Κομβική ερμηνεία για τα όρια της λογοδοσίας στις ΙΚΕ από το Πολυμελές Πρωτοδικείο Ρόδου

Η από­φα­ση, απο­σα­φη­νί­ζει ότι η γε­νι­κή διά­τα­ξη του άρ­θρου 303 ΑΚ δεν εφαρ­μό­ζε­ται σε ΙΚΕ

Μια εμπο­ρι­κή δια­φο­ρά με φόντο του­ρι­στι­κή εκ­με­τάλ­λευ­ση στο Φα­λη­ρά­κι της Ρόδου έφερε στην επι­φά­νεια κρί­σι­μα ζη­τή­μα­τα εται­ρι­κής δια­φά­νειας στις Ιδιω­τι­κές Κε­φα­λαιου­χι­κές Εται­ρεί­ες (ΙΚΕ).

Το Πο­λυ­με­λές Πρω­το­δι­κείο Ρόδου, με την υπ’ αριθ. 108/2025 από­φα­σή του, ξε­κα­θά­ρι­σε ότι οι αξιώ­σεις ενη­μέ­ρω­σης και ελέγ­χου στις ΙΚΕ δεν θε­με­λιώ­νο­νται στη γε­νι­κή ρύθ­μι­ση της λο­γο­δο­σί­ας του Αστι­κού Κώ­δι­κα, αλλά σε ει­δι­κές δια­τά­ξεις του εται­ρι­κού δι­καί­ου.

Η κρίση αυτή δεν αφορά μόνο τους δια­δί­κους: λει­τουρ­γεί ως οδη­γός πρα­κτι­κής για κάθε εταί­ρο που επι­διώ­κει πρό­σβα­ση σε στοι­χεία και οι­κο­νο­μι­κές κα­τα­στά­σεις εντός ΙΚΕ.

Ο ενά­γων υπο­στή­ρι­ξε ότι στις 2 Φε­βρουα­ρί­ου 2022 ίδρυ­σε με τον πρώτο ενα­γό­με­νο Ιδιω­τι­κή Κε­φα­λαιου­χι­κή Εται­ρεία με έδρα το Φα­λη­ρά­κι Ρόδου και σκοπό την εκ­με­τάλ­λευ­ση πα­ρα­θα­λάσ­σιων του­ρι­στι­κών εγκα­τα­στά­σε­ων και κα­τα­στη­μά­των υγειο­νο­μι­κού εν­δια­φέ­ρο­ντος. Το αρ­χι­κό κε­φά­λαιο ορί­στη­κε σε 20.000 ευρώ, διαι­ρού­με­νο σε 200 εται­ρι­κά με­ρί­δια. Ο πρώ­τος εταί­ρος ανέ­λα­βε 150 με­ρί­δια με κα­τα­βο­λή 15.000 ευρώ, ενώ ο ενά­γων ανέ­λα­βε 50 με­ρί­δια ει­σφέ­ρο­ντας τη χρήση πα­ρα­λια­κού ακι­νή­του επι­φά­νειας 1.550 τ.μ.. Δια­χει­ρι­στές ορί­στη­καν και οι δύο εταί­ροι.

Ως προς τη δια­χεί­ρι­ση και τη νο­μι­κή τα­κτο­ποί­η­ση της εται­ρεί­ας, ο ενά­γων προ­έ­βα­λε ει­δι­κούς ισχυ­ρι­σμούς, με­τα­ξύ των οποί­ων και ότι η εται­ρεία δεν κα­τα­χω­ρί­στη­κε στο Γ.Ε.ΜΗ., όλα όμως ως πραγ­μα­τι­κά πε­ρι­στα­τι­κά που επι­κα­λέ­στη­κε προς θε­με­λί­ω­ση της αγω­γής του.

Με την από 13 Μαρ­τί­ου 2023 αγωγή του ο ενά­γων ζή­τη­σε λο­γο­δο­σία για συ­γκε­κρι­μέ­νη πε­ρί­ο­δο λει­τουρ­γί­ας της επι­χεί­ρη­σης και την κα­τα­βο­λή σε αυτόν του 25% του κα­τα­λοί­που που θα προ­έ­κυ­πτε από τη λο­γο­δο­σία, αντι­στοι­χού­ντος στη συμ­με­το­χή του ως εταί­ρου.

Πα­ράλ­λη­λα αι­τή­θη­κε την απει­λή ιδιαί­τε­ρα αυ­στη­ρών μέ­τρων συμ­μόρ­φω­σης: χρη­μα­τι­κή ποινή 100.000 ευρώ και προ­σω­πι­κή κρά­τη­ση 12 μηνών για κάθε πα­ρά­βα­ση, προ­σω­ρι­νή εκτε­λε­στό­τη­τα της από­φα­σης και κα­τα­δί­κη των ενα­γο­μέ­νων στα δι­κα­στι­κά έξοδα. Η αγωγή ει­σή­χθη στην τα­κτι­κή δια­δι­κα­σία.

