Κλιματική κρίση: Τα εννέα αρνητικά ρεκόρ της Ελλάδας το 2023

Οχι ένα ούτε δύο, αλλά εννέα ρεκόρ καταρ­ρί­φθη­καν ανα­φο­ρικά με το κλίμα στη χώρα μας πέρσι, σύμφωνα με την ετήσια κλι­μα­τική απο­τί­μηση στην Ελλάδα για το 2023, με πρω­το­βου­λία του κόμβου πλη­ρο­φό­ρη­σης Climatebook.gr.

Παρου­σιά­ζο­ντας τα δεδο­μένα, ο μετε­ω­ρο­λό­γος και διευ­θυ­ντής ερευνών στο Εθνικό Αστε­ρο­σκο­πείο Αθηνών, Κώστας Λαγου­βάρ­δος και ο ερευ­νη­τής του Εθνικού Αστε­ρο­σκο­πείου Αθηνών, Σταύρος Ντάφης, τόνισαν:

Το 2023 ήταν το πιο θερμό έτος των τελευ­ταίων 30 ετών.

Ηταν επίσης ένα από τα πιο ξηρά έτη της τρια­κο­ντα­ε­τίας.

Κατα­γρά­φηκε η υψη­λό­τερη θερ­μο­κρα­σία στις θάλασ­σες από το 1991.

Κατα­γρά­φηκε ρεκόρ καμένων εκτά­σεων ενώ σημειώ­θη­καν οι λιγό­τε­ροι ανε­μο­στρό­βι­λοι της εικο­σα­ε­τίας.

Ο Δεκέμ­βριος του 2023 ήταν ο θερ­μό­τε­ρος από το 1991 με από­κλιση 4-5 βαθμών από τα προη­γού­μενα έτη.

Ο Σεπτέμ­βριος ήταν ο πιο βρο­χε­ρός μήνας από το 1991 κυρίως εξαι­τίας των βρο­χο­πτώ­σεων στη Θεσ­σα­λία.

Ο Φεβρουά­ριος ήταν από τους πιο ξηρούς που έχουν σημειω­θεί ποτέ, με απο­κλί­σεις ακόμη και -100% σε κάποιες περιο­χές, που πρα­κτικά σημαί­νει πως δεν έβρεξε καθόλου.

Στο Λεκα­νο­πέ­διο των Αθηνών επί περίπου 300 συνε­χό­με­νες ώρες κατα­γρά­φη­καν θερ­μο­κρα­σίες άνω των 30 βαθμών Κελσίου.

Ο καύ­σω­νας «Κέρ­βε­ρος» που σημειώ­θηκε τον Ιούλιο, ήταν ο μεγα­λύ­τε­ρος σε διάρ­κεια που έχει κατα­γρα­φεί ποτέ.

Ο Δεκέμ­βριος του 2023 ήταν ο θερ­μό­τε­ρος από το 1991 με από­κλιση 4-5 βαθμών από τα προη­γού­μενα έτη ενώ ο Σεπτέμ­βριος ήταν ο πιο βρο­χε­ρός μήνας από το 1991. Ακόμη ο Φεβρουά­ριος του 2023 ήταν από τους πιο ξηρούς Φεβρουά­ριους που έχουν σημειω­θεί ποτέ.

Οπως ανέφερε ο κ. Λαγου­βάρ­δος, από τις τιμές τη μέγι­στης, της μέσης αλλά και της ελά­χι­στης θερ­μο­κρα­σίας το 2023 συμπε­ραί­νουμε πως πέρσι βιώσαμε το πιο θερμό έτος των τελευ­ταίων 30 ετών, με το 2020 να έρχεται δεύτερο. Εν συνόλω το 2023 ήταν πιο ζεστή χρονιά από το 1991 με μέση ετήσια τιμή της θερ­μο­κρα­σίας τους 15,2 βαθμούς Κελσίου.

Η βόρεια Ελλάδα θερ­μαί­νε­ται πιο γρήγορα

Σύμφωνα με τον ειδικό, οι καύ­σω­νες επη­ρε­ά­ζουν δια­φο­ρε­τικά κάθε περιοχή στην Ελλάδα, καθώς υπάρ­χουν μέρη που θερ­μαί­νο­νται πιο γρήγορα από άλλα. «Οι περιο­χές αυτές βρί­σκο­νται στη Βόρεια Ελλάδα και πρό­κει­ται κυρίως για όσες είναι μακριά από τη θάλασσα. Το γεγονός πως οι ηπει­ρω­τι­κές περιο­χές παρου­σιά­ζουν πολύ γρη­γο­ρό­τερη αύξηση θερ­μο­κρα­σίας είναι ένα σημα­ντικό στοι­χείο διότι αυτο­μά­τως επη­ρε­ά­ζο­νται μεγάλες καλ­λιέρ­γειες και κατ’ επέ­κταση πολλοί τομείς της οικο­νο­μίας», σημειώ­νει ο ερευ­νη­τής.

Δεν έχουμε ξαναδεί το Λεκα­νο­πέ­διο των Αθηνών να βιώνει επί περίπου 300 συνε­χό­με­νες ώρες θερ­μο­κρα­σίες άνω των 30 βαθμών Κελσίου.

