωρίς ΦΠΑ, υπερ­βαί­νει το όριο των 750.000 ευρώ, η ελά­χι­στη νό­μι­μη προ­θε­σμία πα­ρα­λα­βής προ­σφο­ρών στην ανοι­κτή δια­δι­κα­σία ανέρ­χε­ται σε 15 ημέ­ρες από την απο­στο­λή της προ­κή­ρυ­ξης στην Υπη­ρε­σία Εκ­δό­σε­ων της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης, χωρίς να απαι­τεί­ται ει­δι­κή αι­τιο­λό­γη­ση από την ανα­θέ­του­σα αρχή.

Κατά συ­νέ­πεια, όπως έκρι­νε το Δι­κα­στή­ριο, εσφαλ­μέ­να το Κλι­μά­κιο θε­ώ­ρη­σε ότι επρό­κει­το για σύ­ντμη­ση προ­θε­σμί­ας και εσφαλ­μέ­να απέρ­ρι­ψε ως μη τεκ­μη­ριω­μέ­νη την αι­τιο­λο­γία που ο Δήμος είχε πα­ρα­θέ­σει, εκ πε­ρισ­σού, στη δια­κή­ρυ­ξη. Η προ­θε­σμία των 15 ημε­ρών ορί­σθη­κε νο­μί­μως.

Δεύ­τε­ρη νίκη: ο εξο­πλι­σμός δεν κο­στο­λο­γή­θη­κε ως και­νούρ­γιος κάθε χρόνο

Ανά­λο­γη τύχη είχε και η τρίτη δια­πί­στω­ση του Κλι­μα­κί­ου, σύμ­φω­να με την οποία η με­λέ­τη είχε υπο­λο­γί­σει ως ετή­σια δα­πά­νη την πλήρη αξία κτή­σης του εξο­πλι­σμού των 26 βά­θρων, ύψους 202.562,90 ευρώ, με­τα­φέ­ρο­ντάς την αυ­τού­σια και στα 3 έτη της σύμ­βα­σης, μο­λο­νό­τι επρό­κει­το για είδη με πο­λυ­ε­τή ωφέ­λι­μη διάρ­κεια ζωής.

Ο Δήμος υπο­στή­ρι­ξε ότι το Κλι­μά­κιο υπέ­πε­σε σε πλάνη περί τα πράγ­μα­τα, συγ­χέ­ο­ντας την αξία αγο­ράς του εξο­πλι­σμού με το κό­στος διά­θε­σης και χρή­σης του σε πλήρη επι­χει­ρη­σια­κή ετοι­μό­τη­τα. Προς επίρ­ρω­ση, προ­σκό­μι­σε στοι­χεία τι­μο­λό­γη­σης για και­νούρ­για αντί­στοι­χα είδη, συ­γκρι­τι­κές τιμές από άλλες δια­κη­ρύ­ξεις, καθώς και έγ­γρα­φο της υπη­ρε­σί­ας με πί­να­κα για 11 μη ανα­λώ­σι­μα είδη, όπου απο­τυ­πώ­νε­ται η τιμή αγο­ράς τους, το ετή­σιο κό­στος διά­θε­σης και το πο­σο­στό που εφαρ­μό­στη­κε ανά­λο­γα με τη φύση και την κα­τα­πό­νη­ση κάθε εί­δους. Εν­δει­κτι­κά, ένας αδιά­βρο­χος φακός αξίας αγο­ράς 125 ευρώ κο­στο­λο­γή­θη­κε με 25 ευρώ ετη­σί­ως, δη­λα­δή 20% με από­σβε­ση πε­ντα­ε­τί­ας, η σα­νί­δα διά­σω­σης αξίας 2.000 ευρώ με 750 ευρώ λόγω έντο­νης χρή­σης και φθο­ράς, ενώ το φαρ­μα­κείο με τον απι­νι­δω­τή, αξίας 10.000 ευρώ, με 1.000 ευρώ, δη­λα­δή 10% με από­σβε­ση δε­κα­ε­τί­ας και πρό­σθε­τες δα­πά­νες ανα­λω­σί­μων και πε­ριο­δι­κού ελέγ­χου.

