Γιάννης Σταυλάς: Ο αερολιμένας “Διαγόρας” Ρόδου προβλέπεται να σπάσει το φράγμα των 7 εκατομμυρίων διακινηθέντων επιβατών αυτή τη χρονιά

Ο αερο­λι­μέ­νας “Δια­γό­ρας” Ρόδου προ­βλέ­πε­ται να σπάσει το φράγμα των επτά εκα­τομ­μυ­ρίων δια­κι­νη­θέ­ντων επι­βα­τών αυτή τη χρονιά ανα­φέ­ρει σε συνέ­ντευξή του προς τη «δ» ο γενικός γραμ­μα­τέας της Ελλη­νι­κής Αερο­πο­ρι­κής Ένωσης, κ. Γιάννης Σταυλάς και συμπλη­ρώ­νει ότι συνο­λικά 62 αερο­πο­ρι­κές εται­ρείες επέ­λε­ξαν να προ­σεγ­γί­σουν το αερο­δρό­μιο του νησιού μας.

Επι­πλέον, μιλάει για την ανάγκη εξέ­τα­σης της λύσης για την επέ­κταση του αερο­λι­μένα προς τη θάλασσα, σε συν­δυα­σμό με κατα­σκευή μαρίνας και λιμένα ημε­ρό­πλοιων, δεδο­μέ­νης της αύξησης των ροών του εισερ­χό­με­νου του­ρι­σμού.

Ακο­λου­θεί το πλήρες κείμενο της συνέ­ντευ­ξης:

• Κύριε Σταυλά στο διά­στημα Ιανουα­ρίου – Σεπτεμ­βρίου δια­κι­νή­θη­καν μέσω του αερο­δρο­μίου της Ρόδου περίπου 6 εκα­τομ­μύ­ρια επι­βά­τες. Πώς βλέπετε την πορεία των αερο­με­τα­φο­ρών στη Ρόδο τα τελευ­ταία χρόνια;

Αρχικά θα ήθελα να σας ευχα­ρι­στήσω Κύριε Γκαρ­τζώνη για τη φιλο­ξε­νία. Πράγ­ματι ο αερο­λι­μέ­νας “Δια­γό­ρας” Ρόδου προ­βλέ­πε­ται να σπάσει το φράγμα των 7 εκα­τομ­μυ­ρίων δια­κι­νη­θέ­ντων επι­βα­τών αυτή τη χρονιά. Σύμφωνα με τα στα­τι­στικά στοι­χεία που δημο­σί­ευσε η Fraport, στο Διά­στημα Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου δια­κι­νή­θη­καν συνο­λικά 5.9 εκατ. επι­βά­τες, δημιουρ­γώ­ντας ένα νέο εντυ­πω­σιακό ρεκόρ, αφού ξεπέ­ρασε κατά πολύ το αντί­στοιχο προη­γού­μενο ρεκόρ του 2023 με ποσοστό 12,4%.

Συνο­λικά 62 αερο­πο­ρι­κές εται­ρείες επέ­λε­ξαν να προ­σεγ­γί­σουν τον αερο­λι­μένα μας. Οι κινή­σεις αερο­σκα­φών θα ξεπε­ρά­σουν πιθα­νό­τατα τις 47.000. Στο διά­στημα Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου κατα­γρά­φη­καν 39.655 κινή­σεις αερο­σκα­φών σημειώ­νο­ντας αύξηση 8% από την αντί­στοιχη περυ­σινή περίοδο.

Με εξαί­ρεση τις δύο χρονιές 2020 και 2021, όπου λόγω της παν­δη­μίας οι αερο­με­τα­φο­ρές βίωσαν την μεγα­λύ­τερη κρίση της ιστο­ρίας τους, η εξέλιξη της κίνησης του αερο­λι­μένα Ρόδου την τελευ­ταία δεκα­ε­τία ήταν εντυ­πω­σιακή. Η αύξηση που κατα­γρά­φε­ται το 2024, σε σχέση με την κίνηση του 2016, ξεπερνά το 40% στην επι­βα­τική κίνηση και περίπου 30% σε κινή­σεις αερο­σκα­φών.

• Θεω­ρείτε ότι θα συνε­χι­στεί η αισιό­δοξη εικόνα της αερο­πο­ρι­κής κίνησης που ανα­φέ­ρατε στα επόμενα χρόνια; Και αν ναι, που μπορεί να στη­ρι­χθεί αυτή η θετική εξέλιξη;

Θα σταθώ σε ορι­σμένα δεδο­μένα που δια­σφα­λί­ζουν την εκτός απρο­ό­πτου συνέ­χιση της αυξη­τι­κής τάσης του του­ρι­στι­κού ρεύ­μα­τος στο νησί μας.