Ενα από τα κλι­μα­τικά γεγο­νότα που συντέ­λεσε στο παρα­πάνω ρεκόρ ήταν ο καύ­σω­νας «Κέρ­βε­ρος» που σημειώ­θηκε τον Ιούλιο του 2023, όπου σύμφωνα με τον κ. Ντάφη ήταν ο μεγα­λύ­τε­ρος σε διάρ­κεια καύ­σω­νας που έχει κατα­γρα­φεί ποτέ.

«Δεν έχουμε ξαναδεί ποτέ τέτοια διάρ­κεια σε καύσωνα, όπως δεν έχουμε ξαναδεί το Λεκα­νο­πέ­διο των Αθηνών να βιώνει επί περίπου 300 συνε­χό­με­νες ώρες θερ­μο­κρα­σίες άνω των 30 βαθμών Κελσίου», εξήγησε.

Από τους καύ­σω­νες στα καμένα

Οι εκτε­τα­μέ­νοι καύ­σω­νες και η πρω­το­φα­νής ξηρασία είχαν ως απο­τέ­λε­σμα να ενταθεί η ευφλε­κτι­κό­τητα στα δάση και άρα οι περ­σι­νές πυρ­κα­γιές να είναι από τις πιο κατα­στρο­φι­κές. Οπως επι­σή­μα­ναν οι ειδικοί, ο συνο­λι­κός αριθμός καμένων εκτά­σεων το 2023 έφτασε τα 1.740.000 στρέμ­ματα, αριθμός πολύ μεγα­λύ­τε­ρος από τον ετήσιο μέσο όρο καμένων εκτά­σεων μεταξύ 2006-2023.

«Είχαμε τη δεύτερη χει­ρό­τερη αντι­πυ­ρική περίοδο μετά το 2007, καθώς ενώ κατά μέσο όρο κάθε χρονιά στη χώρα μας καί­γο­νται 500.000 στρέμ­ματα, πέρσι ξεπε­ρά­σαμε το 1,5 εκατ.», σημεί­ωσε ο κ. Λαγου­βάρ­δος, ενώ ο κ. Ντάφης πρό­σθεσε πως «η δασική πυρ­κα­γιά του Εβρου τον περσινό Αύγου­στο κατέ­καψε συνο­λικά περισ­σό­τερα από 900.000 στρέμ­ματα, απο­τε­λώ­ντας τη μεγα­λύ­τερη πυρ­κα­γιά που έχει κατα­γρα­φεί ποτέ σε ευρω­παϊκό έδαφος από το 2000 μέχρι σήμερα».

Ιδιαί­τερη αναφορά έγινε και στην αύξηση της θερ­μο­κρα­σίας της επι­φά­νειας τη θάλασ­σας, καθώς η μέγιστη τιμή ήταν υψη­λό­τερη κατά 1,2 με 1,4 βαθμούς Κελσίου από την αντί­στοιχη της περιό­δου 1991-2020.

Από την αύξηση της θερ­μο­κρα­σίας στη θάλασσα στον «Ντάνιελ»

Σύμφωνα με τους ειδι­κούς η αύξηση της θερ­μο­κρα­σίας στη θάλασσα σε συν­δυα­σμό με άλλα καιρικά φαι­νό­μενα που εκδη­λώ­θη­καν σε Ελλάδα και Κεντρική, Βόρειο Ευρώπη οδήγησε στην εκτό­νωση της κακο­και­ρίας Ντάνιελ.

«Η κλι­μα­τική αλλαγή έπαιξε τερά­στιο ρόλο στις πλημ­μύ­ρες του Σεπτεμ­βρίου. Είναι ήδη σε εξέλιξη διά­φο­ρες μελέτες που το απο­δει­κνύ­ουν, αλλά όλα τα δεδο­μένα δεί­χνουν πως η θερ­μο­κρα­σία που επι­κρά­τησε το καλο­καίρι του 2023 είχε σε μεγάλο βαθμό ευθύνη για τον μεγάλο όγκο βροχής που έπεσε», σημεί­ωσε ο κ. Ντάφης.

Οι τάσεις και από τα ευρω­παϊκά μοντέλα δεί­χνουν πως οι πιθα­νό­τη­τες για όλο και πιο υψηλές θερ­μο­κρα­σίες το ερχό­μενο καλο­καίρι αυξά­νο­νται.

Από την πλευρά του ο κ. Λαγου­βάρ­δος επι­σή­μανε πως στη Θεσ­σα­λία τον Σεπτέμ­βριο έπεσαν πάνω από 5 δισ. κυβικά νερό, ποσό­τητα που κατα­να­λώ­νει η Αττική από την ΕΥΔΑΠ σε βάθος δεκα­τεσ­σά­ρων ετών.

Τι δεί­χνουν τα στοι­χεία για το φετινό καλο­καίρι

Στην ερώτηση για το αν μπορεί να γίνει μία πρό­γνωση για το φετινό καλο­καίρι, οι ερευ­νη­τές απά­ντη­σαν πως κάτι τέτοιο είναι ιδιαί­τερα δύσκολο, ωστόσο οι τάσεις και από τα ευρω­παϊκά μοντέλα δεί­χνουν πως οι πιθα­νό­τη­τες για όλο και πιο υψηλές θερ­μο­κρα­σίες αυξά­νο­νται, χωρίς ωστόσο αυτό να σημαί­νει πως θα κατα­γρά­φο­νται θερμοκρασίες-ρεκόρ κάθε χρονιά.

Πηγή kathimerini.gr