«Παράθυρο» για δόμηση στα όρια των οικισμών

Δεν πέ­ρα­σε ούτε ένας μήνας από τη δη­μο­σί­ευ­ση του προ­ε­δρι­κού δια­τάγ­μα­τος για τον τρόπο οριο­θέ­τη­σης των οι­κι­σμών και το υπουρ­γείο Πε­ρι­βάλ­λο­ντος ήδη ανα­κοί­νω­σε τον τρόπο που θα το πα­ρα­κάμ­ψει.

Το υπουρ­γείο θα δη­μιουρ­γή­σει μια εν­διά­με­ση οι­κι­στι­κή ζώνη, όπως αυτή που απα­γό­ρευ­σε το ΣτΕ αλλά με δια­φο­ρε­τι­κό όνομα, στην οποία οι αρ­τιό­τη­τες θα είναι μι­κρό­τε­ρες των 4 στρεμ­μά­των, επα­να­φέ­ρο­ντας έτσι με έμ­με­σο τρόπο τις κα­ταρ­γη­μέ­νες πα­ρεκ­κλί­σεις στην εκτός σχε­δί­ου δό­μη­ση.

Την υπό­θε­ση χει­ρί­ζε­ται ο γε­νι­κός γραμ­μα­τέ­ας Αστι­κού Σχε­δια­σμού Ευ­θύ­μης Μπα­κο­γιάν­νης, ο οποί­ος απο­κά­λυ­ψε προ ημε­ρών σε εκ­δή­λω­ση του Τε­χνι­κού Επι­με­λη­τη­ρί­ου στην Κρήτη το νο­μο­θε­τι­κό «τρικ» με το οποίο θα επι­χει­ρη­θεί για ακόμα μια φορά η πα­ρά­καμ­ψη του Συμ­βου­λί­ου της Επι­κρα­τεί­ας.

Οπως ανέ­φε­ρε ο κ. Μπα­κο­γιάν­νης, «το πρό­βλη­μα υφί­στα­ται για τις πε­ριο­χές που οι­κο­δο­μή­θη­καν από το 1983 έως σή­με­ρα ή τα οι­κό­πε­δα που θε­ω­ρού­νταν εντός οι­κι­σμού και τώρα βρί­σκο­νται σε “γκρί­ζα ζώνη”», ανέ­φε­ρε. «Αυτό που εί­πα­με, σε­βό­με­νοι το ΣτΕ, είναι να ορ­γα­νώ­σου­με αυτές τις περι-οι­κι­στι­κές ζώνες σε Πε­ριο­χές Ελέγ­χου Χρή­σε­ων (ΠΕΧ).

Τι είναι αυτές; Είναι πε­ριο­χές στις οποί­ες η νο­μο­θε­σία μάς δίνει τη δυ­να­τό­τη­τα να ορί­σου­με χρή­σεις γης και να προσ­διο­ρί­σου­με αρ­τιό­τη­τα με­τα­ξύ 2 και 4 στρεμ­μά­των (δεν την έχει δώσει ακόμα ο νο­μο­θέ­της, θα πρέ­πει να νο­μο­θε­τη­θεί).

Με αυτόν τον τρόπο η περι-οι­κι­στι­κή πε­ριο­χή δεν θα είναι εντός οι­κι­σμού, με την έν­νοια των οι­κο­πέ­δων των 300 τ.μ. ή 500 τ.μ., αλλά θα μπο­ρεί να οι­κο­δο­μη­θεί με αρ­τιό­τη­τα μι­κρό­τε­ρη από τα 4 στρέμ­μα­τα, με την προ­ϋ­πό­θε­ση ότι θα υπάρ­χει πρό­σω­πο σε κοι­νό­χρη­στη οδό». Με τον τρόπο αυτό ο κ. Μπα­κο­γιάν­νης ανα­κοί­νω­σε την επα­να­φο­ρά «από το πα­ρά­θυ­ρο» των πα­ρεκ­κλί­σε­ων στην εκτός σχε­δί­ου δό­μη­ση, καθώς η δυ­να­τό­τη­τα οι­κο­δό­μη­σης σε οι­κό­πε­δα κάτω των 4 στρεμ­μά­των σε εκτός σχε­δί­ου πε­ριο­χές έχει κα­ταρ­γη­θεί από το 2020.

ΣτΕ: Διευ­κρι­νί­σεις για το προ­ε­δρι­κό διά­ταγ­μα οριο­θέ­τη­σης των οι­κι­σμών

Στο θέμα ανα­φέρ­θη­κε χθες (σε συ­νέ­ντευ­ξή του στο ERT Νews) ο υπουρ­γός Πε­ρι­βάλ­λο­ντος Σταύ­ρος Πα­πα­σταύ­ρου. Οπως είπε, «η πο­λι­τεία, με επι­στη­μο­νι­κά κρι­τή­ρια, σε­βό­με­νη την αξιο­λό­γη­ση του ΣτΕ, με­λε­τά νο­μο­θε­τι­κή ρύθ­μι­ση μέσα από την οποία θα προ­σπα­θή­σει να εν­σω­μα­τώ­σει τα ακί­νη­τα που έχουν γε­ω­γρα­φι­κή, πραγ­μα­τι­κή ή οι­κι­στι­κή σχέση με τον οι­κι­σμό».

