Τα φέσια στην εφορία πνίγουν την αγορά – Πόσα χρωστούν φυσικά και νομικά πρόσωπα

Σε οικο­νο­μικό αδιέ­ξοδο βρί­σκο­νται εκα­τομ­μύ­ρια φορο­λο­γού­με­νοι, αλλά και δεκάδες χιλιά­δες επι­χει­ρή­σεις, που δεν είναι σε θέση να αντα­πο­κρι­θούν εμπρό­θε­σμα στις φορο­λο­γι­κές τους υπο­χρε­ώ­σεις με απο­τέ­λε­σμα τα ληξι­πρό­θε­σμα χρέη στην Εφορία να «φου­σκώ­νουν» κάθε μήνα.

Τα στοι­χεία που έδωσε χθες στη δημο­σιό­τητα το Γραφείο Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού του Κράτους στη Βουλή, απο­δει­κνύ­ουν την εικόνα που παρου­σιά­ζει σήμερα η αγορά καθώς οι ληξι­πρό­θε­σμες οφειλές στο τέλος Ιανουα­ρίου εκτι­νά­χθη­καν στα 110,6 δισ. ευρώ, αυξη­μένα κατά 3,6 δισ. ευρώ σε σχέση με τον Ιανουά­ριο 2024 και κατά 2,2 δισ. ευρώ από τον περυ­σινό Οκτώ­βριο.

Θα πρέπει βέβαια να ανα­φερ­θεί ότι ποσοστό 23,8% του συνο­λι­κού ληξι­πρό­θε­σμου υπο­λοί­που, που αντι­στοι­χεί σε 26,3 δισ. ευρώ, αφορά σε οφειλές που χαρα­κτη­ρί­ζο­νται ως ανε­πί­δε­κτες είσπρα­ξης, όπως περι­πτώ­σεις στις οποίες ο οφει­λέ­της και οι συνυ­πό­χρεοί του δε δια­θέ­τουν περιου­σιακά στοι­χεία και ολο­κλη­ρώ­θηκε η δια­δι­κα­σία ανα­γκα­στι­κής εκτέ­λε­σης επί κινητών, ακι­νή­των και απαι­τή­σεων του οφει­λέτη (και έπαυσαν οι εργα­σίες πτώ­χευ­σης αν πρό­κει­ται για πτωχό).

To 60% φορο­λο­γι­κές οφειλές

Αξίζει να σημειω­θεί ότι εξε­τά­ζο­ντας την ποιο­τική διάρ­θρωση του πραγ­μα­τι­κού ληξι­πρό­θε­σμου υπο­λοί­που δια­πι­στώ­νε­ται ότι το 60,6% αυτού, που αντι­στοι­χεί σε 51,1 δισ. ευρώ, πηγάζει από φορο­λο­γι­κές οφειλές, ενώ το υπό­λοιπο των πραγ­μα­τι­κών ληξι­πρό­θε­σμων οφειλών προ­έρ­χε­ται από άλλες κατη­γο­ρίες οφειλής, οι οποίες παρου­σιά­ζουν χαμηλό ποσοστό είσπρα­ξης.

Ειδι­κό­τερα, με βάση τα στοι­χεία της ΑΑΔΕ, σε αυτές περι­λαμ­βά­νο­νται τα πρό­στιμα (φορο­λο­γικά και μη φορο­λο­γικά) τα οποία απο­τε­λούν το 29% του πραγ­μα­τι­κού ληξι­πρό­θε­σμου υπο­λοί­που, καθώς αγγί­ζουν τα 24,4 δισ. ευρώ και οι μη φορο­λο­γι­κές οφειλές (δάνεια, δικα­στικά έξοδα, κατα­λο­γι­σμοί κτλ.), οι οποίες απο­τε­λούν το 10,4% του πραγ­μα­τι­κού ληξι­πρό­θε­σμου υπο­λοί­που, ποσοστό που αντι­στοι­χεί σε 8,8 δισ. ευρώ. Λαμ­βά­νο­ντας υπόψη ότι 8,7 δισ. ευρώ από τις φορο­λο­γι­κές οφειλές πηγά­ζουν από αφε­ρέγ­γυους οφει­λέ­τες και 14,6 δισ. ευρώ αφορούν σε οφειλές με λήξη δόσεων πέραν της τελευ­ταίας δεκα­ε­τίας, απο­μέ­νουν 27,7 δισ. ευρώ οφειλών από τις οποίες, σύμφωνα με στοι­χεία της ΑΑΔΕ, πηγάζει άνω του 90% των εισπρά­ξεων.

Με άλλα λόγια το σύνολο σχεδόν των εισπρά­ξεων προ­έρ­χε­ται από μόλις το 32,8% του πραγ­μα­τι­κού ληξι­πρό­θε­σμου υπο­λοί­που.

Όσον αφορά το συνο­λικό αριθμό των οφει­λε­τών, είναι αξιο­ση­μεί­ωτο ότι στο τέλος Ιανουα­ρίου παρα­τη­ρεί­ται μείωση κατά 90.256 πρόσωπα (φυσικά και νομικά) σε σχέση με την αντί­στοιχη περίοδο του 2024 με απο­τέ­λε­σμα να δια­μορ­φώ­νε­ται στους 3.841.369 οφει­λέ­τες.

