ΤΟΠΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Φωτιά του 2023: Κρίσιμες απαντήσεις για τα υδροστόμια και τον συντονισμό σε νέα κατάθεση που φωτίζει ευθύνες και κενά

Δαμιανός Αθανασίου 5 λεπτά ανάγνωση
ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΦΩΤΙΑ

• Η εισαγ­γε­λική έρευνα μπαίνει στην τελική ευθεία με απο­λο­γη­τικά υπο­μνή­ματα και τεχνικά στοι­χεία για τη λει­τουρ­γία του δικτύου ύδρευ­σης, ενώ παρα­μέ­νει ανοικτή η συζή­τηση για τις δομικές αδυ­να­μίες του μηχα­νι­σμού πολι­τι­κής προ­στα­σίας

Η κατά­θεση επι­τε­λών της Δημο­τι­κής Επι­χεί­ρη­σης Ύδρευ­σης και Απο­χέ­τευ­σης Ρόδου ενώπιον της Εισαγ­γε­λίας Ρόδου προ­σθέ­τει νέα δεδο­μένα στον πυρήνα της μεγάλης έρευνας για τη φωτιά του Ιουλίου 2023.

Στο επί­κε­ντρο βρί­σκε­ται η επι­χει­ρη­σιακή εικόνα του δικτύου υδρο­λη­ψιών και των πυρο­σβε­στι­κών υδρο­στο­μίων τις κρί­σι­μες ώρες της εξά­πλω­σης, αλλά και ο κατα­με­ρι­σμός αρμο­διο­τή­των ανάμεσα σε υπη­ρε­σίες και φορείς.

Η κατά­θεση, συνο­δευό­μενη από γραπτές εξη­γή­σεις στε­λε­χών, επι­χει­ρεί να απο­σα­φη­νί­σει τι ανήκε στη ΔΕΥΑΡ, τι στην Πυρο­σβε­στική και τι στην πολι­τική προ­στα­σία, την ώρα που η δικο­γρα­φία έχει λάβει μεγάλο όγκο και η προ­κα­ταρ­κτική εξέταση οδεύει προς την ολο­κλή­ρωση.

Το πλαίσιο της έρευνας και οι ημε­ρο­μη­νίες ορόσημα

Τον Νοέμ­βριο του 2025 η έρευνα έχει εισέλ­θει στο κρι­σι­μό­τερο στάδιό της. Σύμφωνα με τα στοι­χεία της δικο­γρα­φίας, 14 ύποπτοι ζήτησαν προ­θε­σμία για παροχή εξη­γή­σεων μετά τη 10η Νοεμ­βρίου, καθώς ο φάκελος ξεπερνά τις 2.900 σελίδες. Στο υπό­βα­θρο παρα­μέ­νει ο τερά­στιος περι­βαλ­λο­ντι­κός και οικο­νο­μι­κός απο­λο­γι­σμός της φωτιάς που ξεκί­νησε στις 18 Ιουλίου 2023 κοντά στο χωριό Απόλ­λωνα, με ισχυ­ρούς δυτι­κούς ανέμους και ξηρή καύσιμη ύλη να τρο­φο­δο­τούν την ταχεία εξά­πλωση. Οι πρώτες ενα­έ­ριες ρίψεις ανα­φέρ­θη­καν περί τις 19:15, ενώ οι ζημιές σε δίκτυα και υπο­δο­μές κατα­γρά­φη­καν εκτε­τα­μέ­νες. Η καμένη έκταση υπο­λο­γί­ζε­ται σε 176.000 στρέμ­ματα, με σοβαρές επι­πτώ­σεις σε δάση, πανίδα, οικι­σμούς και του­ρι­στι­κές μονάδες.

Οι πράξεις υπό διε­ρεύ­νηση και ο δια­χω­ρι­σμός των δικο­γρα­φιών

Η Εισαγ­γε­λία εξε­τά­ζει πράξεις που εκτεί­νο­νται από παρά­βαση καθή­κο­ντος και παρε­μπό­διση απο­τρο­πής κοινού κιν­δύ­νου έως παρά­λειψη οφει­λό­με­νης βοή­θειας, έκθεση, βαριά σωμα­τική βλάβη από αμέλεια και υπο­βάθ­μιση περι­βάλ­λο­ντος. Η έρευνα είναι διπλή: η πρώτη δικο­γρα­φία αφορά στον εμπρη­σμό εκ προ­θέ­σεως και την ανα­ζή­τηση φυσικών αυτουρ­γών, η δεύτερη στις διοι­κη­τι­κές και επι­χει­ρη­σια­κές ευθύνες των κρα­τι­κών οργάνων. Ο δια­χω­ρι­σμός επι­τρέ­πει την καθαρή απόδοση ευθυνών, απο­φεύ­γο­ντας τη σύγχυση ανάμεσα σε εγκλη­μα­τική πρόθεση και υπη­ρε­σιακή αμέλεια.

