Το Ελεγκτικό Συνέδριο «καρφώνει» τον Δήμο Ρόδου για έλλειμμα συνεργασίας και αδιαφάνεια στη διαχείριση έργων και παραλιών

• Το προ­σχέ­διο της ετήσιας έκθεσης απο­κα­λύ­πτει σοβαρές παθο­γέ­νειες στη λει­τουρ­γία του Δήμου Ρόδου, από την άρνηση παροχής στοι­χείων έως την ανε­παρκή επο­πτεία στις παρα­χω­ρή­σεις αιγια­λού, ανα­δει­κνύ­ο­ντας κλίμα θεσμι­κής ανε­πάρ­κειας και περιο­ρι­σμέ­νης λογο­δο­σίας

Το προ­σχέ­διο της ετήσιας έκθεσης ελέγχου του Ελεγ­κτι­κού Συνε­δρίου που εστάλη στην Κεντρική Ένωση Δήμων και Κοι­νο­τή­των (ΚΕΔΕ) έχει προ­κα­λέ­σει ιδιαί­τερη ανα­στά­τωση, καθώς περι­λαμ­βά­νει πορί­σματα που αγγί­ζουν τον πυρήνα της λει­τουρ­γίας των Οργα­νι­σμών Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης.

Το περιε­χό­μενο της έκθεσης δεν είναι απλώς μια τυπική απο­τύ­πωση δυσλει­τουρ­γιών. Πρό­κει­ται για ένα ντο­κου­μέ­ντο που θέτει στο επί­κε­ντρο σοβαρές θεσμι­κές αδυ­να­μίες, δια­χει­ρι­στικά κενά και μια ευρύ­τερη κρίση δια­φά­νειας.

Ανάμεσα στους δήμους που βρέ­θη­καν στο επί­κε­ντρο, ο Δήμος Ρόδου ξεχω­ρί­ζει για τους λάθος λόγους: η πλήρης απουσία συνερ­γα­σίας με τους ελεγ­κτι­κούς μηχα­νι­σμούς, η άρνηση απο­στο­λής στοι­χείων και οι επα­να­λαμ­βα­νό­με­νες παρα­λεί­ψεις στο πεδίο της δια­φά­νειας σκια­γρα­φούν ένα ιδιαί­τερα προ­βλη­μα­τικό τοπίο.

Ο Δήμος Ρόδου, με βάση τα πορί­σματα, βρί­σκε­ται στο επί­κε­ντρο των πιο ανη­συ­χη­τι­κών συμπε­ρα­σμά­των.

Η έκθεση και το βασικό ερώτημα

Η ετήσια έκθεση ελέγχου, με τον εύγλωττο τίτλο «Έργα δημό­σιων φορέων: Αντι­με­τω­πί­ζο­νται ως επεν­δύ­σεις με ορί­ζο­ντα τον κύκλο ζωής τους ή ως βρα­χύ­βιες παρεμ­βά­σεις χωρίς μακρο­πρό­θε­σμο σχε­δια­σμό;», εξε­τά­ζει αν τα έργα των δημό­σιων φορέων αντι­με­τω­πί­ζο­νται με όρους βιω­σι­μό­τη­τας και μακρο­χρό­νιας αξιο­ποί­η­σης ή αν παρα­μέ­νουν απο­σπα­σμα­τι­κές παρεμ­βά­σεις, χωρίς συνέ­χεια και στρα­τη­γική.

Τα γενικά πορί­σματα είναι σαφή:

• Δεν υπάρχει ενιαίο και ολο­κλη­ρω­μένο σύστημα δια­χεί­ρι­σης έργων σε όλο τον κύκλο ζωής τους.

• Οι δια­δι­κα­σίες αξιο­λό­γη­σης σκο­πι­μό­τη­τας και βιω­σι­μό­τη­τας παρα­μέ­νουν τυπικές ή απου­σιά­ζουν εντελώς.

• Οι συντη­ρή­σεις και οι επι­θε­ω­ρή­σεις γίνο­νται απο­σπα­σμα­τικά, κυρίως κατόπιν βλαβών.

• Δεν υφί­στα­νται δείκτες από­δο­σης που να επι­τρέ­πουν μια ουσια­στική αξιο­λό­γηση της απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας.

• Οι τεχνι­κές υπη­ρε­σίες είναι υπο­στε­λε­χω­μέ­νες, με απο­τέ­λε­σμα ανε­παρ­κείς ελέγ­χους και πλημ­μελή επί­βλεψη.

Αυτές οι αδυ­να­μίες αφορούν συνο­λικά στο σύστημα, αλλά στον Δήμο Ρόδου η κατά­σταση παίρνει δια­στά­σεις που, σύμφωνα με την έκθεση, συνι­στούν ξεκά­θαρη θεσμική ανε­πάρ­κεια.