Οι «πε­ριο­χές ελέγ­χου χρή­σε­ων γης» θε­σμο­θε­τή­θη­καν το 2016 (ν. 4447), ως μια από τις κα­τη­γο­ρί­ες πε­ριο­χών που κα­θο­ρί­ζο­νται κατά την εκ­πό­νη­ση ενός το­πι­κού πο­λε­ο­δο­μι­κού σχε­δί­ου. Πρό­κει­ται για πε­ριο­χές εκτός σχε­δί­ου, που δεν είναι πο­λε­ο­δο­μη­μέ­νες και βρί­σκο­νται γύρω από οι­κι­σμούς ή πε­ριο­χές επι­χει­ρη­μα­τι­κών/πα­ρα­γω­γι­κών δρα­στη­ριο­τή­των και στις οποί­ες κα­θο­ρί­ζε­ται ει­δι­κό κα­θε­στώς (χρή­σεις γης, όροι δό­μη­σης) ώστε να λει­τουρ­γούν σαν «εν­διά­με­ση ζώνη» και να απο­φεύ­γο­νται πι­θα­νές συ­γκρού­σεις και η ανε­ξέ­λεγ­κτη κα­τα­νά­λω­ση φυ­σι­κών πόρων. Οι πε­ριο­χές με­το­νο­μά­στη­καν σε «πε­ριο­χές ελέγ­χου χρή­σε­ων – ΠΕΧ» (σκέτο) με τον ν. 4759/2020.

Δη­μιουρ­γία εν­διά­με­σης οι­κι­στι­κής ζώνης αλλά με δια­φο­ρε­τι­κό όνομα, με αρ­τιό­τη­τες μι­κρό­τε­ρες των 4 στρεμ­μά­των – Οι πε­ριο­χές ελέγ­χου χρή­σε­ων θα κα­θο­ρι­στούν έπει­τα από ει­δι­κό σχε­δια­σμό.

Σύμ­φω­να με πηγές του υπουρ­γεί­ου Πε­ρι­βάλ­λο­ντος, οι πε­ριο­χές αυτές θα κα­θο­ρι­στούν έπει­τα από ει­δι­κό σχε­δια­σμό, επαρ­κή τεκ­μη­ρί­ω­ση, επι­στη­μο­νι­κή με­θο­δο­λο­γία και δια­βού­λευ­ση με τους οι­κεί­ους ΟΤΑ, πάντα στο πλαί­σιο εκ­πό­νη­σης των πο­λε­ο­δο­μι­κών σχε­δί­ων.

Εντός των πε­ριο­χών ελέγ­χου χρή­σε­ων, ή και ελ­λεί­ψει αυτών στην πε­ρί­πτω­ση μη κα­θο­ρι­σμού τους, δύ­να­ται με το το­πι­κό πο­λε­ο­δο­μι­κό σχέ­διο να κα­θο­ρί­ζο­νται πε­ριο­χές Περι-Οι­κι­στι­κών Ζωνών (ΠΟΖ). Ως ΠΟΖ νο­ού­νται οι ζώνες που συ­νέ­χο­νται με τα όρια των οι­κι­σμών προ του 1923 ή με πλη­θυ­σμό κάτω των 2.000 κα­τοί­κων, σε από­στα­ση που δεν υπερ­βαί­νει τα 500 μέτρα. Οι ΠΟΖ συ­γκρο­τούν ιδιαί­τε­ρες ενό­τη­τες βάσει των φυ­σι­κών και πο­λε­ο­δο­μι­κών χα­ρα­κτη­ρι­στι­κών τους και λει­τουρ­γούν ως εν­διά­με­σες ζώνες με­τα­ξύ της εντός των ορίων της οι­κι­στι­κής πε­ριο­χής και του ευ­ρύ­τε­ρου φυ­σι­κού πε­ρι­βάλ­λο­ντος το­πί­ου της εκτός σχε­δί­ου πε­ριο­χής.

Τι ισχύ­ει με τα όρια των οι­κι­σμών

Στις ΠΟΖ δύ­να­ται να κα­θο­ρί­ζο­νται αφε­νός αρ­τιό­τη­τες και όροι δό­μη­σης, είτε ευ­με­νέ­στε­ρες των ΠΕΧ ή ελ­λεί­ψει αυτής της εκτός σχε­δί­ου πε­ριο­χής, είτε δυ­σμε­νέ­στε­ρες από αυτές των οι­κι­σμών, αφε­τέ­ρου χρή­σεις γης με τις οποί­ες εξα­σφα­λί­ζε­ται η κα­λύ­τε­ρη λει­τουρ­γι­κή ορ­γά­νω­ση και εξυ­πη­ρέ­τη­ση των οι­κι­σμών, πα­ράλ­λη­λα με τη δια­τή­ρη­ση των ιδιαί­τε­ρων εδα­φο­μορ­φο­λο­γι­κών χα­ρα­κτη­ρι­στι­κών τους, καθώς και του φυ­σι­κού ή πο­λι­τι­στι­κού πε­ρι­βάλ­λο­ντος και του το­πί­ου.

