Λίνα Μενδώνη: Το Μουσειακό τοπίο στην πατρίδα μας αλλάζει ριζικά

Η Υπουρ­γός Πο­λι­τι­σμού Λίνα Μεν­δώ­νη, με την ευ­και­ρία του ση­με­ρι­νού εορ­τα­σμού της Διε­θνούς Ημέ­ρας Μου­σεί­ων -σχε­δόν μισό αιώνα από την κα­θιέ­ρω­σή της- έκανε την ακό­λου­θη δή­λω­ση:

«Ο ση­με­ρι­νός εορ­τα­σμός της διε­θνούς ημέ­ρας μου­σεί­ων, με θέμα «Μου­σεία και κοι­νω­νί­ες σε διαρ­κή αλ­λα­γή», μας δίνει την ευ­και­ρία να συ­ζη­τή­σου­με τον ρόλο των Μου­σεί­ων, σή­με­ρα.  Στον σύγ­χρο­νο κόσμο, τα Μου­σεία επι­τε­λούν σύν­θε­το και απαι­τη­τι­κό κοι­νω­νι­κό ρόλο. Για να αντα­πο­κρι­θούν, πρέ­πει να εξε­λίσ­σο­νται μαζί με την κοι­νω­νία, αντα­πο­κρι­νό­με­να στις ανά­γκες της. Η επι­δρα­στι­κό­τη­τά τους εξαρ­τά­ται από την έντα­ξή τους στην κα­θη­με­ρι­νή ζωή και το δη­μό­σιο διά­λο­γο: Να εκ­παι­δεύ­ουν, να εμπνέ­ουν, να με­τα­δί­δουν γνώση, αλλά και να γεν­νούν συ­ναί­σθη­μα και εν­συ­ναί­σθη­ση. Πα­ράλ­λη­λα, πρέ­πει να δια­σφα­λί­ζουν τη λει­τουρ­γι­κή απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τα και βιω­σι­μό­τη­τά τους, συν­δυά­ζο­ντας προ­σαρ­μο­στι­κό­τη­τα και αν­θε­κτι­κό­τη­τα. Η οι­κο­νο­μι­κή, λει­τουρ­γι­κή και επι­χει­ρη­σια­κή βιω­σι­μό­τη­τα, αυ­το­τέ­λεια και αει­φο­ρία των Μου­σεί­ων και ο αντί­κτυ­πός τους στην κοι­νω­νία, βρί­σκο­νται σε άμεση συ­νάρ­τη­ση με τα ισχυ­ρά αντα­να­κλα­στι­κά τους:  Πόσο γρή­γο­ρα και απο­τε­λε­σμα­τι­κά,  μπο­ρούν να σχε­διά­σουν και να εφαρ­μό­σουν νέες στρα­τη­γι­κές; Εγ­χεί­ρη­μα που προ­ϋ­πο­θέ­τει ευ­ε­λι­ξία, ανοι­χτό πνεύ­μα, τόλμη και απο­φα­σι­στι­κό­τη­τα. Προ­πα­ντός, γνώση, εμπει­ρία, ορθή ανά­λυ­ση και απο­τί­μη­ση του εσω­τε­ρι­κού και εξω­τε­ρι­κού πε­ρι­βάλ­λο­ντος, μέσω μιας αξιό­πι­στης και λει­τουρ­γι­κής δια­δι­κα­σί­ας κα­θο­λι­κής αυ­το­α­ξιο­λό­γη­σης.

Το 2020, το Υπουρ­γείο Πο­λι­τι­σμού, για να αντα­πο­κρι­θεί στις σύγ­χρο­νες απαι­τή­σεις, ει­σή­γα­γε στις δια­δι­κα­σί­ες του, το «Ελ­λη­νι­κό Σύ­στη­μα Ανα­γνώ­ρι­σης και Πι­στο­ποί­η­σης Μου­σεί­ων», δη­μιουρ­γώ­ντας το Ολο­κλη­ρω­μέ­νο Πλη­ρο­φο­ρια­κό Σύ­στη­μα Ανα­γνώ­ρι­σης και Πι­στο­ποί­η­σης των Ελ­λη­νι­κών Μου­σεί­ων. Απο­τε­λεί μια ση­μα­ντι­κή με­ταρ­ρύθ­μι­ση, προ­κει­μέ­νου το Υπουρ­γείο Πο­λι­τι­σμού, με πα­ρο­χή τε­χνο­γνω­σί­ας και πόρων,  να συν­δρά­μει ενερ­γά, τόσο τα Δη­μό­σια όσο και τα Ιδιω­τι­κά Μου­σεία, στον εντο­πι­σμό και στην αντι­με­τώ­πι­ση αδυ­να­μιών και προ­βλη­μά­των, στην εμπέ­δω­ση καλών πρα­κτι­κών, στον προ­γραμ­μα­τι­σμό και  την εφαρ­μο­γή δρά­σε­ων με­ταρ­ρύθ­μι­σης και εκ­συγ­χρο­νι­σμού.

