Πώς ξέφυγε η φωτιά στη Ρόδο το 2023 – Πώς χάθηκε από την αρχή η μάχη σύμφωνα με δύο πραγματογνωμοσύνες

Το από­γευ­μα της 18ης Ιου­λί­ου 2023 η δα­σι­κή πυρ­κα­γιά που ξέ­σπα­σε κοντά στο χωριό Απόλ­λω­νας της Ρόδου εκτι­μά­ται ότι ήδη έκαι­γε για 30 κρί­σι­μα λεπτά, προ­τού γίνει αντι­λη­πτή. Την επο­μέ­νη, ενώ υπήρ­χε η αί­σθη­ση ότι ο κίν­δυ­νος είχε πα­ρέλ­θει, ανα­ζω­πυ­ρώ­σεις στη βάση μιας πλα­γιάς επέ­τρε­ψαν στη φωτιά να λάβει με­γά­λες δια­στά­σεις και να πα­ρα­μεί­νει ανε­ξέ­λεγ­κτη για ημέ­ρες, οδη­γώ­ντας σε δια­δο­χι­κές εκ­κε­νώ­σεις οι­κι­σμών και ξε­νο­δο­χεί­ων και κα­τα­στρέ­φο­ντας πε­ρισ­σό­τε­ρα από 170.000 στρέμ­μα­τα. Οι δύο πραγ­μα­το­γνώ­μο­νες που κλή­θη­καν από τις ει­σαγ­γε­λι­κές αρχές να εξε­τά­σουν τι δεν λει­τούρ­γη­σε σωστά δια­πί­στω­σαν στις εκ­θέ­σεις τους, που είναι εις γνώ­σιν της «Κ», κα­θυ­στε­ρή­σεις, πα­ρα­λεί­ψεις στον επι­χει­ρη­σια­κό σχε­δια­σμό και προ­βλή­μα­τα συ­ντο­νι­σμού.

Μόλις έσβη­σε η φωτιά, η Ει­σαγ­γε­λία Πρω­το­δι­κών Ρόδου διό­ρι­σε ως πραγ­μα­το­γνώ­μο­να τον αξιω­μα­τι­κό της Πυ­ρο­σβε­στι­κής Δη­μή­τρη Λιό­τσιο, ο οποί­ος προη­γου­μέ­νως είχε συ­ντά­ξει πο­ρί­σμα­τα για τις πυρ­κα­γιές στο Μάτι και στην Κι­νέ­τα. Από τη Μύ­κο­νο, όπου υπη­ρε­τού­σε τότε, με­τέ­βη άμεσα τον Αύ­γου­στο του 2023 στη Ρόδο για αυ­το­ψία. Στις αρχές Δε­κεμ­βρί­ου η Ει­σαγ­γε­λία διό­ρι­σε έναν ακόμη πραγ­μα­το­γνώ­μο­να, το πρώην υψη­λό­βαθ­μο στέ­λε­χος της Πυ­ρο­σβε­στι­κής Αν­δρια­νό Γκουρ­μπά­τση. Οπως είχε απο­κα­λύ­ψει, όμως, η «Κ» («Η έρευ­να για τη φωτιά στη Ρόδο θυ­μί­ζει Μάτι», 21/12/2023), από το Πυ­ρο­σβε­στι­κό Σώμα είχε στα­λεί ήδη από τον Οκτώ­βριο προς την Ει­σαγ­γε­λία αί­τη­μα εξαί­ρε­σης του κ. Λιό­τσιου, με το επι­χεί­ρη­μα ότι δεν μπο­ρού­σε να απο­φαν­θεί για πρά­ξεις και πα­ρα­λεί­ψεις ανω­τέ­ρων του. Πα­ρό­μοιο αί­τη­μα είχε κα­τα­τε­θεί και κατά του κ. Γκουρ­μπά­τση, με τον ισχυ­ρι­σμό ότι δεν είναι αμε­ρό­λη­πτος. Τα αι­τή­μα­τα δεν έγι­ναν δεκτά.

