Ανησυχία προκάλεσε ο θάνατος του 20χρονου φοιτητή από μηνιγγίτιδα – Το προφίλ της νόσου

Συνα­γερμό σε υγειο­νο­μι­κές αρχές και γονείς που έχουν θορυ­βη­θεί από χθες, έχει προ­κα­λέ­σει ο θάνατος 20χρονου φοιτητή στην Πάτρα­από μηνιγ­γί­τιδα. Η ραγδαία εξέλιξη της μηνιγ­γι­τι­δο­κοκ­κι­κής νόσου και η δυνα­μική της να οδη­γή­σει γρήγορα στην κατάρ­ρευση του άτυχου νέου και τελικά στον θάνατο σοκά­ρουν. Και επα­να­φέ­ρουν στη συζή­τηση την αξία του εμβο­λια­σμού για την ορο­ο­μάδα Β – ειδικά για κάποιες ομάδες όπως είναι οι φοι­τη­τές – με την οποία ανευ­ρί­σκο­νται τα περισ­σό­τερα κρού­σματα μηνιγ­γί­τι­δας στη χώρα μας.

Η Πάτρα έχει βρεθεί από πέρυσι στο επί­κε­ντρο της μηνιγ­γι­τι­δο­κοκ­κι­κής νόσου. Μια 20χρονη φοι­τή­τρια νόσησε βαριά με απο­τέ­λε­σμα να υπο­βλη­θεί σε ακρω­τη­ρια­σμό κάτω άκρων. Είχε προη­γη­θεί ένας φοι­τη­τής τον οποίο οι γονείς του βρήκαν σε άσχημη κατά­σταση λόγω της νόσου στις αρχές του περα­σμέ­νου Ιανουα­ρίου. Επίσης, στην περιοχή της Πάτρας πέρυσι είχε νοσήσει ακόμη ένας φοι­τη­τής, δηλαδή συνο­λικά είχαν κατα­γρα­φεί τρία περι­στα­τικά. Ο Εθνικός Οργα­νι­σμός Δημό­σιας Υγείας (ΕΟΔΥ) παρα­κο­λού­θησε στενά τους φοι­τη­τές του Πανε­πι­στη­μίου Πατρών και τις επαφές των παρα­πάνω νέων και χορή­γησε προ­λη­πτικά χημειο­προ­φύ­λαξη σε όσους χαρα­κτη­ρί­στη­καν στενές επαφές των κρου­σμά­των.

Οι ειδικοί Δημό­σιας Υγείας είναι κατη­γο­ρη­μα­τι­κοί ότι δεν υπάρχει καμία επι­δη­μιο­λο­γική σύνδεση μεταξύ του τωρινού θανα­τη­φό­ρου περι­στα­τι­κού και των περυ­σι­νών. Όπως λένε, βάσει κατευ­θυ­ντη­ρίων, πιθανή συσχέ­τιση εξε­τά­ζε­ται για χρονικό διά­στημα μεταξύ των κρου­σμά­των έως τρεις μήνες. Παρ’ όλα αυτά, η κατα­γραφή σοβαρών περι­στα­τι­κών στη συγκε­κρι­μένη πόλη απα­σχο­λεί την ιατρική και επι­στη­μο­νική κοι­νό­τητα.

Όπως σημειώ­νει στο ygeiamou.gr ο Καθη­γη­τής Παθο­λο­γίας – Λοι­μω­ξιο­λο­γίας του νοσο­κο­μείου του Ρίου, Μάρκος Μαρα­γκός, είναι αυξη­μέ­νος ο κίν­δυ­νος της νόσησης με μηνιγ­γι­τι­δό­κοκκο κοντά στο «peak» της επο­χι­κής γρίπης, δηλαδή τους μήνες Φεβρουά­ριο – Μάρτιο. Και την περυ­σινή περίοδο, η συρροή στην Πάτρα ήταν περίπου ίδια χρονική περίοδο. Το πρώτο βαρύ περι­στα­τικό είχε κατα­γρα­φεί το πρώτο 10ήμερο του έτους.

