Οι 14 ύποπτοι για τη φωτιά της Ρόδου ζήτησαν προθεσμία για εξηγήσεις, καθώς η δικογραφία ξεπερνά τις 2.900 σελίδες

• Η προ­κα­ταρ­κτική εξέταση για την κατα­στρο­φική πυρ­κα­γιά του 2023 εισέρ­χε­ται στην τελική της φάση με σειρά κακουρ­γη­μα­τι­κών και πλημ­με­λη­μα­τι­κών πράξεων υπό διε­ρεύ­νηση, ενώ τα πορί­σματα των πραγ­μα­το­γνω­μο­συ­νών απο­κα­λύ­πτουν σοβαρές παρα­λεί­ψεις στον μηχα­νι­σμό πολι­τι­κής προ­στα­σίας

Στην πιο κρίσιμη φάση της βρί­σκε­ται η εισαγ­γε­λική έρευνα για τη μεγάλη πυρ­κα­γιά που έπληξε τη Ρόδο τον Ιούλιο του 2023, προ­κα­λώ­ντας τερά­στια περι­βαλ­λο­ντική, οικο­νο­μική και κοι­νω­νική ζημία.

Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες της «δημο­κρα­τι­κής», οι δεκα­τέσ­σε­ρις ύποπτοι για κατη­γο­ρού­με­νοι, ανάμεσά τους υψη­λό­βαθμα στελέχη του Πυρο­σβε­στι­κού Σώματος, της Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας, της Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης κ.α. ζήτησαν και έλαβαν προ­θε­σμία για να δώσουν εξη­γή­σεις μετά τη 10η Νοεμ­βρίου.

Η ανάγκη ανα­βο­λής κρί­νε­ται ανα­με­νό­μενη, καθώς η δικο­γρα­φία που έχει σχη­μα­τι­στεί αριθμεί περισ­σό­τε­ρες από 2.900 σελίδες, με πλούσιο απο­δει­κτικό υλικό, δεκάδες μαρ­τυ­ρι­κές κατα­θέ­σεις, πορί­σματα και τεχνι­κές εκθέ­σεις που κατα­γρά­φουν με λεπτο­μέ­ρεια το χρονικό της κατα­στρο­φής και τις ενδε­χό­με­νες ευθύνες των εμπλε­κο­μέ­νων.

Οι πράξεις που διε­ρευ­νώ­νται και τα πρόσωπα που καλού­νται να λογο­δο­τή­σουν

Οι εισαγ­γε­λι­κές αρχές εξε­τά­ζουν εάν έχουν τελε­στεί πράξεις όπως παρά­βαση καθή­κο­ντος, παρε­μπό­διση απο­τρο­πής κοινού κιν­δύ­νου, παρά­λειψη οφει­λό­με­νης βοή­θειας, έκθεση, βαριά σωμα­τική βλάβη από αμέλεια και υπο­βάθ­μιση του περι­βάλ­λο­ντος. Οι πράξεις αυτές αφορούν ενέρ­γειες ή παρα­λεί­ψεις που φέρο­νται να επη­ρέ­α­σαν την πορεία της πυρ­κα­γιάς και την έκτασή της.

Τα υπό διε­ρεύ­νηση πρόσωπα χωρί­ζο­νται σε δύο κατη­γο­ρίες.

Από τη μία πλευρά στελέχη του Πυρο­σβε­στι­κού Σώματος, από την άλλη εκπρό­σω­ποι της Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης, της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου και της ΕΛ.ΑΣ. Μεταξύ αυτών περι­λαμ­βά­νο­νται ανώ­τα­τοι αξιω­μα­τι­κοί της Πυρο­σβε­στι­κής, υπη­ρε­σια­κοί παρά­γο­ντες με ευθύνη συντο­νι­σμού, καθώς και αρμό­διοι της Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης που είχαν την ευθύνη για την πολι­τική προ­στα­σία και τη δια­χεί­ριση κρίσεων.

Η εισαγ­γε­λική παραγ­γε­λία επι­ση­μαί­νει ότι η διε­ρεύ­νηση επι­κε­ντρώ­νε­ται όχι μόνο σε ενδε­χό­μενη αμέλεια, αλλά και σε συστη­μα­τι­κές παρα­λεί­ψεις που ενδέ­χε­ται να είχαν καθο­ρι­στική επί­δραση στην εξά­πλωση της πυρ­κα­γιάς.

Δύο παράλ­λη­λες δικο­γρα­φίες για δια­φο­ρε­τικά σκέλη της τρα­γω­δίας

Η Εισαγ­γε­λία έχει ήδη δια­χω­ρί­σει τη δικο­γρα­φία του εμπρη­σμού εκ προ­θέ­σεως από αυτή που αφορά στις διοι­κη­τι­κές ευθύνες. Η πρώτη επι­κε­ντρώ­νε­ται στην ανα­ζή­τηση του φυσικού αυτουρ­γού ή των αυτουρ­γών, ενώ η δεύτερη εξε­τά­ζει τις ευθύνες των κρα­τι­κών οργάνων για την καθυ­στε­ρη­μένη και ανε­παρκή αντί­δραση.

