Τουρκικά μέσα επαναφέρουν το αφήγημα περί δήθεν «τουρκικής μειονότητας» σε Ρόδο και Κω

• Στην ανάλυση της FUEN, γίνεται λόγος για «παρα­βιά­σεις θεμε­λιω­δών δικαιω­μά­των» των «Τούρκων της Δυτικής Θράκης, της Ρόδου και της Κω», με ανα­φο­ρές σε ζητή­ματα εκπαί­δευ­σης, θρη­σκευ­τι­κής ελευ­θε­ρίας και οργά­νω­σης συλ­λό­γων

Τις τελευ­ταίες ημέρες σειρά τουρ­κι­κών μέσων έχει επα­να­φέ­ρει στο προ­σκή­νιο το ζήτημα της λεγό­με­νης δήθεν «τουρ­κι­κής μειο­νό­τη­τας» στη Ρόδο και την Κω, επι­κα­λού­μενα ανάλυση της Ομο­σπον­δίας Ευρω­παϊ­κών Εθνικών Μειο­νο­τή­των (FUEN).

Η ανάλυση, με τίτλο “Challenged Identity: The Case of the Turkish Minority in Greece”, δημο­σιεύ­θηκε στις 23 Οκτω­βρίου στην πλατ­φόρμα MinorityMonitor.eu και μέσα σε λίγες ώρες ανα­πα­ρά­χθηκε από τη Millet Gazetesi, τη Gündem Gazetesi και άλλες τουρ­κι­κές ιστο­σε­λί­δες.

Στο κείμενο γίνεται λόγος για δήθεν «παρα­βιά­σεις θεμε­λιω­δών δικαιω­μά­των» των «Τούρκων της Δυτικής Θράκης, της Ρόδου και της Κω», με ανα­φο­ρές σε ζητή­ματα εκπαί­δευ­σης, θρη­σκευ­τι­κής ελευ­θε­ρίας και οργά­νω­σης συλ­λό­γων. Η ανάλυση βασί­στηκε σε υλικό που υπέ­βα­λαν οργανώσεις-μέλη της FUEN, ανάμεσά τους η Ευρω­παϊκή Ομο­σπον­δία Τούρκων Δυτικής Θράκης (ABTTF) και ο Σύλ­λο­γος Πολι­τι­σμού και Αλλη­λεγ­γύης των Τούρκων Ρόδου, Κω και Δωδε­κα­νή­σου (ROISDER – Rodos, İstanköy ve Oniki Adalar Türkleri Kültür ve Dayanışma Derneği).

Η ABTTF, με έδρα στη Γερ­μα­νία, δρα­στη­ριο­ποιεί­ται ως δίκτυο της τουρ­κο­γε­νούς μειο­νό­τη­τας της Θράκης, ενώ ο ROISDER, με έδρα τη Σμύρνη, προ­βάλ­λει συστη­μα­τικά θέσεις που συν­δέ­ο­νται με την τουρ­κική επι­χει­ρη­μα­το­λο­γία περί «τουρ­κι­κής μειο­νό­τη­τας» στα Δωδε­κά­νησα. Οι πλη­ρο­φο­ρίες που παρέ­χουν οι οργα­νώ­σεις αυτές υιο­θε­τού­νται από τη FUEN χωρίς ανε­ξάρ­τητη επα­λή­θευση.

Η έκθεση κάνει λόγο για περιο­ρι­σμούς στον αυτο­προσ­διο­ρι­σμό, για απουσία δίγλωσ­σων σχο­λείων και για «παρα­μέ­ληση» χώρων λατρείας. Στην πράξη, τα στοι­χεία αυτά δεν αντα­πο­κρί­νο­νται στην πραγ­μα­τι­κό­τητα των νησιών. Στη Ρόδο και την Κω λει­τουρ­γούν χώροι θρη­σκευ­τι­κής λατρείας, ενώ έχουν εκτε­λε­στεί έργα απο­κα­τά­στα­σης με δημόσια χρη­μα­το­δό­τηση. Η εκπαί­δευση παρέ­χε­ται μέσω των δημό­σιων σχο­λείων, με πλήρη πρό­σβαση σε όλες τις βαθ­μί­δες, και οι νέοι των κοι­νο­τή­των φοιτούν σε σχολές και πανε­πι­στή­μια σε όλη τη χώρα. Στην τοπική κοι­νω­νία δεν έχει τεθεί ποτέ από τους ίδιους τους κατοί­κους ζήτημα ταυ­τό­τη­τας ή δια­κρι­τι­κής μετα­χεί­ρι­σης.

Η FUEN είναι μη κυβερ­νη­τι­κός οργα­νι­σμός με έδρα το Φλέν­σμπουργκ της Γερ­μα­νίας. Σύμφωνα με την επίσημη παρου­σί­ασή της, η FUEN αυτο­προσ­διο­ρί­ζε­ται ως «η μεγα­λύ­τερη ομπρέλα των αυτό­χθο­νων εθνικών και γλωσ­σι­κών μειο­νο­τή­των της Ευρώπης», με μέλη σε 38 χώρες και έδρα το Φλέν­σμπουργκ, το Βερο­λίνο και τις Βρυ­ξέλ­λες. Ο ρόλος της είναι συμ­βου­λευ­τι­κός και δεν δια­θέ­τει θεσμική εκπρο­σώ­πηση σε ευρω­παϊ­κούς ή διε­θνείς οργα­νι­σμούς. (FUEN.org, Council of Europe INGO Conference, Συνθήκη της Λωζάν­νης – άρθρα 37–45).

