Ενστάσεις από βουλευτές της ΝΔ για τα εμπόδια στη δόμηση σε οικισμούς κάτω των 2.000 κατοίκων – Αναζητούν ρύθμιση «για να μην θιγεί κανείς»

Η οριο­θέ­τη­ση οι­κι­σμών κάτω των 2000 κα­τοί­κων που δη­μιουρ­γεί ζή­τη­μα αντι­με­τώ­πι­σης οι­κο­πέ­δων ως αγρο­τε­μά­χια και επι­βάλ­λει πε­ριο­ρι­σμούς στη δό­μη­ση, βρέ­θη­κε στο επί­κε­ντρο της συ­ζή­τη­σης που είχαν νω­ρί­τε­ρα σή­με­ρα στην αί­θου­σα Γε­ρου­σί­ας της Βου­λής ο υπουρ­γός Πε­ρι­βάλ­λο­ντος Σταύ­ρος Πα­πα­σταύ­ρου και ο υφυ­πουρ­γός Νίκος Τα­γα­ράς με βου­λευ­τές της Νέας Δη­μο­κρα­τί­ας.

Οι δύο υπουρ­γοί ενη­μέ­ρω­σαν τους βου­λευ­τές του κυ­βερ­νώ­ντος κόμ­μα­τος ανα­φο­ρι­κά με τις εξε­λί­ξεις γύρω από το Προ­ε­δρι­κό Διά­ταγ­μα 194/Δ/2025 για την οριο­θέ­τη­ση οι­κι­σμών κάτω των 2.000 κα­τοί­κων.

Για το συ­γκε­κρι­μέ­νο ζή­τη­μα έχουν ακου­στεί γκρί­νιες από αρ­κε­τούς βου­λευ­τές, όπως ο Γιώρ­γος Κώ­τσος (Καρ­δί­τσας), Μίκα Ια­τρί­δη (Δω­δε­κα­νή­σων), Δη­μή­τρης Κα­λο­γε­ρό­που­λος (Δυ­τι­κού Τομέα Β’ Αθη­νών), Χρι­στί­να Αλε­ξό­που­λου (Αχα­ΐ­ας) ενώ σχε­τι­κή ερώ­τη­ση έχει κα­τα­θέ­σει ο βου­λευ­τής Κυ­κλά­δων Φί­λιπ­πος Φόρ­τω­μας.

Κατά τη διάρ­κεια της συ­ζή­τη­σης οι βου­λευ­τές της Νέας Δη­μο­κρα­τί­ας επε­σή­μα­ναν ότι ότι στις το­πι­κές κοι­νω­νί­ες κα­τα­γρά­φο­νται ισχυ­ρές αντι­δρά­σεις ενώ ο βου­λευ­τής Ηρα­κλεί­ου Λευ­τέ­ρης Αυ­γε­νά­κης, είπε ότι το ΠΔ έγινε βια­στι­κά και επι­πό­λαια, χωρίς σχέ­διο και χωρίς να υπο­λο­γι­στούν η πο­λυ­πλο­κό­τη­τα και οι επι­πτώ­σεις του στην οι­κο­νο­μία, την πε­ρι­φέ­ρεια, την κοι­νω­νία και την ιδιο­κτη­σία. Ο κ. Αυ­γε­νά­κης κα­τέ­θε­σε εναλ­λα­κτι­κή πρό­τα­ση με την οποία ει­ση­γή­θη­κε σειρά αλ­λα­γών στο υφι­στά­με­νο πλαί­σιο.

Η συ­ζή­τη­ση που έγινε με τους βου­λευ­τές ήταν εκτε­νής, οι κ.κ. Πα­πα­σταυ­ρου και Τα­γα­ράς άκου­σαν τις εν­στά­σεις που με­τέ­φε­ραν βου­λευ­τές που είναι και μη­χα­νι­κοί  και το μή­νυ­μα που εξέ­πεμ­ψε κα­τα­λη­κτι­κά η πο­λι­τι­κή ηγε­σία του υπουρ­γεί­ου ήταν ότι δεν αλ­λά­ζει κάτι στη δό­μη­ση και ότι η λο­γι­κή της νέας ρύθ­μι­σης δεν θα θίξει τους πο­λί­τες γιατί η πε­ριου­σία όπως ελέ­χθη, «είναι ιερή».