Ανα­λυ­τι­κό­τερα, η εν λόγω μείωση προ­έρ­χε­ται από τις χαμη­λό­τε­ρες κατη­γο­ρίες οφειλής (μέχρι 500 ευρώ), με τον αριθμό των οφει­λε­τών να μειώ­νε­ται κατά 116.474 πρόσωπα, ενώ αντί­θετα αύξηση του αριθμού των οφει­λε­τών κατα­γρά­φε­ται σε υψη­λό­τε­ρες οφειλές, με την μεγα­λύ­τερη να εντο­πί­ζε­ται στην κατη­γο­ρία μεταξύ 10.000 και 100.000 ευρώ (κατά 20.661 πρόσωπα).

Η μείωση του αριθμού των οφει­λε­τών στο εύρος οφειλής μέχρι 500 ευρώ συνο­δεύ­ε­ται από μείωση του συνο­λι­κού ληξι­πρό­θε­σμου υπο­λοί­που σε ετήσια βάση κατά 17,2 εκατ. ευρώ συνο­λικά, ενώ το συνο­λικό ληξι­πρό­θε­σμο υπό­λοιπο αυξά­νε­ται στις υψη­λό­τε­ρες κατη­γο­ρίες οφειλής, με τη μεγα­λύ­τερη αύξηση να εντο­πί­ζε­ται σε οφειλές άνω του 1 εκατ. ευρώ (κατά 2 δισ. ευρώ).

Εξε­τά­ζο­ντας την κατα­νομή των οφει­λε­τών και του συνο­λι­κού ληξι­πρό­θε­σμου υπο­λοί­που δια­πι­στώ­νε­ται ότι το σύνολο σχεδόν των οφειλών (96,4%) πηγάζει από την κατη­γο­ρία άνω των 10.000 ευρώ, ενώ στο εύρος οφειλής άνω του 1 εκατ. ευρώ συγκε­ντρώ­νε­ται το 76,2% του συνο­λι­κού ληξι­πρό­θε­σμου υπο­λοί­που και μόλις το 0,3% των οφει­λε­τών. Αντί­θετα, το 90% των οφει­λε­τών συγκε­ντρώ­νε­ται στις οφειλές έως 10.000 ευρώ με το συνο­λικό τους ληξι­πρό­θε­σμο υπό­λοιπο να αγγίζει το 3,6% των συνο­λι­κών οφειλών.

Αξίζει επίσης να σημειω­θεί η δια­φο­ρε­τική συμ­με­τοχή φυσικών και νομικών προ­σώ­πων στη δια­μόρ­φωση του συνο­λι­κού ληξι­πρό­θε­σμου υπο­λοί­που, καθώς οι οφειλές των φυσικών προ­σώ­πων απο­τε­λούν το 38,5% του συνόλου, αγγί­ζο­ντας τα 42,5 δισ. ευρώ, ενώ οι οφειλές των νομικών προ­σώ­πων δια­μορ­φώ­νο­νται στα 68 δισ. ευρώ, ποσό που αντι­στοι­χεί στο 61,5% του συνόλου.

Ανα­λύ­ο­ντας τα στοι­χεία οφειλών των φυσικών και νομικών προ­σώ­πων ανά εύρος οφειλής δια­πι­στώ­νε­ται ότι στις χαμηλές κατη­γο­ρίες οφειλών το σύνολο σχεδόν του ληξι­πρό­θε­σμου υπο­λοί­που προ­έρ­χε­ται από τα φυσικά πρόσωπα. Ενδει­κτικό είναι ότι το 97,9% των οφειλών κάτω των 50 ευρώ και το 87,9% των οφειλών κάτω των 10.000 ευρώ πηγάζει από τα φυσικά πρόσωπα. Αντί­στοιχα, το πλήθος των φυσικών προ­σώ­πων που οφεί­λουν λιγό­τερα από 50 ευρώ αντι­στοι­χεί στο 95,3% των οφει­λε­τών αυτής της κατη­γο­ρίας οφειλής, ενώ για οφειλές μικρό­τε­ρες των 10.000 ευρώ το πλήθος των φυσικών προ­σώ­πων δια­μορ­φώ­θηκε στο τέλος του Ιανουα­ρίου του 2025 στα 3.049.150 άτομα, απο­τε­λώ­ντας το 88,2% του συνόλου για το συγκε­κρι­μένο εύρος οφειλής.

