Δήμος Λέρου 2019 – 2023: Βαρύ διαχειριστικό έλλειμμα και κομβικές αλλοιώσεις στη σύμβαση του έργου LED

• Κατά­τμηση συμ­βά­σεων, αλλοί­ωση όρων δια­γω­νι­σμού, δια­γραφή email και ποι­νι­κές ευθύνες • Η έκθεση που παρου­σιά­στηκε προχθές στο δημο­τικό συμ­βού­λιο αποτιμά μη νόμιμες δαπάνες 1.168.379,45 ευρώ και υπό διε­ρεύ­νηση πρό­σθετο έλλειμμα 3.250.000 ευρώ λόγω δια­γρα­φής υπη­ρε­σια­κών e-mail, ενώ στο έργο LED τεκ­μη­ριώ­νε­ται ουσιώ­δης από­κλιση της σύμ­βα­σης από την προ­κή­ρυξη με υπο­λο­γι­ζό­μενη ζημία 764.251,07 ευρώ

Η δια­χει­ρι­στική έκθεση που τέθηκε προχθές ενώπιον του δημο­τι­κού συμ­βου­λίου Λέρου δεν αφήνει περι­θώ­ρια παρερ­μη­νειών. Περι­γρά­φει με νομικά τεκ­μή­ρια και αριθ­μούς μια περίοδο αδυ­να­μίας τήρησης στοι­χειω­δών κανόνων χρηστής διοί­κη­σης, με κεντρικό επει­σό­διο το έργο ενερ­γεια­κής ανα­βάθ­μι­σης του οδο­φω­τι­σμού (LED) και κρίσιμα ευρή­ματα για κατα­τμή­σεις, άτυπες εκποι­ή­σεις, επε­κτά­σεις χωρίς μελέτες, ακόμη και μαζικές δια­γρα­φές ηλε­κτρο­νι­κής αλλη­λο­γρα­φίας του Δήμου.

Στο τέλος, η εικόνα που ανα­δύ­ε­ται αφορά όχι απλώς διοι­κη­τι­κές ατέ­λειες, αλλά πιθανές αξιό­ποι­νες πράξεις που προ­σβάλ­λουν ευθέως την περιου­σία και τα συμ­φέ­ρο­ντα του ΟΤΑ, κατά την τεκ­μη­ρί­ωση των ελεγ­κτών.

Οι αριθμοί του ελλείμ­μα­τος και η απο­τί­μηση της ζημίας

Το δια­χει­ρι­στικό έλλειμμα που δια­πι­στώ­νε­ται από μη νόμιμες δαπάνες ανέρ­χε­ται σε 1.168.379,45 ευρώ. Ανα­λύ­ε­ται σε τρεις συνι­στώ­σες: κατα­τμή­σεις δαπανών 274.128,38 ευρώ, μη νόμιμη δαπάνη 764.251,07 ευρώ για την «Ενερ­γειακή Ανα­βάθ­μιση – Αυτο­μα­το­ποί­ηση Συστη­μά­των Ηλε­κτρο­φω­τι­σμού Κοι­νο­χρή­στων Χώρων – Εφαρ­μο­γές Smart Cities», και μη νόμιμη δαπάνη 130.000 ευρώ για την «Αντι­κα­τά­σταση κολόνων οδικού φωτι­σμού».

Παράλ­ληλα, τελεί υπό διε­ρεύ­νηση πρό­σθετο δια­χει­ρι­στικό έλλειμμα 3.250.000 ευρώ, που συν­δέ­ε­ται με δια­γραφή εισερ­χό­με­νων από τον κεντρικό λογα­ρια­σμό e-mail του Δήμου.

Το έργο LED: πού αλλοιώ­θηκε η σύμβαση σε σχέση με την προ­κή­ρυξη

Κατά τους ελεγ­κτές, η τελικώς υπο­γρα­φείσα σύμβαση παροχής υπη­ρε­σιών για το έργο LED απέ­κλινε ουσιω­δώς από τους όρους της δια­κή­ρυ­ξης, σε σημείο που αν οι μετα­βο­λές είχαν τεθεί εξαρχής θα απαι­τείτο νέος.

Η έκθεση ανα­φέ­ρει ρητά ότι τέθηκε υπόψη «σειρά παρεκ­κλί­σεων» που αλλοί­ω­σαν τους όρους υπέρ του ανα­δό­χου και εις βάρος του Δήμου, παρα­πέ­μπο­ντας για την πλήρη απα­ρίθ­μηση στην εισή­γηση δημάρ­χου της 11-07-2024.

