Λειψυδρία: Έργα «fast-track» από ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ σε όλη την Ελλάδα

Τα ηνία των κρί­σι­μων έργων για την αντι­με­τώ­πιση της λει­ψυ­δρίας ακόμα και …εκτός έδρας και με δια­δι­κα­σίες fast track ανα­λαμ­βά­νουν ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ με νομο­θε­τική ρύθμιση που προωθεί το υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας και αφορά τις περιο­χές, οι οποίες θα κηρυ­χθούν σε κατά­σταση έκτα­κτης ανάγκης λει­ψυ­δρίας.

Για την κήρυξη μάλιστα μιας περιο­χής σε έκτακτη ανάγκη θα αρκεί η απόφαση του υπουρ­γού ύστερα από γνω­μο­δό­τηση της Ρυθ­μι­στι­κής Αρχής Απο­βλή­των, Ενέρ­γειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ). Στις περι­πτώ­σεις που αφορά νησιω­τι­κές περιο­χές, θα απαι­τεί­ται και η γνώμη του Γενικού Γραμ­μα­τέα Αιγαίου και Νησιω­τι­κής Πολι­τι­κής.

Τα εν λόγω έργα μπορούν να προ­χω­ρούν με το μοντέλο των επεν­δύ­σεων στρα­τη­γι­κής σημα­σίας με δια­δι­κα­σίες εξπρές τόσο για τη χωρο­θέ­τηση όσο και για την αδειο­δό­τηση και με δυνα­τό­τητα ωρί­μαν­σης από το Υπερ­τα­μείο, ενώ οι δύο εται­ρείες ύδρευ­σης θα μπορούν να προ­σλαμ­βά­νουν το απαι­τού­μενο προ­σω­πικό από την αγορά με συμ­βά­σεις έργου διάρ­κειας έως και δύο ετών.

Υστερα από του­λά­χι­στον δύο χρόνια συζη­τή­σεων για τη μείωση των απο­θε­μά­των ύδατος, έως σήμερα δεν έχουν ανα­λη­φθεί συγκε­κρι­μέ­νες πρω­το­βου­λίες από την κυβέρ­νηση με τα δεδο­μένα να είναι δυσχε­ρέ­στερα χρόνο με τον χρόνο. Τα απο­τε­λέ­σματα της ξηρα­σίας είναι ήδη εμφανή σχεδόν στο σύνολο της επι­κρά­τειας, ενώ στους τρεις ταμιευ­τή­ρες της ΕΥΔΑΠ που υδρο­δο­τούν την Αττική τα απο­θέ­ματα είναι 600 εκ. κυβικά μέτρα, όταν τρία χρόνια πριν υπε­ρέ­βαι­ναν το 1,3 δισεκ. κυβικά μέτρα. Πρό­κει­ται για μία μείωση μεγα­λύ­τερη από το μισό με την Αττική να κιν­δυ­νεύει να ξεμεί­νει από νερό σε περίπου 2,5 χρόνια εφόσον συνε­χι­στούν οι ίδιες υδρο­λο­γι­κές συν­θή­κες.

Να σημειω­θεί ότι το συνο­λικό κόστος των έργων υπο­δο­μής που απαι­τού­νται για την αντι­με­τώ­πιση της λει­ψυ­δρίας στην Ελλάδα μέχρι το 2030 υπο­λο­γί­ζε­ται σε περίπου 10 δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ, όπως είχε ανα­φέ­ρει ο Γενικός Γραμ­μα­τέας Φυσικού Περι­βάλ­λο­ντος και Υδάτων, Πέτρος Βαρε­λί­δης σε πρό­σφατη εκδή­λωση που διορ­γά­νωσε το Τεχνικό Επι­με­λη­τή­ριο Ελλάδας (ΤΕΕ) και η ΕΥΔΑΠ.

Ο ίδιος είχε τονίσει πως οι πόροι αυτοί δεν είναι σήμερα δια­θέ­σι­μοι από τον κρατικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό. «Πρό­κει­ται για μια πραγ­μα­τι­κό­τητα που δεν μπο­ρούμε να αγνο­ή­σουμε», ανέφερε χαρα­κτη­ρι­στικά, εξη­γώ­ντας πως γίνο­νται προ­σπά­θειες για εύρεση πρό­σθε­των πηγών χρη­μα­το­δό­τη­σης, ακόμα και από τομείς που δεν σχε­τί­ζο­νται άμεσα με το νερό. «Ανα­κα­τα­νέ­μουμε πόρους, δίνο­ντας προ­τε­ραιό­τητα στις ανάγκες για ύδρευση», υπο­γράμ­μισε.