Η Συνθήκη της Λωζάν­νης του 1923 καθό­ρισε την προ­στα­σία των μειο­νο­τή­των σε Ελλάδα και Τουρκία με βάση την αρχή της αμοι­βαιό­τη­τας.

Η Ελλάδα ανα­λαμ­βά­νει την προ­στα­σία της Μου­σουλ­μα­νι­κής μειο­νό­τη­τας της Θράκης, ενώ η Τουρκία δεσμεύ­ε­ται για την προ­στα­σία των μη μου­σουλ­μά­νων στην Κων­στα­ντι­νού­πολη, την Ίμβρο και την Τένεδο.

Η Συνθήκη ανα­γνω­ρί­ζει απο­κλει­στικά θρη­σκευ­τι­κές και όχι εθνικές μειο­νό­τη­τες, χρη­σι­μο­ποιώ­ντας ρητά τον όρο «Μου­σουλ­μα­νική μειο­νό­τητα» για την Ελλάδα και «μη Μου­σουλ­μα­νική μειο­νό­τητα» για την Τουρκία.

Τα Δωδε­κά­νησα δεν υπά­γο­νται στη Συνθήκη, καθώς το 1923 βρί­σκο­νταν υπό ιταλική διοί­κηση και ενσω­μα­τώ­θη­καν στην Ελλάδα το 1947 με τη Συνθήκη Ειρήνης των Παρι­σίων. Συνεπώς, δεν υπάρχει καμία διεθνής αναφορά για «τουρ­κική μειο­νό­τητα» στη Ρόδο ή την Κω.

Οι μου­σουλ­μά­νοι κάτοι­κοι είναι Έλληνες πολίτες με πλήρη δικαιώ­ματα και προ­στα­σία, όπως προ­βλέ­πει το Σύνταγμα και οι διε­θνείς συμ­βά­σεις.

Στη Ρόδο και την Κω ζουν μερικές χιλιά­δες Έλληνες μου­σουλ­μα­νι­κού θρη­σκεύ­μα­τος και η συνύ­παρξη είναι αρμο­νική και διαρκής, χωρίς να έχουν ανα­κύ­ψει κοι­νω­νι­κές ή πολι­τι­σμι­κές εντά­σεις.

Τα τεμένη και τα οθω­μα­νικά μνημεία των νησιών προ­στα­τεύ­ο­νται θεσμικά ως πολι­τι­στικά στοι­χεία, ενώ αρκετά έχουν ανα­και­νι­στεί με χρη­μα­το­δό­τηση από το Υπουρ­γείο Πολι­τι­σμού και την Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου.

Η χρονική συγκυ­ρία της δημο­σί­ευ­σης δεν θεω­ρεί­ται τυχαία με δεδο­μένο και το ζήτημα του βέτο της Ελλάδας κατά της συμ­με­το­χής της Τουρ­κίας στο ευρω­παϊκό πρό­γραμμα SAFE που απα­σχο­λεί εντόνως τα μέσα ενη­μέ­ρω­σης στη γει­το­νική χώρα.

Εξάλλου την Πέμπτη, ο Κυριά­κος Μητσο­τά­κης έστειλε σαφές μήνυμα από τη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ στις Βρυ­ξέλ­λες τονί­ζο­ντας ότι η Τουρκία «δεν πληροί τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις για την ένταξη στο πρό­γραμμα SAFE», ενώ εξέ­φρασε την επι­θυ­μία του η τουρ­κική πλευρά να αλλάξει στάση σχετικά με το casus belli.

«Δε χρειά­ζε­ται να επα­να­λάβω ότι όσο η Τουρκία έχει εκκρε­μές casus belli απέ­να­ντι στην Ελλάδα, όσο αμφι­σβη­τεί­ται η κυριαρ­χία ελλη­νι­κών νησιών στο Αιγαίο, προ­φα­νώς και δεν μπο­ρούμε να συμ­φω­νή­σουμε σε μια τέτοια συμ­με­τοχή», είπε ο πρω­θυ­πουρ­γός.

Το νέο ευρω­παϊκό πρό­γραμμα ασφά­λειας και αμυ­ντι­κής συνερ­γα­σίας που περι­λαμ­βά­νει και δράσεις θαλάσ­σιας επι­τή­ρη­σης στο Αιγαίο, έχει προ­κα­λέ­σει δυσφο­ρία στην Άγκυρα. Η παράλ­ληλη ανά­δειξη δήθεν “μειο­νο­τι­κών ζητη­μά­των” μέσω ΜΚΟ και δημο­σιευ­μά­των εκλαμ­βά­νε­ται ως επι­κοι­νω­νιακή τακτική, με στόχο τη δια­τή­ρηση πίεσης στο πεδίο της δημό­σιας εικόνας.

Έμπει­ροι διπλω­μα­τι­κοί ανα­λυ­τές επι­ση­μαί­νουν ότι η προβολή τέτοιων θεμάτων εντάσ­σε­ται περισ­σό­τερο στη ρητο­ρική της Άγκυρας για εσω­τε­ρική κατα­νά­λωση παρά σε κάποια συντε­ταγ­μένη διεθνή προ­σπά­θεια.