Η υπόθεση του οδο­φω­τι­σμού LED είναι το κεντρι­κό­τερο εύρημα της έκθεσης. Οι ελεγ­κτές επι­ση­μαί­νουν ότι έξι κρί­σι­μες προ­βλέ­ψεις της προ­κή­ρυ­ξης του δια­γω­νι­σμού άλλαξαν αυθαί­ρετα στη σύμβαση με τον ανάδοχο, γεγονός που συνιστά σοβαρή αλλοί­ωση των όρων και παρα­βί­αση της αρχής της δια­φά­νειας. Μεταξύ αυτών περι­λαμ­βά­νο­νται:

1. Αλλαγές στον τρόπο μέτρη­σης της εξοι­κο­νό­μη­σης ενέρ­γειας.

2. Τρο­πο­ποι­ή­σεις στους χρόνους από­δο­σης και παρά­δο­σης.

3. Διευ­κο­λύν­σεις στον ανάδοχο ως προς τις εγγυ­ή­σεις.

4. Μετα­βο­λές στις τεχνι­κές προ­δια­γρα­φές.

5. Εισα­γωγή όρων που δεν υπήρχαν αρχικά στην προ­κή­ρυξη.

6. Παρά­καμψη της υπο­χρέ­ω­σης για συγκε­κρι­μέ­νες πιστο­ποι­ή­σεις.

Κατά τη σύνοψη των ελεγ­κτών αφορούν συμπλη­ρω­μα­τι­κές ευνοϊ­κές ρυθ­μί­σεις για τον ανάδοχο στους χρόνους αντα­πό­κρι­σης, στο πλαίσιο απο­ζη­μιώ­σεων και στους όρους καταγ­γε­λίας /δια­κο­πής, που αλλοιώ­νουν ουσιω­δώς τον αρχικό δια­γω­νι­στικό αντα­γω­νι­σμό.

Η οικο­νο­μική επί­πτωση που απο­τι­μά­ται για το σκέλος του LED ανέρ­χε­ται σε 764.251,07 ευρώ ως «μη νόμιμη δαπάνη», ποσό που συμπε­ρι­λαμ­βά­νε­ται στο συνο­λικό δια­χει­ρι­στικό έλλειμμα.

Αντι­κα­τά­σταση κολόνων και «άτυπη» εκποί­ηση υλικών

Ξεχω­ρι­στό κεφά­λαιο απο­τε­λούν οι παρεμ­βά­σεις στις κολόνες οδο­φω­τι­σμού. Από την έκθεση προ­κύ­πτει ότι απο­σύρ­θη­καν παρα­δο­σια­κές χυτο­σι­δη­ρές κολόνες «σημα­ντι­κής αξίας» και αντι­κα­τα­στά­θη­καν με νέες, αγο­ρα­σμέ­νες από τον ίδιο ανάδοχο του LED, με σύμβαση 177.907 ευρώ και έναν συμ­με­τέ­χο­ντα. Για το συγκε­κρι­μένο σκέλος οι ελεγ­κτές κατα­γρά­φουν «μη νόμιμη δαπάνη» 130.000 ευρώ, που συνυ­πο­λο­γί­ζε­ται στο έλλειμμα.

Κατα­τμή­σεις δαπανών: το μοτίβο των μικρών τεμα­χίων

Στις κατα­τμή­σεις, η έκθεση παρα­θέ­τει πίνακα υπο­θέ­σεων 2020–2023 και αποτιμά το ύψος τους σε 274.128,38 ευρώ, τονί­ζο­ντας ότι πρό­κει­ται για ομοει­δείς και αλλη­λέν­δε­τες δαπάνες που έπρεπε να συγκε­ντρω­θούν και να δημο­πρα­τη­θούν, κατ’ εφαρ­μογή της νομο­λο­γίας ΑΕΠΠ (209/2017, 31/2019).

Δια­γραφή εισερ­χο­μέ­νων e-mail: ρήγμα στη διοι­κη­τική συνέ­χεια και εκτί­μηση ζημίας

Οι ελεγ­κτές τεκ­μη­ριώ­νουν ότι, την πρώτη εργά­σιμη ημέρα της νέας δημο­τι­κής αρχής (02.01.2024), δια­πι­στώ­θηκε παντε­λής απουσία εισερ­χο­μέ­νων πριν από 29.12.2023 στον κεντρικό λογα­ρια­σμό [email protected]

Η απώλεια αυτών των υπη­ρε­σια­κών μηνυ­μά­των συνιστά απώλεια δημο­σίων εγγρά­φων κατά τον Κώδικα Διοι­κη­τι­κής Δια­δι­κα­σίας και βλάβη στην επι­χει­ρη­σιακή συνέ­χεια. Στο οικο­νο­μικό σκέλος, η έκθεση κατα­γρά­φει υπό διε­ρεύ­νηση πρό­σθετο δια­χει­ρι­στικό έλλειμμα 3.250.000 ευρώ συν­δε­ό­μενο με τα δια­γε­γραμ­μένα e-mail.