Η στάση του Δήμου Ρόδου – «απόλυτη  σιωπή» απέ­να­ντι στον έλεγχο

Κατά τη διάρ­κεια του ελέγχου, το Ελεγ­κτικό Συνέ­δριο ζήτησε από τον Δήμο Ρόδου συγκε­κρι­μένα στοι­χεία σχετικά με τη λει­τουρ­γία της τεχνι­κής υπη­ρε­σίας, τον προ­γραμ­μα­τι­σμό και τη συντή­ρηση των έργων, καθώς και πλη­ρο­φο­ρίες για τα επι­λε­γέ­ντα προς έλεγχο έργα. Παρά τις επα­νει­λημ­μέ­νες αιτή­σεις, η απά­ντηση ήταν μία: απόλυτη σιωπή.

Δεν κατα­τέ­θηκε κανένα στοι­χείο, δεν δόθηκαν εξη­γή­σεις, ούτε υπήρξε έστω τυπική συμ­μόρ­φωση στην ελεγ­κτική δια­δι­κα­σία. Αυτό το γεγονός, όπως σημειώ­νε­ται στο προ­σχέ­διο της έκθεσης, συνιστά σοβαρή παρα­βί­αση των αρχών δια­φά­νειας και λογο­δο­σίας, δημιουρ­γώ­ντας εύλογες αμφι­βο­λίες για την ικα­νό­τητα του Δήμου να δια­χει­ρί­ζε­ται ορθά τους δημό­σιους πόρους.

Το Ελεγ­κτικό Συνέ­δριο υπεν­θυ­μί­ζει μάλιστα ότι ο Δήμος Ρόδου είχε υιο­θε­τή­σει παρό­μοια συμπε­ρι­φορά και στο πρό­σφατο θεμα­τικό έλεγχο για την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα της επί­βλε­ψης στις παρα­χω­ρή­σεις απλής χρήσης αιγια­λού και παρα­λίας, όπου αρνή­θηκε εκ νέου να απα­ντή­σει.

Οι έλεγχοι στις παρα­λίες – Το MyCoast και οι αδυ­να­μίες των δήμων

Η δια­χεί­ριση των παρα­λιών και των αιγια­λών απο­τε­λεί έναν κρίσιμο τομέα, ιδιαί­τερα για του­ρι­στι­κούς δήμους όπως η Ρόδος. Η έκθεση του Ελεγ­κτι­κού Συνε­δρίου ανα­δει­κνύει ότι οι έλεγχοι παρα­μέ­νουν απο­σπα­σμα­τι­κοί και ανε­παρ­κείς. Παρά την κατα­κό­ρυφη αύξηση καταγ­γε­λιών από πολίτες μέσω της εφαρ­μο­γής MyCoast, οι έλεγχοι περιο­ρί­ζο­νται σε αντι­δρά­σεις κατόπιν καταγ­γε­λιών και δεν πραγ­μα­το­ποιού­νται τακτικά ή βάσει σχε­δια­σμού κιν­δύ­νων.

Επι­πλέον, η καθυ­στέ­ρηση στην επιβολή προ­στί­μων και η απουσία επα­νε­λέγ­χων δίνουν τη δυνα­τό­τητα σε παρα­βά­τες να συνε­χί­ζουν απρό­σκο­πτα τη δρα­στη­ριό­τητά τους. Στην περί­πτωση της Ρόδου, όπου οι παρα­λίες απο­τε­λούν βασικό πυλώνα της του­ρι­στι­κής οικο­νο­μίας, η ανε­πάρ­κεια αυτή αποκτά ακόμη μεγα­λύ­τερη βαρύ­τητα.

Το Ελεγ­κτικό Συνέ­δριο σημειώ­νει επίσης ότι η Κτη­μα­τική Υπη­ρε­σία Δωδε­κα­νή­σων, όπως και ο Δήμος Ρόδου, δεν προ­σκό­μισε κανένα στοι­χείο που της ζητή­θηκε και δεν απά­ντησε ούτε στα προ­κα­ταρ­κτικά ευρή­ματα. Η στάση αυτή χαρα­κτη­ρί­ζε­ται από το Συνέ­δριο ως αδι­καιο­λό­γητη και προ­βλη­μα­τική, ιδίως για έναν από τους μεγα­λύ­τε­ρους του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς της χώρας.