Αυ­γε­νά­κης: Το 80% των οι­κο­πέ­δων απει­λού­νται με απο­χα­ρα­κτη­ρι­σμό

«Όλοι συμ­φω­νού­με ότι είναι ανά­γκη να μπει τάξη. Είναι απα­ραί­τη­το να υπάρ­χει σαφές και στα­θε­ρό πλαί­σιο για το που μπο­ρεί να χτι­στεί, τι και με ποιες προ­δια­γρα­φές» είπε ο κ. Αυ­γε­νά­κης νω­ρί­τε­ρα στην το­πο­θέ­τη­σή του και πρό­σθε­σε ότι το ΠΔ 194/Δ/2025 απο­τε­λεί αρ­χι­κά μια ση­μα­ντι­κή θε­σμι­κή τομή για την οριο­θέ­τη­ση των οι­κι­σμών κάτω των 2.000 κα­τοί­κων. Στό­χος του είναι η απο­κα­τά­στα­ση της πο­λε­ο­δο­μι­κής νο­μι­μό­τη­τας, έπει­τα από δε­κα­ε­τί­ες ασά­φειας και αυ­θαι­ρε­σί­ας. Όμως, δη­μιουρ­γεί πε­ρισ­σό­τε­ρα προ­βλή­μα­τα απ’ όσα προ­σπα­θεί να επι­λύ­σει. Ου­σια­στι­κά, δεν μπο­ρεί και δεν πρέ­πει να εφαρ­μο­στεί κατά αυτόν τον τρόπο που ξε­κί­νη­σε.

Ο κ. Αυ­γε­νά­κης στην το­πο­θέ­τη­σή του επε­σή­μα­νε ότι  «το ΠΔ ακυ­ρώ­νει συλ­λή­βδην επε­κτά­σεις μετά το 1983, που είχαν γίνει με απο­φά­σεις νο­μάρ­χη, στη­ρι­ζό­με­νο σε πα­λιές αε­ρο­φω­το­γρα­φί­ες και αγνο­ώ­ντας οι­κο­δο­μές με άδεια.

Χι­λιά­δες ακί­νη­τα κα­θί­στα­νται εκτός σχε­δί­ου, χά­νο­ντας το δι­καί­ω­μα δό­μη­σης και την εμπο­ρι­κή τους αξία, χωρίς πρό­βλε­ψη απο­ζη­μιώ­σε­ων ή με­τα­βα­τι­κές δια­τά­ξεις.

Οι­κό­πε­δα με­τα­τρέ­πο­νται σε χω­ρά­φια. Υπάρ­χει αβε­βαιό­τη­τα για τις οι­κο­δο­μι­κές άδειες που είναι σε εξέ­λι­ξη.

Aκόμη χει­ρό­τε­ρα: δεν αι­σθά­νο­νται ασφα­λείς, ούτε όσοι έχουν ήδη χτί­σει εντός της τε­λευ­ταί­ας 8ετίας (που είναι ο εύ­λο­γος χρό­νος για την ανά­κλη­ση διοι­κη­τι­κής πρά­ξης).

Οι σο­βα­ρές αυτές συ­νέ­πειες επη­ρε­ά­ζουν το σύ­νο­λο σχε­δόν της κοι­νω­νί­ας. Σύμ­φω­να με τα στα­τι­στι­κά στοι­χεία (ΤΕΕ-ΤΑΚ, 2025):  92% των οι­κι­σμών της χώρας είναι κάτω των 2.000 κα­τοί­κων. 80% των οι­κο­πέ­δων απει­λού­νται με απο­χα­ρα­κτη­ρι­σμό.

Εκτι­μά­ται ότι θα είναι πάνω από 100 δισ. € η απώ­λεια της εμπο­ρι­κής αξίας των ακι­νή­των. 8.500 οι­κο­δο­μι­κές άδειες, που εκ­δό­θη­καν το 2024 σε αυ­τούς τους οι­κι­σμούς, βρί­σκο­νται στον αέρα.

