Γιατί η Ελλάδα δεν κερδίζει από τα μνημεία της

Δια­θέ­τει έναν αμύθητο θησαυρό, και όμως στην πραγ­μα­τι­κό­τητα τον κρατά θαμμένο. Ενώ η Ελλάδα κυριο­λε­κτικά βρίθει από απί­στευ­της ιστο­ρι­κής σημα­σίας μνημεία, με την απο­κά­λυψη του τάφου της Αμφί­πο­λης να βρί­σκε­ται σε εξέλιξη, πέρσι τα έσοδα από επι­σκέ­ψεις σε μουσεία και αρχαιο­λο­γι­κούς χώρους ήταν μόλις 47 εκατ. ευρώ και οι επι­σκέ­πτες (Έλληνες και ξένοι του­ρί­στες) που θέλησαν να θαυ­μά­σουν από κοντά την πολι­τι­σμική κλη­ρο­νο­μιά της χώρας μετά βίας άγγιξαν- σύμφωνα με τα στοι­χεία της Ελλη­νι­κής Στα­τι­στι­κής Υπηρεσίας- τα 11,5 εκατ.

Την ώρα που γίνεται ακόμη συζή­τηση για το εάν τα μουσεία και οι αρχαιο­λο­γι­κοί χώροι θα πρέπει να παρα­μέ­νουν ανοιχτά όλο το χρόνο μέχρι το βράδυ, επτά ημέρες την εβδο­μάδα, τα μουσεία της Γαλλίας προ­σέλ­κυ­σαν την προη­γού­μενη χρονιά 73,1 εκατ. επι­σκέ­πτες, ενώ μόνο το μουσείο του Λούβρου έκοψε πάνω από 9 εκατ. εισι­τή­ρια. Το Βρε­τα­νικό μουσείο από την άλλη, το οποίο στη­ρί­ζει τη φήμη του κυρίως στα μάρμαρα του Παρ­θε­νώνα, μετρά κάθε χρόνο περισ­σό­τε­ρους από 5 εκατ. επι­σκέ­πτες.

Στον αντί­ποδα το μουσείο της Ακρό­πο­λης. Παρά το γεγονός πως ουκ ολίγες φορές έχει χαρα­κτη­ρι­στεί ως ένα από τα πιο σημα­ντικά (οι χρήστες του δια­δι­κτυα­κού ταξι­διω­τι­κού οδηγού Tripadvisor μάλιστα πρό­σφατα το κατέ­τα­ξαν στην 8η θέση με τα καλύ­τερα μουσεία στον κόσμο), η επι­σκε­ψι­μό­τητά του παρα­μέ­νει κάτω των προσ­δο­κιών. Από την αρχή της λει­τουρ­γία του το 2009, οι είσοδοι ήταν 6,5 εκατ. περίπου και παρόλη την αύξηση που κατα­γρά­φουν φέτος οι του­ρι­στι­κές αφίξεις , από τον Απρίλιο μέχρι τον Ιούνιο το μουσείο της Ακρό­πο­λης υπο­δέ­χτηκε τελικά 393 χιλ. επι­σκέ­πτες (από 322 χιλ. πέρσι). Σύμφωνα τέλος με τα επίσημα στοι­χεία του μου­σείου, από τον περσινό Ιούνιο έως τον Μάιο οι επι­σκέ­πτες έφτασαν τους 1,161 εκατ.

«Η Αθήνα μπορεί να υπε­ρη­φα­νεύ­ε­ται ότι έχει τα πιο εντυ­πω­σιακά, αρχαία ερείπια στον κόσμο. Από τον Παρ­θε­νώνα ως το λόφο της Πνύκας, αυτά τα ερείπια ξεπρο­βάλ­λουν αιφ­νι­δια­στικά σε κάθε γωνία» ανέφερε χαρα­κτη­ρι­στικά προ λίγων ημερών σε αφιέ­ρωμά του ο βρε­τα­νι­κός Guardian. Αν και το 60% των ανα­ζη­τή­σεων στο δια­δί­κτυο που κάνουν οι ξένοι για την Ελλάδα αφορούν στον πολι­τι­σμό της, η χώρα δεν έχει κατα­φέ­ρει να «ρευ­στο­ποι­ή­σει» το ενδια­φέ­ρον που είναι γνωστό ότι υπάρχει για τα ιστο­ρικά της αξιο­θέ­ατα: με βάση την τελευ­ταία έρευνα της εται­ρείας συμ­βού­λων McKinsey που έγινε για λογα­ρια­σμό του Συν­δέ­σμου Ελλη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σεων, το μέσο έσοδο ανά επι­σκέ­πτη στην Ελλάδα σε του­ρι­στι­κούς χώρους είναι κάτι παρα­πάνω από 6 ευρώ έναντι 19,7 ευρώ του ευρω­παϊ­κού μέσου όρου.