Οι ευρύ­τε­ρες πλημ­μέ­λειες στις δημό­σιες συμ­βά­σεις

Η έκθεση του Ελεγ­κτι­κού Συνε­δρίου δεν περιο­ρί­ζε­ται μόνο στα έργα και τις παρα­λίες. Κατα­γρά­φει, επίσης, σωρεία προ­βλη­μά­των στις δια­δι­κα­σίες ανά­θε­σης συμ­βά­σεων μεγάλης αξίας. Συνο­λικά εντο­πί­στη­καν 13 επα­να­λαμ­βα­νό­με­νες ουσιώ­δεις πλημ­μέ­λειες χωρίς να γίνεται ταξι­νό­μηση μεταξύ των ΟΤΑ, όπως:

• μη νόμιμες εξαι­ρέ­σεις από δια­γω­νι­στι­κές δια­δι­κα­σίες,

• έλλειψη τεκ­μη­ρί­ω­σης σκο­πι­μό­τη­τας και προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού,

• τρο­πο­ποι­ή­σεις συμ­βά­σεων χωρίς προ­ϋ­πο­θέ­σεις,

• απο­κλει­σμοί προ­σφε­ρό­ντων χωρίς επαρκή αιτιο­λό­γηση,

• πλημ­μέ­λειες στην αξιο­λό­γηση τεχνι­κών προ­σφο­ρών.

Οι παρα­λεί­ψεις αυτές δεν είναι απλώς τυπικές. Αφορούν τη σωστή χρήση δημό­σιων πόρων και δημιουρ­γούν πρό­σφορο έδαφος για κακο­δια­χεί­ριση ή ακόμη και αδια­φα­νείς πρα­κτι­κές.

Η συστη­μική διά­σταση του προ­βλή­μα­τος

Τα πορί­σματα του Ελεγ­κτι­κού Συνε­δρίου δεί­χνουν ότι η Ρόδος δεν είναι η μόνη περί­πτωση προ­βλη­μα­τι­κής λει­τουρ­γίας, αλλά είναι σίγουρα μια από τις πιο χαρα­κτη­ρι­στι­κές. Η πλειο­νό­τητα των δήμων δεν δια­θέ­τει ολο­κλη­ρω­μένα πλη­ρο­φο­ριακά συστή­ματα για τη δια­χεί­ριση έργων, τα αρχεία παρα­μέ­νουν σε φυσική μορφή, ελλιπή και κατα­κερ­μα­τι­σμένα, ενώ η ψηφιο­ποί­ηση προχωρά άνισα.

Οι τεχνι­κές υπη­ρε­σίες σε πολλούς δήμους υπο­λει­τουρ­γούν λόγω έλλει­ψης προ­σω­πι­κού και πόρων, ενώ η απουσία δεικτών από­δο­σης καθιστά δύσκολη την απο­τί­μηση της απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας των έργων. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η επιλογή ενός δήμου να αρνηθεί εντελώς τη συνερ­γα­σία δεν εκλαμ­βά­νε­ται ως μεμο­νω­μένο περι­στα­τικό, αλλά ως ένδειξη πιο βαθιών θεσμι­κών αδυ­να­μιών.

Η εικόνα που ανα­δύ­ε­ται από την έκθεση του Ελεγ­κτι­κού Συνε­δρίου για τον Δήμο Ρόδου είναι ιδιαί­τερα ανη­συ­χη­τική. Δεν πρό­κει­ται μόνο για δια­χει­ρι­στι­κές αδυ­να­μίες, αλλά για μια συνει­δητή στάση αποχής από τις υπο­χρε­ώ­σεις λογο­δο­σίας απέ­να­ντι στους ελεγ­κτι­κούς μηχα­νι­σμούς.

Η επιμονή στην άρνηση συνερ­γα­σίας, τόσο για τα δημόσια έργα όσο και για τη δια­χεί­ριση παρα­λιών, συνιστά σαφή ένδειξη ελλείμ­μα­τος δια­φά­νειας και θεσμι­κής ανε­πάρ­κειας. Για έναν από τους μεγα­λύ­τε­ρους και πιο του­ρι­στικά ανε­πτυγ­μέ­νους δήμους της χώρας, η εικόνα αυτή είναι εξαι­ρε­τικά προ­βλη­μα­τική και μπορεί να έχει άμεσες συνέ­πειες στην αξιο­πι­στία και την εμπι­στο­σύνη των πολιτών.

Το Ελεγ­κτικό Συνέ­δριο κρούει καμπα­νάκι: χωρίς ενί­σχυση της δια­φά­νειας, θεσμική λογο­δο­σία και απο­τε­λε­σμα­τική συνερ­γα­σία με τους ελεγ­κτι­κούς μηχα­νι­σμούς, η Τοπική Αυτο­διοί­κηση κιν­δυ­νεύει να χάσει τον ρόλο της ως εγγυ­η­τής της καθη­με­ρι­νό­τη­τας και της ποιό­τη­τας ζωής των πολιτών. Και η περί­πτωση της Ρόδου δείχνει ότι ο κίν­δυ­νος αυτός δεν είναι θεω­ρη­τι­κός, αλλά απο­λύ­τως πραγ­μα­τι­κός.