Δέσποινα Μουτάφη, πρόεδρος ΧΕΝ Ρόδου: «Η ΧΕΝ είναι μια ζεστή φωλιά που προσφέρει στις γυναίκες φιλία, ενδυνάμωση και στήριξη»

Κυρία Μουτάφη, ποια θεω­ρείτε πως είναι σήμερα η μεγα­λύ­τερη ανάγκη της γυναί­κας, ανε­ξάρ­τητα από ηλικία ή επάγ­γελμα;

Η μεγα­λύ­τερη ανάγκη της γυναί­κας σήμερα είναι να νιώθει ασφαλής παντού με ανα­γνω­ρι­σμένη και κατο­χυ­ρω­μένη νομικά την ισότητα των φύλων και των ίσων ευκαι­ριών.

Τι έχει αλλάξει ουσια­στικά στη θέση της γυναί­κας τα τελευ­ταία χρόνια και τι μένει ακόμα να κατα­κτη­θεί;

Μετά από αγώνες, διεκ­δι­κή­σεις και συνη­γο­ρίες από γυναι­κείες οργα­νώ­σεις μεταξύ αυτών και η ΧΕΝ, η θέση της γυναί­κας στην κοι­νω­νία έχει αρκετά βελ­τιω­θεί σε προ­σω­πικό και κοι­νω­νικό επίπεδο. Ωστόσο η πραγ­μα­τική ισότητα παρα­μέ­νει ζητού­μενο.

Αν και έχουν γίνει πολλές νομο­θε­τι­κές μεταρ­ρυθ­μί­σεις όπως αυτή με την κύρωση της Σύμ­βα­σης της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης ακόμα και τώρα σε πολλούς τομείς τα δικαιώ­ματά της κατα­πα­τού­νται με απρό­βλε­πτες συνέ­πειες. Έτσι βλέ­πουμε συχνά τις γυναι­κο­κτο­νίες, τη χαμηλή εκπρο­σώ­πηση στα Κέντρα λήψης απο­φά­σεων ή σε ηγε­τι­κές θέσεις, θύματα έμφυλης βίας (σωμα­τική, ψυχική, οικο­νο­μική κ.λ.π.). Όλα τα παρα­πάνω είναι το απο­τέ­λε­σμα της πανάρ­χαιας πατριαρ­χίας και των έμφυλων στε­ρε­ο­τύ­πων που θέλουν τη γυναίκα κατώ­τερη και άβουλη. Μένει να κατα­πο­λε­μη­θούν οι αιτίες, να δημιουρ­γη­θούν ακόμα περισ­σό­τε­ρες δομές και συν­θή­κες για την εναρ­μό­νιση της οικο­γε­νεια­κής ζωής ώστε να έχει ελεύ­θερο χρόνο η γυναίκα, να γίνει υπο­χρε­ω­τική η ίση αμοιβή με τους άντρες στην εργασία και να ενδυ­να­μω­θεί η γυναίκα ώστε να κατα­κτή­σει ολο­κλη­ρω­τικά τα ανθρώ­πινα δικαιώ­ματά της. Και να συνε­χί­ζει να τα προ­α­σπί­ζε­ται πάντα.

Με ποιον τρόπο η ΧΕΝ στη­ρί­ζει τη γυναίκα στην καθη­με­ρι­νό­τητά της;

Για τη ΧΕΝ Ελλάδος, μέλος της Παγκό­σμιας ΧΕΝ που είναι από τις παλαιό­τε­ρες γυναί­κειες εθε­λο­ντι­κές οργα­νώ­σεις με ιστορία και δράσεις 100 ετών στην Ελλάδα, η έμπρα­κτη υπο­στή­ριξη και η ενδυ­νά­μωση της γυναί­κας είναι αυτο­σκο­πός και προ­τε­ραιό­τητα. Συμ­βά­λει έμπρα­κτα στην ενδυ­νά­μωση της γυναί­κας κάθε ηλικίας ανε­ξάρ­τητα από φυλή, θρη­σκεία, εθνι­κό­τητα, και δημιουρ­γεί βάση συνη­γο­ρίας για θεσμι­κές αλλαγές. Δια­χρο­νικά έως και σήμερα λει­τουρ­γούν στο Κέντρο μας τμήματα επι­μόρ­φω­σης, κατάρ­τι­σης, ενη­μέ­ρω­σης, αλλη­λεγ­γύης και ψυχα­γω­γίας όπως: φιλα­να­γνω­σίας, εκμά­θη­σης ξένων γλωσσών, χει­ρο­τε­χνίας, πλε­ξί­μα­τος, γυμνα­στι­κής και παρα­δο­σια­κών χορών.