Οι πραγ­μα­το­γνω­μο­σύ­νες που δεί­χνουν καθυ­στε­ρή­σεις και έλλειψη συντο­νι­σμού

Τα πορί­σματα πραγ­μα­το­γνω­μό­νων στέ­κο­νται σε τρία βασικά σημεία: καθυ­στε­ρη­μένη κινη­το­ποί­ηση, ελλιπή συντο­νι­σμό μεταξύ εμπλε­κό­με­νων υπη­ρε­σιών και προ­βλη­μα­τική εναέρια επι­τή­ρηση. Οι ανα­φο­ρές για αιτή­ματα εξαί­ρε­σης πραγ­μα­το­γνω­μό­νων από πλευράς υπη­ρε­σια­κών στε­λε­χών άνοιξαν συζή­τηση για την αμε­ρο­λη­ψία της δια­δι­κα­σίας, χωρίς ωστόσο να ανα­κό­πτουν την πορεία της προ­κα­ταρ­κτι­κής εξέ­τα­σης. Παράλ­ληλα, επα­νέρ­χε­ται το ζήτημα της κατά­στα­σης των πυρο­σβε­στι­κών κρουνών και της επάρ­κειας υδρο­λη­ψιών στις πρώτες ώρες της πυρ­κα­γιάς.

Τι υπο­στη­ρί­ζουν τα στελέχη της ΔΕΥΑΡ στην κατά­θεσή τους

Στέ­λε­χος της ΔΕΥΑΡ με θέση γενικής ευθύνης υπο­στη­ρί­ζει ότι, βάσει του θεσμι­κού πλαι­σίου και του Οργα­νι­σμού Εσω­τε­ρι­κής Υπη­ρε­σίας, η άμεση τεχνική ευθύνη για τα δίκτυα και τις τεχνι­κές εγκα­τα­στά­σεις δεν ανήκει στη γενική διεύ­θυνση αλλά στη Διεύ­θυνση Υδάτων και στην αρμόδια υπη­ρε­σία αυτής.

Επι­πλέον, επι­ση­μαί­νε­ται ότι ο έλεγχος των πυρο­σβε­στι­κών υδρο­στο­μίων απο­τε­λεί ευθύνη της Πυρο­σβε­στι­κής, η οποία όταν δια­πί­στωνε δυσλει­τουρ­γίες ενη­μέ­ρωνε υπη­ρε­σιακά και ακο­λου­θού­σαν παρεμ­βά­σεις απο­κα­τά­στα­σης από τη ΔΕΥΑΡ. Τόνισε ότι είχαν εγκρι­θεί μελέτες επι­σκευής κρουνών ήδη από το 2021, ενώ για την περιοχή του Απόλ­λωνα γίνεται ειδική μνεία σε δύο κρου­νούς που επι­σκευά­στη­καν κατόπιν υπό­δει­ξης της Πυρο­σβε­στι­κής. Καθο­ρι­στικό σημείο της κατά­θε­σης είναι ότι ο εκτε­τα­μέ­νος έλεγχος που κατέ­γραψε 134 υδρο­στό­μια εκτός λει­τουρ­γίας πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε στις 05-09-2023, δηλαδή μετά την κατα­στρο­φική πυρ­κα­γιά και αφού το δίκτυο είχε ήδη υποστεί ζημιές από τις θερ­μι­κές φορ­τί­σεις. Στο τέλος του υπο­μνή­μα­τος δια­τυ­πώ­νε­ται αίτημα αρχειο­θέ­τη­σης, με το επι­χεί­ρημα ότι δεν στοι­χειο­θε­τεί­ται ποινική ευθύνη.

Τα ανοιχτά ερω­τή­ματα για τον μηχα­νι­σμό πολι­τι­κής προ­στα­σίας

Ανε­ξάρ­τητα από τον επι­με­ρι­σμό αρμο­διο­τή­των, η κατά­θεση επα­να­φέ­ρει την ουσία: αν οι κρί­σι­μες απο­φά­σεις λήφθη­καν έγκαιρα, αν τα μέσα κατευ­θύν­θη­καν όπου έπρεπε και αν υπήρχε επαρκής εικόνα του μετώπου σε πραγ­μα­τικό χρόνο. Το επι­χει­ρη­σιακό κενό μεταξύ σχε­δια­σμού και εφαρ­μο­γής απο­τυ­πώ­νε­ται στις καθυ­στε­ρή­σεις που κατα­γρά­φουν οι πραγ­μα­το­γνώ­μο­νες, στην υπο­στε­λέ­χωση πυρο­φυ­λα­κίων και στην περιο­ρι­σμένη εναέρια επι­τή­ρηση. Η απο­σα­φή­νιση του ποιος ειδο­ποιεί ποιον και πότε, ποιος δίνει την εντολή για ενι­σχύ­σεις και με ποιο πρω­τό­κολλο, είναι ζήτημα που υπερ­βαί­νει το συγκε­κρι­μένο συμβάν. Εντάσ­σε­ται σε μια συνο­λι­κό­τερη συζή­τηση για τη θωρά­κιση νησιω­τι­κών περιο­χών με υψηλό δείκτη κιν­δύ­νου.

