ΤΟΠΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Τι έφερε στο φως η έρευνα για τον σεισμικό χάρτη της Ελλάδας – H εικόνα για τα νησιά μας

news room 4 λεπτά ανάγνωση
ΡΗΓΜΑΤΑ ΚΑΣΟΣ ΚΑΡΠΑΘΟΣ

Επι­στή­μο­νες από το Εθνικό Αστε­ρο­σκο­πείο Αθηνών (ΕΑΑ) και τη Νέα Ζηλαν­δία χρη­σι­μο­ποιώ­ντας λεπτο­μερή Ψηφιακά Μοντέλα Εδάφους (DEMs) από το Ελλη­νικό Κτη­μα­το­λό­γιο χαρ­το­γρά­φη­σαν συστη­μα­τικά ολό­κληρη την χώρα με σκοπό την κατα­γραφή των ενεργών ρηγ­μά­των στην χερσαία Ελλάδα.

Οι επι­στή­μο­νες απο­κά­λυ­ψαν εκα­το­ντά­δες νέα σει­σμικά ρήγματα, ενώ απο­τύ­πω­σαν με μεγα­λύ­τερη πλη­ρό­τητα τα ήδη γνωστά, δημιουρ­γώ­ντας την AFG (Active Faults Greece), την πρώτη βάση ενεργών ρηγ­μά­των στην Ελλάδα που συντά­χθηκε με βάση το σει­σμικό απο­τύ­πωμα των ρηγ­μά­των στο ανά­γλυφο, και δημο­σιεύ­θηκε στο έγκριτο περιο­δικό Scientific Data.

Όπως σημειώ­νει στο Αθη­ναϊκό – Μακε­δο­νικό Πρα­κτο­ρείο Ειδή­σεων η διεθνής επι­στη­μο­νική ομάδα, απο­τε­λού­μενη από τους Dr John Begg, Δρ Βασι­λική Μου­σλο­πού­λου, Dr Dave Heron και Prof. Andy Nicol, πίσω από τις δρα­μα­τι­κές αντι­θέ­σεις του ελλη­νι­κού τοπίου, κρύ­βε­ται μια αέναη γεω­λο­γική μηχανή: «Η χώρα, σφη­νω­μένη ανάμεσα σε δύο ηπεί­ρους, παρα­μορ­φώ­νε­ται από την επίμονη κίνηση της Αφρικής προς βορά και της Ευρα­σίας προς νότο. Το ανά­γλυφο της Ελλάδας συνε­χί­ζει σήμερα να αλλάζει, κυρίως μέσω της δράσης ενεργών σει­σμι­κών ρηγ­μά­των. Πολλά από αυτά τα ρήγματα παρα­μέ­νουν, ωστόσο, καλά κρυμ­μένα κάτω από βλά­στηση, μέσα στα αυξα­νό­μενα αστικά τοπία ή την πολυ­πλο­κό­τητα του ίδιου του ανά­γλυ­φου», υπο­γραμ­μί­ζουν οι ερευ­νη­τές και προ­σθέ­τουν: «Με την οικο­νο­μία της να βασί­ζε­ται όλο και περισ­σό­τερο στον του­ρι­σμό και με τη φιλο­δο­ξία να γίνει ενερ­γεια­κός κόμβος στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο, η Ελλάδα χρειά­ζε­ται επει­γό­ντως να κατα­νο­ή­σει καλύ­τερα την δια­σπορά των σει­σμι­κών πηγών ανά την χώρα. Κι αυτό, απαιτεί την λεπτο­μερή χαρ­το­γρά­φηση των ενεργών ρηγ­μά­των σε όλη την χερσαία και υπο­θα­λάσ­σια έκταση της Ελλάδας».

Η AFG παρα­δί­δει στην επι­στη­μο­νική κοι­νό­τητα τον πρώτο πανελ­λα­δικό χάρτη ενεργών ρηγ­μά­των βασι­σμένο στην μορ­φο­λο­γία του ανά­γλυ­φου, σε συνεπή κλίμακα 1:25.000 .