Επίσης με εθε­λο­ντές και εθε­λό­ντριες ειδι­κούς επι­στή­μο­νες γίνο­νται δια­λέ­ξεις για θέματα που αφορούν τη γυναίκα. Θέματα υγείας, ψυχο­λο­γίας, ενδυ­νά­μω­σης, οικο­γέ­νειάς, ισό­τη­τας των φύλων. Θα μπο­ρού­σαμε να παρου­σιά­σουμε το Κέντρο μας σαν μία ζεστή φωλιά που προ­σφέ­ρει καθη­με­ρινά στις γυναί­κες φιλία, ενδυ­νά­μωση και δια­σύν­δεση με επί­ση­μους φορείς όταν χρειά­ζε­ται. Παράλ­ληλα η ΧΕΝ Ελλάδος σχε­διά­ζει και υλο­ποιεί προ­γράμ­ματα στή­ρι­ξης των γυναι­κών όπως το Femina Lab.

Είναι ένα Πανελ­λή­νιο δίκτυο πλη­ρο­φό­ρη­σης και προ­σφο­ράς σε όλες τις γυναί­κες χωρίς δια­κρί­σεις. Οι υπη­ρε­σίες είναι δωρεάν και απευ­θύ­νο­νται σε όλες τις ενή­λι­κες γυναί­κες. Παρέ­χο­νται τηλε­φω­νικά, δια­δι­κτυακά και διά ζώσης και περι­λαμ­βά­νουν:

• Ατομική συμ­βου­λευ­τική (καριέρα, προ­βλή­ματα κ.α.)

• Ενη­μέ­ρωση για δια­δι­κα­σίες κοι­νω­νι­κής υπο­στή­ρι­ξης (προ­νοια­κές, επι­δο­μά­των, παροχών κ.α.)

• Πλη­ρο­φό­ρηση και δια­σύν­δεση με φορείς παροχής υπη­ρε­σιών στην κοι­νό­τητα με άλλες κοι­νω­νι­κές υπη­ρε­σίες (Δήμων, Νοσο­κο­μείων, κ.λπ..). Με αρμό­διους φορείς του δημο­σίου ή και της ιδιω­τι­κής πρω­το­βου­λίας, με ανε­ξάρ­τη­τες Αρχές, κ.λπ..

• Παρα­πο­μπή σε υπη­ρε­σίες για εξει­δι­κευ­μένη προ­σέγ­γιση και στήριξη σε θέματα που αφορούν ψυχικές ασθέ­νειες, κακο­ποί­ηση, χρήση ουσιών, κ.α.

Τηλ. επι­κοι­νω­νίας 2109932820

Το πρό­γραμμα «Αθηνά» της ΧΕΝ Ελλάδος είναι ένα πρό­γραμμα δωρεάν στέ­γα­σης που απευ­θύ­νε­ται σε φοι­τή­τριες από την επαρχία και που έχουν εισα­χθεί σε Πανε­πι­στή­μια της Αττικής και αντι­με­τω­πί­ζουν κοι­νω­νι­κο­οι­κο­νο­μι­κές δυσκο­λίες. Παρέχει δωρεάν:

• Studios μονό­κλινα με μπάνιο

• 24ωρη φύλαξη

• Κοι­νό­χρη­στους χώρους μελέτης και ανα­ψυ­χής

• Χρήση πλήρως εξο­πλι­σμέ­νης κου­ζί­νας και πλυ­ντη­ρίων

• Δωρεάν wi-fi σε όλους τους χώρους.