Ειδικά σε ό,τι αφορά τον 20χρονο που έχασε χθες τη ζωή του, κατά πλη­ρο­φο­ρίες, ο φοι­τη­τής πήγε στο Πανε­πι­στη­μιακό Νοσο­κο­μείο του Ρίου τα ξημε­ρώ­ματα της Τρίτης και μετά από λίγες ώρες κατέ­ληξε. Η επι­δεί­νωση ήταν ραγδαία, με τους για­τρούς να τον δια­σω­λη­νώ­νουν και να τον εισά­γουν στη ΜΕΘ. Είχαν δει κατά την κλινική εξέταση τα αιμορ­ρα­γικά εξαν­θή­ματα, που τους κινη­το­ποί­η­σαν όπως και ο υψηλός πυρετός που ανέφερε η δίδυμη αδελφή του άτυχου νέου περι­γρά­φο­ντας τα συμ­πτώ­ματά του κατά τις προη­γού­με­νες ώρες.

Οι εξε­τά­σεις για την ταυ­το­ποί­ηση της ορο­ο­μά­δας του μηνιγ­γι­τι­δό­κοκ­κου είναι σε εξέλιξη. Το πιθα­νό­τερο, όμως, θεω­ρεί­ται πως είναι μηνιγ­γί­τιδα Β. Ο κ. Μαρα­γκός που έχει χει­ρι­στεί ο ίδιος όλα τα βαριά περι­στα­τικά μηνιγ­γί­τι­δας στην Πάτρα σημειώ­νει στο ygeiamou.gr πως επειδή για τους άλλους συχνούς τύπους μηνιγ­γί­τι­δας ο πλη­θυ­σμός είναι εμβο­λια­σμέ­νος, επι­κρα­τεί η μηνιγ­γί­τιδα Β.

Έως 10% των περι­στα­τι­κών χάνουν τη ζωή τους

Η μηνιγ­γι­τι­δο­κοκ­κική μηνιγ­γί­τιδα και σηψαι­μία, που προ­κα­λεί­ται από τον μηνιγ­γι­τι­δό­κοκκο – υπάρ­χουν 12 ορο­ο­μά­δες μεταξύ των οποίων και η Β – είναι μία νόσος που μπορεί να προ­σβά­λει κάθε ηλι­κιακή ομάδα. Tα περισ­σό­τερα κρού­σματα συμ­βαί­νουν σε βρέφη και μικρά παιδιά κάτω των τεσ­σά­ρων ετών, αλλά μεγάλος αριθμός κρου­σμά­των (περίπου 1 στα 3) αφορά εφήβους και νεαρούς ενή­λι­κες, ηλικίας 10-24 ετών. Η συχνό­τητα εμφά­νι­σης της μηνιγ­γι­τι­δο­κοκ­κι­κής νόσου είναι χαμηλή, αλλά λόγω του υψηλού ποσο­στού θνη­σι­μό­τη­τας, η έγκαιρη διά­γνωση και θερα­πεία είναι κρί­σι­μες.

Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι μπορεί να προ­κα­λέ­σει θάνατο μέσα σε μόνο λίγες ώρες. Περίπου 5-10% των περι­στα­τι­κών μπορεί να κατα­λή­ξουν στο θάνατο, ενώ στο 15-25% μπορεί να προ­κα­λέ­σει μόνιμη εγκε­φα­λική βλάβη, κώφωση, νεφρική ανε­πάρ­κεια ή ακρω­τη­ρια­σμό άκρων.