Το Τμήμα έκρι­νε βά­σι­μο τον λόγο. Από τη με­λέ­τη, τις υπο­χρε­ώ­σεις του ανα­δό­χου και τις συ­μπλη­ρω­μα­τι­κές διευ­κρι­νί­σεις της ανα­θέ­του­σας αρχής προ­έ­κυ­ψε, κατά το Δι­κα­στή­ριο, ότι οι τιμές του επί­μα­χου πί­να­κα δεν απο­τυ­πώ­νουν την ετή­σια εκ νέου κτήση του εξο­πλι­σμού, αλλά το εκτι­μώ­με­νο ετή­σιο κό­στος διά­θε­σης, χρή­σης, συ­ντή­ρη­σης και, κατά πε­ρί­πτω­ση, αντι­κα­τά­στα­σής του, το οποίο κυ­μαί­νε­ται σε ση­μα­ντι­κά χα­μη­λό­τε­ρο ύψος από την πλήρη αξία αγο­ράς. Ως εκ τού­του, εσφαλ­μέ­να το Κλι­μά­κιο έκρι­νε ότι ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός επι­βα­ρυ­νό­ταν αδι­καιο­λό­γη­τα.

Το αγκά­θι που έμει­νε: το ερ­γα­τι­κό κό­στος

Εκεί όπου ο Δήμος δεν κα­τά­φε­ρε να πεί­σει το Δι­κα­στή­ριο ήταν το ζή­τη­μα των υπο­λο­γι­στι­κών σφαλ­μά­των στο ερ­γα­τι­κό κό­στος, το οποίο άλ­λω­στε απο­τε­λεί το με­γα­λύ­τε­ρο κον­δύ­λι της σύμ­βα­σης, με ετή­σιο κό­στος προ­σω­πι­κού 414.898,80 ευρώ για 40 άτομα.

Στην προ­σφυ­γή του ο Δήμος συ­νο­μο­λό­γη­σε τις επι­μέ­ρους αριθ­μη­τι­κές αστο­χί­ες, υπο­στή­ρι­ξε όμως ότι πρό­κει­ται για επου­σιώ­δεις και ευ­χε­ρώς διορ­θώ­σι­μες απο­κλί­σεις. Ισχυ­ρί­στη­κε, με­τα­ξύ άλλων, ότι η δια­φο­ρά στο ημε­ρο­μί­σθιο του ναυα­γο­σώ­στη ανέρ­χε­ται σε μόλις 0,09 ευρώ, ότι το εσφαλ­μέ­νο εν­διά­με­σο ποσό των 1.401,02 ευρώ δεν απο­τέ­λε­σε τε­λι­κά τη βάση της τε­λι­κής δα­πά­νης, αφού στον συ­γκε­ντρω­τι­κό πί­να­κα χρη­σι­μο­ποι­ή­θη­κε ετή­σιο κό­στος ανά ερ­γα­ζό­με­νο 8.367,32 ευρώ, δη­λα­δή 2.091,83 ευρώ μη­νιαί­ως, και ότι ο δι­πλός υπο­λο­γι­σμός της υπε­ρερ­γα­σί­ας και η υψη­λό­τε­ρη βάση του δώρου Χρι­στου­γέν­νων δη­μιουρ­γούν πλε­ο­νά­ζου­σα και όχι ελ­λειμ­μα­τι­κή πρό­βλε­ψη. Προ­έ­βα­λε, τέλος, ότι το Κλι­μά­κιο δεν προσ­διό­ρι­σε πο­σο­τι­κά την υπο­τι­θέ­με­νη υπο­κο­στο­λό­γη­ση.

Το Τμήμα απέρ­ρι­ψε τον λόγο ως αβά­σι­μο. Όπως επι­ση­μαί­νε­ται στην από­φα­ση, η κρίση του Κλι­μα­κί­ου δεν στη­ρί­χθη­κε σε με­μο­νω­μέ­νες αριθ­μη­τι­κές απο­κλί­σεις, αλλά σε σειρά αλ­λη­λο­συν­δε­ό­με­νων αριθ­μη­τι­κών και με­θο­δο­λο­γι­κών ασυ­νε­πειών, οι οποί­ες δεν επι­τρέ­πουν την ασφα­λή επα­λή­θευ­ση του τε­λι­κού ερ­γα­τι­κού κό­στους. Το Δι­κα­στή­ριο δια­πί­στω­σε ότι το ποσό των 1.401,02 ευρώ πράγ­μα­τι χρη­σι­μο­ποι­ή­θη­κε, καθώς προ­στέ­θη­κε στις λοι­πές επι­μέ­ρους δα­πά­νες για να εξα­χθεί το ποσό των 2.073,50 ευρώ, επί του οποί­ου υπο­λο­γί­στη­καν οι ερ­γο­δο­τι­κές ει­σφο­ρές 25,06% και, τε­λι­κώς, το μη­νιαίο κό­στος ανά ναυα­γο­σώ­στη των 2.593,11 ευρώ. Το δε ποσό των 8.367,32 ευρώ, κατά το Δι­κα­στή­ριο, εμ­φα­νί­ζε­ται «όλως αιφ­νι­δί­ως» στους υπο­λο­γι­σμούς, χωρίς να προ­κύ­πτει ο τρό­πος εξα­γω­γής του. Ο δι­πλός υπο­λο­γι­σμός της υπε­ρερ­γα­σί­ας και η υψη­λό­τε­ρη βάση του δώρου δεν μπο­ρούν να θε­ω­ρη­θούν θε­μι­τό «πε­ρι­θώ­ριο κά­λυ­ψης» άλλων σφαλ­μά­των, αλλά επι­βε­βαιώ­νουν την έλ­λει­ψη συ­νε­πούς κο­στο­λο­γι­κής με­θο­δο­λο­γί­ας. Το Τμήμα ση­μεί­ω­σε επί­σης ότι δεν απαι­τεί­ται ακρι­βής πο­σο­τι­κός προσ­διο­ρι­σμός της υπο­κο­στο­λό­γη­σης, καθώς το κρί­σι­μο είναι ότι δεν κα­θί­στα­ται εφι­κτός ο έλεγ­χος ενός βα­σι­κού στοι­χεί­ου του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού.

