ΣτΕ 625/2025: Ακυρώνεται ως παράνομος ο κανόνας του «60λεπτου» για την εκμίσθωση ΙΧ με οδηγό στα νησιά

Το Δ΄ Τμήμα του ΣτΕ δι­καιώ­νει τη «NATIONS Α.Ε.» και συ­νερ­γα­ζό­με­νες επι­χει­ρή­σεις: Επί της ου­σί­ας, η Διοί­κη­ση απέ­τυ­χε να αι­τιο­λο­γή­σει τον πε­ριο­ρι­σμό • Ση­μα­ντι­κή νίκη για τις εται­ρεί­ες τύπου Uber

Με την υπ’ αριθμ. 625/2025 από­φα­σή του, το Δ΄ Τμήμα του Συμ­βου­λί­ου της Επι­κρα­τεί­ας έβαλε φρένο σε μια κα­νο­νι­στι­κή από­φα­ση του υφυ­πουρ­γού Υπο­δο­μών και Με­τα­φο­ρών που επη­ρέ­α­ζε ου­σιω­δώς τη λει­τουρ­γία των επι­χει­ρή­σε­ων εκ­μί­σθω­σης Ιδιω­τι­κής Χρή­σης Οχη­μά­των (Ε.Ι.Χ.) με οδηγό, κυ­ρί­ως κατά την του­ρι­στι­κή πε­ρί­ο­δο. Συ­γκε­κρι­μέ­να, ακυ­ρώ­θη­κε η 158568/16.7.2024 υπουρ­γι­κή από­φα­ση, η οποία όριζε ότι τα στοι­χεία κάθε σύμ­βα­σης μί­σθω­σης θα πρέ­πει να κα­τα­χω­ρού­νται στο Ψη­φια­κό Μη­τρώο του­λά­χι­στον 60 λεπτά πριν από την έναρ­ξή της.

Η από­φα­ση αυτή –που δη­μο­σιεύ­θη­κε στις 14 Απρι­λί­ου 2025– απο­τε­λεί καί­ρια πα­ρέμ­βα­ση στη ρύθ­μι­ση της του­ρι­στι­κής με­τα­φο­ρι­κής αγο­ράς και δη­μιουρ­γεί ισχυ­ρό προη­γού­με­νο για το τι συ­νι­στά εύ­λο­γο πε­ριο­ρι­σμό ένα­ντι κα­τα­χρη­στι­κού εμπο­δί­ου στην επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τα.

Το ιστο­ρι­κό της υπό­θε­σης: Δια­μά­χη με­τα­ξύ startups και ταξί

Η προ­σφυ­γή κα­τα­τέ­θη­κε από την εται­ρεία «NATIONS ΥΠΗ­ΡΕ­ΣΙΕΣ ΔΙΑ­ΜΕ­ΣΟ­ΛΑ­ΒΗ­ΣΗΣ Α.Ε.», η οποία συ­νερ­γά­ζε­ται απο­κλει­στι­κά με την Uber BV για την πα­ρο­χή υπη­ρε­σιών μί­σθω­σης Ε.Ι.Χ. με οδηγό μέσω ψη­φια­κής πλατ­φόρ­μας σε του­ρι­στι­κά νησιά, όπως Μύ­κο­νος, Ρόδος και Κέρ­κυ­ρα. Μαζί της συ­μπο­ρεύ­θη­καν και άλλες επι­χει­ρή­σεις του χώρου, που επι­κα­λέ­στη­καν σο­βα­ρό πλήγ­μα στον κύκλο ερ­γα­σιών τους εξαι­τί­ας της υπο­χρέ­ω­σης προ­δή­λω­σης της σύμ­βα­σης μία ώρα πριν από την έναρ­ξή της.

Καθ’ ου η αί­τη­ση, το Υπουρ­γείο Υπο­δο­μών και Με­τα­φο­ρών, υπε­ρα­σπί­στη­κε τη νο­μι­μό­τη­τα της υπουρ­γι­κής από­φα­σης. Υπέρ της από­φα­σης πα­ρε­νέ­βη η ΠΟΕΙΑ­ΤΑ, το δευ­τε­ρο­βάθ­μιο όρ­γα­νο των ιδιο­κτη­τών ταξί, καθώς και το­πι­κά σω­μα­τεία Ρόδου, Ζα­κύν­θου και Κω, των οποί­ων όμως οι πα­ρεμ­βά­σεις απορ­ρί­φθη­καν ως απα­ρά­δε­κτες, λόγω ελ­λεί­ψε­ων στα κα­τα­στα­τι­κά τους.