Η διά­σπαση των υπο­θέ­σεων δείχνει την πρόθεση των δικα­στι­κών αρχών να απο­δώ­σουν ευθύνες σε κάθε επίπεδο, χωρίς να συγ­χέ­ο­νται οι πράξεις εγκλη­μα­τι­κής πρό­θε­σης με εκείνες της υπη­ρε­σια­κής αμέ­λειας. Πρό­κει­ται για μια δια­δι­κα­σία με έντονο θεσμικό ενδια­φέ­ρον, καθώς μπορεί να απο­τε­λέ­σει νομικό προη­γού­μενο για την αντι­με­τώ­πιση φυσικών κατα­στρο­φών στο μέλλον.

Οι πραγ­μα­το­γνω­μο­σύ­νες που προ­κα­λούν  αντι­δρά­σεις

Σημα­ντικό ρόλο στην εξέλιξη της έρευνας παίζουν οι εκθέ­σεις των πραγ­μα­το­γνω­μό­νων. Οι ειδικοί έχουν εντο­πί­σει καθυ­στε­ρή­σεις στην κινη­το­ποί­ηση των δυνά­μεων πυρό­σβε­σης και ελλεί­ψεις στον συντο­νι­σμό των υπη­ρε­σιών. Οι ανα­φο­ρές για αιτή­ματα εξαί­ρε­σης πραγ­μα­το­γνω­μό­νων από ανώ­τα­τους αξιω­μα­τι­κούς της Πυρο­σβε­στι­κής προ­κά­λε­σαν εντά­σεις, εγεί­ρο­ντας ερω­τή­ματα για την αμε­ρο­λη­ψία και την ανε­ξαρ­τη­σία της δια­δι­κα­σίας.

Σύμφωνα με τις ίδιες πλη­ρο­φο­ρίες, οι εκθέ­σεις των ειδικών δεί­χνουν ότι ο μηχα­νι­σμός πολι­τι­κής προ­στα­σίας δεν λει­τούρ­γησε όπως θα έπρεπε. Παρά τις προει­δο­ποι­ή­σεις για υψηλό κίνδυνο πυρ­κα­γιάς εκείνη την ημέρα, οι εντολές κινη­το­ποί­η­σης δόθηκαν με καθυ­στέ­ρηση, ενώ η εναέρια επι­τή­ρηση ήταν ελλιπής ή ανύ­παρ­κτη.

Το χρονικό της κατα­στρο­φής και τα επι­χει­ρη­σιακά κενά

Η πυρ­κα­γιά εκδη­λώ­θηκε στις 18 Ιουλίου 2023 κοντά στο χωριό Απόλ­λωνα. Οι ισχυροί δυτικοί άνεμοι και η ξηρή βλά­στηση συνέ­βα­λαν στην ταχεία εξά­πλωσή της. Μέσα σε λίγες ώρες, οι φλόγες είχαν φτάσει σε κατοι­κη­μέ­νες περιο­χές και ξενο­δο­χεια­κές μονάδες. Κατά τους πραγ­μα­το­γνώ­μο­νες, τα πυρο­φυ­λά­κια ήταν σε μεγάλο ποσοστό μη στε­λε­χω­μένα, ενώ η ειδο­ποί­ηση της Πυρο­σβε­στι­κής έγινε με καθυ­στέ­ρηση σχεδόν μισής ώρας.

Οι ενα­έ­ριες δυνά­μεις κινη­το­ποι­ή­θη­καν μόλις στις 19:15, όταν η φωτιά είχε ήδη πάρει ανε­ξέ­λεγ­κτες δια­στά­σεις. Στην πορεία, προ­βλή­ματα εντο­πί­στη­καν και στο δίκτυο υδρο­λη­ψιών, στους πυρο­σβε­στι­κούς κρου­νούς, αλλά και στην έλλειψη προ­λη­πτι­κών αντι­πυ­ρι­κών ζωνών.

Το τελικό απο­τέ­λε­σμα ήταν κατα­στρο­φικό: 176.000 στρέμ­ματα γης έγιναν στάχτη, δεκάδες κατοι­κίες και του­ρι­στι­κές εγκα­τα­στά­σεις υπέ­στη­σαν σοβαρές ζημιές, ενώ η οικο­λο­γική ζημία εκτεί­νε­ται σε δάση, πανίδα και εδάφη που χρειά­ζο­νται χρόνια για να απο­κα­τα­στα­θούν.

Η επόμενη ημέρα της Δικαιο­σύ­νης

Η Εισαγ­γε­λία Ρόδου ανα­μέ­νει να λάβει τις εξη­γή­σεις όλων των εμπλε­κο­μέ­νων πριν απο­φα­σί­σει ποιοι θα μετα­τρα­πούν επι­σή­μως σε κατη­γο­ρού­με­νους. Η δια­δι­κα­σία αυτή ανα­μέ­νε­ται να ολο­κλη­ρω­θεί εντός των επό­με­νων μηνών.