ΤΟΠΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Οι πραγματογνωμοσύνες για τη φωτιά του 2023 φέρνουν στο φως παραλείψεις, καθυστερήσεις και θεσμικά κενά

Δαμιανός Αθανασίου 10 λεπτά ανάγνωση
ΦΩΤΙΑ ΡΟΔΟΣ 2023

• Τα τεχνικά πορί­σματα, οι αντι­δρά­σεις, οι ευθύνες και το παρα­σκή­νιο πίσω από τη δικα­στική έρευνα για την πυρ­κα­γιά του 2023 που σημά­δεψε το Αιγαίο

Το καλο­καίρι του 2023 η Ρόδος έζησε την πιο σκο­τεινή της στιγμή. Δάση που για αιώνες στέ­κο­νταν σαν φυσικά τείχη πρα­σί­νου κατέρ­ρευ­σαν μέσα σε ώρες. Σπίτια, ξενο­δο­χεία, καλ­λιέρ­γειες και ελαιώ­νες έγιναν στάχτη. Οι άνθρω­ποι κοι­τού­σαν τον ουρανό που κοκ­κί­νιζε και δεν κατα­λά­βαι­ναν αν ήταν μέρα ή νύχτα.

Όμως δύο χρόνια μετά, η φωτιά δεν έχει σβήσει πραγ­μα­τικά. Καίει ακόμη όχι στο χώμα της Ρόδου πια, αλλά μέσα στις αίθου­σες των δικα­στη­ρίων και στα γραφεία της Εισαγ­γε­λίας Πρω­το­δι­κών Ρόδου. Γιατί πίσω από το φαι­νό­μενο που σάρωσε το νησί, η Δικαιο­σύνη βλέπει πια κάτι βαθύ­τερο: ένα σύστημα ευθυνών που δεν λει­τούρ­γησε, μια αλυσίδα καθυ­στε­ρή­σεων και παρα­λεί­ψεων, ένα διοι­κη­τικό αδιέ­ξοδο που επέ­τρεψε στο φυσικό φαι­νό­μενο να μετα­τρα­πεί σε κατα­στροφή εθνικής κλί­μα­κας.

Οι πραγ­μα­το­γνω­μο­σύ­νες που συντά­χθη­καν μετά την πυρ­κα­γιά δεν είναι απλές τεχνι­κές εκθέ­σεις. Είναι το ντο­κου­μέ­ντο μιας απο­τυ­χίας που κανείς δεν θέλει να θυμάται, αλλά όλοι οφεί­λουν να αντι­με­τω­πί­σουν. Μέσα από εκα­το­ντά­δες σελίδες στοι­χείων, δορυ­φο­ρι­κών χαρτών, εκθέ­σεων και μαρ­τυ­ριών, ανα­δει­κνύ­ε­ται ένα μοτίβο επα­να­λαμ­βα­νό­μενο: καμία ετοι­μό­τητα, κανένας συντο­νι­σμός, καμία πρόληψη.

Δύο χρόνια μετά, η προ­κα­ταρ­κτική εξέταση της Εισαγ­γε­λίας Πρω­το­δι­κών Ρόδου βρί­σκε­ται στην πιο κρίσιμη φάση της με τη λήψη ανωμοτί κατα­θέ­σεων από 14 ύπο­πτους για κατη­γο­ρού­με­νους, όπως απε­κά­λυψε ήδη η «δημο­κρα­τική».

Οι τεχνι­κές εκθέ­σεις των ειδικών επι­στη­μό­νων, που ορί­στη­καν από τη Δικαιο­σύνη, δεν περιο­ρί­ζο­νται μόνο στην ανάλυση της φωτιάς. Απο­τε­λούν μια συνο­λική απο­τύ­πωση της επι­χει­ρη­σια­κής, διοι­κη­τι­κής και θεσμι­κής αδυ­να­μίας που επέ­τρεψε την ανε­ξέ­λεγ­κτη κατα­στροφή του νησιού.

Το πλαίσιο της έρευνας: από τον εμπρη­σμό στις διοι­κη­τι­κές ευθύνες

Μετά τη συγκλο­νι­στική πυρ­κα­γιά του Ιουλίου 2023, η Εισαγ­γε­λία Ρόδου διέταξε δύο δια­κρι­τές έρευνες:

• Μία για την πράξη του εμπρη­σμού εκ προ­θέ­σεως, που εξε­τά­ζει το ενδε­χό­μενο εγκλη­μα­τι­κής ενέρ­γειας,

• Και μία δεύτερη, παράλ­ληλη, για τις παρα­λεί­ψεις και τα σφάλ­ματα του κρα­τι­κού μηχα­νι­σμού, μέσω των οποίων η φωτιά εξε­λί­χθηκε σε πρω­το­φα­νές μέτωπο.