Πιο πολύ κοστί­ζει ένας καφές

Και μπορεί αυτή τη στιγμή το παγκό­σμιο ενδια­φέ­ρον να είναι στραμ­μένο στην Αμφί­πολη και στα ευρή­ματα των ανα­σκα­φών που έρχο­νται μέρα με τη μέρα στο φως, το μουσείο όμως της Αμφί­πο­λης, με ευρή­ματα από την αρχαία Άργιλο και τον Ηώνα (το λιμάνι της αρχαίας Αμφί­πο­λης)και εκθέ­ματα από τους προϊ­στο­ρι­κούς χώρους μέχρι και την ελλη­νική και ρωμαϊκή εποχή, παρέ­μεινε μέχρι πρό­τι­νος στην αφάνεια. Το δε εισι­τή­ριο για το μουσείο, το οποίο πριν από 19 χρόνια μετα­φέρ­θηκε σε νέο κτήριο, είναι μόλις 2 ευρώ.

Το αντί­τιμο για την είσοδο στα του­ρι­στικά αξιο­θέ­ατα θεω­ρεί­ται έτσι κι αλλιώς ιδιαί­τερα χαμηλό. Πέντε ευρώ είναι η τιμή του εισι­τη­ρίου για το μουσείο της Ακρό­πο­λης, με 12 ευρώ μόλις οι του­ρί­στες, εκτός από την Ακρό­πολη, μπορούν μεταξύ άλλων να επι­σκε­φτούν την αρχαία και τη ρωμαϊκή αγορά Αθηνών, το αρχαιο­λο­γικό μουσείο Κερα­μι­κού, τη βιβλιο­θήκη Αδρια­νού και το μουσείο της αρχαία αγοράς. Το ενιαίο εισι­τή­ριο για το Εθνικό Αρχαιο­λο­γικό Μουσείο, το Βυζα­ντινό & Χρι­στια­νικό Μουσείο και το Νομι­σμα­τικό Μουσείο και Επι­γρα­φικό Μουσείο είναι 12 ευρώ. Με εννιά ευρώ οι επι­σκέ­πτες μπορούν να δουν τους Δελφούς και το μουσείο των Δελφών. Η ίδια τιμή ισχύει και για την αρχαία Ολυμπία. Αν επι­χει­ρούσε κάποιος μια σύγκριση με τις τιμές εισι­τη­ρίων σε άλλες πόλεις της Ευρώπης, αρκεί να σκεφτεί πως το εισι­τή­ριο για το μουσείο με τα κέρινα ομοιώ­ματα της Madame Tussaud στο Λονδίνο, το οποίο έχει ανα­δει­χτεί σε ένα από τα πιο προ­σο­δο­φόρα για το βρε­τα­νικό κράτος, κοστί­ζει 28 λίρες, δηλαδή 35 ευρώ. Ακόμη κι αν η είσοδος στο Βρε­τα­νικό μουσείο είναι δωρεάν για τις μόνιμες εκθέ­σεις, τα ετήσια έσοδα δεν είναι καθόλου αμε­λη­τέα, αν υπο­λο­γί­σει κανείς τις πωλή­σεις των ανα­μνη­στι­κών και των λευ­κω­μά­των με τους θησαυ­ρούς του μου­σείου.

Στη Μεγάλη Βρε­τα­νία μόνο το 24% των εσόδων βασί­ζε­ται στα έσοδα από την είσοδο. Οι πιο πολλές εισπρά­ξεις προ­έρ­χο­νται από την πώληση ανα­μνη­στι­κών, τις συχνές εκδη­λώ­σεις και τη γενι­κό­τερη εμπο­ρική αξιο­ποί­ηση των μνη­μείων της χώρας. Στη Γαλλία το ποσοστό αυτό πλη­σιά­ζει το 65%, αλλά στην Ελλάδα ξεπερ­νάει το 85%, γεγονός που υπο­δη­λώ­νει χαμηλή προφορά εμπο­ρι­κών υπη­ρε­σιών και υπο­δο­μών που θα μπο­ρού­σαν ουσια­στικά να απο­γειώ­σουν τα έσοδα. Ακόμη και η έκδοση ηλε­κτρο­νι­κών εισι­τη­ρίων μέσω δια­δι­κτύου απο­τε­λεί ακόμη «όνειρο θερινής νυκτός» για τα περισ­σό­τερα αξιο­θέ­ατα.

