Εμφανίσθηκαν κρούσματα ευλογιάς των προβάτων στο Βόρειο Αιγαίο και στα Ιόνια νησιά

• Ζαν­νε­τί­δης: «Η Περι­φε­ρειακή Αρχή στο Νότιο Αιγαίου είναι σε συνεχή επι­φυ­λακή – Διε­νερ­γού­νται έλεγχοι σε όλα τα νησιά της περιο­χής» • Κανένα κρούσμα σε Κυκλά­δες και Δωδε­κά­νησα • Αίτημα προς το υπουρ­γείο για να προ­σλη­φθούν περισ­σό­τε­ροι κτη­νί­α­τροι • Οι μετα­φο­ρές των αιγο­προ­βά­των έχουν απα­γο­ρευ­τεί σε όλη την χώρα

Εμφα­νί­σθη­καν προ­σφά­τως, κρού­σματα ευλο­γιάς των προ­βά­των στο Βόρειο Αιγαίο και στα Ιόνια νησιά. Ωστόσο, κανένα κρούσμα δεν έχει εμφα­νι­στεί σε Κυκλά­δες και Δωδε­κά­νησα μέχρι σήμερα.

Αυτά ανα­κοί­νωσε σε συνέ­ντευξη Τύπου που παρα­χώ­ρησε, ο Αντι­πε­ρι­φε­ρειάρ­χης Πρω­το­γε­νούς Τομέα κ. Φιλή­μο­νας Ζαν­νε­τί­δης, ο οποίος εμφα­νί­σθηκε καθη­συ­χα­στι­κός από την στιγμή που λαμ­βά­νο­νται όλα τα απα­ραί­τητα μέτρα ασφα­λείας για τα νησιά του Νοτίου Αιγαίου και τηρού­νται με αυστη­ρό­τητα.

«Η ευλογιά των προ­βά­των, επι­σκέ­φθηκε το Βόρειο Αιγαίο (ένα νησί) και τα Ιόνια (ένα νησί). Εμείς, σαν Περι­φε­ρειακή Αρχή Νοτίου Αιγαίου, σε συνερ­γα­σία με το υπουρ­γείο Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης, είμαστε σε καθη­με­ρινή επαφή με συσκέ­ψεις μαζί με το Αρχη­γείο του Λιμε­νι­κού Σώματος με το υπουρ­γείο Προ­στα­σίας του Πολίτη και την παρου­σία του επι­κε­φα­λής της ΕΛΑΣ κ.λπ.

Σχετικά με τα μέτρα ασφα­λείας που πρέπει να τηρού­νται στα νησιά μας: ξεκι­νή­σαμε συστή­νο­ντας, αρχικώς, έντεκα σταθ­μούς απο­λύ­μαν­σης στα νησιά της Περι­φέ­ρειάς μας (Κυκλά­δες και Δωδε­κά­νησα) τα οποία λει­τουρ­γούν με την συνερ­γα­σία με όλες τις αρχές και τους φορείς. Τα Λιμε­ναρ­χεία ενη­με­ρώ­νουν τα συνερ­γεία που έχουμε συστή­σει (τα οποία απο­τε­λού­νται από κτη­νί­α­τρους και προ­σω­πικό για να γίνο­νται οι ψεκα­σμοί) για τις μετα­κι­νή­σεις ζωο­τρο­φών ή ζώων ή γάλατου. Οι μετα­φο­ρές των αιγο­προ­βά­των έχουν απα­γο­ρευ­τεί σε όλη την χώρα. Ωστόσο, επι­τρέ­πε­ται να μετα­κι­νού­νται βοοειδή τα οποία ελέγ­χο­νται εξο­νυ­χι­στικά και βέβαια, δεν γίνεται κανένα ζώο δεκτό όταν προ­έρ­χε­ται από περιο­χές που έχουν εμφα­νι­σθεί κρού­σματα. Η Περι­φε­ρειακή Αρχή Νοτίου Αιγαίου μαζί με τους κατά τόπους νησιω­τι­κούς δήμους, είναι και θα παρα­μεί­νει σε επι­φυ­λακή, διε­νερ­γώ­ντας ελέγ­χους σε 24ωρη βάση» -όπως τόνισε.