Η δεύτερη αυτή δικο­γρα­φία, απο­τέ­λεσε το πεδίο όπου οι πραγ­μα­το­γνω­μο­σύ­νες απέ­κτη­σαν κομβικό ρόλο. Ο σκοπός τους ήταν να προσ­διο­ρι­στεί όχι μόνο πώς ξεκί­νησε η φωτιά, αλλά και γιατί δεν αντι­με­τω­πί­στηκε εγκαί­ρως.

Η Εισαγ­γε­λία ανέθεσε την εκπό­νηση τεχνι­κών εκθέ­σεων σε ειδι­κούς επι­στή­μο­νες του κλάδου των πυρο­σβε­στι­κών επι­χει­ρή­σεων, δασικών επι­στη­μών και περι­βαλ­λο­ντι­κής μηχα­νι­κής. Οι ομάδες αυτές περιε­λάμ­βα­ναν αξιω­μα­τι­κούς εν απο­στρα­τεία του Πυρο­σβε­στι­κού Σώματος, ειδι­κούς στη μοντε­λο­ποί­ηση εξά­πλω­σης πυρ­κα­γιών, καθώς και πανε­πι­στη­μια­κούς που εξει­δι­κεύ­ο­νται στη δια­χεί­ριση φυσικών κιν­δύ­νων.

Οι πραγ­μα­το­γνώ­μο­νες είχαν εντολή να ερευ­νή­σουν πέντε άξονες:

Το ακριβές σημείο και χρόνο έναρξης της φωτιάς, με γεω­α­να­φορά και ανάλυση καύ­σι­μης ύλης.

Την αντί­δραση και κινη­το­ποί­ηση του μηχα­νι­σμού Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας.

Την κατά­σταση λει­τουρ­γίας των πυρο­φυ­λα­κίων και των υπο­δο­μών επι­τή­ρη­σης.

Την επάρ­κεια των μέτρων πρό­λη­ψης που είχαν ληφθεί από τον Δήμο και την Περι­φέ­ρεια.

Τις επι­χει­ρη­σια­κές απο­φά­σεις των επι­κε­φα­λής δυνά­μεων κατά την εξέλιξη της πυρ­κα­γιάς.

Η σπίθα σε δασική έκταση και το χαμένο μισάωρο

Η φωτιά εκδη­λώ­θηκε ανάμεσα στις 18.00 και 18.30 σε απε­ρί­φρα­κτη έκταση χαλε­πίου πεύκης και χαμηλής βλά­στη­σης κοντά στον Απόλ­λωνα με την παρου­σία απορ­ριμ­μά­των όπως γυάλινα μπου­κά­λια και δοχεία ψεκα­σμού. Δεν βρέ­θη­καν ίχνη εμπρη­στι­κού μηχα­νι­σμού και η ακριβής αιτία δεν εντο­πί­στηκε. Η ειδο­ποί­ηση προς την Πυρο­σβε­στική έγινε στις 18.50 ενώ η πρώτη εντολή απο­γεί­ω­σης ενα­έ­ριων μέσων δόθηκε στις 19.15. Το κρίσιμο μισάωρο που μεσο­λά­βησε χωρίς επι­τή­ρηση από πυρο­φυ­λά­κια ή αερο­σκάφη επέ­τρεψε στο μέτωπο να πάρει δια­στά­σεις που δύσκολα ελέγ­χο­νταν.

Οι μετε­ω­ρο­λο­γι­κοί δείκτες προει­δο­ποιού­σαν

Την 18η Ιουλίου αλλά και στις 19 και 20 Ιουλίου η Ρόδος βρι­σκό­ταν στον βαθμό τρία της κλί­μα­κας επι­κιν­δυ­νό­τη­τας, που χαρα­κτη­ρί­ζε­ται ως υψηλός. Η περιε­χό­μενη υγρασία στη λεπτή καύσιμη ύλη κυμάν­θηκε σε τιμές που δεί­χνουν πολύ υψηλή ευκολία ανά­φλε­ξης. Παρά τις επί­ση­μες ενδεί­ξεις, η πρα­κτική ετοι­μό­τητα δεν ανυ­ψώ­θηκε στα επίπεδα που θα επέβαλε ο κίν­δυ­νος.