Η ανα­στο­λή έκ­δο­σης οι­κο­δο­μι­κών αδειών σε χι­λιά­δες οι­κό­πε­δα που έως τώρα θε­ω­ρού­νταν οι­κο­δο­μή­σι­μα, η πτώση στις τιμές, η αβε­βαιό­τη­τα για ιδιο­κτή­τες και επεν­δυ­τές, αλλά και η επι­βρά­δυν­ση της οι­κο­δο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας, συν­θέ­τουν μία ει­κό­να στα­σι­μό­τη­τας και ανη­συ­χί­ας. Τα στοι­χεία της ΕΛ­ΣΤΑΤ, για τους πρώ­τες μήνες του 2025, είναι απο­κα­λυ­πτι­κά:

-17,3% μεί­ω­ση στις οι­κο­δο­μι­κές άδειες,

-37,2% μεί­ω­ση στην επι­φά­νεια,

-38,4% μεί­ω­ση στον όγκο της οι­κο­δο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας».

Η εναλ­λα­κτι­κή πρό­τα­ση Αυ­γε­νά­κη

Ο κ. Αυ­γε­νά­κης πρό­τει­νε:

«Τη θέ­σπι­ση με­τα­βα­τι­κών δια­τά­ξε­ων, ώστε να προ­στα­τευ­τούν οι ιδιο­κτή­τες που επέν­δυ­σαν κα­λό­πι­στα σε ακί­νη­τα, τα οποία με το ΠΔ τί­θε­νται εκτός και να μην δη­μιουρ­γη­θεί νέο κύμα ιδιω­τι­κής ασφυ­ξί­ας και αμ­φι­σβή­τη­σης δι­καιω­μά­των.

Την τα­χεία και απο­τε­λε­σμα­τι­κή εφαρ­μο­γή των δια­δι­κα­σιών οριο­θέ­τη­σης, με σαφές χρο­νο­διά­γραμ­μα και δε­σμεύ­σεις ώστε να μην ανα­τρα­πεί βίαια η κοι­νω­νι­κή και οι­κο­νο­μι­κή ζωή των μι­κρών οι­κι­σμών και να υπάρ­ξει εύ­λο­γος χρό­νος προ­σαρ­μο­γής για δή­μους, μη­χα­νι­κούς και πο­λί­τες.

Συ­μπλη­ρω­μα­τι­κή νο­μο­θε­τι­κή ρύθ­μι­ση για την έντα­ξη πε­ριο­χών που ανα­πτύ­χθη­καν μετά το 1983, με κρι­τή­ρια τεκ­μη­ριω­μέ­να, κοι­νω­νι­κά δί­καια και σύμ­φω­νες με τις απο­φά­σεις του ΣτΕ.

Κα­τά­θε­ση άμεσα νο­μο­θε­τι­κής ρύθ­μι­σης, με την οποία να γίνει χα­ρα­κτη­ρι­σμός πε­ριο­χών ως Πε­ριο­χές Ελέγ­χου Χρή­σε­ων (ΠΕΧ), με δό­μη­ση υπό την προ­ϋ­πό­θε­ση ύπαρ­ξης προ­σώ­που σε κοι­νό­χρη­στη οδό για την προ­στα­σία ιδιο­κτη­σιών που βρί­σκο­νται πλέον εκτός ορίων, ώστε να μην απο­κο­πούν από τον ανα­πτυ­ξια­κό σχε­δια­σμό και να δια­τη­ρη­θεί η αξία τους.

Αξιο­ποί­η­ση των Το­πι­κών & Ει­δι­κών Πο­λε­ο­δο­μι­κών Σχε­δί­ων (ΤΠΣ & ΕΠΣ) και έντα­ξη των ορίων των οι­κι­σμών στα Το­πι­κά και Ει­δι­κά Πο­λε­ο­δο­μι­κά σχέ­δια. Ει­δι­κά στην Π.Ε. Ηρα­κλεί­ου και συ­νο­λι­κά στην Κρήτη και σε άλλες πε­ριο­χές όπου έχουν ήδη εκ­κι­νή­σει οι δια­δι­κα­σί­ες, για τεκ­μη­ριω­μέ­νο και το­πι­κά προ­σαρ­μο­σμέ­νο κα­θο­ρι­σμό ορίων.

