Εκδόθηκε η πρώτη απόφαση μετά την ποινική καταδίκη/για τον θάνατο του 26χρονου Κρητικού ιχθυολόγου και δύτη Νικόλαου Τζανόπουλου

• Ανα­γνώ­ριση ευθύνης της εται­ρείας και δύο Ελλήνων φυσικών προ­σώ­πων, απόρ­ριψη της αγωγής για τον τέταρτο ενα­γό­μενο

Η υπ* αριθ. 468/2025 απόφαση του Μονο­με­λούς Πρω­το­δι­κείου Ρόδου, απο­τε­λεί την πρώτη αστική κρίση που ακο­λου­θεί χρονικά την επι­κύ­ρωση της ποι­νι­κής κατα­δί­κης των εμπλε­κο­μέ­νων από το Τρι­με­λές Εφετείο Δωδε­κα­νή­σου στις 11 Μαΐου 2025 για το θανα­τη­φόρο εργα­τικό δυστύ­χημα με θύμα τον 26χρονο Κρητικό ιχθυο­λόγο και δύτη Νικόλαο Τζα­νό­πουλο. σε μονάδα ιχθυο­καλ­λιέρ­γειας της Ρόδου τον Δεκέμ­βριο του 2018.

Η δημο­σί­ευση της από­φα­σης έρχεται μετά από συζή­τηση στο ακρο­α­τή­ριο στις 18 Μαρτίου 2025 και η σημασία της είναι διττή: αφενός κατο­χυ­ρώ­νει, σε επίπεδο πολι­τι­κής δικαιο­σύ­νης, συγκε­κρι­μέ­νες υπο­χρε­ώ­σεις ασφα­λείας του εργο­δότη σε κατα­δυ­τι­κές εργα­σίες, αφε­τέ­ρου τοπο­θε­τεί με σαφή­νεια τον αιτιώδη σύν­δε­σμο ανάμεσα σε ελλεί­ψεις πρό­λη­ψης και στο μοιραίο απο­τέ­λε­σμα.

Το ιστο­ρικό του δυστυ­χή­μα­τος και οι εμπλε­κό­με­νοι

Το Δικα­στή­ριο εξέτασε το μοιραίο συμβάν της 13ης Δεκεμ­βρίου 2018. όταν ο 26χρονος Έλληνας εργα­ζό­με­νος, πτυ­χιού­χος θαλάσ­σκον βιο­ε­πι­στη­μών και κάτοχος ερα­σι­τε­χνι­κού διπλώ­μα­τος αυτό­νο­μης κατά­δυ­σης, εκτε­λούσε εργα­σίες στη θαλάσ­σιοι μονάδα ιχθυο­καλ­λιέρ­γειας. Σύμφωνα με τα πραγ­μα­τικά περι­στα­τικά που ανα­πλά­θο­νται στην απόφαση, ο εργα­ζό­με­νος είχε ανα­λά­βει και κατα­δυ­τικά καθή­κο­ντα (έλεγχος/αντι­κα­τά­σταση διχτύων, συλλογή νεκρών ιχθύων). παρότι είχε προ­σλη­φθεί (ος ανει­δί­κευ­τος εργάτης και χωρίς επαγ­γελ­μα­τική άδεια αυτο­δύτη• παράλ­ληλα στη μονάδα απα­σχο­λού­νταν και άλλοι δύο εργα­ζό­με­νοι πακι­στα­νι­κής υπη­κο­ό­τη­τας.

Στο κρίσιμο χρονικό διά­στημα, ο 26χρονος πραγ­μα­το­ποί­ησε κατά­δυση μόνος του. χωρίς δεύτερο δύτη ασφα­λείας, εγκλί­ο­βί­στηκε στα εξω­τε­ρικά αντιαρ­πα­κτικά δίχτυα μεταξύ δύο κλωβών και ανελ­κύ­στηκε αργό­τερα από επαγ­γελ­μα­τία δύτη γει­το­νι­κής μονάδας. Η νεκροψία-νεκροτομή κατέ­γραψε ως αιτία θανάτου «πνιγμό εξ εισ­ρο­φή­σεως ύδατος».

«Εργα­τικό ατύχημα»: ο νομικός χαρα­κτη­ρι­σμός

Το Πρω­το­δι­κείο δέχθηκε ρητά ότι πρό­κει­ται για εργα­τικό ατύχημα: το συμβάν έλαβε, χώρα στον χώρο εργα­σίας, εντός ωραρίου, κατά την εκτέ­λεση καθη­κό­ντων που είχαν ανα­τε­θεί στον 26χρονο, και είχε τη μορφή «βίαιου συμ­βά­ντος». Την κρίση αυτή συνη­γο­ρούν και διοι­κη­τικά ευρή­ματα: απόφαση του ΕΦΚΑ (Περι­φε­ρεια­κού Υπο­κα­τα­στή­μα­τος Μισθω­τών Ρόδου) που ανα­γνώ­ρισε το συμβάν ως εργα­τικό, καθώς και σχε­τι­κές απο­δο­χές της ίδιας της εται­ρείας.