Αντί­θετα, όσο αυξά­νε­ται το ύψος των οφειλών ενι­σχύ­ε­ται και ο ρόλος των νομικών προ­σώ­πων στη δια­μόρ­φωση του ληξι­πρό­θε­σμου υπο­λοί­που, αφού είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι στην κατη­γο­ρία ληξι­πρό­θε­σμου υπο­λοί­που άνω του 1 εκατ. ευρώ τα νομικά πρόσωπα συμ­με­τέ­χουν στις οφειλές κατά 69,5%, με το ληξι­πρό­θε­σμο υπό­λοιπό τους να αγγίζει στο τέλος του Ιανουα­ρίου 2025 τα 58,6 δισ. ευρώ. Αντί­στοιχα, το πλήθος των νομικών προ­σώ­πων που οφεί­λουν πάνω από 1 εκατ. ευρώ δια­μορ­φώ­θηκε στα 6.060, απο­τε­λώ­ντας το 61,6% του πλήθους των οφει­λε­τών σε αυτό το εύρος οφειλής.

Μόλις το 4,4% σε ρύθμιση

Ανα­φο­ρικά με τη ρύθμιση των οφειλών, σημειώ­νε­ται ότι μόλις το 4,4% του πραγ­μα­τι­κού ληξι­πρό­θε­σμου υπο­λοί­που βρί­σκε­ται σε ρύθμιση, ποσοστό που αντι­στοι­χεί σε 3,7 δισ. ευρώ. Το υψη­λό­τερο ποσοστό των συνο­λι­κών ρυθ­μι­σμέ­νων οφειλών (17,2%) εντο­πί­ζε­ται στο εύρος 500 με 10.000 ευρώ, ενώ εντός αυτού του εύρους το ποσοστό των ρυθ­μι­σμέ­νων οφειλών αγγίζει το 19,3% για ποσά από 2.000 έως 3.000 ευρώ.

Τα ποσοστά ωστόσο δια­φέ­ρουν μεταξύ φυσικών και νομικών προ­σώ­πων, με το υψη­λό­τερο ποσοστό ρυθ­μι­σμέ­νων οφειλών φυσικών προ­σώ­πων να εντο­πί­ζε­ται μεταξύ 500 και 10.000 ευρώ (17,2%) και να αγγίζει το 19,7% για ποσά από 2.000 έως 3.000 ευρώ, ενώ αντί­θετα τα νομικά πρόσωπα ρυθ­μί­ζουν σε υψη­λό­τερο ποσοστό (23,4%) οφειλές που ανήκουν στο εύρος από 10.000 έως 100.000 ευρώ. Το εν λόγω ποσοστό φτάνει στο 26,8% στην κατη­γο­ρία 10.000 με 20.000 ευρώ, ενώ χαμηλά ποσοστά ρύθ­μι­σης οφειλών δια­πι­στώ­νο­νται τόσο σε χαμηλά ποσά οφειλής (ιδιαί­τερα κάτω των 500 ευρώ), όσο και σε υψηλά ποσά οφειλής (άνω των 20.000 ευρώ για φυσικά πρόσωπα και άνω των 150.000 ευρώ για νομικά πρόσωπα).

Το κενό είσπρα­ξης

Ένα ιδιαι­τέ­ρως ενδια­φέ­ρον θέμα που σχε­τί­ζε­ται με τις εισπρά­ξεις, όπως ανα­φέ­ρε­ται και στην έκθεση του Γρα­φείου Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού του Κράτους στη Βουλή, είναι αυτό του Κενού Είσπρα­ξης Οφειλών προς τη φορο­λο­γική διοί­κηση, το οποίο ουσια­στικά μετρά τη διαφορά ανάμεσα στη φορο­λο­γική επι­βά­ρυνση που επι­βάλ­λε­ται στους φορο­λο­γού­με­νους και το βάρος που τελικά εκείνοι ανα­λαμ­βά­νουν.

Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι μετά το 2015 το Κενό Είσπρα­ξης παρου­σιά­ζει μείωση (με εξαί­ρεση το 2020 που αυξή­θηκε λόγω των οικο­νο­μι­κών επι­πτώ­σεων της κρίσης του COVID-19), ενώ το ίδιο χρονικό διά­στημα ο ρυθμός αύξησης του συνο­λι­κού ληξι­πρό­θε­σμου στα­διακά μειώ­νε­ται.

Το 2024 μάλιστα, που το Κενό Είσπρα­ξης αγγίζει το χαμη­λό­τερό του σημείο (0,8%), παρα­τη­ρεί­ται μείωση του συνο­λι­κού ληξι­πρό­θε­σμου υπο­λοί­που σε ετήσια βάση κατά 7%. Ανα­λύ­ο­ντας δε τις επι­μέ­ρους κατη­γο­ρίες από τις οποίες προ­έρ­χε­ται το Κενό Είσπρα­ξης δια­πι­στώ­νε­ται ότι σε όλα τα έτη το μεγα­λύ­τερο μέρος του Κενού Είσπρα­ξης πηγάζει από τις μη φορο­λο­γι­κές οφειλές και τα πρό­στιμα (57,3% κατά μέσο όρο), ακο­λου­θούν οι έμμεσοι φόροι25 με μέσο ποσοστό συμ­με­το­χής 24,3%, ενώ την μικρό­τερη συμ­με­τοχή στη δια­μόρ­φωση του Κενού Είσπρα­ξης έχουν οι άμεσοι φόροι26 (18,4%).

Πηγή: naftemporiki.gr