Το μέτωπο σπάει και κατε­βαί­νει στη νότια Ρόδο

Με τους βόρειους ανέμους να σπρώ­χνουν τη φωτιά, το κυρίως μέτωπο δια­σπά­στηκε πριν από το Λάερμα. Το ισχυ­ρό­τερο κομμάτι κινή­θηκε νότια και νοτιο­δυ­τικά, κάλυψε την ενδιά­μεση ζώνη ανάμεσα σε Λάερμα, Λάρδο και Γεννάδι και έφτασε μέχρι τη θάλασσα.

Στο αρχικό στάδιο οι δυνά­μεις δεν κατά­φε­ραν να την ανα­χαι­τί­σουν. Η Πυρο­σβε­στική Υπη­ρε­σία Ρόδου κατέ­γραψε απώλεια 176.398 στρεμ­μά­των σύμφωνα με το υπη­ρε­σιακό σύστημα, ενώ η δορυ­φο­ρική υπη­ρε­σία Copernicus EMS απο­τύ­πωσε 177.735 στρέμ­ματα, δηλαδή το 12,6% της επι­φά­νειας του νησιού. Κατα­γρά­φη­καν ζημιές σε πάνω από 700 κτήρια, τραυ­μα­τι­σμοί 44 πολιτών και ένας θάνατος.

Ο κρίκος που έλειψε ήταν η έγκαιρη ανί­χνευση

Στον γύρο του ορεινού όγκου υπήρχαν πυρο­φυ­λά­κια με άμεση οπτική επαφή στο σημείο έναρξης. Όμως ήταν εγκα­τα­λε­λειμ­μένα και χωρίς στε­λέ­χωση. Η πραγ­μα­το­γνω­μο­σύνη υπεν­θυ­μί­ζει το αυτο­νό­ητο της δασο­προ­στα­σίας ότι η κατά­σβεση είναι εφικτή στα πρώτα λεπτά με ελά­χι­στα μέσα εφόσον υπάρξει άμεση αναγ­γε­λία. Η έλλειψη προ­σω­πι­κού στα παρα­τη­ρη­τή­ρια στέρησε από το σύστημα το βλέμμα που θα έβλεπε έγκαιρα τον καπνό.

Η ημέρα της πυρ­κα­γιάς βρήκε τις υπη­ρε­σίες σε γενική επι­φυ­λακή. Παρ’ όλα αυτά δεν δια­τά­χθηκε εναέρια επι­τή­ρηση. Το επι­χει­ρη­σιακό σχέδιο προ­βλέ­πει μέχρι και αξιο­ποί­ηση πτήσεων πολι­τι­κής αερο­πο­ρίας για αναγ­γε­λία καπνών. Η ίδια η Υπη­ρε­σία Πολι­τι­κής Αερο­πο­ρίας ενη­μέ­ρωσε ότι δεν είχε λάβει έγγραφη ένταξη στον σχε­δια­σμό. Η δυνα­τό­τητα συνερ­γα­σίας με αερο­λέ­σχη επίσης δεν αξιο­ποι­ή­θηκε.

Υπο­δο­μές ύδρευ­σης και ανε­φο­δια­σμού που δεν λει­τούρ­γη­σαν

Ακόμη και όταν οι δυνά­μεις έφτασαν, βρέ­θη­καν μπροστά σε σπατάλη δυνα­το­τή­των. Δύο γει­το­νικά αρδευ­τικά δίκτυα διέ­θε­ταν συνο­λικά 21 σημεία υδρο­λη­ψίας σε απο­στά­σεις που βόλευαν τον ανε­φο­δια­σμό. Κανένα δεν είχε εξαρ­τή­ματα για πυρο­σβε­στικά οχήματα. Μια δεξα­μενή ύδρευ­σης στον Έμπωνα, του­λά­χι­στον 40 κυβικών, έμεινε επίσης ανα­ξιο­ποί­ητη.

