Το Ν. Αιγαίο κόμβος βιώσιμης ανάπτυξης – 16 νέα νησιά στο πρόγραμμα Just Go Zero της Τήλου

Ένα φιλό­δοξο σχέδιο για τη βιώσιμη δια­χεί­ριση απο­βλή­των σε 16 νησιά του Νοτίου Αιγαίου βρί­σκε­ται σε εξέλιξη αυτή την περίοδο, με θεμέλιο λίθο την τεχνο­γνω­σία του πρω­το­πο­ρια­κού προ­γράμ­μα­τος “Just Go Zero” της Τήλου.

Όπως απο­κά­λυψε ο Περι­φε­ρειάρ­χης Νοτίου Αιγαίου, κ. Γιώργος Χατζη­μάρ­κος, σε ενη­με­ρω­τική συνά­ντηση με δημο­σιο­γρά­φους στη Ρόδο, με αφορμή το Συνέ­δριο του ΞΕΕ και της Περι­φέ­ρειας «Χαράσ­σο­ντας τον Δρόμο για ένα Βιώσιμο Αύριο» που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε στο νησί στις 27 Μαϊου, η Περι­φέ­ρεια Ν. Αιγαίου επε­ξερ­γά­ζε­ται με την κυβέρ­νηση σχέδιο βιω­σι­μό­τη­τας για μικρά νησιά των Κυκλά­δων και των Δωδε­κα­νή­σων.

Μερικά από τα νησιά όπου θα εφαρ­μο­στούν οι δράσεις του “Just Go Zero” της Τήλου είναι το Καστε­λό­ριζο και μικρά Κυκλα­δο­νή­σια όπως το Κου­φο­νήσι, η Ηρα­κλειά, η Δονούσα, η Φολέ­γαν­δρος και η Σίκινος.

Το πρό­γραμμα θα χρη­μα­το­δο­τη­θεί από το Πράσινο Ταμείο και, σύμφωνα με τον κ. Χατζη­μάρκο, μόλις δοθεί το «πράσινο φως» η Περι­φέ­ρεια θα είναι σε θέση να τον υλο­ποι­ή­σει μέσα σε ένα χρόνο. Μάλιστα, όπως ανέφερε ο Περι­φε­ρειάρ­χης, εξε­τά­ζε­ται η εφαρ­μογή του και σε άλλους, ορει­νούς μικρούς δήμους της ηπει­ρω­τι­κής χώρας.

Ένα από τα βασικά επι­χει­ρή­ματα υπέρ του προ­γράμ­μα­τος είναι το δυσβά­στα­χτο κόστος απο­κο­μι­δής απορ­ριμ­μά­των στα μικρά νησιά, το οποίο φτάνει τα 580 ευρώ ανά τόνο, καθι­στώ­ντας το σημε­ρινό μοντέλο οικο­νο­μικά ασύμ­φορο.

Παράλ­ληλα, στη Ρόδο, η Περι­φέ­ρεια σχε­διά­ζει τη δημιουρ­γία δύο «κλει­στών» περιο­χών: Ολο­κλη­ρώ­νε­ται σχετική μελέτη για εφαρ­μογή κανόνων «zero» για τα βιο­α­πό­βλητα της εστί­α­σης (εστια­τό­ρια και μπαρ) στην Μεσαιω­νική Πόλη, ενώ θα ακο­λου­θή­σει η Λίνδος.

Επι­πλέον, τον Ιούνιο το πρό­τζεκτ ηλε­κτρο­κί­νη­σης της Αστυ­πά­λαιας ανα­μέ­νε­ται να επε­κτα­θεί σε μεγα­λύ­τερο νησί του Νοτίου Αιγαίου.

Οι φιλό­δο­ξες πρω­το­βου­λίες της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου να μετα­μορ­φώ­σει τα νησιά της σε παγκό­σμια πρότυπα «πρά­σι­νης μετά­βα­σης», έχουν οδη­γή­σει στην εφαρ­μογή και­νο­τό­μων πρό­τζεκτ βιω­σι­μό­τη­τας με απτά απο­τε­λέ­σματα στην Τήλο, τη Χάλκη, την Αστυ­πά­λαια και τη Ρόδο, με επί­κε­ντρο την οικο­λο­γική μετα­κί­νηση, τις μηδε­νι­κές εκπο­μπές άνθρακα και την κυκλική οικο­νο­μία.

