H Mεσαιωνική Πόλη Ρόδου, η Χώρα και το Σπήλαιο της Αποκάλυψης στην Πάτμο παραμένουν στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομίας της Unesco

Μέχρι σήμερα, η χώρα μας έχει 19 εγγρα­φές στον Κατά­λογο Παγκό­σμιας Kληρονομιάς της UNESCO.

Το πρώτο μνημείο της ελλη­νι­κής επι­κρά­τειας που εντά­χθηκε στον κατά­λογο της UNESCO ήταν ο Ναός του Επι­κού­ρειου Απόλ­λωνα, το 1986, ενώ το Ζαγόρι απο­τε­λεί την 19η εγγραφή στο σχετικό κατά­λογο (2023), και η πρώτη πολι­τι­στι­κού αγαθού της Ελλάδας, ως πολι­τι­στικό τοπίο.

Τα μνημεία απλώ­νο­νται γεω­γρα­φικά σε 22 περιο­χές και αντι­προ­σω­πεύ­ουν όλες τις περιό­δους της ελλη­νι­κής δημιουρ­γίας από την προϊ­στο­ρία μέχρι τους νεό­τε­ρους χρόνους.

Ας δούμε, μαζί, τα ελλη­νικά μνημεία, που βρί­σκο­νται στο κατά­λογο της UNESCO, με τη σειρά ένταξής τους.

Ναός του Επι­κού­ριου Απόλ­λωνα στις Βάσσες

Ένα από τα καλύ­τερα σωζό­μενα μνημεία του 5ου αι. π.Χ. και η πρώτη ελλη­νική εγγραφή στον Κατά­λογο Μνη­μείων Παγκό­σμιας Κλη­ρο­νο­μιάς της UNESCO το 1986.

Εμπνευ­στής και κατα­σκευα­στής του ναού, που συν­δυά­ζει για πρώτη φορά τους τρεις αρχι­τε­κτο­νι­κούς ρυθμούς της αρχαιό­τη­τας, θεω­ρεί­ται ο Ικτίνος, σπου­δαίος αρχι­τέ­κτο­νας, που μαζί με τον Καλ­λι­κράτη σχε­δί­ασε λίγο αργό­τερα τον Παρ­θε­νώνα στην Αθήνα.

Έτος ένταξης στον Κατά­λογο Παγκό­σμιας Κλη­ρο­νο­μιάς της UNESCO : 1986

Αρχαιο­λο­γι­κός χώρος Δελφών

Το μεγα­λο­πρε­πές ιερό του Απόλ­λωνα στους Δελφούς, χτι­σμένο στο επι­βλη­τικό φυσικό τοπίο του Παρ­νασ­σού, θεω­ρού­νταν ο «ομφαλός της γης».

Είχε παγκό­σμια ακτι­νο­βο­λία, καθώς ήταν το πιο διάσημο μαντείο της αρχαιό­τη­τας ήδη από τον 6ο αιώνα π.Χ. Τα σοφά δελφικά παραγ­γέλ­ματα, αλλά και οι χρησμοί του Απόλ­λωνα, που δίνο­νταν δια μέσω της Πυθίας, παρα­μέ­νουν μέχρι σήμερα θρυ­λι­κοί.

Έτος ένταξης : 1987

Ακρό­πολη των Αθηνών

Στη μέση της πόλης των Αθηνών υψώ­νε­ται ο λόφος της Ακρό­πο­λης, που φιλο­ξε­νεί το σπου­δαιό­τερο ιερό της αρχαίας πόλης, αφιε­ρω­μένο, κατά κύριο λόγο, στην προ­στά­τιδα θεά της, τη σοφή Αθηνά. Τα μνημεία της Ακρό­πο­λης, αρμο­νικά συν­δυα­σμένα με το φυσικό περι­βάλ­λον, απο­τε­λούν μονα­δικά αρι­στουρ­γή­ματα της αρχαίας αρχι­τε­κτο­νι­κής και της τέχνης, ενώ ο Παρ­θε­νώ­νας απο­τε­λεί ένα από τα πιο ανα­γνω­ρί­σιμα μνημεία σε όλον τον κόσμο.