Οι πραγ­μα­το­γνώ­μο­νες προ­χώ­ρη­σαν στην έρευ­νά τους και κα­τέ­θε­σαν τις εκ­θέ­σεις τους. Κα­θε­μιά αριθ­μεί πάνω από 400 σε­λί­δες. Η ει­σαγ­γε­λι­κή έρευ­να βρί­σκε­ται ακόμη σε εξέ­λι­ξη και σύμ­φω­να με την το­πι­κή εφη­με­ρί­δα «Δη­μο­κρα­τι­κή», του­λά­χι­στον 12 άτομα, στε­λέ­χη της Πυ­ρο­σβε­στι­κής, της το­πι­κής αυ­το­διοί­κη­σης και της Αστυ­νο­μί­ας θα κλη­θούν αυτές τις ημέ­ρες για ανω­μο­τί κα­τα­θέ­σεις.

Αιτία της φω­τιάς θε­ω­ρεί­ται από τους πραγ­μα­το­γνώ­μο­νες ο εμπρη­σμός από πρό­θε­ση. Η αρ­χι­κή εστία απέ­χει 70 μέτρα από χω­μά­τι­νη οδό και πε­ρί­που τέσ­σε­ρα χι­λιό­με­τρα από το χωριό Απόλ­λω­νας. Δεν διέρ­χο­νται κα­λώ­δια ηλε­κτρο­δό­τη­σης από εκεί, ούτε βρέ­θη­καν ίχνη άλλης δρα­στη­ριό­τη­τας κατά την αυ­το­ψία.

Από τα δια­θέ­σι­μα στοι­χεία ο κ. Λιό­τσιος προσ­διο­ρί­ζει ως χρόνο έναρ­ξης το διά­στη­μα με­τα­ξύ 18.20-18.30. Εκτι­μά­ται, όμως, ότι η πρώτη ει­δο­ποί­η­ση της Πυ­ρο­σβε­στι­κής έγινε του­λά­χι­στον 30 λεπτά αρ­γό­τε­ρα, με το πρώτο όχημα να φτά­νει στις 19.04.59. Η μη έγκαι­ρη ει­δο­ποί­η­ση οφεί­λε­ται κατά την πραγ­μα­το­γνω­μο­σύ­νη στην απου­σία πυ­ρο­φυ­λά­κων, καθώς και ενα­έ­ριας επι­τή­ρη­σης (πα­ρό­τι υπήρ­χε δια­θε­σι­μό­τη­τα ενα­ε­ρί­ων μέσων στο νησί). Κατά την αυ­το­ψία δια­πι­στώ­θη­κε ότι πυ­ρο­φυ­λά­κια που είχαν άμεση οπτι­κή επαφή με την καιό­με­νη έκτα­ση ήταν εγκα­τα­λε­λειμ­μέ­να.

Η πρώτη επέμ­βα­ση της Πυ­ρο­σβε­στι­κής έγινε με κα­θυ­στέ­ρη­ση, καθώς ει­δο­ποι­ή­θη­κε τουλά- χι­στον 30 λεπτά μετά την έναρ­ξη της φω­τιάς.

Λάθος στοι­χεία

Ακόμη, στην ίδια έκ­θε­ση ση­μειώ­νε­ται ότι ήταν ανα­κρι­βή τα στοι­χεία που κα­τα­χω­ρί­σθη­καν στο Δελ­τίο Δα­σι­κής – Αγρο­τι­κής Πυρ­κα­γιάς της Πυ­ρο­σβε­στι­κής Υπη­ρε­σί­ας Ρόδου. Κα­τε­γρά­φη­σαν λαν­θα­σμέ­νη ώρα πρώ­της επέμ­βα­σης και λάθος συ­ντε­ταγ­μέ­νες. Ως ση­μείο έναρ­ξης υιο­θε­τή­θη­κε το ση­μείο άφι­ξης του πρώ­του πυ­ρο­σβε­στι­κού οχή­μα­τος, πα­ρό­τι η αρ­χι­κή εστία εντο­πί­ζε­ται πε­ρί­που 500 μέτρα πιο μα­κριά. Σύμ­φω­να με την πραγ­μα­το­γνω­μο­σύ­νη, εάν τα στοι­χεία που δη­λώ­θη­καν από την Πυ­ρο­σβε­στι­κή ήταν ορθά, τότε θα προ­έ­κυ­πτε ότι η επέμ­βα­ση ήταν άμεση. Πα­ράλ­λη­λα ο κ. Λιό­τσος ση­μειώ­νει στην έκ­θε­σή του ότι η κι­νη­το­ποί­η­ση των ενα­έ­ριων μέσων έγινε με κα­θυ­στέ­ρη­ση περί 22 λε­πτών από την αρ­χι­κή ενη­μέ­ρω­ση για τη φωτιά, ενώ εκτι­μά­ται ότι εάν ενερ­γού­σαν πιο άμεσα, θα βρί­σκο­νταν στο ση­μείο έναρ­ξης του­λά­χι­στον 10 με 15 λεπτά νω­ρί­τε­ρα. Στη δική του έκ­θε­ση ο κ. Γκουρ­μπά­τσης επι­ση­μαί­νει ότι βάσει των συν­θη­κών που επι­κρα­τού­σαν η πλή­ρης κα­τά­σβε­ση της φω­τιάς θα ήταν ζή­τη­μα ελα­χί­στων ωρών, εφό­σον υπήρ­χε η επι­βαλ­λό­με­νη επι­τή­ρη­ση της κα­μέ­νης πε­ριο­χής για το εν­δε­χό­με­νο ανα­ζω­πυ­ρώ­σε­ων. «Τε­λι­κά η πυρ­κα­γιά κα­τα­σβέ­στη­κε μετά από 11 ημέ­ρες, αφού είχε απο­τε­φρώ­σει συ­νο­λι­κή έκτα­ση 177.735 κα­μέ­νων στρεμ­μά­των, που αντι­προ­σω­πεύ­ει το 12,6% της επι­φά­νειας ολο­κλή­ρου της Ρόδου», ση­μειώ­νει.