Ιδιαί­τε­ρη βα­ρύ­τη­τα απο­δό­θη­κε στο γε­γο­νός ότι στον δια­γω­νι­σμό υπο­βλή­θη­κε 1 και μόνη οι­κο­νο­μι­κή προ­σφο­ρά, χωρίς καμία έκ­πτω­ση, η οποία δια­μορ­φώ­θη­κε ακρι­βώς με βάση τα οι­κο­νο­μι­κά με­γέ­θη της δια­κή­ρυ­ξης. Έτσι, όπως ανα­φέ­ρε­ται, η κλο­νι­σμέ­νη ορ­θό­τη­τα του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού συν­δέ­ε­ται άμεσα με το τε­λι­κό οι­κο­νο­μι­κό απο­τέ­λε­σμα της δια­δι­κα­σί­ας.

Οι νέοι υπο­λο­γι­σμοί που έφε­ραν νέα λάθη

Στην προ­σπά­θειά του να απο­δεί­ξει ότι τα σφάλ­μα­τα δεν αλ­λοί­ω­ναν ου­σιω­δώς το τε­λι­κό απο­τέ­λε­σμα, ο Δήμος προ­σκό­μι­σε με το υπό­μνη­μά του νέο έγ­γρα­φο της υπη­ρε­σί­ας προ­μη­θειών, με λε­πτο­με­ρή επα­νυ­πο­λο­γι­σμό του ερ­γα­τι­κού κό­στους ανά ναυα­γο­σώ­στη, με βάση ημε­ρο­μί­σθιο 50,95 ευρώ συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της υπε­ρερ­γα­σί­ας. Το έγ­γρα­φο κα­τέ­λη­γε ότι το συ­νο­λι­κό μη­νιαίο κό­στος ανά ναυα­γο­σώ­στη με τις ερ­γο­δο­τι­κές ει­σφο­ρές ανέρ­χε­ται σε 2.590,08 ευρώ ένα­ντι των 2.593,11 ευρώ της δια­κή­ρυ­ξης, το ετή­σιο σε 10.360,32 ευρώ ένα­ντι 10.372,47 ευρώ και το συ­νο­λι­κό ετή­σιο κό­στος για 40 ναυα­γο­σώ­στες σε 414.412,80 ευρώ ένα­ντι 414.898,80 ευρώ, δη­λα­δή δια­φο­ρά με­ρι­κών εκα­το­ντά­δων ευρώ.

Η νέα τεκ­μη­ρί­ω­ση, ωστό­σο, όχι μόνο δεν έπει­σε το Δι­κα­στή­ριο, αλλά αντι­θέ­τως, όπως ανα­φέ­ρε­ται, επι­βε­βαί­ω­σε τις πα­ρα­δο­χές του Κλι­μα­κί­ου. Το Τμήμα εντό­πι­σε στους νέους υπο­λο­γι­σμούς του­λά­χι­στον 4 νέες αστο­χί­ες.