Το συγκρό­τημα της Ακρό­πο­λης του 5ου αιώνα π.Χ. ανα­δεί­κνυε το μεγα­λείο, τη δύναμη και τον πλούτο της δημο­κρα­τι­κής Αθήνας κατά τον «χρυσό αιώνα» του Περικλή. Έκτοτε επη­ρε­ά­ζει δια­χρο­νικά την ανθρώ­πινη πνευ­μα­τική και καλ­λι­τε­χνική δημιουρ­γία.

Έτος ένταξης : 1987

 

Άγιον Όρος

Η μονα­στική πολι­τεία στο όρος Άθως, το λεγό­μενο «περι­βόλι της Πανα­γίας», απο­τε­λεί σημα­ντικό σημείο ανα­φο­ράς του ορθό­δο­ξου Χρι­στια­νι­σμού, ήδη από τον 10ο αιώνα μ.Χ., και απο­λαμ­βά­νει καθε­στώς αυτο­νο­μίας από τότε. Η αθωνική πολι­τεία με τις 20 μονές ανα­πτύσ­σε­ται σε φυσικό τοπίο απα­ρά­μιλ­λης ομορ­φιάς, σε αρμονία με το περι­βάλ­λον.

Η είσοδος είναι απα­γο­ρευ­μένη στις γυναί­κες. Η διαρ­ρύθ­μιση και η αγιο­γρά­φηση των μονα­στη­ριών της έχει ασκήσει τερά­στια επί­δραση στην ανά­πτυξη της εκκλη­σια­στι­κής αρχι­τε­κτο­νι­κής και της μνη­μεια­κής ζωγρα­φι­κής.

Έτος ένταξης : 1988

Ιερό του Ασκλη­πιού στην Επί­δαυρο

Το ιερό των ιαμα­τι­κών θεών Απόλ­λωνα και του γιου του, του Ασκλη­πιού, στην Επί­δαυρο ήταν το σημα­ντι­κό­τερο θερα­πευ­τικό κέντρο της αρχαιό­τη­τας.

Το πρότυπο αυτό θερα­πευ­τή­ριο της ψυχής και του σώματος άσκησε μεγάλη επιρροή σε όλα τα Ασκλη­πιεία του ελλη­νο­ρω­μαϊ­κού κόσμου και οδήγησε στη γέννηση της ιατρι­κής επι­στή­μης. Τα κύρια μνημεία του χρο­νο­λο­γού­νται από τον 4ο π.Χ. αιώνα και σε αυτά περι­λαμ­βά­νε­ται και το περί­φημο θέατρο, ένα αρι­στούρ­γημα της αρχι­τε­κτο­νι­κής με τέλεια ακου­στική.

Έτος ένταξης : 1988

Παλαιο­χρι­στια­νικά και βυζα­ντινά μνημεία της Θεσ­σα­λο­νί­κης

H Θεσ­σα­λο­νίκη είναι η μεγα­λού­πολη του Βορρά που δια­τη­ρεί τον τίτλο της «συμπρω­τεύ­ου­σας» και παλαιό­τερα της «συμ­βα­σι­λεύ­ου­σας». Κατείχε ηγετικό ρόλο στον βαλ­κα­νικό χώρο σε επίπεδο πνευ­μα­τι­κής και καλ­λι­τε­χνι­κής παρα­γω­γής και δια­τή­ρησε τον μητρο­πο­λι­τικό χαρα­κτήρα της σε όλη τη διάρ­κεια της ιστο­ρίας της.

