Χάνονται ζωές από ελλείψεις φαρμάκων των 3 ευρώ

Παλαιά αλλά σημα­ντικά αντι­βιο­τικά όπως η πενι­κι­λίνη «επι­στρέ­φουν» στην πρώτη γραμμή για την αντι­με­τώ­πιση σοβαρών λοι­μώ­ξεων, ωστόσο δεν είναι δια­θέ­σιμα στα φαρ­μα­κεία των νοσο­κο­μείων.

Παλαιά και συνε­πα­κό­λουθα φθηνά αντι­βιο­τικά φέρνουν και πάλι στην «πρώτη γραμμή» οι λοι­μω­ξιο­λό­γοι, καθώς απο­δει­κνύ­ο­νται ισχυρά όπλα στον πόλεμο έναντι των πολυαν­θε­κτι­κών μικρο­βίων που ευθύ­νο­νται για την εξε­λισ­σό­μενη επι­δη­μία σηψαι­μίας στα ελλη­νικά νοσο­κο­μεία. Ωστόσο οι ελλεί­ψεις δημιουρ­γούν μια «μαύρη τρύπα» στη θερα­πεία, στε­ρώ­ντας το δικαί­ωμα στους ασθε­νείς να δώσουν μια δίκαιη μάχη για τη ζωή τους.

Η αιτία πίσω από το θερα­πευ­τικό αυτό κενό είναι η απουσία εμπο­ρι­κού ενδια­φέ­ρο­ντος – εντός και εκτός της χώρας. Τα αντι­βιο­τικά αυτά, μεταξύ των οποίων και η γνωστή πενι­κι­λίνη που παρα­σκευά­στηκε βιο­μη­χα­νικά το μακρινό 1943, ισο­δυ­να­μούν με απει­ρο­ε­λά­χι­στο κέρδος για τις εται­ρείες που τα παρά­γουν και τα δια­κι­νούν, με απο­τέ­λε­σμα να βρί­σκο­νται στα… αζήτητα.

«Πρό­κει­ται για τη μονα­δική επιλογή μας»

Οπως περι­γρά­φει στο «Βήμα» ο καθη­γη­τής Παθο­λο­γι­κής Φυσιολογίας-Λοιμωξιολογίας του Πανε­πι­στη­μίου Αθηνών και πρό­ε­δρος της Ελλη­νι­κής Εται­ρείας Λοι­μώ­ξεων, Νίκος Σύψας, «τα τελευ­ταία περίπου επτά χρόνια στρε­φό­μα­στε στα παλιά αυτά αντι­βιο­τικά, καθώς έχει δια­πι­στω­θεί πως μερικά μικρό­βια είναι ευαί­σθητα σε αυτά. Στην πραγ­μα­τι­κό­τητα πρό­κει­ται για τη μονα­δική επιλογή μας. Καθώς όμως στα φαρ­μα­κεία των νοσο­κο­μείων δεν είναι δια­θέ­σιμα, γίνεται αίτημα εισα­γω­γής τους μέσω ΙΦΕΤ».

Εως ότου εντού­τοις να εντο­πι­στούν και να περά­σουν τα σύνορα της χώρα μας, όπως περι­γρά­φει ο ίδιος, συχνά μεσο­λα­βούν εβδο­μά­δες. «Οταν όμως ένας ασθενής έχει μικρό­βιο στο αίμα του, η χορή­γηση θερα­πείας πρέπει να είναι άμεση – εντός της πρώτης ώρας εφόσον είναι δυνατόν. Οταν παρα­λαμ­βά­νουμε συνεπώς το φάρμακο, είναι δώρο άδωρον» συμπλη­ρώ­νει με νόημα. Και παρα­δέ­χε­ται πως ασθε­νείς χάνουν τη μάχη για τη ζωή τους επειδή λείπει ένα φάρμακο του οποίου το κόστος μπορεί να μην ξεπερνά τα 3 ευρώ.

Ακόμα όμως κι αν οι λοι­μω­ξιο­λό­γοι γνω­ρί­ζουν εκ των προ­τέ­ρων πως η παρα­λαβή θα γίνει καθυ­στε­ρη­μένα, δεν στα­μα­τούν την παραγ­γε­λία. Η αιτία; Ελπί­ζουν πως η αμπούλα θα είναι δια­θέ­σιμη για τον επόμενο ασθενή, ώστε να σταθεί πιο τυχερός.

Εκτός από την πασί­γνω­στη πενι­κι­λίνη (οι επι­στή­μο­νες Φλέ­μινγκ, Τσέιν και Φλόρεϊ τιμή­θη­καν με το βραβείο Νομπέλ το 1945 για την ανα­κά­λυψη του πρώτου αντι­βιο­τι­κού), ένα ακόμα χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα είναι η αζτρε­ο­νάμη. Πρό­κει­ται για ένα επίσης παλαιό φάρμακο που συχνά απο­τε­λεί μονα­δική επιλογή σε ασθε­νείς με βακτη­ριαι­μία, πνευ­μο­νία ή άλλη σοβαρή λοίμωξη από πολυαν­θε­κτικά Gram-αρνητικά παθο­γόνα, που παρά­γουν μεταλλο-β-λακταμάσες (ένζυμα που κάνουν τα βακτή­ρια ανθε­κτικά σε ένα ευρύ φάσμα αντι­βιο­τι­κών).