• Ποια κενά ή ανάγκες έρχεται να καλύψει σήμερα ο οργα­νι­σμός;

Η ΧΕΝ καλύ­πτει κενά που αφορούν στα δικαιώ­ματα της γυναί­κας, τη συνο­λική ανά­πτυξή της, ενι­σχύ­ο­ντας την αυτο­γνω­σία, την προ­σω­πική εξέλιξη και την εσω­τε­ρική δύναμη. Παρέχει ασφα­λείς χώρους και συναι­σθη­μα­τική κάλυψη. Λει­τουρ­γεί ως συμπλη­ρω­μα­τι­κός φορέας στις κρα­τι­κές δομές προ­σφέ­ρο­ντας βοήθεια στις γυναί­κες και συνη­γο­ρία για τα ανθρώ­πινα δικαιώ­ματά τους σε Παγκό­σμιο, Εθνικό και τοπικό επίπεδο.

Τι σημαί­νει για εσάς «ενδυ­νά­μωση της γυναί­κας» στην πράξη;

Ενδυ­νά­μωση της γυναί­κας για τη ΧΕΝ σημαί­νει η ανά­πτυξή της πνευ­μα­τικά, σωμα­τικά, ψυχικά, ώστε θωρα­κι­σμένη πλέον να είναι ικανή να διεκ­δι­κεί πάντα τα ανθρώ­πινα δικαιώ­ματά της. Να ανα­γνω­ρί­ζει και να κατα­πο­λεμά την έμφυλη βία, να συμ­με­τέ­χει σε όλους τους τομείς της κοι­νω­νίας και να μπορεί να εναρ­μο­νί­ζει παράλ­ληλα την οικο­γε­νειακή ζωή της με τους όποιους ρόλους της.

Ποιες δράσεις θεω­ρείτε πιο πρω­το­πο­ρια­κές για τη ΧΕΝ Ρόδου;

Όλες οι δράσεις που γίνο­νται μας αφήνουν πάντα μια ηθική ικα­νο­ποί­ηση και ένα καλό απο­τέ­λε­σμα. Σκε­φτό­μα­στε πάντα πως και μία γυναίκα να ωφε­λη­θεί που το έχει ανάγκη είναι πολύ σημα­ντικό. Αν έπρεπε κάτι να ξεχω­ρίσω ως «πρω­τό­τυπο» είναι οι δράσεις μας στη σχολική κοι­νό­τητα, με την αγαστή συνερ­γα­σία της Πρω­το­βάθ­μιας και Δευ­τε­ρο­βάθ­μιας Εκπαί­δευ­σης, των εκπαι­δευ­τι­κών και του Κέντρου Δίοδος. Ενδει­κτικά αναφέρω την προ­τε­ραιό­τητα της προ­ώ­θη­σης των δικαιω­μά­των και των υπο­χρε­ώ­σεων των παιδιών. Συνερ­γα­στή­καμε με 12 Δημο­τικά και 3 Νηπια­γω­γεία (66 εκπαι­δευ­τι­κοί επε­ξερ­γά­στη­καν το θέμα με εκα­το­ντά­δες μαθητές). Οι εργα­σίες τους παρου­σιά­στη­καν στην τοπική κοι­νω­νία σε επτα­ή­με­ρες εκδη­λώ­σεις (εκθέ­σεις, θέατρο, ημε­ρί­δες). Δημιουρ­γή­σαμε λεύκωμα με τίτλο «Τα δικαιώ­ματα και οι υπο­χρε­ώ­σεις των παιδιών» μέσα στο οποίο συμπε­ρι­λή­φθη­καν όλες οι μαθη­τι­κές εργα­σίες. Από το 2020 έως και σήμερα η συνερ­γα­σία μας με τη σχολική κοι­νό­τητα και τη «Δίοδο» αφορά στην ενη­μέ­ρωση των μαθητών για την ισότητα των φύλων, τις καλές σχέσεις και την αλλη­λεγ­γύη μεταξύ τους με ιδιαί­τερη στό­χευση στην ενη­μέ­ρωση και ανα­γνώ­ριση των δια­φό­ρων μορφών της έμφυλης βίας.