Κε­ντρι­κός άξο­νας του σκε­πτι­κού ήταν ο χα­ρα­κτή­ρας της ΙΚΕ ως μορ­φής που ει­σή­χθη με τον Ν. 4072/2012 για να υπο­κα­τα­στή­σει λει­τουρ­γι­κά την ΕΠΕ, με πιο ευ­έ­λι­κτη δομή και χα­μη­λό­τε­ρο λει­τουρ­γι­κό κό­στος. Στις εται­ρεί­ες αυτού του τύπου, η λο­γο­δο­σία και ο έλεγ­χος της δια­χεί­ρι­σης ρυθ­μί­ζο­νται ει­δι­κά και απο­κλει­στι­κά από το εται­ρι­κό πλαί­σιο, κατά τρόπο ανά­λο­γο με ό,τι ισχύ­ει στις ΕΠΕ και στις Ανώ­νυ­μες Εται­ρεί­ες. Κατ’ επέ­κτα­ση, η γε­νι­κή ρήτρα του άρ­θρου 303 του Αστι­κού Κώ­δι­κα, που προ­βλέ­πει λο­γο­δο­σία σε έν­νο­μες σχέ­σεις εντο­λής ή δια­χεί­ρι­σης ξένων υπο­θέ­σε­ων, δεν εφαρ­μό­ζε­ται.

Ιδιαί­τε­ρη μνεία έγινε στο δι­καί­ω­μα ενη­μέ­ρω­σης του εταί­ρου και στις δια­δι­κα­σί­ες ελέγ­χου που κα­το­χυ­ρώ­νο­νται στο άρθρο 94 του Ν. 4072/2012, ιδίως όταν ο εταί­ρος κα­τέ­χει του­λά­χι­στον το 1/10 των εται­ρι­κών με­ρι­δί­ων. Σε αυτήν την υπό­θε­ση, ο ίδιος ο ενά­γων επι­κα­λέ­στη­κε ότι κα­τέ­χει το 1/10, πράγ­μα που εντάσ­σει τη δια­φο­ρά στο ει­δι­κό κα­θε­στώς του νόμου αυτού και ανα­δει­κνύ­ει τα πρό­σφο­ρα έν­δι­κα μέσα εντός του πλαι­σί­ου της ΙΚΕ.

Συ­νο­ψί­ζο­ντας τη «μεί­ζο­να» σκέψη του, το Πο­λυ­με­λές Πρω­το­δι­κείο έκρι­νε ότι η υπο­χρέ­ω­ση των δια­χει­ρι­στών ΙΚΕ να λο­γο­δο­τούν δεν πη­γά­ζει από το άρθρο 303 ΑΚ αλλά από τις ει­δι­κές δια­τά­ξεις του Ν. 4072/2012. Καθώς ο ενά­γων θε­με­λί­ω­σε το κύριο αί­τη­μά του σε γε­νι­κή διά­τα­ξη εκτός του ει­δι­κού πλαι­σί­ου, η αγωγή χα­ρα­κτη­ρί­στη­κε «νόμω αβά­σι­μη» και απορ­ρί­φθη­κε. Με την ίδια λο­γι­κή, οτι­δή­πο­τε συ­ναρ­τώ­νταν με το κύριο αί­τη­μα, όπως η απει­λή χρη­μα­τι­κής ποι­νής, η προ­σω­πι­κή κρά­τη­ση και η προ­σω­ρι­νή εκτε­λε­στό­τη­τα, δεν μπο­ρού­σε να ευ­δο­κι­μή­σει.

Η από­φα­ση λει­τουρ­γεί ως σαφές μή­νυ­μα προς τους εταί­ρους ΙΚΕ: όταν ανα­ζη­τούν πλη­ρο­φό­ρη­ση, οι­κο­νο­μι­κά στοι­χεία ή έλεγ­χο δια­χεί­ρι­σης, ο ορθός δι­κο­νο­μι­κός δρό­μος δεν είναι η γε­νι­κή αγωγή λο­γο­δο­σί­ας του Αστι­κού Κώ­δι­κα, αλλά τα ει­δι­κά δι­καιώ­μα­τα που τους πα­ρέ­χει ο Ν. 4072/2012.

Την υπό­θε­ση χει­ρί­στη­κε η δι­κη­γό­ρος κ. Πο­λυ­ξέ­νη Χα­τζη­γιάν­νη.