Ενώ λοιπόν άλλα κράτη εκμε­ταλ­λεύ­ο­νται στο έπακρο μνημεία και αξιο­θέ­ατα (κι αν ακόμη δεν τα έχουν, τα δημιουρ­γούν και τα προ­βάλ­λουν)στην Ελλάδα, ακόμη και ο χώρος που τελού­νταν οι Ολυ­μπια­κοί Αγώνες παρα­μέ­νει του­ρι­στικά ανα­ξιο­ποί­η­τος. Αν αυτός ο εξαι­ρε­τι­κής σημα­σίας χώρος βρι­σκό­ταν σε κάποια άλλη χώρα, θεω­ρεί­ται βέβαιο πως θα είχε δημιουρ­γη­θεί εδώ και χρόνια κάποιο θεμα­τικό πάρκο με επί­κε­ντρο του Αγώνες, εφά­μιλλο ίσως με αυτό της Disney (όπου το εισι­τή­ριο για μία μέρα μέσω δια­δι­κτυα­κής κρά­τη­σης αγγίζει τα 65 ευρώ). Και μόνο το γεγονός πως ο «Ομφαλός», το κέντρο της Γης, όπως οι αρχαίοι πίστευαν, ήταν στους Δελφούς, αρκούσε για να προ­σελ­κύ­σει εκατ. επι­σκέ­πτες κάθε χρόνο. Προς το παρόν, οι όποιες προ­σπά­θειες εμπο­ρι­κής αξιο­ποί­η­σης προ­σκρού­ουν σε γρα­φειο­κρα­τικά κωλύ­ματα και στη χορή­γηση αδειών.

Λίγοι πόροι, ελά­χι­στη προβολή

Το μήνα Μάιο παρόλα αυτά, η ΕΛΣΤΑΤ κατέ­γραψε κατά το πρώτο πεντά­μηνο του έτους αύξηση 18,1% στους επι­σκέ­πτες των μου­σείων και 25% στις εισπρά­ξεις σε σχέση με το αντί­στοιχο διά­στημα του 2013, ενώ όσον αφορά τους αρχαιο­λο­γι­κούς χώρους κατα­γρά­φηκε αύξηση 25,3% στους επι­σκέ­πτες και 18,7% στις εισπρά­ξεις. Το υπουρ­γείο Πολι­τι­σμού προσ­δοκά οι εισπρά­ξεις μέχρι το τέλος του χρόνου να ξεπε­ρά­σουν τα 47 εκατ. ευρώ, που ήταν τον περα­σμένο χρόνο.

Και πάλι τα ποσοστά δεν θεω­ρού­νται ικα­νο­ποι­η­τικά, ενώ τα προ­βλή­ματα δια­χεί­ρι­σης των πολι­τι­στι­κών αξιο­θέ­α­των μένουν άλυτα. Από τον Οκτώ­βριο και μετά τα μουσεία και οι αρχαιο­λο­γι­κοί χώροι θα επι­στρέ­ψουν στο χει­με­ρινό ωράριο λει­τουρ­γίας πότε και θα λήξουν οι συμ­βά­σεις των 1.120 ατόμων που προ­σλή­φθη­καν ακριβώς για να υπο­στη­ρί­ξουν την πιλο­τική επέ­κταση του ωραρίου. Από την πλευρά της, η διοί­κηση του Ταμείου Αρχαιο­λο­γι­κών Χώρων & Απαλ­λο­τριώ­σεων υπο­στη­ρί­ζει πως πόροι και προ­σω­πικό είναι ελλιπή. Τώρα γίνεται προ­σπά­θεια να υπάρξει εμπο­ρικό τμήμα στο Ταμείο που θα ανα­λά­βει θέματα marketing και προ­ώ­θη­σης.

Η μελέτη της McKinsey έδειξε επι­πλέον πως δεν υπάρ­χουν ούτε δια­φο­ρο­ποι­ή­σεις στη δομή τιμο­λό­γη­σης των εισι­τη­ρίων (ετήσιες συν­δρο­μές, εκπτω­τικά εισι­τή­ρια επα­να­λαμ­βα­νό­με­νων επι­σκε­πτών ). Διά­κριση σε Έλληνες και ξένους επι­σκέ­πτες δεν υπάρχει και έτσι όλοι πλη­ρώ­νουν την ίδια τιμή. Τα εισι­τή­ρια δίνο­νται στο ταμείο και όχι ηλε­κτρο­νικά, με απο­τέ­λε­σμα να δημιουρ­γού­νται τερά­στιες ουρές. Δυνα­τό­τη­τες πάντως υπάρ­χουν. Σύμφωνα με τη μελέτη του ΣΕΤΕ, το κράτος θα μπο­ρούσε μέσα σε πέντε χρόνια να αυξήσει τα έσοδα του έως και 300 εκατ. ευρώ από την καλύ­τερη αξιο­ποί­ηση της πολι­τι­στι­κής του κλη­ρο­νο­μιάς.

H προβολή που συγκε­ντρώ­νει ο τάφος της Αμφί­πο­λης θα μπο­ρούσε να δώσει την ώθηση για αλλαγή πολι­τι­κής. Ίσως όμως και αυτός ο θησαυ­ρός μείνει τελικά στο σεντούκι.

Πηγή:capital.gr