Το συ­μπέ­ρα­σμα του Δι­κα­στη­ρί­ου ήταν ότι ούτε από τη νέα τεκ­μη­ρί­ω­ση κα­θί­στα­ται δυ­να­τή η αριθ­μη­τι­κή ανα­πα­ρα­γω­γή του κό­στους ανά ερ­γα­ζό­με­νο και, κατ’ επέ­κτα­ση, του συ­νο­λι­κού ερ­γα­τι­κού κό­στους. Λόγω των «πολ­λα­πλών και αλ­λη­λο­συν­δε­ό­με­νων αριθ­μη­τι­κών σφαλ­μά­των», δεν μπο­ρεί να επα­λη­θευ­θεί ποιο ήταν πράγ­μα­τι το ερ­γα­τι­κό κό­στος που έπρε­πε να εν­σω­μα­τω­θεί στον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό, γε­γο­νός που πλήτ­τει την αξιο­πι­στία και την ιχνη­λα­σι­μό­τη­τά του και, κατά συ­νέ­πεια, την οι­κο­νο­μι­κή προ­σφο­ρά του ανα­δό­χου.

Οι εναλ­λα­κτι­κές που απορ­ρί­φθη­καν

Ο Δήμος επι­χεί­ρη­σε να θε­ρα­πεύ­σει την πλημ­μέ­λεια και με 2 επι­κου­ρι­κές προ­τά­σεις, οι οποί­ες επί­σης απορ­ρί­φθη­καν. Η πρώτη αφο­ρού­σε έγ­γρα­φη εκ των υστέ­ρων δέ­σμευ­ση της ανα­δό­χου εται­ρεί­ας ότι θα κα­λύ­ψει το ελά­χι­στο νό­μι­μο ερ­γα­τι­κό κό­στος. Το Τμήμα έκρι­νε ότι μια τέ­τοια δέ­σμευ­ση δεν μπο­ρεί να ανα­πλη­ρώ­σει τον αριθ­μη­τι­κά ασυ­νε­πή προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό, υπό τις πα­ρα­δο­χές του οποί­ου διε­ξή­χθη ο δια­γω­νι­σμός.

Η δεύ­τε­ρη πρό­τα­ση αφο­ρού­σε την απο­μεί­ω­ση του συμ­βα­τι­κού αντι­κει­μέ­νου για το διά­στη­μα από 1 Ιου­λί­ου 2026 έως 10 Αυ­γού­στου 2026, το οποίο είχε ήδη πα­ρέλ­θει, προ­κει­μέ­νου να αντι­σταθ­μι­στούν οι εσφαλ­μέ­νοι υπο­λο­γι­σμοί. Κατά το Δι­κα­στή­ριο, κάτι τέ­τοιο θα οδη­γού­σε σε ανε­πί­τρε­πτη εκ των υστέ­ρων με­τα­βο­λή του φυ­σι­κού αντι­κει­μέ­νου της σύμ­βα­σης, όπως αυτό προσ­διο­ρί­στη­κε στη με­λέ­τη, κατά πα­ρά­βα­ση των αρχών της δια­φά­νειας και της ίσης με­τα­χεί­ρι­σης.

Τι ση­μαί­νει η από­φα­ση για τον δια­γω­νι­σμό

Το δια­τα­κτι­κό είναι σαφές. Το Έβδο­μο Τμήμα «απορ­ρί­πτει την προ­σφυ­γή ανά­κλη­σης του Δήμου Ρόδου» και «δεν ανα­κα­λεί την 347/2026 Πράξη του Ζ΄ Κλι­μα­κί­ου». Η υπο­γρα­φή της σύμ­βα­σης, συμ­βα­τι­κής αξίας 2.846.854,71 ευρώ πλέον ΦΠΑ, με ετή­σιο τί­μη­μα 1.035.219,64 ευρώ, εξα­κο­λου­θεί να κω­λύ­ε­ται.

Παρά τη με­ρι­κή δι­καί­ω­ση στα 2 από τα 3 σκέλη, η πρα­κτι­κή συ­νέ­πεια για τον Δήμο είναι η ίδια όπως και τον Ιού­λιο: η τριε­τής σύμ­βα­ση δεν μπο­ρεί να υπο­γρα­φεί. Αξί­ζει πά­ντως να ση­μειω­θεί ότι η από­φα­ση αφή­νει ένα ση­μα­ντι­κό νο­μι­κό κε­κτη­μέ­νο για μελ­λο­ντι­κές δια­δι­κα­σί­ες, καθώς επι­βε­βαιώ­νει ότι για συμ­βά­σεις ναυα­γο­σω­στι­κής κά­λυ­ψης άνω των 750.000 ευρώ η ελά­χι­στη προ­θε­σμία υπο­βο­λής προ­σφο­ρών είναι 15 ημέ­ρες, χωρίς ανά­γκη ει­δι­κής αι­τιο­λό­γη­σης, και ότι η κο­στο­λό­γη­ση του εξο­πλι­σμού με βάση το ετή­σιο κό­στος διά­θε­σης και χρή­σης είναι θε­μι­τή.