Στην πραγ­μα­το­γνω­μο­σύ­νη του ο κ. Γκουρ­μπά­τσης ανα­φέ­ρει ακόμη ότι οι εναλ­λα­γές σε μικρά χρο­νι­κά δια­στή­μα­τα και μά­λι­στα ακόμη και εντός του ιδίου 24ώρου, των επι­κε­φα­λής αξιω­μα­τι­κών «μόνον προ­βλή­μα­τα και φαι­νό­με­να δυ­σλει­τουρ­γί­ας επέ­φε­ρε στο συ­ντο­νι­στι­κό έργο και γε­νι­κώς στο επι­χει­ρη­σια­κό έργο». Η εναλ­λα­γή των επι­κε­φα­λής πα­ρα­τη­ρή­θη­κε και στη με­γά­λη φωτιά που ξέ­σπα­σε το ίδιο κα­λο­καί­ρι στον Εβρο.

Εκ­κέ­νω­ση

Ο κ. Γκουρ­μπά­τσης επι­ση­μαί­νει ότι από τύχη δεν υπήρ­ξαν απώ­λειες κατά την εκ­κέ­νω­ση 20.000 του­ρι­στών, ερ­γα­ζο­μέ­νων και κα­τοί­κων στη Ρόδο και ση­μειώ­νει ότι με ευ­θύ­νη της δη­μο­τι­κής αρχής δεν εκ­πο­νή­θη­κε ει­δι­κό σχέ­διο απο­μά­κρυν­σης πο­λι­τών από του­ρι­στι­κές πε­ριο­χές. Ανα­φέ­ρει ακόμη ότι η έγκαι­ρη πα­ρέμ­βα­ση του Λι­με­νι­κού Σώ­μα­τος ήταν κα­θο­ρι­στι­κή για τη διά­σω­ση με­γά­λου αριθ­μού πα­ρα­θε­ρι­στών.

Για την ανα­ζω­πύ­ρω­ση της 19ης Ιου­λί­ου στη Ρόδο ο κ. Λιό­τσος στην πραγ­μα­το­γνω­μο­σύ­νη του επι­ση­μαί­νει τις ανα­φο­ρές των δα­σο­φυ­λά­κων. Σύμ­φω­να με αυτές, στο σύ­νο­λό τους τα πυ­ρο­σβε­στι­κά οχή­μα­τα ήταν συ­γκε­ντρω­μέ­να σε έναν αγρό δίπλα στον δρόμο που διέρ­χε­ται πάνω στο ύψωμα «Ελένη» και δεν υπήρ­χε καμία φύ­λα­ξη του κάτω ορίου, στη βάση της πλα­γιάς, από όπου τε­λι­κά ξε­κί­νη­σαν οι ανα­ζω­πυ­ρώ­σεις. Ακόμη επι­ση­μαί­νε­ται η έλ­λει­ψη συ­νερ­γα­σί­ας με­τα­ξύ της Πυ­ρο­σβε­στι­κής και των δα­σο­φυ­λά­κων.

Σύ­ντα­ξη : Γιάν­νης Πα­πα­δό­που­λος

Πηγή: Kathimerini