Ο κ. Ζαν­νε­τί­δης, δια­βε­βαί­ωσε ότι τα συνερ­γεία βρί­σκο­νται στα μεγάλα λιμάνια Πειραιά, Ραφήνας και Λαυρίου, σε συγκοι­νω­νια­κούς κόμβους, σε στρα­τη­γικά σημεία διε­νερ­γώ­ντας συνε­χείς ελέγ­χους και ψεκα­σμούς.

Είπε ακόμη ότι και οι ίδιοι οι κτη­νο­τρό­φοι στα νησιά μας, συνερ­γά­ζο­νται με τις αρχές και συμ­με­τέ­χουν στην όλη προ­σπά­θεια για κάθε ενδε­χό­μενο. Ο αντι­πε­ρι­φειάρ­χης, επέ­στησε την προσοχή στους κτη­νο­τρό­φους να περιο­ρί­ζουν τις επι­σκέ­ψεις, να λαμ­βά­νουν όλα τα μέτρα ασφα­λείας –ειδικά για όσους ταξι­δεύ­ουν προς την γείτονα χώρα:

«Οι πλη­ρο­φο­ρίες μας ανα­φέ­ρουν ότι το κρούσμα ήρθε από την γείτονα χώρα (Τουρκία). Καλώ τους κτη­νο­τρό­φους μας να είναι σε συνεχή συνερ­γα­σία με τους κτη­νιά­τρους μας και με τις αρχές και να λαμ­βά­νουν όλα τα μέτρα προ­στα­σίας. Η ζωο­νό­σος αυτή, δεν μετα­δί­δε­ται από το ζώο στον άνθρωπο αλλά, το αντί­θετο. Να είναι ιδιαί­τερα προ­σε­κτι­κοί να απο­φεύ­γουν να μετα­κι­νούν τα ζώα αλλά ακόμη και μέσα σε ένα νησί, να έχουν άδεια από την κτη­νια­τρική υπη­ρε­σία. Η συνερ­γα­σία με τους κτη­νο­τρό­φους, είναι ανα­γκαία. Πρέπει να είμαστε ιδιαί­τερα προ­σε­κτι­κοί αυτή την περίοδο διότι υπάρχει ο κίν­δυ­νος να εξα­φα­νι­στεί η κτη­νο­τρο­φία του νησιού αφού έχει μεγάλη θνη­σι­μό­τητα» -όπως υπο­γράμ­μισε.

Όσοι δεν τηρούν τα μέτρα προ­στα­σίας, έχουν συλ­λη­φθεί κι έχουν παρα­πεμ­φθεί στην δικαιο­σύνη ενώ, όποιος προ­σπα­θεί να εισάγει εμβόλια από άλλες χώρες, κατά­σχο­νται διότι, αφενός είναι παρά­νομα, αφε­τέ­ρου δεν έχει απο­δει­χθεί η απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητά τους.

Ο κ. Ζαν­νε­τί­δης, ανα­φέρ­θηκε στην περί­πτωση με τα ‘ανεπιτήρητα’ αιγο­πρό­βατα καθώς, σε περί­πτωση που εμφα­νι­στεί ένα κρούσμα, λόγω της γρή­γο­ρης μετά­δο­σης, τα απο­τε­λέ­σματα θα είναι ανη­συ­χη­τικά: «Εάν συμβεί κάτι τέτοιο σε ανε­πι­τή­ρητα, θα λάβουμε πολύ αυστηρά μέτρα και θα κηρυ­χθεί το νησί σε κατά­σταση έκτα­κτης ανάγκης με ό,τι αυτό συνε­πά­γε­ται» -ανέφερε.

Τέλος να σημειω­θεί ότι η ευλογιά των προ­βά­των δεν μετα­δί­δε­ται στον άνθρωπο ούτε από την βρώση του κρέατος, ούτε από την κατα­νά­λωση γάλα­κτος.