Η πόλη σήμερα απο­τε­λεί ένα ανοιχτό μουσείο βυζα­ντι­νού πολι­τι­σμού, καθώς τα σωζό­μενα μνημεία καλύ­πτουν χρο­νο­λο­γικά την περίοδο από τον 4ο αι. μ.Χ. έως και τον 15ο αι. μ.Χ. Στον Κατά­λογο της UNESCO περι­λαμ­βά­νο­νται τα πιο χαρα­κτη­ρι­στικά από αυτά: 13 εκκλη­σίες, το οχυ­ρω­μα­τικό τείχος με το γνωστό Επτα­πύρ­γιο και εγκα­τά­σταση βυζα­ντι­νών λουτρών.

Έτος ένταξης : 1988

Μεσαιω­νική πόλη της Ρόδου

Στο βόρειο άκρο του νησιού η πόλη της Ρόδου απο­τε­λούσε λιμάνι στρα­τη­γι­κής σημα­σίας. Το Τάγμα των Ιπποτών του Αγίου Ιωάννη της Ιερου­σα­λήμ, που κατέ­λαβε τη Ρόδο από το 1309,μετέ­τρεψε την πόλη σε προ­πύρ­γιο της άμυνας ενα­ντίον των Οθω­μα­νών, μέχρι την πτώση της το 1522. Ακο­λού­θησε η ιταλική κατοχή το διά­στημα από το 1912-1947.

Με τα εντυ­πω­σιακά της τείχη, το Παλάτι του Μεγάλου Μαγί­στρου, το Νοσο­κο­μείο και τον δρόμο των Ιπποτών, η Άνω Πόλη απο­τε­λεί ένα από τα πιο χαρα­κτη­ρι­στικά αστικά κέντρα της γοτ­θι­κής αρχι­τε­κτο­νι­κής στην ανα­το­λική Μεσό­γειο.

Έτος ένταξης : 1988

Αρχαιο­λο­γι­κός χώρος Ολυ­μπίας

Το ιερό του Δία στην Ολυμπία καθιε­ρώ­θηκε στο πανελ­λή­νιο ως το σημα­ντι­κό­τερο θρη­σκευ­τικό και αθλη­τικό κέντρο της αρχαιό­τη­τας. Εδώ γεν­νή­θη­καν οι Ολυ­μπια­κοί αγώνες, οι σπου­δαιό­τε­ροι αγώνες της αρχαίας Ελλάδας, κατά τους οποίους επι­κρα­τούσε «ιερή εκε­χει­ρία» και στα­μα­τού­σαν οι εχθρο­πρα­ξίες.

Οι αγώνες αυτοί γίνο­νταν κάθε τέσσερα χρόνια προς τιμήν του Δία και παρέ­μει­ναν ένας θεσμός με διεθνή ακτι­νο­βο­λία από την αρχαιό­τητα μέχρι σήμερα.

Έτος ένταξης : 1989

Αρχαιο­λο­γι­κός χώρος Μυστρά

Η καστρο­πο­λι­τεία του Μυστρά απλώ­νε­ται σε τρία επίπεδα στην πλαγιά ενός φυσικά οχυ­ρω­μέ­νου λόφου, δίπλα στον επι­βλη­τικό Ταΰγετο, στη Λακωνία.

Ήταν η πρω­τεύ­ουσα του βυζα­ντι­νού Δεσπο­τά­του του Μορέως τον 14ο και 15ο αιώνα, εποχή κατά την οποία γνώρισε ευη­με­ρία και πολι­τι­στική άνθηση. Υπήρξε λαμπρό κέντρο φιλο­σο­φίας, πολι­τι­σμού και τεχνών, αλλά και αντι­προ­σω­πευ­τικό δείγμα οχυρής βυζα­ντι­νής πόλης.