«Επε­κτά­σεις» οδο­φω­τι­σμού χωρίς μελέτες και κίν­δυ­νοι ασφά­λειας

Το 2021 υλο­ποι­ή­θη­καν δύο επε­κτά­σεις οδο­φω­τι­σμού συνο­λι­κού μήκους 2.500 μ. χωρίς θεσμο­θε­τη­μέ­νες δια­δι­κα­σίες, χωρίς μελέτη, τεχνική έγκριση ή επί­βλεψη. Πέρα από τη νομι­μό­τητα, οι ελεγ­κτές ανα­δει­κνύ­ουν και ποι­νι­κούς κιν­δύ­νους για παρά­βαση καθή­κο­ντος και «έκθεση» (άρθρο 306 ΠΚ), καθώς εγκα­τα­στά­σεις υπό τάση χωρίς πιστο­ποι­η­μένη Η/Μ μελέτη δημιουρ­γούν αντι­κει­με­νικό κίνδυνο για τη ζωή και τη σωμα­τική ακε­ραιό­τητα.

Παρα­χώ­ρηση δημο­τι­κού χώρου  χωρίς αντάλ­λαγμα

Η έκθεση κατα­γρά­φει δωρεάν παρα­χώ­ρηση χώρου για απο­θή­κευση/διάθεση βεγ­γα­λι­κών χωρίς νομική βάση και χωρίς σύμπραξη της Κτη­μα­τι­κής Υπη­ρε­σίας. Επι­ση­μαί­νε­ται απώλεια δυνη­τι­κών εσόδων και από­κλιση από τις επι­τα­γές χρηστής δια­χεί­ρι­σης, με σαφή σύσταση ανά­κλη­σης της παρα­χώ­ρη­σης και διε­ρεύ­νη­σης ευθυνών.

Ελλεί­ψεις εσω­τε­ρι­κού ελέγχου και ωρι­μό­τη­τας

Στο επίπεδο συστη­μι­κών αδυ­να­μιών, οι ελεγ­κτές σημειώ­νουν ότι ο Δήμος δεν έχει υλο­ποι­ή­σει κατα­γραφή–χαρ­το­γρά­φηση ενδο­γε­νών δημο­σιο­νο­μι­κών κιν­δύ­νων, όπως απαι­τεί­ται από την απόφαση ΦΓ8/55081 (ΦΕΚ Β’ 4938/9.11.2020), ενώ δεν τηρού­νταν καθη­με­ρινά πρω­τό­κολλα κατα­μέ­τρη­σης μετρη­τών στο ταμείο κατά την περίοδο 01.09.2019–31.12.2024.

Το νομικό πλαίσιο και τα πιθανά αδι­κή­ματα

Στο συμπέ­ρα­σμα η έκθεση παρα­πέ­μπει ρητώς σε κανόνες χρηστής δημο­σιο­νο­μι­κής δια­χεί­ρι­σης, στην κατα­λο­γι­στική δια­δι­κα­σία και στις υπο­χρε­ώ­σεις των ανα­θε­του­σών αρχών.

Πέραν της διοι­κη­τι­κής–δημο­σιο­νο­μι­κής διά­στα­σης, ανα­φέ­ρει σοβαρές ενδεί­ξεις τέλεσης αξιό­ποι­νων πράξεων: απάτη και παρά­βαση καθή­κο­ντος, ενώ ελέγ­χε­ται η συν­δρομή απι­στίας, υπε­ξα­γω­γής εγγρά­φου, παρα­κώ­λυ­σης λει­τουρ­γίας πλη­ρο­φο­ρια­κού συστή­μα­τος, κ.α.

Τι ζητούν οι ελεγ­κτέςνα γίνει τώρα

Στο επι­χει­ρη­σιακό σκέλος, προ­τεί­νο­νται τέσ­σε­ρις άμεσες κινή­σεις: παραγ­γε­λία ποι­νι­κού ελέγχου για τυχόν διώξεις, κοι­νο­ποί­ηση της έκθεσης στην Εθνική Αρχή Δια­φά­νειας, στην Απο­κε­ντρω­μένη Διοί­κηση Αιγαίου, στο Ελεγ­κτικό Συνέ­δριο και στο ΓΛΚ για ενδε­χό­με­νους κατα­λο­γι­σμούς, εξέταση πει­θαρ­χι­κών αδι­κη­μά­των αιρετών και έκτα­κτος δια­χει­ρι­στι­κός έλεγχος στα νομικά πρόσωπα του Δήμου για 01.09.2019–31.12.2023.