Χρη­σι­μο­ποιούμε τον χαρα­κτήρα της ΧΕΝ Ελλάδος την έφηβη «Αν_να» που περι­δια­βαί­νει τον χώρο και τον χρόνο και να παρα­τη­ρεί τη βία που συναντά στην πορεία της στις διά­φο­ρες μορφές της και απο­φα­σί­ζει… Αν συνα­ντή­σει τη βία να αντι­δρά­σει, να μιλήσει, να ζητήσει βοήθεια. Η «Αν_να» έγινε επι­τρα­πέ­ζιο παι­χνίδι από τη «Δίοδο» με χρη­μα­το­δό­τηση από τη ΧΕΝ Ελλάδος. Περι­δια­βαί­νει τα σχολεία ευαι­σθη­το­ποιώ­ντας και ενη­με­ρώ­νο­ντας τους μαθητές και τις μαθή­τριες για την έμφυλη βία. Το παι­χνίδι αφή­νε­ται στο σχολείο κάθε φορά για επα­νά­ληψη. Ευελ­πι­στούμε ότι η Αν_να θα περι­δια­βαί­νει για πολλά ακόμα χρόνια τα σχολεία μας και μακάρι να καθιε­ρω­θεί και πανελ­λή­νια, γιατί η Αν_να είναι η κάθε γυναίκα που διεκ­δι­κεί ένα δίκαιο παρόν προσ­δο­κώ­ντας να παρα­δώ­σει στις επό­με­νες Άννες ένα καλύ­τερο μέλλον. Η 24ωρη γραμμή βοή­θειας θυμάτων βίας είναι 15900 ή το 100.

Πώς γεν­νιού­νται αυτές οι ιδέες; Προ­κύ­πτουν από έρευνα, από εμπει­ρία ή από επαφή με τις ίδιες τις γυναί­κες;

Είμαστε ένα 12μελές Διοι­κη­τικό Συμ­βού­λιο που η κάθε μία μας δια­θέ­τει τις δικές της γνώσεις εμπει­ρίες και δεξιό­τη­τες. Προ­πά­ντων όλες ανα­γνω­ρί­ζουμε ότι εθε­λο­ντικά υπε­ρα­σπί­ζουμε Παναν­θρώ­πι­νες Αξίες. Τιμούμε την ιστορία και τη δουλειά της οργά­νω­σής μας και πιστεύ­ουμε στη δύναμη της ομα­δι­κής συνερ­γα­σίας για καλύ­τερα απο­τε­λέ­σματα.

Ανάλογα με τις ιδιαι­τε­ρό­τη­τες και τις ανάγκες της κάθε εποχής ανα­γνω­ρί­ζο­νται και προ­ω­θού­νται προ­τε­ραιό­τη­τες από την Παγκό­σμια ΧΕΝ, τη ΧΕΝ Ελλάδος που συντο­νί­ζει και τα 20 κέντρα στην Ελλάδα. Δια­γε­νε­ακή συνερ­γα­σία και ηγεσία, δικαιώ­ματα των γυναι­κών, δικαιώ­ματα των παιδιών, έμφυλη βία, ισότητα των φύλων, γυναι­κο­κτο­νία, είναι μερικές από αυτές τις προ­τε­ραιό­τη­τες. Οι έρευνες είναι στοι­χεία που βοηθούν στην κατα­νό­ηση του μεγέ­θους του προ­βλή­μα­τος. Βέβαια η εμπει­ρία βοηθά στην πραγ­μά­τωση των δράσεων και η επαφή με τις ίδιες τις γυναί­κες γεννά πάντα νέες ανα­ζη­τή­σεις.

Πιστεύ­ετε ότι η γυναίκα σήμερα αισθά­νε­ται ορατή και ισότιμη στον δημόσιο χώρο;

Θα έπρεπε να είναι «ορατή» και ισότιμη στον δημόσιο χώρο και, ναι, μπορεί να είναι και, ναι, υπάρ­χουν αυτές οι γυναί­κες. Αλλά η πρόοδος και η συμ­με­τοχή ακόμα είναι μικρή. Η γυάλινη οροφή εξα­κο­λου­θεί να πιέζει τη γυναίκα και όσο δεν τολ­μούμε και όσο δεν στη­ρί­ζουμε η μία την άλλη, όσο η αντι­πα­λό­τητα έχει θέση στη ζωή μας, ο χώρος για μας στε­νεύει και εμείς γινό­μα­στε σκιά μέσα του. Αόρατες. Αυτό προ­σπα­θούμε να αλλά­ξουμε στη ΧΕΝ. Να κατα­λά­βουν όλοι οι άνθρω­ποι πως είμαστε δια­φο­ρε­τι­κοί αλλά ίσοι. Πως με σεβασμό, αγάπη και δικαιο­σύνη μεταξύ μας ο κόσμος θα γίνει καλύ­τε­ρος και εμείς ευτυ­χέ­στε­ρες/οι.