Έτος ένταξης : 1989

Μονή Οσίου Λουκά Βοιω­τίας, Νέα Μονή Χίου, Μονή Δαφνίου Αττικής

Παρά τη σημα­ντική γεω­γρα­φική τους από­σταση (το πρώτο στη Βοιωτία, το δεύτερο στο βορειο­α­να­το­λικό Αιγαίο και το τρίτο στην Αττική), τα τρία αυτά μονα­στή­ρια ανήκουν στην ίδια τυπο­λο­γική σειρά. Ο κεντρι­κός ναός κάθε μονα­στι­κού συγκρο­τή­μα­τος, το καθο­λικό, είναι επι­βλη­τικό κτήριο με μεγάλο τρούλο, ο οποίος στη­ρί­ζε­ται σε μικρές αψίδες δημιουρ­γώ­ντας έναν οκτα­γω­νικό χώρο στο εσω­τε­ρικό του ναού.

Τον 11ο και 12ο αιώνα οι εκκλη­σίες αυτές είχαν πλούσιο κερα­μο­πλα­στικό διά­κο­σμο, πολύ­χρω­μες ορθο­μαρ­μα­ρώ­σεις και εξαι­ρε­τικά ψηφι­δωτά σε χρυσό φόντο που συμπλή­ρω­ναν την πολυ­τελή κατα­σκευή.

Έτος ένταξης : 1990

Αρχαιο­λο­γι­κός χώρος Δήλου

Η Δήλος, το μικρό άνυδρο νησί στο κέντρο των Κυκλά­δων, ήταν, σύμφωνα με τη μυθο­λο­γία, η πατρίδα των δίδυμων θεών Απόλ­λωνα και Άρτεμις.

Φιλο­ξε­νούσε το σημα­ντικό πανελ­λή­νιο ιερό του Απόλ­λωνα, που ήταν και η έδρα της ισχυρής αθη­ναϊ­κής συμ­μα­χίας τον 5ο αι. π.Χ., ενώ μέχρι και τους ρωμαϊ­κούς χρόνους ήταν ένα πλούσιο, κοσμο­πο­λί­τικο εμπο­ρικό λιμάνι. Σήμερα όλο το νησί απο­τε­λεί έναν εκτε­τα­μένο αρχαιο­λο­γικό χώρο, όπου δια­σώ­ζο­νται σημα­ντικά μνημεία του ελλη­νο­ρω­μαϊ­κού κόσμου.

Έτος ένταξης : 1990

Πυθα­γό­ρειο και Ηραίο Σάμου

Στις νοτιο­α­να­το­λι­κές ακτές της Σάμου βρι­σκό­ταν η αρχαία πόλη της Σάμου (σημε­ρινό Πυθα­γό­ρειο), μία κυρί­αρχη θαλάσ­σια και εμπο­ρική δύναμη του ελλη­νι­κού κόσμου κατά τον 6ο αι. π.Χ. Τα σωζό­μενα μνημεία μαρ­τυ­ρούν την ύπαρξη μιας πλού­σιας πόλης με έντονη πολι­τι­στική παρου­σία και αξιο­ζή­λευτη οργά­νωση.

Εκεί ανα­πτύ­χθη­καν θαυ­μα­στά επι­τεύγ­ματα της μηχα­νι­κής, όπως το πρώτο τεχνητό λιμάνι με κτιστή προ­κυ­μαία, το σημα­ντικό ιερό της θεάς Ήρας (Ηραίο) με τον μεγα­λειώδη ναό και την παγκό­σμια απήχηση, καθώς και το Ευπα­λί­νειο υδρα­γω­γείο, με υπόγεια σήραγγα που διέ­σχιζε το βουνό Καστρί και μετέ­φερε πόσιμο νερό στην πόλη.

Έτος ένταξης : 1992

Αρχαιο­λο­γι­κός χώρος Αιγών (Βεργίνα)

Η πόλη των Αιγών είναι το παλαιό­τερο και ένα από τα σημα­ντι­κό­τερα κέντρα της αρχαίας Μακε­δο­νίας. Την ταύτιση της πρώτης πρω­τεύ­ου­σας των Μακε­δό­νων με τη σύγ­χρονη κωμό­πολη Βεργίνα πιστο­ποιεί η απο­κά­λυψη του μεγάλου ανα­κτό­ρου, αλλά και των τόπων ταφής των Μακε­δό­νων βασι­λέων, ανάμεσα στους οποίους ξεχω­ρί­ζει το ταφικό μνημείο του βασιλιά Φιλίπ­που Β΄, πατέρα του Μεγάλου Αλε­ξάν­δρου.

