Αθώοι όλοι οι κατηγορούμενοι για την υποδοχή του Τζέιμς Καφετζή στο Φαληράκι κατά την περίοδο των περιοριστικών μέτρων

• Το Μονο­με­λές Πλημ­με­λειο­δι­κείο Ρόδου έκρινε ότι δεν στοι­χειο­θε­τεί­ται παρα­βί­αση του άρθρου 285 του Ποι­νι­κού Κώδικα για τη συγκέ­ντρωση της 15ης Μαΐου 2021 έναντι του κατα­στή­μα­τος ταχείας εστί­α­σης στο κέντρο του Φαλη­ρα­κίου

Απόφαση που εκδό­θηκε χθες στη Ρόδο έρχεται να κλείσει έναν τετρα­ετή κύκλο ποι­νι­κής διε­ρεύ­νη­σης γύρω από ένα επει­σό­διο που συμπύ­κνωσε τις αντι­φά­σεις της παν­δη­μι­κής περιό­δου.

Η μαζική υποδοχή του Τζέιμς Καφετζή, δημο­φι­λούς τηλε­ο­πτι­κού προ­σώ­που, τον Μάιο του 2021 στο Φαλη­ράκι βρέθηκε στο επί­κε­ντρο της δημό­σιας συζή­τη­σης για τα όρια των περιο­ρι­σμών και της κοι­νω­νι­κής εκτό­νω­σης.

Με την αθω­ω­τική κρίση του Μονο­με­λούς Πλημ­με­λειο­δι­κείου Ρόδου οι τέσ­σε­ρις κατη­γο­ρού­με­νοι απαλ­λά­χθη­καν από την κατη­γο­ρία ότι από κοινού παρα­βί­α­σαν τα μέτρα πρό­λη­ψης ασθε­νειών θέτο­ντας σε κίνδυνο αόριστο αριθμό ανθρώ­πων.

Το ιστο­ρικό της υπό­θε­σης και το κατη­γο­ρη­τή­ριο

Σύμφωνα με τη δικο­γρα­φία, το βράδυ της 15ης Μαΐου 2021 στην κεντρική πλατεία του Φαλη­ρα­κίου συγκε­ντρώ­θηκε πλήθος πολιτών προ­κει­μέ­νου να υπο­δε­χθεί τον παίκτη τηλε­ο­πτι­κού ριάλιτι Τζέιμς Καφετζή που κατά­γε­ται από τη Ρόδο. Η συγκέ­ντρωση συν­δέ­θηκε από τις αρχές με αναρ­τή­σεις σε μέσα κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης και με τη δημιουρ­γία πρό­χει­ρης ξύλινης εξέδρας και ηχη­τι­κής υπο­στή­ρι­ξης απέ­να­ντι από κατά­στημα ταχείας εστί­α­σης.

Η κατη­γο­ρία στη­ρί­χθηκε στο άρθρο 285 παρά­γρα­φος 1 περί­πτωση β του Ποι­νι­κού Κώδικα σε συν­δυα­σμό με την Κοινή Υπουρ­γική Απόφαση που ίσχυε από τις 14 έως τις 24 Μαΐου 2021 και προ­έ­βλεπε ειδικά μέτρα προς απο­τροπή της δια­σπο­ράς του κορω­νοϊού.

Ως οργα­νω­τές εμφα­νί­ζο­νταν 4 άτομα. Η πράξη απο­δό­θηκε ως ενέρ­γεια από κοινού με πρόθεση, ικανή να δημιουρ­γή­σει κίνδυνο μετά­δο­σης της ασθέ­νειας σε αόριστο αριθμό προ­σώ­πων.

Τα απο­δει­κτικά στοι­χεία και  οι μαρ­τυ­ρι­κές κατα­θέ­σεις

Κεντρικό ρόλο στην ανά­κριση είχαν οι κατα­θέ­σεις δύο αστυ­νο­μι­κών, ο ένας με βαθμό υπαρ­χι­φύ­λακα και ο άλλος αρχι­φύ­λακα. Ο υπαρ­χι­φύ­λα­κας περιέ­γραψε την αδυ­να­μία προ­σέγ­γι­σης της πλα­τείας λόγω της κοσμο­συρ­ροής που εκτι­μή­θηκε σε περισ­σό­τερα από πεντα­κό­σια άτομα καθώς και την οδηγία του κέντρου επι­χει­ρή­σεων να παρα­μεί­νει σε από­σταση ασφα­λείας με χρήση ηχη­τι­κών και φωτει­νών σημάτων. Κατά την απο­χώ­ρηση του πλήθους δια­πί­στωσε ότι η εξέδρα και τα ηχεία είχαν απο­μα­κρυν­θεί.

Ο αρχι­φύ­λα­κας κατέ­θεσε ξεχω­ρι­στά ότι από τη διε­ρεύ­νηση στο δια­δί­κτυο και ιδίως στο Instagram, αλλά και από υλικό τοπικών μέσων ενη­μέ­ρω­σης, προ­έ­κυ­πταν προ­σκλή­σεις για συγκέ­ντρωση. Παρα­δό­θηκε στη δικο­γρα­φία ψηφιακό μέσο με τηλε­ο­πτικά στιγ­μιό­τυπα και φωτο­γρα­φικό υλικό.

Στα στοι­χεία ανα­φε­ρό­ταν ότι υπήρχε έκκληση να χρη­σι­μο­ποι­η­θούν μάσκες πράγμα που δεν τηρή­θηκε από μεγάλο μέρος των παρευ­ρι­σκο­μέ­νων κατά την εξέλιξη της εκδή­λω­σης.