Η ανα­κοί­νωση του ΕΟΔΥ – Πλη­ρο­φο­ρίες για την ζωονόσο

«Δεν προ­κύ­πτει κανένας κίν­δυ­νος για τη δημόσια υγεία από την ευλογιά των προ­βά­των»: Αυτό είναι το μήνυμα που επα­να­λαμ­βά­νουν οι επι­στή­μο­νες του ΕΟΔΥ προς του πολίτες, την ώρα που ο κτη­νο­τρο­φι­κός τομέας στη χώρα μας διανύει μία περίοδο προ­κλή­σεων. Και επι­μέ­νουν ότι οι κατα­να­λω­τές δεν θα πρέπει να έχουν καμία ανη­συ­χία για τα ζωικά προ­ϊ­ό­ντα, καθώς δεν υπάρχει πιθα­νό­τη­τας μόλυν­σής τους από το παστε­ριω­μένο γάλα ή το κρέας που μαγει­ρεύ­ουν.

Ανα­λυ­τι­κό­τερα οι ειδικοί τους Τμή­μα­τος Ζωο­αν­θρω­πο­νό­σων του ΕΟΔΥ σε συνερ­γα­σία με το Τμήμα Λοι­μω­δών και Παρα­σι­τι­κών Νοση­μά­των του υπουρ­γείου Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης και Τρο­φί­μων δίνουν απα­ντή­σεις σε πέντε ερω­τή­ματα, επι­χει­ρώ­ντας για μία ακόμη φορά να καθη­συ­χά­σουν τους πολίτες σχετικά με πιθανές επι­πτώ­σεις στην τροφική αλυσίδα.

Μετα­δί­δε­ται ο ιός της ευλο­γιάς των προ­βά­των στον άνθρωπο;

Ο ιός της ευλο­γιάς των προ­βά­των δεν μετα­δί­δε­ται με κανένα τρόπο στον άνθρωπο. Σε κάθε περί­πτωση, ο ιός κατα­στρέ­φε­ται με την παστε­ρί­ωση στο γάλα και όλα τα σφάγια ελέγ­χο­νται από επίσημο κτη­νί­α­τρο μετά τη σφαγή. Ωστόσο, προ­κα­λεί σοβαρές οικο­νο­μι­κές απώ­λειες στον κτη­νο­τρο­φικό τομέα, λόγω των μειω­μέ­νων απο­δό­σεων των ζώων και της απώ­λειας ζωικού κεφα­λαίου ως απο­τέ­λε­σμα των μαζικών θανα­τώ­σεων των ζώων με στόχο την εκρί­ζωση.

Τι είναι η ευλογιά των προ­βά­των;

Η ευλογιά των προ­βά­των και των αιγών (Sheep and Goat Pox) είναι ιογενής νόσος των αιγο­προ­βά­των που οφεί­λε­ται σε DNA ιούς, στενά συγ­γε­νικά μέλη της οικο­γέ­νειας Poxviridae του γένους Capripoxvirus. Η μετά­δοση της νόσου στα ζώα γίνεται ταχύ­τατα κυρίως μέσω της άμεσης επαφής και την εισπνοή αερο­λυ­μά­των που περιέ­χουν τον ιό, από το σάλιο, τις ρινικές και οφθαλ­μι­κές εκκρί­σεις, μολυ­σμένα περιτ­τώ­ματα ή βλεν­νώ­δεις εκκρί­σεις σε στά­βλους ή σε χώρους συνά­θροι­σης ζώων (π.χ. βοσκό­το­ποι, αγορές). Η έμμεση μετά­δοση μεταξύ των ζώων γίνεται μέσω μολυ­σμέ­νων αντι­κει­μέ­νων, απο­ξη­ρα­μέ­νων εφελ­κί­δων, ή μαλλιού στα οποία ο ιός μπορεί να επι­βιώ­σει για περισ­σό­τερο από έξι μήνες. Η μηχα­νική μετά­δοση μέσω εντόμων είναι δυνατή, αλλά λιγό­τερο συχνή. Η ευλογιά των προ­βά­των δεν απο­τε­λεί κίνδυνο για τη δημόσια υγεία, καθώς δεν μετα­δί­δε­ται στον άνθρωπο.

