Μαρία Γκασούκα: «Δεν πάει άλλο με τις γυναικοκτονίες!»

• «Η κατά­σταση είναι απελ­πι­στική, είναι εξορ­γι­στική και πραγ­μα­τικά έχει φτάσει στα όριά της» • Τα κόμματα της αντι­πο­λί­τευ­σης έχουν πάρει θέση, με προ­τά­σεις και τρο­πο­λο­γίες αλλά δεν υπάρ­χουν ευήκοα ώτα από τον υπουργό Δικαιο­σύ­νης • Δεν υπάρχει εθνικό σχέδιο αντι­με­τώ­πι­σης της γυναι­κο­κτο­νίας • Η Κύπρος έχει εντάξει τον όρο ‘γυναικοκτονία’ στον ποινικό της κώδικα, η Ελλάδα επι­μέ­νει να αδια­φο­ρεί και να το αντι­με­τω­πί­ζει ως ανθρω­πο­κτο­νία • Τι λέει η ‘Πρω­το­βου­λία κατά των Γυναικοκτονιών’ – Προ­χω­ρούν με συντο­νι­σμέ­νες δράσεις για διεκ­δι­κή­σεις

Ακόμη ένα έγκλημα που κανο­νικά πρέπει να χαρα­κτη­ρι­στεί ως ‘γυναικοκτονία’ ήρθε να προ­σθέ­σει στην λίστα του αίματος, μία γυναίκα που χάνει την ζωή της από τον σύντροφό της. Οι γυναι­κείες οργα­νώ­σεις αλλά και εκπρό­σω­ποι από τα πολι­τικά κόμματα (μόνον της αντι­πο­λί­τευ­σης και όχι της κυβέρ­νη­σης) προ­σπα­θούν για να κατο­χυ­ρω­θεί νομικά, ο όρος ‘Γυναικοκτονία’ αφού αυτού του είδους τα εγκλή­ματα, πρέπει να αντι­με­τω­πί­ζο­νται δια­φο­ρε­τικά από το νόμο και να λαμ­βά­νο­νται τα ανάλογα μέτρα.

Γυναί­κες που χάνουν την ζωή τους, δολο­φο­νού­νται από νυν και πρώην συζύ­γους ή συντρό­φους. Μια δολο­φο­νία που πραγ­μα­το­ποιεί­ται με πολύ συγκε­κρι­μένα κίνητρα και κρι­τή­ρια. Κάθε φορά που μια γυναίκα δολο­φο­νεί­ται επειδή είναι γυναίκα γινό­μα­στε όλοι μάρ­τυ­ρες της πιο ακραίας μορφής έμφυλης βίας. Κι όμως, δεν ανα­γνω­ρί­ζε­ται ως έγκλημα με συγκε­κρι­μένα κρι­τή­ρια στον ποινικό κώδικα της χώρας μας, την στιγμή που πολλές άλλες χώρες στην Ευρώπη, με πιο πρό­σφατη την Κύπρο, έχουν προβεί σε αλλαγές στον δικό τους ποινικό κώδικα.

Μιλώ­ντας προς την ‘δ’ η κα Μαρία Γκα­σούκα, Ομότιμη Καθη­γή­τρια του Πανε­πι­στη­μίου Αιγαίου, εξέ­φρασε την έντονη ανη­συ­χία της για την συνέ­χιση των εγκλη­μά­των κατά των γυναι­κών που κάθε χρόνο, αυξά­νο­νται: «Η κατά­σταση είναι απελ­πι­στική, είναι εξορ­γι­στική και πραγ­μα­τικά έχει φτάσει στα όριά της. Δεν είναι δυνατόν να θρη­νούμε τόσο συχνά, μια νέα γυναίκα με τέτοιο κίνητρο για την δολο­φο­νία της και οι αρμό­διοι, να παρα­μέ­νουν αδρα­νείς επι­μέ­νο­ντας να μην εντάσ­σουν τον όρο ‘γυναικοκτονία’ στον ποινικό μας κώδικα. Είναι ξεκά­θαρα έγκλημα σεξι­στι­κού, εκδι­κη­τι­κού και τιμω­ρη­τι­κού χαρα­κτήρα. Είναι εγκλή­ματα μίσους για το φύλο του θύματος. Η στάση της Πολι­τείας μέχρι σήμερα στο ζήτημα είναι βαθιά μισο­γυ­νική. Οι εκπρό­σω­ποι της κυβέρ­νη­σης και ο υπουρ­γός Δικαιο­σύ­νης, κλεί­νουν τα’ αφτιά τους στις συνε­χείς εκκλή­σεις των γυναι­κείων οργα­νώ­σεων, αρνού­με­νοι ακόμη και μια συνά­ντηση».

