Ομιλία της Ελένης Παπαβασιλείου στην Οπλοθήκη de Milly

Την  Παρα­σκευή 13/12/2024 και ώρα 19:00 θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί η  τελευ­ταία ομιλία του Β’ κύκλου Αρχαιο­λο­γι­κών Δια­λέ­ξεων που διορ­γα­νώ­θη­καν από την Εφορεία Αρχαιο­τή­των Δωδε­κα­νή­σου και το Τοπικό Παράρ­τημα του Συλ­λό­γου Ελλήνων Αρχαιο­λό­γων, με ομι­λή­τρια την αρχαιο­λόγο κ. Ελένη Παπα­βα­σι­λείου και θέμα: “Ιστο­ρίες για την μετα­βα­τική περίοδο από την ειδω­λο­λα­τρία στον Χρι­στια­νι­σμό (1ος-6ος μ.Χ.): ένα “ανα­βα­πτι­σμένο” κεφάλι αγάλ­μα­τος αφη­γεί­ται…”

Αφορμή της διά­λε­ξης είναι ένα μαρ­μά­ρινο γυναι­κείο κεφάλι, τμήμα κάποιου άγνω­στου αγάλ­μα­τος της υστε­ρο­ελ­λη­νι­στι­κής περιό­δου (2ος- 1ος αι. π.Χ.), που κοσμούσε πιθα­νό­τατα κατά την αρχαιό­τητα κάποιο ιερό ή την αυλή ενός πλού­σιου σπιτιού και στη συνέ­χεια εξα­γνί­στηκε με το σύμβολο του σταυρού και τις συντο­μο­γρα­φίες IC XΡ ΝΗΚΑ.

Χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα της περιό­δου μετά­βα­σης από την ειδω­λο­λα­τρία στον χρι­στια­νι­σμό, το “ανα­βα­πτι­σμένο” αυτό, με το σύμβολο του σταυρού, αρχαιο­λο­γικό εύρημα, που σήμερα εκτί­θε­ται στην έκθεση για το βυζα­ντινό και το ιππο­τικό παρελ­θόν της Ρόδου, στο Παλάτι του Μεγάλου Μαγί­στρου, θα ξεδι­πλώ­σει άγνω­στες πτυχές της βιαιό­τη­τας με την οποία πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε το πέρασμα από την ειδω­λο­λα­τρία στον χρι­στια­νι­σμό.

Αν και ήδη από το 325 μ.Χ. ο χρι­στια­νι­σμός είχε ανα­κη­ρυ­χθεί επίσημη θρη­σκεία της βυζα­ντι­νής αυτο­κρα­το­ρίας, η ειδω­λο­λα­τρία φαί­νε­ται ότι δια­τη­ρούσε ακόμη βαθιές ρίζες στη συνεί­δηση του κόσμου. Αυτό πιστο­ποιεί­ται μεταξύ άλλων από τα δια­κο­σμη­τικά θέματα σε ψηφι­δωτά δάπεδα, από έργα γλυ­πτι­κής, νομι­σμα­τι­κής, επι­γρα­φι­κής, κερα­μι­κής και μικρο­τε­χνίας.

Παρά το γεγονός ότι στη Ρόδο δεν έχει ανι­χνευ­θεί ανα­σκα­φικά η κατα­στροφή αρχαίων ιερών, εντού­τοις οι αρχαιο­λο­γι­κές έρευνες του παρελ­θό­ντος έχουν επι­βε­βαιώ­σει την πρα­κτική της οικο­δό­μη­σης λατρευ­τι­κών οικο­δο­μη­μά­των του τύπου των βασι­λι­κών, στην ίδια θέση και με το ίδιο οικο­δο­μικό υλικό που προ­ερ­χό­ταν από λατρευ­τικά οικο­δο­μή­ματα της αρχαιό­τη­τας και επα­να­χρη­σι­μο­ποι­ή­θηκε σε β’ χρήση.