Στην Αστυ­πά­λαια στο πλαίσιο ενός πρό­τζεκτ mobility on demand σε συνερ­γα­σία με την Volkswagen, η εφαρ­μογή astyMOVE προ­σφέ­ρει πράσινη κινη­τι­κό­τητα με ηλε­κτρικά οχήματα. Στόχος είναι, ως προϊόν της συνερ­γα­σίας με την Volkswagen, μέσα στα επόμενα 1,5 έως 2 χρόνια να ξεκι­νή­σουν και τα πρώτα δρο­μο­λό­για οχη­μά­των χωρίς οδηγό. Ως απο­τέ­λε­σμα του πρό­τζεκτ, το νησί έχει ήδη κερ­δί­σει μεγάλη διεθνή φήμη.

Η Χάλκη έγινε το πρώτο  GReco-island, στο πλαίσιο ενός φιλό­δο­ξου προ­γράμ­μα­τος με ευρω­παϊκή χρη­μα­το­δό­τηση ύψους 168 εκατ. ευρώ. Το νησί μετα­τρά­πηκε σε διεθνές πρότυπο «πρά­σι­νης» οικο­νο­μίας, ενερ­γεια­κής αυτο­νο­μίας και και­νο­το­μίας μέσα από τη συνερ­γα­σία ελλη­νι­κών και γαλ­λι­κών επι­χει­ρή­σεων. Η δράση περι­λάμ­βανε την εγκα­τά­σταση φωτο­βολ­ταϊ­κών συστη­μά­των για την παρα­γωγή καθαρής ενέρ­γειας από ανα­νε­ώ­σι­μες πηγές, για την κάλυψη των ενερ­γεια­κών αναγκών του νησιού.

Αυτό είχε ως απο­τέ­λε­σμα οι τοπικές οικο­γε­νεια­κές επι­χει­ρή­σεις να έχουν όφελος έως και 10.000 ευρώ ετησίως στα τιμο­λό­για ενέρ­γειας εξαι­τίας της πλε­ο­νά­ζου­σας παρα­γω­γής της στο νησί, ενώ οι ιδιώτες το ετήσιο όφελος ανήλθε από 800 έως 4.000 ευρώ, σύμφωνα με τον κ. Χατζη­μάρκο.

Στην Τήλο, με το μοντέλο «Just Go Zero», ο παλαιός ΧΥΤΑ έκλεισε και μετα­τρά­πηκε σε επι­σκέ­ψιμο σημείο ενώ την τελευ­ταία τριετία δεν έχει ταφεί στο έδαφος του νησιού ούτε ένα κιλό σκου­πι­διών.

Τα από­βλητα συλ­λέ­γο­νται απευ­θείας από τα σπίτια και τις επι­χει­ρή­σεις, χωρι­σμένα σε τρεις δια­κρι­τούς σάκους για οργα­νικά, ανα­κυ­κλώ­σιμα και μη ανα­κυ­κλώ­σιμα υλικά. Η τελική διαλογή γίνεται κεντρικά, απο­τρέ­πο­ντας τα λάθη των πολιτών.

Τα απο­τε­λέ­σματα είναι εντυ­πω­σιακά: στα νοι­κο­κυ­ριά, το ποσοστό ανα­κύ­κλω­σης κυμαί­νε­ται σταθερά άνω του 80% κάθε μήνα — αγγί­ζο­ντας τον Μάρτιο του 2025 το 88%. Στις επι­χει­ρή­σεις το ποσοστό αυτό ξεπερνά το 90% σταθερά.

Τα οργα­νικά υλικά μετα­τρέ­πο­νται σε λίπασμα και δια­νέ­με­ται δωρεάν στους κατοί­κους σε συσκευα­σίες των 5 λίτρων.

Η τεχνο­γνω­σία της Τήλου μάλιστα, μετα­φέ­ρε­ται στο Άμπου Ντάμπι όπου ξεκι­νησε αντί­στοιχο πρό­τζεκτ με 40.000 νοι­κο­κυ­ριά, όπως ανέφερε ο Περι­φε­ρειάρ­χης.