Το μου­σεια­κό τοπίο στην πα­τρί­δα μας αλ­λά­ζει ρι­ζι­κά. Το Υπουρ­γείο Πο­λι­τι­σμού, από το 2019 ως σή­με­ρα, έχει απο­δώ­σει στην ελ­λη­νι­κή κοι­νω­νία 26 νέα ή πλή­ρως ανα­και­νι­σμέ­να Μου­σεία. Από την Εθνι­κή Πι­να­κο­θή­κη και το Εθνι­κό Μου­σείο Σύγ­χρο­νης Τέ­χνης στην Αθήνα, το Αρ­χαιο­λο­γι­κό Μου­σείο «Αρέ­θου­σα» στη Χαλ­κί­δα, το Δια­χρο­νι­κό Μου­σείο της Τήλου, το Αρ­χαιο­λο­γι­κό Μου­σείο στον Πο­λύ­γυ­ρο και το Μου­σείο του Σπη­λαί­ου των Πε­τρα­λώ­νων στη Χαλ­κι­δι­κή, ως το Πο­λυ­κε­ντρι­κό Μου­σείο στις Αιγές, τα Αρ­χαιο­λο­γι­κά Μου­σεία στην Αλε­ξαν­δρού­πο­λη και τη Σα­μο­θρά­κη, τα Μου­σεία του Αγίου Νι­κο­λά­ου, των Χα­νί­ων και της Με­σα­ράς στην Κρήτη, το Αρ­χαιο­λο­γι­κό Μου­σείο της Δήλου και την Αρ­χαιο­λο­γι­κή Συλ­λο­γή της Σάμης στην Κε­φα­λο­νιά.

Σή­με­ρα, βρί­σκο­νται σε εξέ­λι­ξη έργα για την ίδρυ­ση ή επα­νέκ­θε­ση άλλων 28 Μου­σεί­ων, με στα­δια­κή πα­ρά­δο­ση, από το 2025  ως το 2028: Ανα­φέ­ρω εν­δει­κτι­κά ότι, το 2026, απο­δί­δο­νται στη κοι­νω­νία το Εθνι­κό Μου­σείο Ενα­λί­ων Αρ­χαιο­τή­των στον Πει­ραιά, το Πα­λαιό Μου­σείο της Ακρό­πο­λης, το Μου­σείο των ευ­ρη­μά­των του Μετρό στο π. Στρα­τό­πε­δο Παύ­λου Μελά στη Θεσ­σα­λο­νί­κη, τα τρία Μου­σεία στο π. βα­σι­λι­κό κτήμα στο Τατόι, το Αρ­χαιο­λο­γι­κό Μου­σείο στο Άργος, τα Μου­σεία στη Χάλκη και στο Αγα­θο­νή­σι. Έπο­νται τα Αρ­χαιο­λο­γι­κά Μου­σεία στα Τρί­κα­λα, στο Αρ­γο­στό­λι, στη Σπάρ­τη, στην Κο­μο­τη­νή, στη Νάξο, στη Χώρα της Μεσ­ση­νί­ας, οι Απο­θή­κες Πα­πα­πέ­τρου στο Αγρί­νιο, το Μου­σείο της Μι­κρής Δο­ξι­πά­ρας Ζώνης, στον Έβρο.

Τέλος, είναι σε πλήρη εξέ­λι­ξη η δια­δι­κα­σία εκ­πό­νη­σης και ωρί­μαν­σης των με­λε­τών για 20 ακόμη μου­σεία, με κο­ρυ­φαία την πε­ρί­πτω­ση του Εθνι­κού Αρ­χαιο­λο­γι­κού Μου­σεί­ου. Δη­μιουρ­γού­με, σε όλη την επι­κρά­τεια, μου­σεια­κές υπο­δο­μές, που πα­ρέ­χουν υπη­ρε­σί­ες, γνώ­σεις, εμπει­ρί­ες, ενώ απο­τε­λούν κρί­σι­μους ανα­πτυ­ξια­κούς πό­ρους. Ιδρύ­ου­με μου­σεία που απευ­θύ­νο­νται στο νου και στην ψυχή. Μου­σεία ανοι­χτά, προ­σβά­σι­μα, ελ­κυ­στι­κά και συ­μπε­ρι­λη­πτι­κά».