Στην AFG κατα­γρά­φο­νται 3.815 ίχνη ρηγ­μά­των, που ομα­δο­ποιού­νται σε 892 ρήγματα, με περισ­σό­τερα από τα μισά να είναι χαρ­το­γρα­φη­μένα εδώ για πρώτη φορά, ενώ περιέ­χει και 35 επι­φα­νεια­κές διαρ­ρή­ξεις που συν­δέ­ο­νται με ιστο­ρι­κούς σει­σμούς.

Κάθε ρήγμα, σύμφωνα με την έρευνα ταξι­νο­μεί­ται ως:

* Ενεργό, όταν το ανά­γλυφο φαί­νε­ται να έχει παρα­μορ­φω­θεί πρό­σφατα

* Πιθανώς ενεργό, όταν το ρήγμα δια­κρί­νε­ται στο ανά­γλυφο αλλά τα στοι­χεία σχετικά με την ενερ­γό­τητά του είναι λιγό­τερο σαφή

* Αβέβαιο, όταν χρειά­ζο­νται περισ­σό­τε­ρες παρα­τη­ρή­σεις για την επι­βε­βαί­ωση της ύπαρξης του ρήγ­μα­τος

Όπως τονίζει η επι­στη­μο­νική ομάδα, περαι­τέρω ταξι­νό­μηση συμπε­ρι­λαμ­βά­νει το πόσο έντονα έχουν αφήσει τα ρήγματα το απο­τύ­πωμά τους στο ανά­γλυφο: «Ίχνη σαν ‘μαχαιριές’ υπο­δει­κνύ­ουν πρό­σφατη δράση (πιθανώς μέσα στον Ολό­καινο, δηλαδή τα τελευ­ταία 10.000 χρόνια), ενώ πιο απο­στρογ­γυ­λε­μένα απο­τυ­πώ­ματα δηλώ­νουν προ­ο­δευ­τικά παλαιό­τε­ρους σει­σμούς», σημειώ­νει.

Συνο­λικά, περισ­σό­τερα από 2.000 ίχνη ρηγ­μά­των στην AFG χαρα­κτη­ρί­ζο­νται ως ενεργά, ενώ περίπου 1.600 ως πιθανόν ενεργά. Η ανάλυση επίσης έδειξε ότι πάνω από τα μισά ενεργά ρήγματα της Ελλάδος ελέγ­χουν τη ροή των ποταμών, την ενα­πό­θεση ιζη­μά­των και δια­μορ­φώ­νουν τα όρια μεταξύ βουνών και κοι­λά­δων. Οι σχέσεις αυτές, όπως ανα­φέ­ρουν οι ερευ­νη­τές, υπο­δει­κνύ­ουν ότι, ανα­πό­φευ­κτα, κάποια ενεργά ρήγματα παρα­μέ­νουν ακόμα αόρατα, «θαμμένα» κάτω από νεότερα ιζήματα.

«Τα τελευ­ταία χρόνια, η τεχνο­λο­γία ήρθε για να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο ‘βλέπουμε’ τη Γη», επι­ση­μαί­νει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η διεθνής επι­στη­μο­νική ομάδα. Ανα­λύ­ο­ντας τη μεθο­δο­λο­γία που εφήρ­μο­σαν, τονί­ζουν ότι ψηφιακά μοντέλα υψο­μέ­τρου (DEMs) επι­τρέ­πουν στους επι­στή­μο­νες να «δια­βά­ζουν» το έδαφος και τις κινή­σεις του, με ακρί­βεια που πριν δεν ήταν εφικτή. Ειδι­κό­τερα, εξηγούν, ότι ένα DEM δεν είναι απλώς ένας χάρτης· είναι μια τρισ­διά­στατη ανα­πα­ρά­σταση της επι­φά­νειας της γης. Κάθε σημείο στο μοντέλο έχει ένα ύψος, επι­τρέ­πο­ντας στους επι­στή­μο­νες να οπτι­κο­ποιούν με εξαι­ρε­τική λεπτο­μέ­ρεια την πολυ­πλο­κό­τητα του εδάφους και να προσ­διο­ρί­ζουν δομές που είναι αόρατες με γυμνό μάτι. Για τον γεω­μορ­φο­λόγο, η επι­φά­νεια της γης, όπως τονί­ζουν, είναι ένα βιβλίο που αφη­γεί­ται τις κινή­σεις των πλακών και τις δονή­σεις του χρόνου, και προ­σθέ­τουν ότι «στα ψηφιακά μοντέλα οι επι­στή­μο­νες μελε­τούν το τοπίο, όπως αυτό ανα­δει­κνύ­ε­ται απο­γυ­μνω­μένο από πόλεις ή βλά­στηση, ανα­ζη­τώ­ντας συστη­μα­τι­κές ενδεί­ξεις ενεργών ρηγ­μά­των».