Αντι­πυ­ρι­κές ζώνες την ώρα της μάχης και όχι πριν

Αντί η περιοχή να προ­ε­τοι­μα­στεί την άνοιξη με καθα­ρι­σμούς και τεχνικά έργα, δια­νοί­χθηκε αντι­πυ­ρική ζώνη ενώ η φωτιά εξε­λισ­σό­ταν. Στο χωριό Απόλ­λω­νας, τον πλη­σιέ­στερο οικισμό στο σημείο έναρξης, οι δρόμοι και οι κοι­νό­χρη­στοι χώροι δεν είχαν καθα­ρι­στεί από τη ξερή βλά­στηση που λει­τουρ­γεί ως φυτίλι. Αυτό συνέ­βαλε στην ταχύ­τητα της εξά­πλω­σης και δυσχέ­ρανε την κατά­σβεση.

Η θεσμική δια­στρω­μά­τωση των ευθυνών Πυρο­σβε­στικό Σώμα

Σύμφωνα με τις πραγ­μα­το­γνω­μο­σύ­νες, το Πυρο­σβε­στικό Σώμα έφερε το βάρος του επι­χει­ρη­σια­κού σχε­δια­σμού και του άμεσου εντο­πι­σμού. Παρ’ ότι ο νόμος προ­βλέ­πει τη συγκρό­τηση Συμ­βου­λίου Δια­χεί­ρι­σης Κρίσεων για τον καθο­ρι­σμό τακτι­κής σε μείζονα γεγο­νότα, δεν προ­κύ­πτει σύγκλησή του την κρίσιμη ημέρα ενώ ταυ­τό­χρονα υπήρχαν μεγάλες πυρ­κα­γιές και στην υπό­λοιπη χώρα. Οι πραγ­μα­το­γνώ­μο­νες επι­ση­μαί­νουν επίσης ότι ο ενιαίος σχε­δια­σμός για το Νότιο Αιγαίο το 2023 ήταν ελλιπής. Δεν περι­γρά­φο­νταν ανα­λυ­τικά τακτι­κές, δεν είχε επι­και­ρο­ποι­η­θεί με εργα­λεία ενα­έ­ριας επι­τή­ρη­σης και η δια­σπορά των οχη­μά­των σχε­διά­στηκε χαμηλά στον ορεινό όγκο, μακριά από θέσεις οπτικής επο­πτείας, γεγονός που ευνοεί την καθυ­στε­ρη­μένη αναγ­γε­λία και επέμ­βαση.

Καθο­ρι­στική αναφορά γίνεται και στο δίκτυο πυρο­φυ­λα­κίων. Το σχέδιο ανα­γνω­ρί­ζει ότι μπορούν να στε­λε­χω­θούν από μόνιμο και εποχικό προ­σω­πικό, δόκι­μους, εθε­λο­ντές του νόμου 4029 καθώς και εθε­λο­ντι­κές οργα­νώ­σεις μέσω της Γενικής Γραμ­μα­τείας Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας. Παρά ταύτα στη Ρόδο τα παρα­τη­ρη­τή­ρια παρέ­μει­ναν ανε­νεργά την αντι­πυ­ρική περίοδο. Η επί τόπου αυτοψία κατέ­γραψε εγκα­τά­λειψη σε Λιβάδια, Χιώτες, Προφήτη Ηλία και Λάερμα.

Πολι­τική Προ­στα­σία

Η Πολι­τική Προ­στα­σία όφειλε να εκπο­νή­σει και να ασκήσει δικές της δια­δι­κα­σίες ετοι­μό­τη­τας. Σύμφωνα με τα στοι­χεία, πέρα από τη συμ­με­τοχή στην άσκηση της Πυρο­σβε­στι­κής με την κωδική ονο­μα­σία ΔΙΑ ΠΥΡΟΣ 2023, δεν πραγ­μα­το­ποί­ησε αυτο­τελή άσκηση Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας για να ελεγ­χθεί το προ­σω­πικό και να επι­θε­ω­ρη­θεί η επι­χει­ρη­σιακή ετοι­μό­τητα έναντι δασικών πυρ­κα­γιών, όπως προ­βλέ­πουν οι οδηγίες του σχεδίου Ιόλαος. Επίσης ανα­μέ­νε­ται από την Περι­φέ­ρεια η σύνταξη ειδικών σχεδίων οργα­νω­μέ­νης προ­λη­πτι­κής απο­μά­κρυν­σης σε περιο­χές υψηλής επι­σκε­ψι­μό­τη­τας και ευπά­θειας.