1ον ανα­φο­ρικά με την ευρω­παϊκή αγορά: σύμφωνα με ανάλυση της διε­θνούς κύρους εται­ρείας Statista, o αριθμός των διεθνών αφίξεων του­ρι­στών παγκο­σμίως παρου­σιά­ζει αυξη­τική τάση. Την επόμενη χρονιά μάλιστα προ­βλέ­πε­ται να υπερ­κα­λυ­φθεί η προ παν­δη­μίας COVID αερο­πο­ρική κίνηση. Συνο­λικά, η Ευρώπη ανέφερε τον υψη­λό­τερο όγκο εισερ­χό­με­νων ταξι­διω­τών, με περίπου 707 εκα­τομ­μύ­ρια αφίξεις το 2023.

2ον ανα­φο­ρικά με την ελλη­νική αγορά: Η χώρα μας παρου­σιά­ζει υπερ­δι­πλά­σιο ποσοστό αύξησης δια­νυ­κτε­ρεύ­σεων από το μέσο ευρω­παϊκό ποσοστό για το πρώτο εξάμηνο του 2024 σε σύγκριση με το αντί­στοιχο του 2023.

3ον ανα­φο­ρικά με την τοπική αγορά: Ο αερο­λι­μέ­νας Ρόδου παρου­σιά­ζει την μεγα­λύ­τερη αριθ­μη­τική αύξηση (658.311) και τη δεύτερη ποσο­στιαία αύξηση (12.4%) δια­κι­νη­θέ­ντων επι­βα­τών μεταξύ όλων των περι­φε­ρεια­κών αερο­λι­μέ­νων της χώρας στο διά­στημα Ιανουάριος-Σεπτέμβριος σε σχέση με την αντί­στοιχη περυ­σινή περίοδο.

Συμπε­ρα­σμα­τικά, τίποτα δεν προ­μη­νύει ενδε­χό­μενη στα­σι­μό­τητα της αερο­πο­ρι­κής κίνησης. Βέβαια θα ήταν παρά­λειψη να μην ανα­φέ­ρουμε και μια αρνη­τική επι­σή­μανση για την του­ρι­στική αγορά της χώρας. Η “Fortune” ανάρ­τησε δημο­σί­ευμα στις 22.10.2024 με τίτλο “Tourism revenue drops in Greece despite sharp summer tourism crunch”, ανα­φέ­ρο­ντας ότι οι αφίξεις εξω­τε­ρι­κού στην Ελλάδα από τον Ιανουά­ριο έως τον Αύγου­στο του 2024 αυξή­θη­καν κατά 9,9% σε σχέση με την αντί­στοιχη περίοδο του προη­γού­με­νου έτους, ενώ τα έσοδα αυξή­θη­καν μόλις κατά 3,2%. Μια εξέλιξη που συμ­βα­δί­ζει αφενός με την οικο­νο­μική κατά­σταση στην Ευρώπη, στέλλει όμως και μήνυμα προ­σέλ­κυ­σης του­ρι­στών με χαμηλή Μέση Κατά Κεφαλή Δαπάνη (ΜΚΔ). Ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός δεν πρέπει να συνε­χί­σει να εστιά­ζει στο δίπτυχο “Ήλιος και Θάλασσα”, δια­φο­ρε­τικά θα ανα­γκα­στεί να υπο­βαθ­μί­σει περισ­σό­τερο τις προ­σφε­ρό­με­νες υπη­ρε­σίες, προ­κει­μέ­νου να παρα­μεί­νει αντα­γω­νι­στι­κός.

Σεβα­σμός στο Περι­βάλ­λον, εκθρό­νιση του αυτο­κι­νή­του από πρώτη προ­τε­ραιό­τητα στο σχε­δια­σμό και λει­τουρ­γία των πόλεων και επέ­κταση σε άλλες μορφές του­ρι­σμού, όπως ο περι­πα­τη­τι­κός, πολι­τι­στι­κός, συνε­δρια­κός, θρη­σκευ­τι­κός, θαλάσ­σιος και ο αερο­πο­ρι­κός του­ρι­σμός, δίνουν στο αρμόδιο Υπουρ­γείο τον προ­σα­να­το­λι­σμό για βελ­τί­ωση του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος.