Παρά το γεγονός πως υπάρ­χουν πολλές αντι­δρά­σεις από γυναι­κείες και φεμι­νι­στι­κές οργα­νώ­σεις που μαζί με δεκάδες φορείς, σωμα­τεία, εργα­ζο­μέ­νους κ.λπ. έχουν προ­χω­ρή­σει στην ανά­δειξη του ζητή­μα­τος, ο υπουρ­γός δεν δέχεται να δεί κανέναν. Την ίδια ώρα, τα κόμματα της αντι­πο­λί­τευ­σης έχουν πάρει θέση με συνε­χείς προ­σπά­θειες, ανα­κοι­νώ­σεις, προ­τά­σεις και τρο­πο­λο­γίες που κατα­θέ­τουν, που μένουν όμως χωρίς αντα­πό­κριση. Η κυβέρ­νηση αρνεί­ται να δει το θέμα στην σωστή του βάση, με απο­τέ­λε­σμα να μην υπάρ­χουν τα κατάλ­ληλα μέτρα τόσο για την ποινική αντι­με­τώ­πιση όσο και για θύματα που μένουν (κυρίως τα παιδιά) πίσω.

«Εμείς στο Πανε­πι­στή­μιο Αιγαίου, προ­χω­ρούμε στην πρώτη κλίμακα κιν­δύ­νου, με την βοήθεια της Σχολής Δημό­σιας Υγείας του Λον­δί­νου. Δυστυ­χώς, δεν υπάρχει Εθνικό Σχέδιο Αντι­με­τώ­πι­σης του προ­βλή­μα­τος αυτού. Γιατί έχουμε ‘υπουρ­γείο οικογένειας’ και δεν υπάρχει ανα­γνώ­ριση για την γυναι­κο­κτο­νία. Υπάρ­χουν προ­τά­σεις, αλλά απαι­τεί­ται σχε­δια­σμός και φυσικά, πόροι για να εφαρ­μο­στούν», ανέφερε η κα Γκα­σούκα.

Η Πρω­το­βου­λία κατά των Γυναι­κο­κτο­νιών

Σε ανα­κοί­νωσή της, η Πρω­το­βου­λία κατά των Γυναι­κο­κτο­νιών, ανα­φέ­ρει τα εξής:

Από τον Δεκέμ­βριο 2021, που είκοσι δύο (22) γυναι­κείες οργα­νώ­σεις / συλ­λο­γι­κό­τη­τες συγκρο­τή­σαμε την Πρω­το­βου­λία κατά των Γυναι­κο­κτο­νιών, ξεκι­νή­σαμε μια καμπά­νια ενη­μέ­ρω­σης και ευαι­σθη­το­ποί­η­σης των πολιτών κατά της έμφυλης βίας, οργα­νώ­σαμε πικε­το­φο­ρίες και συγκε­ντρώ­σεις σε όλη την Ελλάδα με την συμ­με­τοχή εκα­το­ντά­δων γυναι­κών και αντρών και των γονέων των θυμάτων, οργα­νώ­σαμε εκδη­λώ­σεις αλλη­λεγ­γύης στα δικα­στή­ρια, με απο­κο­ρύ­φωμα τη συμ­με­τοχή αντι­προ­σω­πείας μας στις δίκες των δολο­φό­νων της Ελένης Τοπα­λούδη και της Κυρια­κής Γρίβα, που δολο­φο­νή­θηκε μπροστά στο Αστυ­νο­μικό Τμήμα Αγίων Αναρ­γύ­ρων.

Ποια να θυμη­θούμε, ποια να ξεχά­σουμε; Γαρυ­φαλ­λιά, Μεσκλά, Κων­στα­ντίνα, Καρο­λάιν, Αννίσα, Μαρία, Σταυ­ρούλα, Μόνικα, Δώρα, Νεκτα­ρία…. μακρύς και ατε­λεί­ω­τος ο κατά­λο­γος των δολο­φο­νη­μέ­νων γυναι­κών κυρίως από συντρό­φους και πρώην συντρό­φους.

Από τον Σεπτέμ­βριο του 2024 ο κατά­λο­γος των γυναι­κείων συλ­λο­γι­κο­τή­των που συγκρο­τούν την Πρω­το­βου­λία κατά των Γυναι­κο­κτο­νιών διευ­ρύν­θηκε και σήμερα μέλη είναι πάνω από (40) οργα­νώ­σεις.

Απέ­να­ντι στον διαρκή αυτό αγώνα μας, αντι­με­τω­πί­σαμε όμως ένα μη φιλικό κλίμα από την Κυβέρ­νηση και τον ίδιο τον Πρω­θυ­πουργό, που δεν ήθελαν να ακούνε τη λέξη γυναι­κο­κτο­νία, μια αντί­δραση που προ­κά­λεσε την εύλογη απορία και αρνη­τικά σχόλια από γυναί­κες – μέλη διεθνών γυναι­κείων οργα­νώ­σεων.