Το σώμα της κατη­γο­ρίας ωστόσο δεν πατούσε μόνο στην ύπαρξη κόσμου και υλι­κο­τε­χνι­κής υπο­στή­ρι­ξης, αλλά και στην απόδοση οργα­νω­τι­κού ρόλου στους τέσ­σε­ρις κατη­γο­ρού­με­νους, γεγονός που απο­τέ­λεσε το κύριο σημείο αντι­δι­κίας.

Η ακρο­α­μα­τική δια­δι­κα­σία και  η υπε­ρά­σπιση

Κατά τη δια­δι­κα­σία παρέστη ως συνή­γο­ρος υπε­ρά­σπι­σης ο δικη­γό­ρος Άκης Δημη­τριά­δης. Η υπε­ρά­σπιση κινή­θηκε σε δύο άξονες. Πρώτον στην αμφι­σβή­τηση της οργα­νω­τι­κής σύν­δε­σης των κατη­γο­ρου­μέ­νων με τη συγκέ­ντρωση. Η απο­τύ­πωση ενός δημό­σιου γεγο­νό­τος στα κοι­νω­νικά δίκτυα ή η εκ των υστέρων παρου­σία δίπλα στον τιμώ­μενο δεν ισο­δυ­να­μεί από μόνη της με πράξη διορ­γά­νω­σης, ούτε απο­δει­κνύει κοινό σχέδιο. Δεύ­τε­ρον στην ανάγκη συγκε­κρι­με­νο­ποί­η­σης του κιν­δύ­νου. Το άρθρο 285 του Ποι­νι­κού Κώδικα απαιτεί η πράξη να είναι ικανή να προ­κα­λέ­σει κίνδυνο μετά­δο­σης σε αόριστο αριθμό ανθρώ­πων με τρόπο που να προ­κύ­πτει από πραγ­μα­τικά περι­στα­τικά. Η υπε­ρά­σπιση υπο­στή­ριξε ότι η συνά­θροιση έλαβε χώρα σε ανοικτό χώρο, με μάσκες και ότι δεν τεκ­μη­ριώ­θηκε αιτιακή σύνδεση ανάμεσα στη συγκε­κρι­μένη συγκέ­ντρωση και σε από­πειρα ή κίνδυνο μετά­δο­σης που να υπερ­βαί­νει τον αφη­ρη­μένο φόβο.

Κομβικό στοι­χείο ήταν πως ουδείς μάρ­τυ­ρας κατο­νό­μασε πράξη σχε­δια­σμού από τους κατη­γο­ρου­μέ­νους, πέρα από γενικές ανα­φο­ρές σε αναρ­τή­σεις οι οποίες δεν απο­δί­δο­νταν με σαφή­νεια στα πρόσωπά τους.

Η κρίση του Δικα­στη­ρίου και το σκε­πτικό  της απαλ­λα­γής

Το Μονο­με­λές Πλημ­με­λειο­δι­κείο Ρόδου κήρυξε αθώους και τους τέσ­σε­ρις κατη­γο­ρου­μέ­νους για την πράξη της παρα­βί­α­σης μέτρων πρό­λη­ψης ασθε­νειών από κοινού. Η δικα­νική κρίση έλαβε υπόψη ότι η αστυ­νο­μική παρου­σία στο σημείο υπήρξε δια­κρι­τική με οδηγία μη επέμ­βα­σης πλην απο­τρο­πής και ότι το υλικό των μέσων κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης δεν αρκούσε για να απο­δώ­σει οργα­νω­τική ιδιό­τητα και δόλο στα συγκε­κρι­μένα πρόσωπα.

Το πλαίσιο της εποχής και οι μετα­βαλ­λό­με­νοι κανόνες

Η 15η Μαΐου 2021 ήταν ορόσημο για την επα­νεκ­κί­νηση του του­ρι­σμού και την άρση σημα­ντι­κού μέρους των περιο­ρι­σμών στη χώρα με δια­τή­ρηση ειδικών μέτρων για συνα­θροί­σεις και εκδη­λώ­σεις. Η ένταση ανάμεσα σε κοι­νω­νι­κές προσ­δο­κίες για επι­στροφή στην κανο­νι­κό­τητα και στις υπο­χρε­ώ­σεις δημό­σιας υγείας παρή­γαγε αβε­βαιό­τητα και συχνά αντι­φα­τι­κές συμπε­ρι­φο­ρές. Η συγκέ­ντρωση στο Φαλη­ράκι έγινε σε αυτό το ενδιά­μεσο καθε­στώς. Η Κοινή Υπουρ­γική Απόφαση της περιό­δου προ­έ­βλεπε ανα­στολή δρα­στη­ριο­τή­των δια­σκέ­δα­σης και ψυχα­γω­γίας, όμως η εφαρ­μογή της στο πραγ­μα­τικό γεγονός προ­ϋ­πέ­θετε ανα­γνώ­ριση διορ­γά­νω­σης και οργα­νω­τι­κής ευθύνης. Η αθώωση δείχνει ότι για να απο­δο­θεί ποινή δεν αρκεί η κοι­νω­νική δυσα­ρέ­σκεια ή η ηθική κρίση για την εικόνα του συνω­στι­σμού. Απαι­τεί­ται εξα­το­μι­κευ­μένη πράξη και συνει­δητή οργά­νωση, στοι­χεία που το Δικα­στή­ριο δεν εντό­πισε.