• Με δεδο­μένο ότι η του­ρι­στική ανά­πτυξη του τόπου εξαρ­τά­ται από τις αερο­με­τα­φο­ρές, ποιες προ­κλή­σεις καλεί­ται να αντι­με­τω­πί­σει ο αερο­λι­μέ­νας Ρόδου στο άμεσο μέλλον;

Παρότι τα τελευ­ταία χρόνια οι παρεμ­βά­σεις της Fraport Greece στην επι­χει­ρη­σιακή λει­τουρ­γία του αερο­λι­μένα ήταν σημα­ντι­κές, ιδιαί­τερα στο χώρο στάθ­μευ­σης αερο­σκα­φών (apron) και στο κτήριο εξυ­πη­ρέ­τη­σης επι­βα­τών (terminal), oι προ­κλή­σεις που καλεί­ται να αντι­με­τω­πί­σει ο αερο­λι­μέ­νας Ρόδου είναι πολλές.

Α) Χωρη­τι­κό­τητα: Με τα σημε­ρινά δεδο­μένα η χωρη­τι­κό­τητα του αερο­λι­μένα δεν μπορεί να υπερβεί τις 14 με 16 αφίξεις αερο­σκα­φών την ώρα. Ήδη με τον επι­κρα­τού­ντα περιο­ρι­σμό των 12 αφίξεων την ώρα παρα­τη­ρού­νται φαι­νό­μενα υπερ­κο­ρε­σμού σε Εναέρια Κυκλο­φο­ρία και επί­γειες δομές αερο­σκα­φών και επι­βα­τών. Η έντονη επο­χι­κό­τητα και η συχνό­τητα ωρών αιχμής επι­δει­νώ­νει την κατά­σταση, δημιουρ­γώ­ντας ασφυ­κτι­κές κατα­στά­σεις στις δομές εξυ­πη­ρέ­τη­σης επι­βα­τών, κυρίως σε χώρους στάθ­μευ­σης και σύν­δε­σης του Αερο­λι­μένα με το οδικό δίκτυο. Ο δια­χω­ρι­σμός ροών αφίξεων και ανα­χω­ρή­σεων σε δύο επίπεδα θα βοη­θή­σει στην μεσο­πρό­θε­σμη βελ­τί­ωση της κατά­στα­σης.

Β) Περι­βάλ­λον: Όπως ανέφερα, οι κινή­σεις αερο­σκα­φών φέτος θα φτάσουν τις 47.000. Είναι πολύ πιθανόν την επόμενη χρονιά να ξεπε­ρά­σουν το όριο των 50.000 κινή­σεων, που υπο­χρε­ώ­νει τον αερο­λι­μένα να προ­σαρ­μο­στεί με τις δια­τά­ξεις της Ευρω­παϊ­κής οδηγίας 2002/49/ΕΚ, όπως αυτή ενσω­μα­τώ­θηκε στην Ελλη­νική Νομο­θε­σία με την Υπουρ­γική Απόφαση ΥΠΕΝ/ΔΝΕΠ/27136/1793/2018. Αυτή προ­βλέ­πει μεταξύ άλλων την εκπό­νηση Περι­βαλ­λο­ντι­κής Μελέτης με χάρτες θορύβου και δράσεις μείωσης της ηχο­ρύ­παν­σης. Γενικά τα πράγ­ματα αρχί­ζουν να δυσκο­λεύ­ουν για την επι­χει­ρη­σιακή λει­τουρ­γία του Αερο­λι­μένα.

Γ) Τεχνο­λο­γία: Στόχος της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης (Ε.Ε.) σύμφωνα με την Ευρω­παϊκή Πράσινη Συμ­φω­νία είναι η μείωση των εκπο­μπών άνθρακα κατά 55% μέχρι το 2030 και κλι­μα­τική ουδε­τε­ρό­τητα μέχρι το 2050. Ο Αερο­λι­μέ­νας Ρόδου θα πρέπει λοιπόν να επεν­δύ­σει σε τεχνο­λο­γίες απε­ξάρ­τη­σης από τον άνθρακα και σε Ανα­νε­ώ­σι­μες Πηγές Ενέρ­γειας (Α.Π.Ε.).

Πέραν αυτού θα πρέπει να προ­σαρ­μο­στεί στις απαι­τή­σεις των σύγ­χρο­νων αερο­σκα­φών με βάση τον σχε­δια­σμό του Διε­θνούς Οργα­νι­σμού Αερο­με­τα­φο­ρών (ICAO) Carbon Offsetting and Reduction Scheme for International Aviation (CORSIA) και την πρω­το­βου­λία του Ευρω­παϊ­κού Συμ­βου­λίου ReFuelEU Aviation. Έτσι υπο­χρε­ώ­νε­ται να εξα­σφα­λί­σει σύντομα τον ανε­φο­δια­σμό αερο­σκα­φών με Βιώσιμα Καύσιμα (Sustainable Aviation Fuels – SAF) και μελ­λο­ντικά να εξυ­πη­ρε­τή­σει αερο­σκάφη με ηλε­κτρο­κι­νη­τή­ρες και υδρο­γο­νο­κί­νηση. Ήδη από το 2025 πρέπει να δια­θέ­τει ποσό­τη­τες SAF και, από το 2030, ελά­χι­στο μερίδιο συν­θε­τι­κών καυ­σί­μων.