Δυ­να­τό­τη­τα πρό­βλε­ψης Ζωνών Μελ­λο­ντι­κής Πο­λε­ο­δό­μη­σης ανά Δήμο ώστε στο πλαί­σιο των ΤΠΣ, για να κα­λυ­φθούν οι μελ­λο­ντι­κές ανά­γκες των κοι­νο­τή­των, ενι­σχύ­ο­ντας τη βιώ­σι­μη επέ­κτα­ση και απο­φεύ­γο­ντας τη νέα αυ­θαί­ρε­τη ανά­πτυ­ξη.

Εναλ­λα­κτι­κά, σε πε­ρί­πτω­ση που τα ανω­τέ­ρω είναι δύ­σκο­λο να γί­νουν άμεσα, είναι ση­μα­ντι­κό να εξε­τα­σθούν τα εξής:

Να προ­χω­ρή­σει με νο­μο­θε­τι­κή πρω­το­βου­λία η εξαί­ρε­ση των μι­κρών (έως 201 κά­τοι­κοι) και με­σαί­ων (201-1000 κα­τοί­κων) οι­κι­σμών από τις δια­τά­ξεις του ΠΔ που αφο­ρούν στην οριο­θέ­τη­ση των οι­κι­σμών, για τους οποί­ους ο κα­θο­ρι­σμός των ορίων θα γίνει από τα ΤΠΣ & ΕΠΣ με βάση τη λο­γι­κή της ΖΩΝΗΣ Γ΄, που απερ­ρί­φθη από το ΣτΕ και πρέ­πει να πε­ρι­γρα­φεί στη διά­τα­ξη.

Να συ­νε­χί­σει να ισχύ­ει για τους μι­κρούς και με­σαί­ους οι­κι­σμούς ότι ισχύ­ει σή­με­ρα.

Αν για οποιο­δή­πο­τε λόγο προ­κύ­ψει εμπλο­κή με το ΣτΕ σχε­τι­κά με την έκ­δο­ση των ΠΔ για ΤΠΣ & ΕΠΣ τυχόν επη­ρε­ά­σει την εκτα­μί­ευ­ση από το Τα­μείο Ανά­καμ­ψης, είναι δυ­να­τόν να κυ­ρω­θούν κάθε ΤΠΣ & ΕΠΣ χω­ρι­στά με διά­τα­ξη νόμου για να μην χα­θούν χρή­μα­τα».

«Είναι ανα­γκαίο να το­νι­σθεί ότι λέμε ναι, είναι και­ρός να μπει τάξη. Αλλά όχι να ακυ­ρώ­νο­νται οι πε­ριου­σί­ες χι­λιά­δων πο­λι­τών» είπε επί­σης ο κ. Αυ­γε­νά­κης και κα­τέ­λη­ξε λέ­γο­ντας ότι «πρό­κει­ται για ένα με­γά­λο πο­λι­τι­κό ζή­τη­μα, ίσως το πιο ση­μα­ντι­κό που κα­λεί­ται να δια­χει­ρι­σθεί η Κυ­βέρ­νη­ση αυτή τη στιγ­μή. Δεν χρειά­ζο­νται ούτε βια­σύ­νες, ούτε επι­πο­λαιό­τη­τες. Δεν πρέ­πει να δια­σκε­δά­ζου­με τις εντυ­πώ­σεις, ούτε με επι­κοι­νω­νια­κά τρικ να προ­σπα­θού­με να δια­χει­ρι­στού­με ένα θέμα που ακου­μπά την τσέπη, την πε­ριου­σία του κάθε Έλ­λη­να πο­λί­τη, του κάθε νοι­κο­κυ­ριού».

Πηγή: protothema.gr