Τον Μάιο και τον Ιούλιο του 2023 πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν συνε­δριά­σεις του Συντο­νι­στι­κού Οργάνου Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας για την αντι­πυ­ρική προ­ε­τοι­μα­σία. Εκεί επα­να­βε­βαιώ­θηκε η ανάγκη επι­τή­ρη­σης ευπαθών περιο­χών, επάν­δρω­σης πυρο­φυ­λα­κίων και κινη­το­ποί­η­σης των εθε­λο­ντι­κών οργα­νώ­σεων. Ωστόσο το πρα­κτικό απο­τέ­λε­σμα δεν αντα­πο­κρί­θηκε στις απο­φά­σεις αφού τα παρα­τη­ρη­τή­ρια έμειναν χωρίς προ­σω­πικό.

Δήμος Ρόδου

Στο πεδίο της πρό­λη­ψης οι πραγ­μα­το­γνώ­μο­νες επι­ση­μαί­νουν ότι ο Δήμος όφειλε να ολο­κλη­ρώ­σει εγκαί­ρως προ­λη­πτι­κούς καθα­ρι­σμούς βλά­στη­σης, να συντη­ρή­σει το αγρο­τικό οδικό δίκτυο για διευ­κό­λυνση κίνησης πυρο­σβε­στι­κών οχη­μά­των και να επι­βά­λει την τήρηση των σχε­τι­κών δια­τά­ξεων στους ακά­λυ­πτους χώρους εντός και πλησίον οικι­σμών. Η Διεύ­θυνση Δασών κατέ­θεσε έγγραφα ότι ο Δήμος χρη­μα­το­δο­τή­θηκε με 280.000 ευρώ για δράσεις πυρο­προ­στα­σίας, χωρίς ωστόσο να δια­βι­βά­σει μελέτες καθα­ρι­σμών προς έγκριση ούτε να ζητήσει συν­δρομή για σύνταξη μελετών.

Επι­πλέον στο επι­χει­ρη­σιακό επίπεδο, κρουνοί βρέ­θη­καν με ανε­παρκή παροχή ή εκτός λει­τουρ­γίας, ενώ τα γει­το­νικά αρδευ­τικά δίκτυα και η γει­το­νική δεξα­μενή δεν αξιο­ποι­ή­θη­καν για ανε­φο­δια­σμό. Η αντι­πυ­ρική ζώνη ανοί­χθηκε αφού είχε ξεσπά­σει η φωτιά και όχι στο πλαίσιο προ­λη­πτι­κού σχε­δια­σμού.

Εθε­λο­ντι­κές οργα­νώ­σεις και ο γρίφος της ΕΤΑΙ.ΠΡΟ.ΦΥ.ΚΑ.

Στο ενο­ποι­η­μένο επι­χει­ρη­σιακό σχέδιο για το 2023 κατα­γρά­φο­νται δύο επι­χει­ρη­σια­κές ομάδες άμεσης επέμ­βα­σης για τον Δήμο Ρόδου. Η μία είναι η εθε­λο­ντική οργά­νωση του Δήμου. Η δεύτερη είναι η ΕΤΑΙ.ΠΡΟ.ΦΥ.ΚΑ., η οποία όμως δεν ήταν ενεργή τα τελευ­ταία χρόνια και δεν διέθετε σύμβαση. Η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου δεν την είχε ενταγ­μένη στον δικό της σχε­δια­σμό για τις δασικές πυρ­κα­γιές, γεγονός που απο­κα­λύ­πτει κενό συντο­νι­σμού ανάμεσα σε έγγραφα και πραγ­μα­τι­κό­τητα.

Δασική Υπη­ρε­σία και σχέση συνερ­γα­σίας

Η Διεύ­θυνση Δασών ανα­φέ­ρει ότι μετά την ανάθεση της δασο­πυ­ρό­σβε­σης στο Πυρο­σβε­στικό Σώμα, τα πυρο­φυ­λά­κια και ο σχε­τι­κός εξο­πλι­σμός παρα­δό­θη­καν στην Πυρο­σβε­στική. Για την αντι­πυ­ρική του 2023 δεν ζητή­θηκε συν­δρομή για στε­λέ­χωση πυρο­φυ­λα­κίων ούτε ανταλ­λά­χθηκε αλλη­λο­γρα­φία για έλεγχο υδα­το­δε­ξα­με­νών και υπο­δο­μών. Παρά ταύτα στελέχη της υπη­ρε­σίας κινή­θη­καν αυτο­βού­λως στο συμβάν τις πρώτες ώρες.