Τι μαθαί­νετε εσείς μέσα από τις ιστο­ρίες των γυναι­κών που έρχο­νται στη ΧΕΝ;

Στην πολυετή επαφή μας με τις γυναί­κες οι ιστο­ρίες τους μας δίδαξαν πως όλα μπορούν να συμβούν σε όλους… Πως ενός κακού μύρια έπονται… και πως όλοι μαζί ενω­μέ­νοι μπο­ρούμε να καλυ­τε­ρέ­ψουμε τη ζωή συναν­θρώ­πων μας που το έχουν ανάγκη. Ευτυχώς υπάρ­χουν παρα­δείγ­ματα βελ­τί­ω­σης, αλλά ακόμα έχουμε δρόμο μπροστά μας. Το φαι­νό­μενο της έμφυλης βίας ολοένα και αυξά­νε­ται και συχνά το απο­τέ­λε­σμα είναι η γυναι­κο­κτο­νία.

Από το 2024 συμ­με­τέ­χουμε στην Πανελ­λή­νια εκστρα­τεία της ΧΕΝ Ελλάδος «ΓΥΝΑΙΚΟΚΤΟΝΙΑ ΕΙΝΑΙ». Καλούμε την Πολι­τεία να ανα­γνω­ρί­σει τη γυναι­κο­κτο­νία, την πιο ακραία μορφή βίας και εκδή­λω­σης μίσους κατά των γυναι­κών, ως αυτο­τε­λές ποινικό αδίκημα δια­κριτό από την ανθρω­πο­κτο­νία. Απαι­τούμε μια θεσμική αλλαγή που θα ενι­σχύ­σει την πρόληψη, θα ενι­σχύ­σει την απονομή Δικαιο­σύ­νης, χωρίς την ανα­γνώ­ριση των ελα­φρυ­ντι­κών, που μετα­τρέ­πουν τη γυναι­κο­κτο­νία σε έγκλημα «πάθους» ή «τιμής» και θα εξα­σφα­λί­σει την προ­στα­σία και στήριξη των οικο­γε­νειών των θυμάτων όπως παιδιά, γονείς αδέρφια… Και με την ευκαι­ρία που μου δίνετε, απευ­θύνω έκκληση για υπο­γραφή του ψηφί­σμα­τος αυτού μέσω της πλατ­φόρ­μας Avaaz.

Αν μπο­ρού­σατε να αλλά­ξετε ένα πράγμα στη ζωή των γυναι­κών, ποιο θα ήταν;

Αν μπο­ρούσα να αλλάξω ένα πράγμα στη ζωή της γυναί­κας… Η ερώτηση με προ­βλη­μά­τισε αρκετά… Κάθε γυναίκα είναι μια ξεχω­ρι­στή προ­σω­πι­κό­τητα δια­μορ­φω­μένη ανάλογα με το πού «έτυχε» να γεν­νη­θεί, σε πιο περι­βάλ­λον μεγά­λωσε και γι΄ αυτό έχει τις δικές της ξεχω­ρι­στές ανάγκες. Παρ’ όλα αυτά θα έλεγα ότι τα έμφυλα στε­ρε­ό­τυπα και η πατριαρ­χία αν έλειπαν, όλα θα ήταν καλύ­τερα για τη ζωή της γυναί­κας.

Προ­σω­πικά εύχομαι σε όλες τις γυναί­κες να έχουν μέσα τους τη δύναμη που χρειά­ζε­ται, αν δεν είναι ευτυ­χι­σμέ­νες, να μπορούν να αλλά­ξουν οι ίδιες τη ζωή τους.