Στην συνέ­χεια, ο Πρω­θυ­πουρ­γός σε μία συνέ­ντευξή του ανα­κοί­νωσε ότι η απα­γο­ρευ­μένη λέξη ΓΥΝΑΙΚΟΚΤΟΝΙΑ μπορεί να χρη­σι­μο­ποιεί­ται κοι­νω­νικά και δημο­σιο­γρα­φικά και τον ευχα­ρι­στούμε πάρα πολύ για την άδεια, αφού με τους αγώνες μας ο όρος ΓΥΝΑΙΚΟΚΤΟΝΙΑ είχε εμπε­δω­θεί στην κοι­νω­νία, στα μέσα μαζικής ενη­μέ­ρω­σης και λίγοι/λίγες έχουν μείνει πια να πετρο­βο­λούν.

Από τον Δεκέμ­βριο 2021 μέχρι και σήμερα έχουμε ζητήσει δεκάδες φορές, με δεκάδες επι­στο­λές και τηλε­φω­νι­κές επι­κοι­νω­νίες, συνά­ντηση με τους καθ’ ύλην αρμο­δί­ους Υπουρ­γούς στο Υπουρ­γείο Δικαιο­σύ­νης ζητώ­ντας να ανοίξει ένας διά­λο­γος. Κανένας Υπουρ­γός δεν μας έχει δεχτεί. Ετοι­μά­σαμε σχέδιο νόμου και σε συνερ­γα­σία με προ­ο­δευ­τικά κόμματα το κατα­θέ­σαμε στην βουλή. Φωνή βοώντος εν τη ερήμω.

Ποιο είναι ακριβώς το αίτημα και τι συμ­βαί­νει στην πραγ­μα­τι­κό­τητα;

1. Το κράτος να λάβει υπόψη του το συνεχές της έμφυλης βίας που κατα­λή­γει στην γυναι­κο­κτο­νία και να εκπο­νή­σει πολι­τι­κές ενάντια στον σεξισμό και τον μισο­γυ­νι­σμό. Ειδι­κό­τερα, να εφαρ­μό­σει ως οφείλει τους κανόνες της Σύμ­βα­σης της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης που παρα­μέ­νουν σήμερα ανε­φάρ­μο­στοι.

2. Να ληφθούν απο­τε­λε­σμα­τικά μέτρα πρό­λη­ψης και προ­στα­σίας των γυναι­κών από την έμφυλη βία και να δημιουρ­γη­θούν κατάλ­λη­λοι χώροι για την ασφά­λειά τους.

3. Να υλο­ποι­η­θούν ολο­κλη­ρω­μένα εκπαι­δευ­τικά προ­γράμ­ματα για ενη­μέ­ρωση και ευαι­σθη­το­ποί­ηση του συνόλου της κοι­νω­νίας και κυρίως για την αλλαγή της νοο­τρο­πίας και των στρε­βλών στε­ρε­ο­τύ­πων που οδηγούν στον φαύλο κύκλο της έμφυλης βίας.

4. Η ποινική ανα­γνώ­ριση της γυναι­κο­κτο­νίας, η ένταξή της στον Ποινικό Κώδικα και η τιμωρία των γυναι­κο­κτό­νων, χωρίς τα ελα­φρυ­ντικά που συνήθως ανα­γνω­ρί­ζο­νται στα δικα­στή­ρια για τα έμφυλα εγκλή­ματα.

Στην πραγ­μα­τι­κό­τητα αυτό που συμ­βαί­νει είναι ότι έχουμε βαδίσει χιλιό­με­τρα προς την ισότητα των φύλων, ο δρόμος όμως είναι ακόμα μακρύς, δύσκο­λος και με πολλές οπι­σθο­δρο­μή­σεις, γιατί είναι βαθιά ριζω­μένο ακόμη στην ελλη­νική κοι­νω­νία το στε­ρε­ό­τυπο πως η γυναίκα είναι περιου­σιακό στοι­χείο του άνδρα της και γιατί λει­τουρ­γεί η ανδρική κυριαρ­χία, ο έλεγχος, η ιδιο­κτη­σία.

Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, στο αμέσως προ­σε­χές διά­στημα θα υπάρξει συντο­νι­σμός δράσεων από την Πρω­το­βου­λία κατά των Γυναι­κο­κτο­νιών, μαζί με άλλες οργα­νώ­σεις, φορείς, σωμα­τεία κ.ο.κ. για πιο δυνα­μική διεκ­δί­κηση κατο­χύ­ρω­σης του όρου, και θεσμικά.