Κεντρι­κός άξονας της αιτιο­λο­γίας είναι οι κανόνες ασφά­λειας για κατα­δυ­τι­κές εργα­σίες στη θάλασσα. Σύμφωνα με τον Γενικό Κανο­νι­σμό Λιμένων αρ. 10, οι κατα­δύ­σεις με εργα­σίες πρέπει να εκτε­λού­νται κατ’ ελά­χι­στο από δύο δύτες (επόπτης και δύτης), με πρό­βλεψη επι­πλέον δύτη ασφα­λείας όταν υφί­στα­ται κίν­δυ­νος παγί­δευ­σης, και κατόπιν ενη­μέ­ρω­σης/άδειας της λιμε­νι­κής αρχής. Το Δικα­στή­ριο δια­πι­στώ­νει ότι τέτοιες προ­ϋ­πο­θέ­σεις δεν τηρή­θη­καν.

Παράλ­ληλα, από περι­βαλ­λο­ντι­κούς όρους και τεχνι­κές μελέτες προ­έ­κυ­πτε υπο­χρέ­ωση αντι­κα­τά­στα­σης παλαιών κλωβών και τήρηση ελά­χι­στης από­στα­σης 3,10 μέτρων μεταξύ τους αντί του ενός (1) μέτρου που πράγ­ματι υπήρχε, ώστε να απο­φεύ­γε­ται η σύγκλιση και η παγί­δευση. Η απόφαση κατα­γρά­φει την από­κλιση αυτή ως παρά­γο­ντα κιν­δύ­νου που συνέ­δραμε στο μοιραίο.

Οι ισχυ­ρι­σμοί άμυνας και η αξιο­λό­γηση τους

Οι ενα­γό­με­νοι Έλληνες υπήκοοι (εται­ρεία και δύο φυσικά πρόσωπα) προ­έ­βα­λαν ότι ο 26χρονος κατα­δύ­θηκε «για αναψυχή», άρα εκτός καθη­κό­ντων του, και ότι ο ίδιος συνέ­βαλε συντρι­πτικά (έως 99% ή 95%) στην πρό­κληση του θανάτου του. Το Δικα­στή­ριο έκρινε τους ισχυ­ρι­σμούς αυτούς αβά­σι­μους. Οι κατα­δύ­σεις απο­τε­λού­σαν τμήμα των ανα­τε­θει­μέ­νων εργα­σιών, η κατά­δυση έγινε εντός ωραρίου και στον χώρο της μονάδας, και η από­κλιση από τις υπο­χρε­ω­τι­κές δικλεί­δες ασφα­λείας (εξει­δι­κευ­μένο συνερ­γείο, δεύ­τε­ρος δύτης ασφα­λείας, ενη­μέ­ρωση Λιμε­ναρ­χείου) βαρύνει καταρ­χήν τον εργο­δότη/τα αρμόδια όργανα.

Το δια­τα­κτικό: τι επι­δι­κά­στηκε, σε ποιους και με ποιους τόκους

Στο δια­τα­κτικό, το Πρω­το­δι­κείο απορ­ρί­πτει την αγωγή κατά του τέταρ­του ενα­γο­μέ­νου (Έλληνα υπηκόου) και επι­βάλ­λει στους ενά­γο­ντες τα δικα­στικά του έξοδα, ύψους 700 ευρώ. Αντι­θέ­τως, δέχεται εν μέρει την αγωγή κατά της εται­ρείας και τ(ον δύο συν­δε­δε­μέ­νων φυσικών προ­σώ­πων, τους υπο­χρε­ώ­νει εις ολό­κλη­ρον να κατα­βά­λουν άμεσα 100.000 ευρώ στην πρώτη ενά­γουσα (με νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής) και ανα­γνω­ρί­ζει ότι οφεί­λουν επι­πλέον, εις ολό­κλη­ρον. 150.000 ευρώ στην ίδια. 250.000 ευρώ στον δεύτερο ενά­γο­ντα. 200.000 ευρώ στην τρίτη ενά­γουσα και 50.000 ευρώ στον τέταρτο ενά­γο­ντα, όλα με νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής μέχρι εξό­φλη­σης. Επι­βάλ­λει επίσης δικα­στικά έξοδα 10.000 ευρώ σε βάρος των τριών κατα­δι­κα­σθέ­ντων πολι­τι­κών ενα­γο­μέ­νων.

Οι ενά­γο­ντες εκπρο­σω­πή­θη­καν από τη δικη­γόρο κ. Θεοδώρα Τζήκα. Για την εται­ρεία και δύο από τους ενα­γο­μέ­νους παρέστη ο δικη­γό­ρος κ. Δημή­τριος Μαρ­κά­τος ενώ ο τέταρ­τος ενα­γό­με­νος εκπρο­σω­πή­θηκε από τη δικη­γόρο κ. Μαρ­γα­ρίτα Καρ­πα­θάκη.

Ως απόφαση πολι­τι­κού πρω­το­βάθ­μιου δικα­στη­ρίου, η 468/2025 υπό­κει­ται στα προ­βλε­πό­μενα ένδικα μέσα (οστόσο, μέχρι τυχόν νέας μετα­βο­λής, το σκε­πτικό της απο­τυ­πώ­νει ένα σαφές πλαίσιο ευθύνης για κατα­δυ­τι­κές εργα­σίες σε ιχθυο­καλ­λιέρ­γειες, όπου η μη τήρηση πον οργα­νο­πι­κών και τεχνι­κών κανόνων ασφα­λείας μπορεί να στοι­χειο­θε­τεί αμέλεια με βαριά απο­τε­λέ­σματα.