Πόσο σας επη­ρέ­ασε στο έργο σας, η προη­γού­μενη θητεία σας στην Αυτο­διοί­κηση, όπου κι εκεί αφήσατε τη δική σας σφρα­γίδα στον τομέα της Κοι­νω­νι­κής Πολι­τι­κής;

Η 12ετής συμ­με­τοχή μου στην Αυτο­διοί­κηση, εντε­ταλ­μένη για την κοι­νω­νική πολι­τική της Δωδε­κά­νη­σου, με βοήθησε να γνωρίσω ξεχω­ρι­στές ανάγκες της κοι­νω­νίας μας και απο­φά­σισα ότι ήθελα ως έπρεπε, να βρω λύσεις για την κάθε μία ξεχω­ρι­στά… Αυτό με όπλισε με γνώση, με εμπει­ρίες, κοι­νω­νι­κές συμ­μα­χίες και συμπε­ρά­σματα. Όλα αυτά με βοηθούν και στην καλή και χρηστή διοί­κηση της ΧΕΝ Ρόδου, με τελικό αυτο­σκοπό τη βοήθεια και υπο­στή­ριξη της γυναί­κας και της οικο­γέ­νειάς της.

Πώς ονει­ρεύ­ε­στε τη ΧΕΝ Ρόδου τα επόμενα χρόνια;

Η ΧΕΝ Ρόδου είναι μέλος της Περι­φε­ρεια­κής Επι­τρο­πής Ισό­τη­τας Νοτίου Αιγαίου. Έως το 2023 ήταν μέλος της Δημο­τι­κής Επι­τρο­πής Ισό­τη­τας του Δήμου Ρόδου. Ονει­ρεύ­ο­μαι λοιπόν τη ΧΕΝ στε­λε­χω­μένη με γυναί­κες που θα συνε­χί­σουν το «όλοι μαζί μπο­ρούμε» και σε συνερ­γα­σία με όλους τους αρμό­διους φορείς και με τους εθε­λο­ντές και τις εθε­λό­ντριες να πολ­λα­πλα­σια­στούν τα μέλη μας προς ευόδωση των σκοπών μας.

Γιατί η συλ­λο­γική δράση και η καλή συνερ­γα­σία εκα­τέ­ρω­θεν δεν έρχεται ως μάνα εξ ουρανού. Είναι άσκηση βίωσης, έκφρα­σης και προ πάντων δράσης. Τα οράματα, τα ιδανικά, οι συμ­μα­χίες και οι στρα­τη­γι­κοί σχε­δια­σμοί μετριού­νται από την ικα­νό­τητα να τα κάνουμε πράξη και καθη­με­ρινή πρα­κτική.

Ποιο μήνυμα θα θέλατε να στεί­λετε σε κάθε γυναίκα που παλεύει μόνη της, αλλά δεν ζητά βοήθεια;

Το μήνυμα της ΧΕΝ Ρόδου προς αυτή τη γυναίκα είναι πως πρέπει το συντο­μό­τερο να ζητήσει βοήθεια. Να μιλήσει. Μπορεί να καλέσει το 15900 ή το 100 σε έκτακτη ανάγκη, όλο το 24ωρο. Να τηλε­φω­νή­σει στο Συμ­βου­λευ­τικό Κέντρο 2241067155 για διά ζώσης συνε­δρίες.

Να έρθει στη ΧΕΝ. Μπορεί να αλλάξει τη ζωή της. Από την ίδια εξαρ­τά­ται. Δεν είναι η μόνη και επίσης δεν είναι μόνη. Υπάρ­χουν λύσεις… Αρκεί να το θέλει. Και εμείς στη ΧΕΝ αυτό επι­διώ­κουμε. Συνεχής προ­σπά­θειά μας είναι η στήριξη της γυναί­κας σε ατομικό και κοι­νω­νικό επίπεδο ώστε να συμ­βά­λει στη δημιουρ­γία ενός Ασφα­λούς και Δίκαιου κόσμου, συμπε­ρί­λη­ψης όλων των ανθρώ­πων.

Ενός κόσμου Αλλη­λέγ­γυου και Ειρη­νι­κού όπου μέσα σε ένα βιώσιμο περι­βάλ­λον θα ανα­τρέ­φο­νται σωστά τα παιδιά μας που είναι η ελπίδα για το μέλλον της ανθρω­πό­τη­τας.