Τόνισε, πάντως, πως για την υλο­ποί­ηση των ανα­γκαίων έργων θα χρεια­στεί και συμ­με­τοχή των υφι­στά­με­νων παρόχων ύδρευ­σης, οι οποίοι ανέρ­χο­νται σε περίπου 280 σε όλη τη χώρα. «Η τιμο­λό­γηση του νερού θα πρέπει να αντα­να­κλά και μέρος του κόστους των έργων», δήλωσε, αφή­νο­ντας ανοιχτό το ενδε­χό­μενο αύξησης των τιμο­λο­γίων σε ορι­σμέ­νες περιο­χές.

Η συγκε­κρι­μένη ρύθμιση για την υπερ­το­πική δια­χεί­ριση των έργων από τις ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ συμπε­ρι­λαμ­βά­νε­ται στο νομο­σχέ­διο για το βιο­με­θά­νιο και το υδρο­γόνο που έθεσε σε δημόσια δια­βού­λευση το υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας την Τρίτη. Πρό­κει­ται για μία διάταξη, η οποία τίθεται για δεύτερη φορά μέσα σε λίγους μήνες σε δημόσια δια­βού­λευση καθώς είχε συμπε­ρι­λη­φθεί και στο νομο­σχέ­διο το οποίο είχε παρου­σιά­σει το υπουρ­γείο τον περα­σμένο Φεβρουά­ριο και περι­λάμ­βανε και τις συγ­χω­νεύ­σεις των ΔΕΥΑ. Το νομο­σχέ­διο εκείνο ύστερα από τις αντι­δρά­σεις, τελικώς δεν κατα­τέ­θηκε ποτέ προς ψηφιση στη Βουλή με την εν λόγω διάταξη να επα­νέρ­χε­ται τώρα σε ένα άλλο νομο­σχέ­διο με άσχετο αντι­κεί­μενο. Η μονα­δική διαφορά είναι ότι στο προη­γού­μενο σχέδιο νόμου για την κήρυξη μιας περιο­χής σε κατά­σταση έκτα­κτης ανάγκης λει­ψυ­δρίας είχαν λόγο και οι κατά τόπους Περι­φε­ρειάρ­χες. Αντί­στοιχη αναφορά δεν υπάρχει στη νέα μορφή της διά­τα­ξης, καθώς προ­φα­νώς η έκφραση γνώμης των τοπικών αρχών θεω­ρή­θηκε περιττή.

Η από­σχιση της συγκε­κρι­μέ­νης διά­τα­ξης, πάντως, από το νομο­θέ­τημα για τις ΔΕΥΑ ερμη­νεύ­ε­ται από ορι­σμέ­νους και ως ένδειξη ότι η σημε­ρινή ηγεσία του υπουρ­γείου κάνει δεύ­τε­ρες σκέψεις, ανα­φο­ρικά με τις ρυθ­μί­σεις που είχε προ­τεί­νει η προη­γού­μενη ηγεγια το πλαίσιο λει­τουρ­γίας των ΔΕΥΑ.

Τι προ­βλέ­πε­ται

Σύμφωνα με τη νέα ρύθμιση, μόλις τεθεί σε ισχύ το καθε­στώς έκτα­κτης ανάγκης σε κάποια περιοχή, με κοινή απόφαση των Υπουρ­γείων Περι­βάλ­λο­ντος, Οικο­νο­μι­κών και Ανά­πτυ­ξης και κατόπιν εισή­γη­σης από το Διοι­κη­τικό Συμ­βού­λιο της ΕΥΔΑΠ ή της ΕΥΑΘ, οι δύο εται­ρείες θα μπορούν να ανα­λαμ­βά­νουν ρόλο ανα­θέ­το­ντα φορέα για δημόσια έργα και συμ­βά­σεις, ανε­ξαρ­τή­τως αν αυτά εμπί­πτουν στην υφι­στά­μενη χωρική ή θεσμική τους αρμο­διό­τητα. Προ­ϋ­πό­θεση απο­τε­λεί η σύνδεση των έργων με κρί­σι­μες υπο­δο­μές για την απο­τροπή ή απο­κα­τά­σταση προ­βλη­μά­των λει­ψυ­δρίας.

Παράλ­ληλα, σε περι­πτώ­σεις που οι δύο εται­ρείες το επι­λέ­ξουν, δύνα­νται να ανα­θέ­σουν την ευθύνη για την ωρί­μανση, τη δημο­πρά­τηση και την παρα­κο­λού­θηση των έργων στη Μονάδα Συμ­βά­σεων Στρα­τη­γι­κής Σημα­σίας της Ελλη­νι­κής Εται­ρείας Συμ­με­το­χών και Περιου­σίας (Υπερ­τα­μείο).