Ο επι­χει­ρη­σια­κός σχε­δια­σμός επί χάρτου

Το ενο­ποι­η­μένο σχέδιο του Πυρο­σβε­στι­κού Σώματος για το Νότιο Αιγαίο δίνει στους διοι­κη­τές το δικαί­ωμα να μετα­βά­λουν δια­σπορά περι­πο­λι­κών ανάλογα με τις συν­θή­κες. Οι πραγ­μα­το­γνώ­μο­νες σημειώ­νουν ότι αυτή η δυνα­τό­τητα δεν αξιο­ποι­ή­θηκε. Περι­πο­λικά τοπο­θε­τή­θη­καν περι­με­τρικά και χαμηλά, μακριά από τον ορεινό όγκο όπου η άμεση ορα­τό­τητα θα μετέ­τρεπε τον πρώτο καπνό σε άμεση αναγ­γε­λία.

Το επι­χει­ρη­σιακό κενό στην αρχική αναγ­γε­λία

Το γενικό σχέδιο Ιόλαος ορίζει ρητά ότι αρμό­διος για την αρχική ειδο­ποί­ηση δασικής πυρ­κα­γιάς είναι το Πυρο­σβε­στικό Σώμα και ότι η ανά­πτυξη μηχα­νι­σμών επι­τή­ρη­σης και συλ­λο­γής πλη­ρο­φο­ριών απο­τε­λεί μέρος των επι­χει­ρη­σια­κών του σχεδίων. Στη Ρόδο εκείνη την ημέρα το κενό επι­τή­ρη­σης γέννησε το χαμένο μισάωρο που απο­δεί­χθηκε μοιραίο για την εξέλιξη της πυρ­κα­γιάς.

Αυτό­πτης μάρ­τυ­ρας αντι­λή­φθηκε τον καπνό και ειδο­ποί­ησε συγ­γε­νικό του πρόσωπο που υπη­ρε­τεί στο Σώμα λίγο πριν από τις 18.45. Η αλλη­λου­χία αυτή φωτίζει την καθυ­στέ­ρηση της επί­ση­μης αναγ­γε­λίας και υπο­γραμ­μί­ζει την απουσία επι­τή­ρη­σης εκείνες τις πρώτες κρί­σι­μες στιγμές.

Τι έμεινε στο πεδίο

Στις καμένες εκτά­σεις κατα­γρά­φη­καν απώ­λειες κτη­νο­τρο­φι­κού και μελισ­σο­κο­μι­κού κεφα­λαίου. Οι αριθμοί δεν απο­τυ­πώ­νουν μόνο οικο­νο­μική ζημιά αλλά και το πλήγμα σε ένα νησιω­τικό οικο­σύ­στημα που στη­ρί­ζε­ται στις ισορ­ρο­πίες ανάμεσα σε δάση, βοσκο­τό­πια και οικι­σμούς. Η απο­κα­τά­σταση θα είναι μακρά όσο η ανα­γέν­νηση της βλά­στη­σης θα έχει να αντι­με­τω­πί­σει διά­βρωση, μετα­φορά φερτών και αυξη­μένο κίνδυνο νέων ανα­φλέ­ξεων.

Η σημασία των πορι­σμά­των για τη Δικαιο­σύνη

Τα πορί­σματα έχουν εντα­χθεί στη δικο­γρα­φία της προ­α­νά­κρι­σης και θεω­ρού­νται κρίσιμα απο­δει­κτικά στοι­χεία. Η Εισαγ­γε­λία θα τα συνε­κτι­μή­σει με τις μαρ­τυ­ρι­κές κατα­θέ­σεις, τις εκθέ­σεις των υπη­ρε­σιών και τα δεδο­μένα από τις τηλε­πι­κοι­νω­νίες και τις επι­χει­ρη­σια­κές ανα­φο­ρές.

Οι ειδικοί έχουν παρα­δώ­σει χάρτες εξά­πλω­σης, πίνακες χρόνου αντί­δρα­σης, καθώς και συγκρι­τικά δεδο­μένα με άλλες πυρ­κα­γιές παρό­μοιου μεγέ­θους. Τα ευρή­ματα δεί­χνουν ότι οι πρώτες δύο ώρες ήταν καθο­ρι­στι­κές, και ότι με ορθό συντο­νι­σμό η κατα­στροφή θα μπο­ρούσε να είχε περιο­ρι­στεί στο 10–15% της τελικής έκτασης.