Η Ρόδος φιλο­ξε­νεί το πιο φιλό­δοξο και ολι­στικό πρό­γραμμα βιω­σι­μό­τη­τας στην Ελλάδα, το πεντα­ε­τές Rhodes Co-Lab, με στρα­τη­γικό εταίρο την TUI, τον μεγα­λύ­τερο του­ρι­στικό οργα­νι­σμό της Ευρώπης. Σε ένα νησί που φιλο­ξε­νεί κάθε Αύγου­στο έως και 600.000 ανθρώ­πους και δια­θέ­τει το 14% των του­ρι­στι­κών κλινών της χώρας, η πρό­κληση είναι τερά­στια και ο στόχος σαφής: να μετα­τρα­πεί στα­διακά σε πρότυπο βιω­σι­μό­τη­τας σε όλα τα επίπεδα.

Στόχοι του προ­γράμ­μα­τος είναι μέσα στην πεντα­ε­τία να υπάρ­ξουν απτά απο­τε­λέ­σματα σε επίπεδο ανα­βάθ­μι­σης του ανθρώ­πι­νου δυνα­μι­κού και των δεξιο­τή­των του, βιο­ποι­κι­λό­τη­τας, δια­χεί­ρι­σης απορ­ριμ­μά­των, ηλε­κτρο­κί­νη­σης και γαστρο­νο­μίας (Aegean cuisine).

Το πρό­τζεκτ της Ρόδου περι­λαμ­βά­νει 117 stateholders και για αυτό έχουν γίνει συζη­τή­σεις με τον δήμο, όλες τις επαγ­γελ­μα­τι­κές οργα­νώ­σεις, όλους τους επι­στη­μο­νι­κούς φορείς και συλ­λό­γους, το εργα­τικό κέντρο και τις ενώσεις εργα­ζο­μέ­νων του νησιού.

Οι δράσεις απο­φα­σί­ζο­νται στο πλαίσιο μιας ευρείας δια­δι­κα­σίας, με πιο πρό­σφατα παρα­δείγ­ματα τη δημο­πρά­τηση μεγάλου εργο­στα­σίου απορ­ριμ­μά­των και τις μελέτες για το πρώτο πράσινο –και αυτόνομο- εργο­στά­σιο παρα­γω­γής νερού.

Επι­πλέον, στο πλαίσιο πρω­το­βου­λίας που ξεκί­νησε πριν από 16 μήνες, γίνεται παρα­λαβή 30.500 κομπο­στο­ποι­η­τών που θα δοθούν σε 30.000 νοι­κο­κυ­ριά ώστε να εκπαι­δευ­τεί ο πλη­θυ­σμος στη δια­χεί­ριση οργα­νι­κών απορ­ριμ­μά­των.

Μετά τη Ρόδο, στόχος είναι η κομπο­στο­ποί­ηση να επε­κτα­θεί και σε άλλα νησιά, με φιλο­δο­ξία η δράση να προ­σεγ­γί­σει 140.000 από τους 300.000 κατοί­κους της Περι­φέ­ρειας.

Παράλ­ληλα, όπως ανέφερε ο κ. Χατζη­μάρ­κος, σε συνερ­γα­σία με το Ξενο­δο­χειακό Επι­με­λη­τή­ριο Ελλάδος (ΞΕΕ), το Rhodes Co-Lab έχει ήδη ολο­κλη­ρώ­σει την προ­ε­τοι­μα­σία του σήματος βιω­σι­μό­τη­τας του προ­γράμ­μα­τος. Η επίσημη ανα­κοί­νωση ανα­μέ­νε­ται μόλις ολο­κλη­ρω­θεί το έργο του ΞΕΕ, καθώς η πρω­το­βου­λία της Ρόδου φιλο­δο­ξεί να είναι η πρώτη στην Ελλάδα που θα υιο­θε­τή­σει και θα εφαρ­μό­σει το νέο σήμα βιω­σι­μό­τη­τας, ενσω­μα­τώ­νο­ντάς το πλήρως στις δράσεις του.

Πηγή: tornosnews.gr