Η περιοχή του Προφήτη Ηλία και το καθεστώς της

Το νησί της Ρόδου, όπως είναι κοι­νώς απο­δε­κτό, δια­θέ­τει μια μο­να­δι­κή φυ­σι­κή και αν­θρω­πο­γε­νή ομορ­φιά. Ίσως για το λόγο αυτό το 60% της έκτα­σής του, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, έχει χα­ρα­κτη­ρι­στεί προ­στα­τευό­με­νο. Η ανά­πτυ­ξη του όμως, κατά την πε­ρί­ο­δο από το 1970 μέχρι σή­με­ρα, αλ­λοιώ­νει αυτό το αξιο­θαύ­μα­στο πε­ρι­βάλ­λον με διά­φο­ρους τρό­πους σε αντί­θε­ση με το πα­ρελ­θόν. Ένα από τα βα­σι­κά κε­φά­λαια αυτής της ιστο­ρί­ας είναι ο Προ­φή­της Ηλίας. Ένα πευ­κό­φυ­το βουνό που δεν θα πε­ρί­με­νε να βρει κα­νείς σε ένα νησί. Όμως ας δούμε πως αντι­με­τω­πί­στη­κε αυτό το βουνό από τις εκά­στο­τε Διοι­κή­σεις.

Η πρώτη Διοί­κη­ση που απο­φά­σι­σε να ασχο­λη­θεί σο­βα­ρά μαζί του ήταν η Ιτα­λι­κή. Ο τότε Διοι­κη­τής με διά­ταγ­μά του: το με αρ. 83 στις 4.7.1929 (που δη­μο­σιεύ­ε­ται στην σελ. 55 των επί­ση­μων δελ­τί­ων της Διοί­κη­σης) το χα­ρα­κτή­ρι­σε ως κοι­νω­φε­λή πε­ριο­χή και ως εκ τού­του όλη η ζώνη που βρί­σκε­ται 500 μ. δεξιά και αρι­στε­ρά του κε­ντρι­κού δρό­μου χα­ρα­κτη­ρί­στη­κε ως του­ρι­στι­κό ακί­νη­το για την κα­τα­σκευή μόνον Ξε­νο­δο­χεί­ων, Επαύ­λε­ων, Χώρων Δια­μο­νής, Ψυ­χα­γω­γί­ας και Ανα­ψυ­χής. Κα­νέ­νας δεν θα μπο­ρού­σε να κτί­σει οτι­δή­πο­τε σε αυτή την πε­ριο­χή αν δεν εγκρί­νο­νταν από μια επι­τρο­πή που απο­τε­λού­νταν από τον Γε­νι­κό Γραμ­μα­τέα (Πρό­ε­δρο), τον Προϊ­στά­με­νο του Κτη­μα­το­λο­γι­κού Γρα­φεί­ου, τον Δή­μαρ­χο Ρόδου ή τον εκ­πρό­σω­πό του, και έναν υπάλ­λη­λο του Αρ­χι­τε­κτο­νι­κού Γρα­φεί­ου που ορί­ζο­νταν κατά και­ρούς από τον Πρό­ε­δρο (Μέλη).

Κατά τις δια­τά­ξεις του Ν. 3200/55, «Περί διοι­κη­τι­κής απο­κε­ντρώ­σε­ως», και ει­δι­κό­τε­ρα του άρ­θρου 27, «το μέχρι τότε ισχύ­ον εν Δω­δε­κα­νή­σω ει­δι­κόν νο­μο­θε­τι­κόν κα­θε­στώς δια­τη­ρεί­ται και μετά την ισχύν του πα­ρα­πά­νω νόμου». Ως εκ τού­του το πιο πάνω το­πι­κό διά­ταγ­μα (83/4.7.1929), καθώς και τα πα­ρό­μοιά του, δια­τη­ρεί μέχρι σή­με­ρα την ισχύ του και ως ει­δι­κό­τε­ρο κα­τι­σχύ­ει των γε­νι­κό­τε­ρων.

Η πε­ριο­χή αυτή δια­μοι­ρά­ζε­ται σε δύο κτη­μα­το­λο­γι­κές πε­ρι­φέ­ρειες (Κ.Μ. 2000 Σα­λά­κου και Κ.Μ. 3267 Απολ­λώ­νων) και είναι πολ­λές χι­λιά­δες στρέμ­μα­τα. Μέρος των εκτά­σε­ων αυτών (165.750 μ.τ.) με­τα­βι­βά­στη­κε στον Ε.Ο.Τ με τον Ν.162/1975 (ΦΕΚ 199/Α/20.9.1975). Στο χώρο που με­τα­βι­βά­στη­κε είναι κτι­σμέ­να τα Ξε­νο­δο­χεία «ΕΛΑ­ΦΟΣ» και «ΕΛΑ­ΦΙ­ΝΑ», που πε­ρι­βάλ­λο­νται από την ευ­ρύ­τε­ρη κτη­μα­το­με­ρί­δα 2000 γαιών Σα­λά­κου. Εξαί­ρε­ση απο­τε­λεί η με­ρί­δα 2359 που βρί­σκε­ται εντός της με­ρί­δας 2000 και είναι το Μο­να­στή­ρι του Προ­φή­τη Ηλία.