Το θεσμικό ζήτημα και η ανάγκη λογο­δο­σίας

Πέρα από τις τεχνι­κές δια­πι­στώ­σεις, οι πραγ­μα­το­γνω­μο­σύ­νες ανα­δει­κνύ­ουν και ένα ευρύ­τερο θεσμικό πρό­βλημα: την ασάφεια αρμο­διο­τή­των ανάμεσα σε Δήμους, Περι­φέ­ρειες, Πυρο­σβε­στική και Πολι­τική Προ­στα­σία. Η έλλειψη σαφούς γραμμής εντολών οδήγησε σε επι­κά­λυψη ενερ­γειών και απώλεια χρόνου, κάτι που έχει εντο­πι­στεί και σε προη­γού­με­νες κατα­στρο­φές.

Η υπόθεση της Ρόδου καθί­στα­ται έτσι πιλότος για τον επα­να­προσ­διο­ρι­σμό της ευθύνης των υπη­ρε­σιών σε φυσικές κατα­στρο­φές.

Το απο­τύ­πωμα  της φωτιάς

Δύο χρόνια μετά, η Ρόδος ακόμη ανα­σαί­νει καπνό. Πάνω από 176.000 στρέμ­ματα έγιναν στάχτη, εκα­το­ντά­δες επι­χει­ρή­σεις επλή­γη­σαν, και ολό­κληρα χωριά άλλαξαν όψη. Οι ειδικοί της Διεύ­θυν­σης Δασών έχουν χαρα­κτη­ρί­σει ανα­δα­σω­τέα 151.519 στρέμ­ματα, όμως η ανα­γέν­νηση του οικο­συ­στή­μα­τος υπο­λο­γί­ζε­ται να χρεια­στεί δεκα­ε­τίες.

Οι κάτοι­κοι, κου­ρα­σμέ­νοι από υπο­σχέ­σεις και γρα­φειο­κρα­τία, παρα­κο­λου­θούν τώρα τις δικα­στι­κές εξε­λί­ξεις με σιωπηλή οργή. Η φράση «η φωτιά που δεν έσβησε ποτέ» δεν είναι σχήμα λόγου, είναι η μνήμη ενός καλο­και­ριού που δεν τελεί­ωσε ποτέ.

Οι πραγ­μα­το­γνω­μο­σύ­νες για τη φωτιά της Ρόδου δεν είναι απλώς τεχνικά έγγραφα, είναι η απο­τύ­πωση μιας αλή­θειας που για χρόνια κρυ­βό­ταν κάτω από την κρατική αδρά­νεια.

Δεί­χνουν ότι η κατα­στροφή του 2023 ήταν ανα­πό­φευ­κτη, ήταν το απο­τέ­λε­σμα αλλη­λου­χίας καθυ­στε­ρή­σεων, παρα­λεί­ψεων και λαν­θα­σμέ­νων εκτι­μή­σεων.

Καθώς η προ­α­νά­κριση προχωρά, τα πορί­σματα αυτά απο­κτούν βαρύ­νουσα σημασία για τη Δικαιο­σύνη και για την κοι­νω­νία.

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου 1 σχόλιο

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

  1. Νικόλαος Γλιάτης

    Στην Καλιφόρνια, 18.000 κτίρια καταστράφηκαν το 2018, προκαλώντας ζημιές ύψους 16 δισ. δολαρίων , με συστήματα άμεσης αναγγελίας απο δορυφόρους και με οτι άλλο μέσο είναι διαθέσιμο για επιτήρηση και Πυρόσβεση !!! Το 2022 ξαναβίωσε η ίδια πολιτεία καταστροφική πυρκαγιά καίγοντας σχεδόν 225.000 στρέμματα. Ισως θα πρέπει να στείλουμε τους Έλληνες πραγματογνώμονες ( οι οποίοι φαντάζομαι πως έχουν συμμετάσχει σε πολλές μεγάλες δασικές πυρκαγιές) ώστε οι πυροσβέστες εκεί, να οδηγηθούν στο δικαστήριο και όχι να σηκώνεται όρθιο και να τους καταχειροκροτεί το κοινό, όταν τα μέλη της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας της κομητείας του Λος ‘Αντζελες ανέβηκαν στη σκηνή 67ων βραβείων Grammy !!!!