Παρ’ όλα αυτά, όταν οι γιατροί στη χώρα μας την ανα­ζη­τούν, η απά­ντηση από το φαρ­μα­κείο του νοσο­κο­μείου είναι αρνη­τική. Επειτα, υπο­βάλ­λε­ται το σχετικό αίτημα στον ΙΦΕΤ και εφόσον το αίτημα εγκρι­θεί το φάρμακο παραγ­γέλ­νε­ται και παρα­δί­δε­ται στο νοσο­κο­μείο κατά μέσον όρο δύο-τέσσερις εβδο­μά­δες αργό­τερα, με ό,τι αυτό συνε­πά­γε­ται.

Αυξά­νε­ται η συχνό­τητα των μικρο­βίων

Μια σημα­ντική λεπτο­μέ­ρεια, δε, είναι πως σύμφωνα με τα στοι­χεία του Ευρω­παϊ­κού Κέντρου Ελέγχου και Πρό­λη­ψης Νοση­μά­των (ECDC) η συχνό­τητα των μικρο­βίων αυτών αυξά­νε­ται συνεχώς στη χώρα μας και σχε­τί­ζε­ται με ιδιαί­τερα αυξη­μένη νοσο­κο­μειακή θνη­τό­τητα.

Η λίστα όμως με τα φθηνά φάρμακα που παρου­σιά­ζουν έλλειψη εντός αλλά και εκτός συνόρων δεν σταματά εδώ: Σε αυτή συμπε­ρι­λαμ­βά­νο­νται μεταξύ άλλων η σουλ­βα­κτάμη (αντι­βιο­τικό για την αντι­με­τώ­πιση σοβαρών λοι­μώ­ξεων από το βακτή­ριο Acinetobacter), φάρμακα για τη φυμα­τί­ωση (όπως η ριφα­μπι­κίνη και η ισο­νια­δίζη), αντι­πα­ρα­σι­τικά (π.χ. πυρι­με­θα­μίνη για την αντι­με­τώ­πιση εγκε­φα­λι­κής τοξο­πλά­σμω­σης) κ.ο.κ.

Υπό τις εξε­λί­ξεις αυτές η Ελλη­νική Εται­ρεία Λοι­μώ­ξεων δρο­μο­λο­γεί τη σύνταξη σχε­τι­κού αιτή­μα­τος με τελικό απο­δέ­κτη τον Εθνικό Οργα­νι­σμό Δημό­σιας Υγείας (ΕΟΔΥ) και την ηγεσία του υπουρ­γείου Υγείας, ζητώ­ντας εξεύ­ρεση λύσης. Στο πλαίσιο αυτό, οι επι­στή­μο­νες κρίνουν ως επι­τα­κτική ανάγκη να ληφθούν τα απα­ραί­τητα μέτρα ώστε το ΕΣΥ να δημιουρ­γή­σει απόθεμα από τα φθηνά, πλην όμως σωτήρια, αυτά σκευά­σματα, ώστε να είναι δυνατή η άμεση προ­μή­θεια και χορή­γησή τους στους ασθε­νείς, όταν τα χρειά­ζο­νται.

Μάλιστα, και σύμφωνα με τον κ. Σύψα, θα μπο­ρούσε να συστα­θεί ειδική επι­τροπή (κατά τα πρότυπα εκείνης που δημιουρ­γή­θηκε εν μέσω της παν­δη­μίας για τη χορή­γηση των αντι-ιικών φαρ­μά­κων) που θα δίνει το «πράσινο φως» για τη νοσο­κο­μειακή χρήση τους με στόχο να απο­φευ­χθεί πιθανή κατά­χρηση. Μια ακόμα πρόταση που ανα­μέ­νε­ται να εξε­τά­σουν οι τεχνο­κρά­τες στην οδό Αρι­στο­τέ­λους είναι η χορή­γηση κινή­τρων στην εγχώρια φαρ­μα­κο­βιο­μη­χα­νία για την παρα­γωγή τους στην Ελλάδα, δεδο­μέ­νου πως η πατέντα των παλαιών αυτών σκευα­σμά­των έχει λήξει εδώ και χρόνια ή δεκα­ε­τίες.

Ο προ­βλη­μα­τι­σμός των λοι­μω­ξιο­λό­γων

Οι λοι­μω­ξιο­λό­γοι όμως εκφρά­ζουν τον προ­βλη­μα­τι­σμό τους και για την απουσία και­νο­τό­μων θερα­πειών, που σημειω­τέον έχουν λάβει άδεια από τον Ευρω­παϊκό Οργα­νι­σμό Φαρ­μά­κων (ΕΜΑ), για τη θερα­πεία λοι­μώ­ξεων από ορι­σμένα πολυαν­θε­κτικά μικρό­βια. Σύμφωνα με τους εκπρο­σώ­πους της Εται­ρείας, ένα ενδει­κτικό παρά­δειγμα στην κατη­γο­ρία αυτή είναι η σεφι­δε­ρο­κόλη που έχει δράση έναντι του Acinetobacter (ένα από τα πιο κοινά ανθε­κτικά παθο­γόνα που «φωλιά­ζουν» στο ΕΣΥ) και σε αρκετές περι­πτώ­σεις είναι η μονα­δική επιλογή. Το φάρμακο αυτό εντού­τοις έχει ιδιαί­τερα υψηλό κόστος ((η τιμή στην Ιταλία αγγίζει τα 2.500 ευρώ για 10 φια­λί­δια του 1 g) και τα νοσο­κο­μεία στη χώρα μας το προ­μη­θεύ­ο­νται πάλι μέσω ΙΦΕΤ με σημα­ντι­κές καθυ­στε­ρή­σεις.

Πηγή tovima.gr