Η χαρ­το­γρά­φηση ενεργών ρηγ­μά­των δεν αφορά όμως μόνο την ‘επιστήμη’, όπως δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κύρια Ερευ­νή­τρια του Γεω­δυ­να­μι­κού Ινστι­τού­του του Εθνικού Αστε­ρο­σκο­πείου Αθηνών Δρ Βασι­λική Μου­σλο­πού­λου και μέλος της επι­στη­μο­νι­κής ομάδας: «Έχει πρα­κτι­κές επι­πτώ­σεις για την ασφά­λεια και τη βιω­σι­μό­τητα των υπο­δο­μών της χώρας. Οδικοί άξονες, γέφυρες, φράγ­ματα και ενερ­γεια­κές μονάδες, πρέπει να σχε­διά­ζο­νται γνω­ρί­ζο­ντας την δια­σπορά των ενεργών σει­σμι­κών πηγών πού δύνα­νται να μετα­κι­νή­σουν το έδαφος. Οι πλη­ρο­φο­ρίες που παρέχει η AFG, όταν συγ­χω­νευ­τούν με ενόρ­γα­νες κατα­γρα­φές σεισμών και εδα­φι­κών παρα­μορ­φώ­σεων, μπορούν να βελ­τιώ­σουν τα ελλη­νικά μοντέλα σει­σμι­κής επι­κιν­δυ­νό­τη­τας».

Όπως σημειώ­νουν οι ερευ­νη­τές, μια τέτοια προ­σέγ­γιση είναι ιδιαί­τερα απο­κα­λυ­πτική για μία χώρα με έντονο ανά­γλυφο, όπως η Ελλάδα. «Η προ­σε­κτική παρα­τή­ρηση, σε συν­δυα­σμό με την εμπει­ρία του παρα­τη­ρητή, είναι ικανή να δια­χω­ρί­σει τα ίχνη που δημιούρ­γη­σαν οι σεισμοί από αυτά που χαρά­χτη­καν από τη φυσική διά­βρωση ή τον άνθρωπο. Παρά­γω­γες εικόνες με ιδιαί­τερο φωτισμό (hillshades) και απει­κό­νιση κλίσεων (slopemaps), δεί­χνουν ότι η ανα­στροφή μιας κοι­λά­δας, η εκτροπή ενός ποταμού ή το τρι­γω­νικό μέτωπο ενός βουνού απο­τε­λούν αλάν­θα­στα “γεω­μορ­φο­λο­γικά απο­τυ­πώ­ματα” σεισμών του παρελ­θό­ντος κατά μήκος ενεργών ρηγ­μά­των», ανα­φέ­ρουν.

Η βάση δεδο­μέ­νων AFG, είναι ελεύ­θερα προ­σβά­σιμη για όλους. Επι­πλέον, μέσα από έναν δια­δρα­στικό χάρτη της Ελλάδας, κάθε μηχα­νι­κός, ερευ­νη­τής ή πολίτης μπορεί να γνω­ρί­ζει πού βρί­σκο­νται τα ενεργά ρήγματα γύρω του και ποια είναι τα κύρια χαρα­κτη­ρι­στικά τους. Η AFG – Active Faults Greece ευελ­πι­στεί να συνει­σφέ­ρει στις εθνικές προ­σπά­θειες κατα­γρα­φής των ενεργών σει­σμι­κών πηγών στην Ελλάδα και να απο­τε­λέ­σει πρότυπο για άλλες σει­σμικά ενεργές χώρες να χρη­σι­μο­ποι­ή­σουν ψηφιακά τοπία για τον προσ­διο­ρι­σμό ενεργών ρηγ­μά­των.

Με κόκκινο χρώμα τα ενεργά ρήγματα και με πράσινο τα πιθανόν ενεργά

Πηγή: kathimerini.gr

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.