Πέρυσι είχαν κατα­γρα­φεί στη χώρα μας συνο­λικά 37 περι­στα­τικά, πέντε από τα οποία τον Ιανουά­ριο. Εφέτος τον Ιανουά­ριο έως και σήμερα έχουν κατα­γρα­φεί οκτώ περι­στα­τικά, τα πέντε εκ των οποίων έχουν ταυ­το­ποι­η­θεί ως ορο­ο­μάδα Β και ανα­μέ­νο­νται τα απο­τε­λέ­σματα για τα τρία. Τα χρόνια 2014-2023 δηλώ­θη­καν στην Ελλάδα συνο­λικά 131 περι­στα­τικά διεισ­δυ­τι­κής μηνιγ­γι­τι­δο­κοκ­κι­κής νόσου (ΔΜΝ) από ορο­ο­μάδα Β σε βρέφη και παιδιά, ηλικίας ως 18 ετών. Η πλειο­νό­τητα αφο­ρούσε βρέφη ηλικίας κάτω του έτους καθώς και παιδιά ηλικίας 1-4 ετών, με τη μεγα­λύ­τερη επί­πτωση να παρα­τη­ρεί­ται σε βρέφη κάτω του έτους. Κατά τη δεκα­ε­τία 2014-2023 σημειώ­θη­καν συνο­λικά 9 θάνατοι από ΔΜΝ από ορο­ο­μάδα Β σε βρέφη και παιδιά ως 18 ετών, σύμφωνα με τα επίσημα στοι­χεία.

Τα συμ­πτώ­ματα που θέλουν προσοχή

Η πορεία που μπορεί να πάρει η μηνιγ­γι­τι­δο­κοκ­κική νόσος σε λίγες ώρες είναι σοκα­ρι­στική. Σύμφωνα με τους παι­διά­τρους, μεγάλο ερω­τη­μα­τικό είναι γιατί μπορεί να καταρ­ρεύ­σει τόσο ραγδαία ένας οργα­νι­σμός μετά την προ­σβολή του από το λοι­μο­γόνο παρά­γο­ντα του μηνιγ­γι­τι­δό­κοκ­κου Β. Φαί­νε­ται πως σε ορι­σμέ­νες περι­πτώ­σεις υπάρχει αυξη­μένη ευαι­σθη­σία, όμως δεν είναι δυνατό να το γνω­ρί­ζουν γονείς και γιατροί εκ των προ­τέ­ρων.

Επίσης, δεν είναι ξεκά­θαρα τα σημάδια για να θορυ­βή­σουν παιδιά, νέους, όπως για παρά­δειγμα φοι­τη­τές, και γονείς, καθώς τα συμ­πτώ­ματα προ­σο­μοιά­ζουν με της γρίπης. «Καμπα­νά­κια» απο­τε­λούν ο υψηλός πυρετός και το αιμορ­ρα­γικό εξάν­θημα, συμ­πτώ­ματα που πρέπει να κινη­το­ποιούν ασθε­νείς και γονείς όταν πρό­κει­ται για ανη­λί­κους. Ένα ποσοστό 30% των περι­στα­τι­κών δε δίνουν την τυπική εικόνα της μηνιγ­γί­τι­δας.

«Κάθε λοίμωξη και κάθε ασθέ­νεια που ξεφεύ­γει από αυτά που έχει δει ο γονιός όταν αρρω­σταί­νει το παιδί του, πρέπει να τον κινη­το­ποιεί. Όταν ακούν οι παι­δί­α­τροι «σας έφερα το παιδί γιατί αυτή τη φορά είναι κάτι δια­φο­ρε­τικό», ξέρουν πως πρέπει να κινη­θούν», σημειώ­νει η Ομότιμη Καθη­γή­τρια Παι­δια­τρι­κής του ΕΚΠΑ και Πρό­ε­δρος της Εθνικής Επι­τρο­πής Εμβο­λια­σμών, Μαρία Θεο­δω­ρί­δου.

Ειδικά στα πρώιμα στάδια της μηνιγ­γί­τι­δας είναι δύσκολο για το γιατρό να προ­χω­ρή­σει σε ορθή διά­γνωση.