Τα έργα που υπά­γο­νται στο νέο πλαίσιο θα μπορούν να αντι­με­τω­πί­ζο­νται ως στρα­τη­γι­κές επεν­δύ­σεις, απο­λαμ­βά­νο­ντας έτσι όλα τα προ­βλε­πό­μενα κίνητρα της νομο­θε­σίας. Μεταξύ αυτών:

Έγκριση περι­βαλ­λο­ντι­κών όρων (ΑΕΠΟ) από το ΥΠΕΝ με απλο­ποι­η­μένη δια­δι­κα­σία και κατά παρέκ­κλιση άλλων δια­τά­ξεων,

Ειδικό καθε­στώς χωρο­θέ­τη­σης μέσω Ειδικών Σχεδίων Χωρικής Ανά­πτυ­ξης Στρα­τη­γι­κών Επεν­δύ­σεων (ΕΣΧΑΣΕ),

Ταχεία αδειο­δό­τηση εντός 45 ημερών για κάθε απα­ραί­τητη άδεια ή έγκριση (συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων και των χωρο­τα­ξι­κών).

Προ­βλέ­πε­ται, επι­πλέον, ταχύρ­ρυθμη εκδί­καση τυχόν ένδικων δια­φο­ρών που προ­κύ­πτουν σε σχέση με την υπαγωγή ενός έργου στο καθε­στώς στρα­τη­γι­κής επέν­δυ­σης. Συγκε­κρι­μένα, η εκδί­καση των υπο­θέ­σεων θα πρέπει να ολο­κλη­ρώ­νε­ται εντός τριών μηνών, με την έκδοση της από­φα­σης επίσης εντός τρι­μή­νου, ενώ επι­τρέ­πε­ται μόνο μία αναβολή και αυτή με αυστηρό χρονικό περι­θώ­ριο έως 30 ημερών.

Ένωση ΔΕΥΑ: Εξαι­ρούν ακόμα και τις δυνατές ΔΕΥΑ

«Δεν αντι­λαμ­βα­νό­μα­στε γιατί το προ­νό­μιο των έργων θα έχουν μόνο η ΕΥΔΑΠ και η ΕΥΑΘ, τη στιγμή που υπάρ­χουν ΔΕΥΑ, οι οποίες έχουν λάβει δια­χει­ρι­στική επάρ­κεια. Για παρά­δειγμα εμείς στο Ρέθυμνο λάβαμε πρώτοι. Θα μπο­ρού­σαμε να προ­χω­ρή­σουμε τα έργα έχοντας τα προ­νό­μια των στρα­τη­γι­κών επεν­δύ­σεων και τα πλε­ο­νε­κτή­ματα που δίνει η νομο­θε­σία», επι­ση­μαί­νει στο «Εθνος» ο δήμαρ­χος Ρεθύ­μνου και πρό­ε­δρος της Ενωσης ΔΕΥΑ, Γιώργος Μαρι­νά­κης. Και προ­σθέ­τει: «Δεν αντεκ­δι­κούμε με φορείς που μπορούν να συνει­σφέ­ρουν, αλλά δεν κατα­λα­βαί­νουμε γιατί εξαι­ρού­νται οι ΔΕΥΑ που θα μπο­ρού­σαν να προ­σφέ­ρουν. Βρί­σκο­νται στην περιοχή και έχουν καλύ­τερη γνώση της ανθρω­πο­γε­ω­γρα­φίας και των δεδο­μέ­νων».

Ο κ. Μαρι­νά­κης εκφρά­ζει την ικα­νο­ποί­ησή του που το υπουρ­γείο αντι­λαμ­βά­νε­ται ότι το ζήτημα της λει­ψυ­δρίας είναι υψηλής προ­τε­ραιό­τη­τας και επείγει η προ­τε­ραιο­ποί­ηση των αναγκών και η ανα­κα­τεύ­θυνση των πόρων. Σημειώ­νει όμως πως «Το πρό­βλημα μας βρήκε απρο­ε­τοί­μα­στους. Συζη­τάμε δύο χρόνια και ασχο­λού­μα­στε με διοι­κη­τικά σχήματα αντί να καθή­σουμε να κου­βε­ντιά­σουμε τα σοβαρά θέματα. Κάποιοι θα πρέπει να απο­λο­γη­θούν γι΄αυτό και αυτές δεν είναι οι ΔΕΥΑ», κατα­λή­γει.

Πηγή: ethnos.gr