Η ευ­ρύ­τε­ρη πε­ριο­χή εντά­χθη­κε στις πε­ριο­χές ΝΑ­ΤΟΥ­ΡΑ 2000 της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης με τον τίτλο RODOS: PROFITIS ILIAS – EPTA PIGES – PETALOUDES – REMATA (GR4210006) που είναι συ­νο­λι­κής έκτα­σης 11.312,41 ha (εκτά­ρια). Οι πε­ριο­χές αυτές, όπως κα­θο­ρί­στη­κε με τον Ν. 4685/20 «περί εκ­συγ­χρο­νι­σμού της πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κής νο­μο­θε­σί­ας», θα πρέ­πει να κα­τη­γο­ριο­ποι­η­θούν σε τμή­μα­τα κατά τις πα­ρα­κά­τω 4 κα­τη­γο­ρί­ες:

1.     Ζώνη από­λυ­της προ­στα­σί­ας της φύσης

2.     Ζώνη προ­στα­σί­ας της φύσης

3.     Ζώνη δια­τή­ρη­σης οι­κο­τό­πων και ειδών

4.     Ζώνη βιώ­σι­μης δια­χεί­ρι­σης φυ­σι­κών πόρων.

Ως εκ τού­του, είναι προ­φα­νές ότι με τα νέα Τ.Π.Σ. (χω­ρο­τα­ξι­κά σχέ­δια) που εκ­πο­νού­νται, όλες οι πε­ριο­χές ΝΑ­ΤΟΥ­ΡΑ 2000 θα πρέ­πει να εντα­χθούν σε αυτό το κα­θε­στώς και να κα­θο­ρι­στούν ποια τμή­μα­τα των πε­ριο­χών αυτών θα χα­ρα­κτη­ρι­στούν ως ζώνες με τις πα­ρα­πά­νω χρή­σεις. Ει­δι­κό­τε­ρα η πε­ριο­χή του Προ­φή­τη Ηλία θα πρέ­πει να υπα­χθεί σε πε­ρισ­σό­τε­ρες από μία από τις πα­ρα­πά­νω ζώνες, διότι όπως όλοι γνω­ρί­ζου­με είναι μια πε­ριο­χή με μο­να­δι­κή πα­γκο­σμί­ως φύση, αφού η πα­νί­δα της και η χλω­ρί­δα της είναι μο­να­δι­κές. Στις ζώνες αυτές επι­τρέ­πο­νται οι χρή­σεις όπως κα­θο­ρί­ζο­νται στο Π.Δ. 59/18 (ΦΕΚ-114/Α/29-6-18), άρθρα 14α, 14β, 14γ και 14δ. Οι χρή­σεις αυτές είναι είτε απο­λύ­του προ­στα­σί­ας, είτε κα­θα­ρά γε­ωρ­γι­κές χρή­σεις και μόνον στην τε­λευ­ταία κα­τη­γο­ρία επι­τρέ­πο­νται κά­ποιες χρή­σεις που δί­νουν την δυ­να­τό­τη­τα δό­μη­σης εκ­με­ταλ­λεύ­σι­μων χώρων. Μέχρι τον κα­θο­ρι­σμό αυτών των ζωνών δεν θα πρέ­πει να δοθεί καμιά άδεια για οποια­δή­πο­τε κα­τα­σκευή στη πε­ριο­χή αυτή!

Μέρος της πε­ριο­χής αυτή επι­πλέ­ον έχει χα­ρα­κτη­ρι­στεί ως ιστο­ρι­κός τόπος με την ΥΠΠΟΑ/ΓΔΑΜ­ΤΕ/ΔΠΑΝ­ΣΜ/414864/38230/5445 (ΦΕΚ 29/Α.Α.Π./17.2.2017) από­φα­ση του Υπουρ­γού Πο­λι­τι­σμού και Αθλη­τι­σμού και αφορά προ­φα­νώς στην έκτα­ση στην οποία αντι­στοι­χούν και τα υπάρ­χο­ντα ξε­νο­δο­χεία.

Είναι επί­σης γνω­στό ότι τα ακί­νη­τα αυτά έχουν πα­ρα­χω­ρη­θεί από το Δη­μό­σιο στο λε­γό­με­νο «υπερ­τα­μείο» το οποίο έχει υπο­θη­κεύ­σει απα­ρά­δε­κτα την πε­ριου­σία του ελ­λη­νι­κού λαού, για να πλη­ρώ­σει τα σπα­σμέ­να των πο­λι­τι­κών, που επί 200 χρό­νια λυ­μαί­νο­νται τον τόπο με διά­φο­ρους τρό­πους που δεν προ­λα­βαί­νου­με να κα­τα­νο­ή­σου­με επαρ­κώς. Όμως ότι και να κάνει αυτό το τα­μείο, (του οποί­ου η λει­τουρ­γία πρέ­πει να ελεγ­χθεί, αφού ήδη έχουν ακου­στεί πολλά και γι’ αυτό) και ως εκ τού­του πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρο θα πρέ­πει να υπό­κει­ται στις ισχύ­ου­σες ρυθ­μί­σεις.

Εν κα­τα­κλεί­δι θα έλεγα πως είναι κρίμα να αλ­λοιω­θεί ο πλέον εμ­βλη­μα­τι­κός τόπος του νη­σιού της Ρόδου. Πι­στεύω πως θα πρέ­πει να αντι­στα­θού­με σε οποια­δή­πο­τε πα­ρέμ­βα­ση και να ζη­τή­σου­με την επι­βο­λή των προ­βλε­πό­με­νων πε­ριο­ρι­σμών από τις πα­ρα­πά­νω δια­τά­ξεις.