Το βα­σι­κό δια­κύ­βευ­μα: Ποιος κα­θο­ρί­ζει πότε ξε­κι­νά μία  νό­μι­μη με­τα­φο­ρά;

Η ρύθ­μι­ση που τέ­θη­κε στο στό­χα­στρο αφο­ρού­σε στη χρο­νι­κή ελά­χι­στη από­στα­ση με­τα­ξύ της κα­τα­χώ­ρι­σης της σύμ­βα­σης στο κρα­τι­κό μη­τρώο και της έναρ­ξης της με­τα­κί­νη­σης. Το Υπουρ­γείο, επι­κα­λού­με­νο τη «δια­σφά­λι­ση της νο­μι­μό­τη­τας», ήθελε να προ­λά­βει φαι­νό­με­να υπο­τι­θέ­με­νης “πα­ρά­νο­μης με­τα­φο­ράς” μέσω ψη­φια­κών πλατ­φορ­μών.

Ωστό­σο, το ΣτΕ στά­θη­κε σε ένα κομ­βι­κό ση­μείο νο­μι­μό­τη­τας και τεκ­μη­ρί­ω­σης: η εξου­σιο­δό­τη­ση που δίνει ο νόμος στον υπουρ­γό να ρυθ­μί­σει τέ­τοια ζη­τή­μα­τα, απαι­τεί οι ρυθ­μί­σεις να είναι εύ­λο­γες, ανα­λο­γι­κές και βα­σι­σμέ­νες σε τεκ­μή­ρια.

«Δεν τεκ­μη­ριώ­νε­ται ότι το χρο­νι­κό όριο των 60 λε­πτών είναι ανα­γκαίο και ανα­λο­γι­κό σε σχέση με τις ανά­γκες της του­ρι­στι­κής πε­ριό­δου», ανα­φέ­ρει το ΣτΕ, ακυ­ρώ­νο­ντας ευ­θέ­ως τη ρύθ­μι­ση.

Τι προ­βλέ­πει το ισχύ­ον νο­μι­κό πλαί­σιο: Από τις 12 ώρες στα 30 λεπτά

Η νο­μι­κή δια­δρο­μή της μί­σθω­σης Ε.Ι.Χ. με οδηγό είναι μακρά:

• Ξε­κί­νη­σε με τον ν. 4093/2012, ο οποί­ος προ­έ­βλε­πε ελά­χι­στη διάρ­κεια 12 ωρών.

• Το πλαί­σιο άλ­λα­ξε πολ­λές φορές, κα­τα­λή­γο­ντας με τον ν. 5039/2023 σε τρί­ω­ρη ελά­χι­στη διάρ­κεια για όλη τη χώρα, αλλά μόλις 30 λεπτά για τα νησιά (πλην Κρή­της και Εύ­βοιας) την πε­ρί­ο­δο 1/4–31/10.

• Η μεί­ω­ση αυτή δι­καιο­λο­γή­θη­κε από τις μι­κρές απο­στά­σεις, την έλ­λει­ψη ΜΜΜ και τις ανά­γκες των του­ρι­στών.

Σε αυτό το πλαί­σιο, ο όρος «προ­κρά­τη­ση» (δη­λα­δή ότι η σύμ­βα­ση πρέ­πει να είναι προ­συμ­φω­νη­μέ­νη και κα­τα­χω­ρη­μέ­νη) απο­κτά βα­ρύ­τη­τα. Η ακρι­βής χρο­νι­κή από­στα­ση της προ­κρά­τη­σης δεν κα­θο­ρί­ζε­ται αυ­στη­ρά από τον νόμο, αλλά πα­ρέ­χε­ται εξου­σιο­δό­τη­ση στον υπουρ­γό να την κα­θο­ρί­σει. Όμως, όπως έκρι­νε το ΣτΕ, η εξου­σιο­δό­τη­ση αυτή δεν είναι λευκή επι­τα­γή.