Ποια είναι τα «σημάδια» της στα ζώα;

Τα κλινικά συμ­πτώ­ματα περι­λαμ­βά­νουν πυρετό, μείωση της όρεξης, οφθαλ­μικό και ρινικό έκκριμα και εμφά­νιση δερ­μα­τι­κών αλλοιώ­σεων στα άτριχα σημεία του σώματος, δύο έως τέσ­σε­ρις ημέρες αργό­τερα. Αρχικά εμφα­νί­ζο­νται ερυθρές κηλίδες που εξε­λίσ­σο­νται στη συνέ­χεια σε φυσα­λί­δες και εφελ­κί­δες. Η νοση­ρό­τητα σε ευαί­σθητα κοπάδια κυμαί­νε­ται από 75% έως 100% και η θνη­τό­τητα από 10% έως 85%, ανάλογα με τη λοι­μο­γόνο δράση του στε­λέ­χους του ιού.

Τι πρέπει να κάνουν οι κτη­νο­τρό­φοι;

Σε υποψία της νόσου, ο κτη­νο­τρό­φος ή ο ιδιώτης κτη­νί­α­τρος οφείλει να ειδο­ποι­ή­σει άμεσα τις κτη­νια­τρι­κές αρμό­διες Αρχές (Διευ­θύν­σεις Αγρο­τι­κής Οικο­νο­μίας και Κτη­νια­τρι­κής), ώστε να προβούν σε επι­τό­πιο έλεγχο, να εκτε­λέ­σουν δειγ­μα­το­λη­ψία και να λάβουν ειδικά μέτρα επί υποψίας στην εκτροφή. Σε περί­πτωση θετικού απο­τε­λέ­σμα­τος ακο­λου­θεί η εφαρ­μογή των μέτρων εκρί­ζω­σης, όπως περι­γρά­φο­νται στον Κανο­νι­σμό (ΕΕ) 2020/687. Ειδι­κό­τερα, τα μέτρα περι­λαμ­βά­νουν τη θανά­τωση των ευαί­σθη­των ζώων της μολυ­σμέ­νης εκτρο­φής, την υγειο­νο­μική κατα­στροφή των νεκρών ζώων και των μολυ­σμέ­νων ζωο­τρο­φών, την καθα­ριό­τητα και την απο­λύ­μανση των χώρων της εγκα­τά­στα­σης εξω­τε­ρικά και εσω­τε­ρικά, του εξο­πλι­σμού και των μέσων μετα­φο­ράς. Παράλ­ληλα, θεσπί­ζο­νται αυστηρά μέτρα απα­γό­ρευ­σης μετα­κι­νή­σεων των ζώων και των προ­ϊ­ό­ντων τους για την απο­τροπή εξά­πλω­σης της μόλυν­σης.

Πότε ήρθε στην Ελλάδα;

Η ευλογιά των προ­βά­των εισήλθε δια­συ­νο­ριακά στις 23 Αυγού­στου του 2024 σε τρεις εκτρο­φές ζώων, στον Εβρο, από τη γει­το­νική Τουρκία όπου η νόσος ενδημεί. Ο ιός εξα­πλώ­θηκε δρα­μα­τικά, συγκρι­τικά με προη­γού­με­νες επι­ζω­ο­τίες, παρά την επιβολή των αυστη­ρών μέτρων της ενω­σια­κής και εθνικής νομο­θε­σίας, στις περι­φέ­ρειες της Ανα­το­λι­κής Μακε­δο­νίας – Θράκης, της Κεντρι­κής Μακε­δο­νίας, της Στερεάς και Δυτικής Ελλάδας, αλλά και σε νησιά (Λέσβος, Λήμνος, Ανδρος, Κρήτη). Συνο­λικά έχουν μολυν­θεί περισ­σό­τε­ρες από χίλιες εκτρο­φές και έχουν θανα­τω­θεί περίπου 300.000 ζώα. Αυτό οφεί­λε­ται κυρίως στη μη ορθή τήρηση των μέτρων σε συν­δυα­σμό με τη λοι­μο­γόνο δράση του στε­λέ­χους του ιού και τη μεγάλη ανθε­κτι­κό­τητά του στο περι­βάλ­λον.