Τα πιο συχνά συμ­πτώ­ματα της νόσου είναι:

υψηλός πυρετός

πονο­κέ­φα­λος

δυσκο­λία στην κάμψη του αυχένα

Άλλα συμ­πτώ­ματα μπορεί να είναι:

ναυτία

έμετοι

έντρομο βλέμμα

φωτο­φο­βία

υπνηλία ή έντονη ανη­συ­χία και ευε­ρε­θι­στό­τητα

εξάν­θημα

Ο δωρεάν εμβο­λια­σμός

Ο καλύ­τε­ρος τρόπος να προ­λη­φθεί η μηνιγ­γι­τι­δο­κοκ­κική μηνιγ­γί­τιδα είναι ο εμβο­λια­σμός. Μέχρι πρό­τι­νος το εμβόλιο για τη μηνιγ­γί­τιδα Β δεν καλυ­πτό­ταν στη χώρα μας. Αυτό έχει ως απο­τέ­λε­σμα τα περισ­σό­τερα παιδιά και νεαροί ενή­λι­κες να είναι ανεμ­βο­λί­α­στοι.

Τα επι­δη­μιο­λο­γικά δεδο­μένα που δεί­χνουν ότι η μεγα­λύ­τερη επί­πτωση διεισ­δυ­τι­κής μηνιγ­γι­τι­δο­κοκ­κι­κής νόσου είναι σε βρέφη σε συν­δυα­σμό με την επα­να­φορά των κρου­σμά­των σε προ­παν­δη­μικά επίπεδα – ακόμη χαμηλά βέβαια – ήταν ανάμεσα στους λόγους που οδή­γη­σαν πριν πέντε μήνες την Εθνική Επι­τροπή Εμβο­λια­σμών να εντάξει το εμβόλιο κατά της μηνιγ­γί­τι­δας Β στο Εθνικό Πρό­γραμμα Εμβο­λια­σμών για βρέφη κάτω του ενός έτους. Η ανάγκη ανο­σο­ποί­η­σης κλει­στών πλη­θυ­σμών, όπως είναι οι φοι­τη­τές σε εστίες, απα­σχο­λεί τους επι­στή­μο­νες μέλη της Εθνικής Επι­τρο­πής Εμβο­λια­σμών.

Σύμφωνα με τις επί­ση­μες οδηγίες, ο εμβο­λια­σμός πρέπει να διε­νερ­γεί­ται με έναρξη από την ηλικία των δυο μηνών και χορή­γηση 3 δόσεων με σχήμα 2+1 στις ηλικίες 2, 4 και 12 μηνών αντί­στοιχα. Επι­ση­μαί­νε­ται, ότι η έγκαιρη έναρξη έχει μεγάλη σημασία διότι η μέγιστη επί­πτωση της νόσου στην Ελλάδα κατα­γρά­φε­ται στη βρεφική ηλικία και μάλιστα κατά τους πρώτους έξι μήνες της ζωής.

Αξίζει να σημειω­θεί ότι για όσες ηλικίες δεν απο­ζη­μιώ­νε­ται, το εμβόλιο κοστί­ζει περίπου 100 ευρώ η δόση και απαι­τού­νται τρεις δόσεις. Εάν μια οικο­γέ­νεια έχει δύο και τρία παιδιά, είναι εύκολα κατα­νοητό ότι πρό­κει­ται για ένα πολύ σημα­ντικό ποσό που πρέπει να δώσει, για αυτό και οι περισ­σό­τε­ρες οικο­γέ­νειες δεν το έχουν κάνει παρότι οι παι­δί­α­τροι το συστή­νουν. Ενδει­κτικά, τα τελευ­ταία δύο χρόνια έγιναν περίπου 333.000 εμβόλια για τη μηνιγ­γί­τιδα Β σε παιδιά και εφήβους, με τις οικο­γέ­νειες να πλη­ρώ­νουν περίπου 27 εκατ. ευρώ για την αγορά τους.

Πηγή: ygeiamou.gr