Γιατί ακυ­ρώ­θη­κε η υπουρ­γι­κή από­φα­ση: Έλ­λει­ψη αντι­κει­με­νι­κών δε­δο­μέ­νων και υπερ­βο­λι­κός πε­ριο­ρι­σμός

Το δι­κα­στή­ριο, με νο­μι­κή ακρί­βεια, εξή­γη­σε πως:

• Η ρύθ­μι­ση του “60λε­πτου” πε­ριο­ρί­ζει δυ­σα­νά­λο­γα τη δρα­στη­ριό­τη­τα των πα­ρό­χων με­τα­φο­ράς, χωρίς να τεκ­μη­ριώ­νει επαρ­κώς γιατί είναι απα­ραί­τη­τη.

• Δεν συ­νο­δεύ­τη­κε από δε­δο­μέ­να (π.χ. ανά­λυ­ση στα­τι­στι­κών, στοι­χεία αντα­πό­κρι­σης στις ανά­γκες του­ρι­στών, απο­στά­σεις, χρό­νοι ανα­μο­νής).

• Δεν αι­τιο­λο­γή­θη­κε γιατί τα 60 λεπτά είναι προ­τι­μό­τε­ρα από 15 ή 30.

Το ΣτΕ δέ­χθη­κε ότι ο υπουρ­γός μπο­ρεί να θε­σπί­σει χρο­νι­κό όριο για την προ­κρά­τη­ση, αλλά το συ­γκε­κρι­μέ­νο όριο των 60 λε­πτών πα­ρα­βί­α­ζε την αρχή της ανα­λο­γι­κό­τη­τας, επει­δή δεν απέ­δει­ξε ότι υπη­ρε­τεί κα­λύ­τε­ρα τον δη­μό­σιο σκοπό απ’ ό,τι άλλες ηπιό­τε­ρες λύ­σεις.

Τι ση­μαί­νει η από­φα­ση: Ένα νέο τοπίο στην του­ρι­στι­κή με­τα­φο­ρά

Η ακύ­ρω­ση της ρύθ­μι­σης του «60λε­πτου» δη­μιουρ­γεί νέους συ­σχε­τι­σμούς δυ­νά­με­ων στον τομέα της του­ρι­στι­κής με­τα­φο­ράς. Μετά από χρό­νια πιέ­σε­ων και αντι­πα­ρα­θέ­σε­ων με­τα­ξύ των πα­ρα­δο­σια­κών ταξί και των νέων μορ­φών με­τα­κί­νη­σης μέσω πλατ­φόρ­μας, το ΣτΕ στέλ­νει το μή­νυ­μα ότι οι πε­ριο­ρι­σμοί πρέ­πει να είναι τεκ­μη­ριω­μέ­νοι, λο­γι­κοί και ανα­γκαί­οι.

Η υπό­θε­ση δεί­χνει πως η ελ­λη­νι­κή έν­νο­μη τάξη προ­σαρ­μό­ζε­ται στις προ­κλή­σεις της ψη­φια­κής οι­κο­νο­μί­ας, ανα­ζη­τώ­ντας τρό­πους συμ­βί­ω­σης πα­λαιών και νέων μο­ντέ­λων με­τα­φο­ράς, χωρίς να γέρ­νει υπέρ της μίας ή της άλλης πλευ­ράς αβα­σά­νι­στα.

Η επό­με­νη μέρα: Ρυθ­μι­στι­κές ευ­θύ­νες  και προ­κλή­σεις

Το Υπουρ­γείο κα­λεί­ται πλέον να ανα­θε­ω­ρή­σει το πλαί­σιο, στη βάση εμπε­ρι­στα­τω­μέ­νων δε­δο­μέ­νων και με γνώ­μο­να την ισορ­ρο­πία με­τα­φο­ρι­κής εξυ­πη­ρέ­τη­σης και υγιούς αντα­γω­νι­σμού. Αν δεν το πρά­ξει, υπάρ­χει ορα­τός κίν­δυ­νος νέων προ­σφυ­γών και νο­μο­θε­τι­κής αστά­θειας.

Την ίδια στιγ­μή, η από­φα­ση ανοί­γει τον δρόμο για την επέ­κτα­ση ψη­φια­κών πλατ­φορ­μών σε πε­ριο­χές υψη­λής του­ρι­στι­κής έντα­σης, όπου η ζή­τη­ση με­τα­φο­ρών είναι εκρη­κτι­κή και οι ανά­γκες του κοι­νού πιε­στι­κές.