Ταυ­τό­χρονα υπο­χρε­ού­ται μέχρι το 2027 να δια­θέ­τει σύγ­χρο­νες δια­δι­κα­σίες προ­σέγ­γι­σης αερο­σκα­φών RNAV (Area Navigation) και μέχρι το 2030 δια­δι­κα­σίες PBN (Performance Based Navigation) που βασί­ζο­νται κυρίως στην δορυ­φο­ρική τεχνο­λο­γία. Οι δια­δι­κα­σίες αυτές επι­τρέ­πουν την αποφυγή εμπο­δίων και υπέρ­πτη­σης αστικών περιο­χών π.χ. πόλη Ρόδου, όπως και την περι­βαλ­λο­ντικά απο­δε­κτή συνεχή κάθοδο των αερο­σκα­φών (Continuous Descend).

• Πιστεύ­ετε ότι η Ρόδος χρειά­ζε­ται ένα δεύτερο αερο­δρό­μιο; Υπο­δει­κνύ­ουν τα νούμερα των δια­κι­νη­θέ­ντων επι­βα­τών αυτή την ανάγκη;

Η κατα­σκευή νέου αερο­λι­μένα στη Νότια Ρόδο θα ήταν μία λύση. Βέβαια, τέτοιου μεγέ­θους υπο­δο­μές απο­φα­σί­ζο­νται με τη βοήθεια της Τεχνι­κής Συστη­μά­των και Ανά­λυ­σης Κόστους – Οφέλους (Cost – Benefit Analysis).

Παράλ­ληλα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι η Σύμβαση Παρα­χώ­ρη­σης του “Διαγόρα” στη Fraport Greece δεν επι­τρέ­πει λει­τουρ­γία άλλου αερο­λι­μένα σε ακτίνα 100 Km.

Επίσης η λει­τουρ­γία δεύ­τε­ρου αερο­λι­μένα δημιουρ­γεί πρό­σθετα προ­βλή­ματα, όπως:

α) Διπλα­σια­σμό του λει­τουρ­γι­κού κόστους της αερο­πο­ρι­κής σύν­δε­σης του νησιού. Κόστος ενέρ­γειας και καθα­ριό­τη­τας ανά m2, κόστος προ­σω­πι­κού σε Έλεγχο Ενα­έ­ριας Κυκλο­φο­ρίας, εξυ­πη­ρέ­τη­σης αερο­σκα­φών/επι­βα­τών, Τεχνι­κού προ­σω­πι­κού, Ηλε­κτρο­νι­κοί, Τεχνι­κοί και Διοι­κη­τι­κοί, Παροχής υπη­ρε­σιών, κλπ

β) Περι­βαλ­λο­ντική υπο­βάθ­μιση άλλης μιας παρ­θέ­νας περιο­χής του νησιού.

Ας μην ξεχνάμε ότι η μόνη περιοχή που προ­σφέ­ρε­ται για αερο­λι­μένα είναι η Κατ­τα­βιά, πολύ μακριά από το βόρειο τρίγωνο του νησιού, που συγκε­ντρώ­νει ποσοστό πάνω από το 70% των οικο­νο­μι­κών δρα­στη­ριο­τή­των του νησιού.

Λογικά η συνο­λική μετα­φορά του αερο­λι­μένα στην Κατ­τα­βιά θα απορ­ρι­φθεί από πολίτες και επι­χει­ρη­μα­τίες του βόρειου τρι­γώ­νου.

Μια λύση που πρέπει να διε­ρευ­νη­θεί σοβαρά είναι η πρότασή μου από το 1989 για επέ­κταση του αερο­λι­μένα προς τη θάλασσα, σε συν­δυα­σμό με κατα­σκευή μαρίνας και λιμένα ημε­ρό­πλοιων. Ανα­το­λικά και δυτικά λόγω οικι­στι­κών περιο­χών, και νότια ο λόφος Παρα­δι­σείου δεν επι­τρέ­πουν κάποιας μορφής επέ­κταση. Μόνη διέ­ξο­δος είναι η θάλασσα.

Επι­ση­μαίνω ότι έχουν γίνει αρκετές παρό­μοιες κατα­σκευές, όπως σε Τουρκία, Κίνα, Ιαπωνία, Μπαν­γκόκ και Γαλλία.