Έτος ένταξης: 1996

Χώρα Πάτμου με τη Μονή Αγίου Ιωάννη Θεο­λό­γου και το Σπήλαιο της Απο­κά­λυ­ψης

Σύμφωνα με την παρά­δοση, ένα μικρό Σπήλαιο στην Πάτμο, μικρό νησί του συμπλέγ­μα­τος των Δωδε­κα­νή­σων, ήταν ο τόπος όπου ο άγιος Ιωάννης ο Θεο­λό­γος συνέ­γραψε δύο από τα ιερό­τερα βιβλία της χρι­στια­νο­σύ­νης, το Ευαγ­γέ­λιο και την Απο­κά­λυψη. Στην κορυφή του λόφου και κοντά σε αυτό, ιδρύ­θηκε στα τέλη του 10ου αιώνα μεγάλο μονα­στήρι αφιε­ρω­μένο στον άγιο Ιωάννη τον Θεολόγο, οχυ­ρω­μένο με υψηλά τείχη, για προ­στα­σία από τους πει­ρα­τές.

Γύρω από τη μονή ανα­πτύ­χθηκε στα­διακά η Χώρα Πάτμου, ένας οικι­σμός με πυκνο­δο­μη­μένα σπίτια, στενά δρο­μά­κια και στοές. Τα λευκά σπίτια με τις επί­πε­δες στέγες σχη­μα­τί­ζουν ένα σφι­χτο­δε­μένο και γραφικό σύνολο γύρω από τα γκρίζα επι­βλη­τικά τείχη της Μονής, που απο­τε­λεί το ιστο­ρικό κέντρο του οικι­σμού.

Έτος ένταξης : 1999

Αρχαιο­λο­γι­κοί χώροι των Μυκηνών και της Τίρυν­θας

Οι Μυκήνες και η Τίρυνθα απο­τε­λούν τις δύο μεγα­λύ­τε­ρες πόλεις του μυκη­ναϊ­κού πολι­τι­σμού, του πρώτου μεγάλου ελλη­νι­κού πολι­τι­σμού, που ανα­πτύ­χθηκε στον ελλα­δικό χώρο από τον 15ο έως τον 12ο αιώνα π.Χ. Οι Μυκήνες, το μεγα­λύ­τερο ανα­κτο­ρικό κέντρο της εποχής, με τα «κυκλώ­πεια» τείχη, το μέγαρο και τους μεγα­λο­πρε­πείς τάφους, ανα­φέ­ρο­νται ήδη στα Ομηρικά έπη (την Ιλιάδα και την Οδύσ­σεια) ως η έδρα του θρυ­λι­κού βασιλιά Αγα­μέ­μνονα, αρχηγού των Ελλήνων στον Τρωικό πόλεμο.

Η Τίρυνθα ήταν μία ακόμη σημα­ντική οχυ­ρω­μένη ακρό­πολη και σπου­δαίο αστικό κέντρο στην Αργο­λίδα. Και οι δύο απο­τε­λούν χαρα­κτη­ρι­στικά δείγ­ματα του πρώιμου ελλη­νι­κού πολι­τι­σμού, το οποίο απηχούν τα έπη του Ομήρου, τα οποία με τη σειρά τους επη­ρέ­α­σαν την ευρω­παϊκή τέχνη και λογο­τε­χνία για περισ­σό­τε­ρες από 3 χιλιε­τίες.