Με δε­δο­μέ­νο ότι οι περι-οι­κι­στι­κές ζώνες δεν είναι θε­σμο­θε­τη­μέ­νες, αλλά και για να κα­θο­ρι­στούν αρ­τιό­τη­τες και πι­θα­νές χρή­σεις γης (που θα επι­λέ­γο­νται μέσα από το πο­λε­ο­δο­μι­κό σχέ­διο), θα πρέ­πει να ανα­μέ­νε­ται νο­μο­θε­τι­κή ρύθ­μι­ση. Να ση­μειω­θεί ότι για το θέμα έχουν «ξε­ση­κω­θεί» βου­λευ­τές όλων των κομ­μά­των, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της Νέας Δη­μο­κρα­τί­ας, που πα­γί­ως υπο­στη­ρί­ζουν το δι­καί­ω­μα στην οι­κο­δό­μη­ση πα­ντού, με το επι­χεί­ρη­μα ότι η μι­κροϊ­διο­κτη­σία απα­ξιώ­νε­ται για να οδη­γη­θεί στα χέρια του με­γά­λου κε­φα­λαί­ου.

«Βου­τιά» στην οι­κο­δο­μή τον Ια­νουά­ριο

Στην υπό­θε­ση πα­ρε­νέ­βη με ανα­κοί­νω­σή του το ΣτΕ, εξη­γώ­ντας τα αυ­το­νό­η­τα. «Η επέ­κτα­ση (σ.σ. των οι­κι­σμών) δεν απο­κλεί­ε­ται, αλλά είναι δυ­να­τή μόνο κα­τό­πιν προη­γού­με­νης πο­λε­ο­δό­μη­σης των εκτά­σε­ων που αφορά η επέ­κτα­ση. Απα­ραί­τη­τη προ­ϋ­πό­θε­ση για την πο­λε­ο­δό­μη­ση αυτή είναι η προη­γού­με­νη θε­σμο­θέ­τη­ση εγκε­κρι­μέ­νου το­πι­κού ή ει­δι­κού πο­λε­ο­δο­μι­κού σχε­δί­ου και, μέχρι την έγκρι­ση των σχε­δί­ων αυτών, η ύπαρ­ξη εγκε­κρι­μέ­νου ΓΠΣ ή ΣΧΟ­Ο­ΑΠ.

Εξάλ­λου, εάν η διοί­κη­ση κρί­νει ανα­γκαία και σκό­πι­μη την επέ­κτα­ση των ορίων των οι­κι­σμών της χώρας για την οι­κι­στι­κή ή άλλου εί­δους αξιο­ποί­η­σή τους, θα πρέ­πει να προ­ω­θή­σει κατά προ­τε­ραιό­τη­τα την πο­λε­ο­δό­μη­ση των ανα­γκαί­ων εκτά­σε­ων. Τούτο διότι μόνο μέσω της πο­λε­ο­δό­μη­σης εξα­σφα­λί­ζο­νται οι κοι­νό­χρη­στοι και κοι­νω­φε­λείς χώροι καθώς και οι ανα­γκαί­ες υπο­δο­μές για την οι­κι­στι­κή αξιο­ποί­η­ση των εν λόγω εκτά­σε­ων».

Αντι­δρά­σεις για το προ­ε­δρι­κό διά­ταγ­μα οριο­θέ­τη­σης των οι­κι­σμών

«Ανα­γνώ­ρι­ση» δρό­μων

Ο κ. Μπα­κο­γιάν­νης απο­κά­λυ­ψε στην εκ­δή­λω­ση του ΤΕΕ ότι μέσα στο επό­με­νο διά­στη­μα ανα­μέ­νε­ται να κα­τα­τε­θεί στο ΣτΕ σχέ­διο δια­τάγ­μα­τος με την πρό­τα­ση του υπουρ­γεί­ου για την «ανα­γνώ­ρι­ση» των δρό­μων, θέμα από το οποίο εξαρ­τά­ται η εκτός σχε­δί­ου δό­μη­ση. «Πή­γα­με (σ.σ. μέσω ΤΕΕ, με την ανά­θε­ση με­λέ­της προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 196 εκατ. ευρώ) με αε­ρο­φω­το­γρα­φί­ες του 1977 και απο­τυ­πώ­σα­με τα πάντα, από τα μο­νο­πά­τια έως τους αγρο­τι­κούς και τους δα­σι­κούς δρό­μους. Από αυτή τη δου­λειά έχου­με κα­τα­λή­ξει σε κρι­τή­ρια για την οι­κο­δο­μη­σι­μό­τη­τα», ανέ­φε­ρε ο κ. Μπα­κο­γιάν­νης.

Πηγή: kathimerini.gr