Το χρονικό, τα νούμερα και οι τεχνι­κές παρά­με­τροι

Το μέτωπο εκδη­λώ­θηκε στις 18 Ιουλίου 2023. Οι πρώτες ώρες ήταν καθο­ρι­στι­κές. Η κατεύ­θυνση του ανέμου και η ξηρή καύσιμη ύλη ευνό­η­σαν τη γρήγορη μετά­δοση μέχρι κατοι­κη­μέ­νες ζώνες και του­ρι­στικά συγκρο­τή­ματα. Η εμπει­ρία δείχνει ότι σε τέτοιες συν­θή­κες η δια­θε­σι­μό­τητα υδρο­λη­ψιών, η πίεση στο δίκτυο και η προ­σβα­σι­μό­τητα πυρο­σβε­στι­κών κρουνών λει­τουρ­γούν ως κρίσιμα πολ­λα­πλα­σια­στικά μεγέθη. Η ΔΕΥΑΡ, σύμφωνα με τα υπο­βλη­θέ­ντα στοι­χεία, είχε ήδη ανα­θέ­σει παρεμ­βά­σεις συντή­ρη­σης τα προη­γού­μενα έτη, ωστόσο η πραγ­μα­τική εικόνα στο πεδίο δοκι­μά­στηκε σκληρά μέσα σε λίγες ώρες. Η μετα­γε­νέ­στερη κατα­γραφή 134 εκτός λει­τουρ­γίας υδρο­στο­μίων ανα­δει­κνύει και την ανάγκη για αυτο­τελή απο­τί­μηση ζημιών μετά από ακραία θερμικά επει­σό­δια, ώστε να δια­κρί­νο­νται οι προ­ϋ­πάρ­χου­σες αστο­χίες από τις βλάβες που προ­κα­λού­νται από τη φωτιά.

Η κατά­θεση ως κομμάτι του παζλ πριν τις επό­με­νες εισαγ­γε­λι­κές κινή­σεις

Η κατά­θεση των επι­τε­λών της ΔΕΥΑΡ δεν κλείνει τον κύκλο της διε­ρεύ­νη­σης, αλλά συμπλη­ρώ­νει το μωσαϊκό μαρ­τυ­ριών, πορι­σμά­των και τεχνι­κών εκθέ­σεων. Η Εισαγ­γε­λία Ρόδου θα σταθ­μί­σει όλα τα δεδο­μένα, θα λάβει τις εξη­γή­σεις όσων έχουν κληθεί και θα απο­φα­σί­σει ποιοι θα μετα­τρα­πούν σε κατη­γο­ρού­με­νους. Η δια­δι­κα­σία ανα­μέ­νε­ται να κινηθεί στους επό­με­νους μήνες, με στόχο να φωτι­στούν πλήρως οι πράξεις και οι παρα­λεί­ψεις που δια­μόρ­φω­σαν την πορεία ενός γεγο­νό­τος με βαριές επι­πτώ­σεις για τη Ρόδο.

Πέρα από την ποινική απο­τί­μηση, η υπόθεση λει­τουρ­γεί ως δοκι­μα­σία αξιο­πι­στίας για το σύστημα πολι­τι­κής προ­στα­σίας και τις δημο­τι­κές υπο­δο­μές. Η θωρά­κιση δικτύων, η προ­λη­πτική συντή­ρηση, η δια­λει­τουρ­γι­κό­τητα πλη­ρο­φο­ρια­κών και επι­χει­ρη­σια­κών κέντρων, η καθαρή ιεραρ­χία εντολών και η δια­φά­νεια στον έλεγχο υδρο­λη­ψιών και κρουνών απο­τε­λούν κρί­σι­μες παρα­μέ­τρους. Η κατά­θεση των επι­τε­λών της ΔΕΥΑΡ προ­σφέ­ρει μια πλευρά του κάδρου. Η τελική εικόνα θα προ­κύ­ψει μόνο όταν όλες οι πλευρές, με τα τεχνικά και θεσμικά τους στοι­χεία, μπουν στο ίδιο τραπέζι και αξιο­λο­γη­θούν με τα ίδια μέτρα. Μέχρι τότε, το ζητού­μενο παρα­μέ­νει η ακριβής χαρ­το­γρά­φηση ευθυνών και η εμπέ­δωση ενός πλαι­σίου που θα απο­τρέ­πει την επα­νά­ληψη μιας τέτοιας κατα­στρο­φής.

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.