Έτος ένταξης : 1999

Παλαιά πόλη της Κέρ­κυ­ρας

Απο­τε­λεί τη μονα­δική τέτοιας έκτασης ελλη­νική πόλη που δια­τη­ρεί σχεδόν το σύνολο του ιστο­ρι­κού οικι­στι­κού ιστού της, με κτί­σματα από τον 17ο έως τον 19ο αιώνα, ανα­δει­κνύ­ο­ντας την ιδιαί­τερη ιστο­ρική συγκυ­ρία που τη δια­μόρ­φωσε.

Η Κέρκυρα θεω­ρεί­ται μία από τις ωραιό­τε­ρες οχυ­ρω­μέ­νες πόλεις-λιμάνια της Μεσο­γείου, με έντονο το στοι­χείο της βενε­τι­κής αρχι­τε­κτο­νι­κής, αλλά και με γαλ­λι­κές και αγγλι­κές επιρ­ροές.

Έτος ένταξης : 2007

Αρχαιο­λο­γι­κός χώρος Φιλίπ­πων

Η εξαι­ρε­τική στρα­τη­γική θέση των Φιλίπ­πων, στο πέρασμα ανάμεσα στην Ασία και την Ευρώπη, η γειτ­νί­αση με τα περί­φημα ορυχεία χρυσού και αργύρου του Παγ­γαίου Όρους, καθώς και οι πλού­σιοι φυσικοί πόροι της περιο­χής, συντέ­λε­σαν ώστε η πόλη που ίδρυσε ο βασι­λιάς Φίλιπ­πος Β’ της Μακε­δο­νίας τον 4ο αι. π.Χ. να ανα­πτυ­χθεί κατά τους ρωμαϊ­κούς χρόνους σε ένα ανθηρό αστικό κέντρο γύρω από μία κεντρική αγορά (Forum), κατά τα πρότυπα των μεγάλων πόλεων της αυτο­κρα­το­ρίας.

Η έλευση του Απο­στό­λου Παύλου, ο οποίος ίδρυσε εδώ την πρώτη χρι­στια­νική εκκλη­σία σε ευρω­παϊκό έδαφος το 49/50 μ.Χ, αλλά και η επι­κρά­τηση της νέας θρη­σκείας, άλλαξαν για πάντα τη φυσιο­γνω­μία των Φιλίπ­πων. Από την παλαιο­χρι­στια­νική πόλη (4ος-6ος αι. μ.Χ.) ξεχω­ρί­ζουν το συγκρό­τημα του «Οκτα­γώ­νου»  με τον μητρο­πο­λι­τικό ναό και τις τρεις μεγα­λό­πρε­πες βασι­λι­κές.

Έτος ένταξης : 2016

Ζαγόρι

Το Ζαγόρι είναι περιοχή στην ορο­σειρά της Πίνδου, στην Ήπειρο, (βορειο­δυ­τική Ελλάδα). Στην περιοχή υπάρ­χουν 46 οικι­σμοί τα απο­κα­λού­μενα Ζαγο­ρο­χώ­ρια, τα οποία είναι διά­σπαρτα στους πρό­πο­δες και τις πλαγιές της Πίνδου.

Το Ζαγόρι είναι περιοχή μεγάλης φυσικής ομορ­φιάς, με εντυ­πω­σιακή γεω­λο­γία, δύο Eθνικούς Δρυμούς που ο ένας περι­λαμ­βά­νει τον ποταμό Αώο και το Φαράγγι του Βίκου κι ο άλλος την περιοχή γύρω από τη Βάλια Κάλντα, ανα­το­λικά της επι­βλη­τι­κής χιο­νο­σκέ­πα­στης Τύμφης και το Εθνικό Πάρκο Βόρειας Πίνδου, του οποίου απο­τε­λεί και το κύριο τμήμα.

Το Ζαγόρι είναι το πρώτο πολι­τι­στικό αγαθό της Ελλάδας που εγγρά­φε­ται ως πολι­τι­στικό τοπίο.

Έτος ένταξης: 2023

Πηγή: newsit.gr