Κίνδυνος στη ναυτική ισορροπία στο Αιγαίο

Η πολι­τική της τρόικας και η ιδιαί­τερη στο­χο­ποί­ηση της Άμυνας, εγείρει ερω­τή­ματα για τις πραγ­μα­τι­κές προ­θέ­σεις της

Πλη­ρο­φο­ρίες από έγκυρες πηγές κάνουν λόγο για νέα έφοδο της τρόικας κατά της εθνικής άμυνας της χώρας και ιδιαί­τερα κατά της θαλάσ­σιας ισχύος της. Οι πλη­ρο­φο­ρίες ανα­φέ­ρουν ειδι­κό­τερα ότι ασκού­νται έντονες πιέσεις για τη μείωση της δυνά­μεως του

Πολε­μι­κού Ναυ­τι­κού και τη ματαί­ωση της παρα­λα­βής προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νων νέων σκαφών, που είναι απο­λύ­τως απα­ραί­τητα για τη δια­τή­ρηση της ισχύος του και μιας σχε­τι­κής ισορ­ρο­πίας στο Αιγαίο.

ΤΟΥ ΠΕΡΙΚΛΗ ΝΕΑΡΧΟΥ*

Οι πιέσεις έχουν ειδι­κό­τερα ως στόχο:

τις δύο Γαλ­λι­κές φρε­γά­τες τύπου Fremm. Ζητεί­ται η επ’ αόρι­στον αναβολή της παρα­λα­βής τους. Οι τελευ­ταίες έχουν συμ­φω­νη­θεί κατ’ αρχήν εδώ και δύο χρόνια. Οι δια­πραγ­μα­τεύ­σεις όμως περιέρ­γως παρα­τεί­νο­νται συνεχώς και δεν έχουν ακόμη ολο­κλη­ρω­θεί και ορι­στι­κο­ποι­η­θεί. Οι δύο σύγ­χρο­νες φρε­γά­τες είναι πολύ­τι­μες γιατί θα έχουν δυνα­τό­τητα αντια­ε­ρο­πο­ρι­κής προ­στα­σίας περιο­χής και θα μπορούν να φέρουν τον υπο­στρα­τη­γικό πύραυλο ScalpNaval, τον ναυτικό αντί­στοιχο του ενα­έ­ριου Scalp, που μπορούν και εκτο­ξεύ­ουν Ελλη­νικά αερο­σκάφη. Οι δύο φρε­γά­τες είναι απα­ραί­τη­τες για να καλύ­ψουν το κενό που δημιουρ­γή­θηκε από την ναυ­πή­γηση τεσ­σά­ρων νέων Τουρ­κι­κών φρε­γα­τών και τον πλήρη εκσυγ­χρο­νι­σμό των παλαιο­τέ­ρων. Η Ελλάδα ματαί­ωσε, για οικο­νο­μι­κούς λόγους, τη ναυ­πή­γηση τεσ­σά­ρων νέων φρε­γα­τών και τον πλήρη εκσυγ­χρο­νι­σμό των παλαιο­τέ­ρων δικών της φρε­γα­τών.

Την πώληση στη Νότια Κορέα των δύο από τα τρία υπερ­σύγ­χρονα υπο­βρύ­χια τύπου 814, τα οποία, μετά από μια πραγ­μα­τική Οδύσ­σεια οκτώ χρόνων, απε­λευ­θε­ρώ­θη­καν και βαίνουν προς σύντομη ολο­κλή­ρωση στα ναυ­πη­γεία Σκα­ρα­μα­γκά για την ενί­σχυση, υπο­τί­θε­ται, του Πολε­μι­κού Ναυ­τι­κού. Το τελευ­ταίο τα έχει δρα­μα­τική ανάγκη, μετά την Τουρ­κική παραγ­γε­λία έξι νέων υπο­βρυ­χίων του ιδίου τύπου, τα οποία θα προ­στε­θούν σε σύντομο χρόνο στα υπάρ­χο­ντα ήδη δεκα­τέσ­σερα Τουρ­κικά υπο­βρύ­χια. Η Τουρκία έχει παραγ­γεί­λει επίσης στις ΗΠΑ, πριν από την ολο­κλή­ρωση των σκαφών, υπερ­σύγ­χρο­νες τορ­πί­λες. Έχει επίσης παραγ­γεί­λει τον πρω­το­πο­ριακό πύραυλο Hidas, που εκτο­ξεύ­ε­ται από υπο­βρύ­χιο κατά αερο­σκα­φών. Δια­θέ­τει, τέλος, σημα­ντικό αριθμό αερο­σκα­φών ναυ­τι­κής συνερ­γα­σίας, με δυνα­τό­τη­τες ανθυ­πο­βρυ­χια­κής δράσεως.

Η Ελλη­νική πλευρά έσπευσε να απο­σύ­ρει τα πεπα­λαιω­μένα αερο­σκάφη ναυ­τι­κής συνερ­γα­σίας που διέθετε τύπου Orion, χωρίς να έχει εξα­σφα­λί­σει την αντι­κα­τά­στασή τους. Αυτό είχε ως απο­τέ­λε­σμα η Ελλη­νική πλευρά να μή έχει σήμερα καμιά δυνα­τό­τητα αερο­σκα­φών ναυ­τι­κής συνερ­γα­σίας. Έγινε λόγος στη συμ­φω­νία με τη Γαλλική πλευρά για να απο­κτη­θούν, παράλ­ληλα με τις δύο φρε­γά­τες, τέσσερα αερο­σκάφη ναυ­τι­κής συνερ­γα­σίας τύπου AtlantiqueII. Η επιλογή όμως τελικά εγκα­τε­λεί­φθη. Για την προ­σω­ρινή κάλυψη του κενού, έχει δρο­μο­λο­γη­θεί τώρα ως λύση η επα­να­φορά στην υπη­ρε­σία και ο μερικός εκσυγ­χρο­νι­σμός δύο από τα παλαιά αερο­σκάφη τύπου Orion. Θα έχουν όμως μόνο ικα­νό­τητα ναυ­τι­κής επι­τη­ρή­σεως και όχι ανθυ­πο­βρυ­χια­κής δράσεως.

Αντι­λαμ­βά­νε­ται κανείς, υπό τις συν­θή­κες αυτές, πόσο πολύ­τιμη είναι η ένταξη των τριών νέων υπο­βρυ­χίων 814 στη δύναμη του Πολε­μι­κού Ναυ­τι­κού. Η πλη­ρο­φο­ρία για ενδε­χό­μενη πώληση δύο από τα τρία υπο­βρύ­χια στη Νότια Κορέα φαί­νε­ται απί­στευτη, παρά το γεγονός ότι υπήρξαν και στο παρελ­θόν παρό­μοια σχέδια. Ειδικός μάλιστα εμπει­ρο­γνώ­μων είχε ετοι­μά­σει σχετική μελέτη, με ειση­γή­σεις του είδους αυτού, και με άλλοθι τη βιω­σι­μό­τητα των ναυ­πη­γείων Σκα­ρα­μα­γκά.

Την καθυ­στέ­ρηση της παρα­λα­βής από τα ναυ­πη­γεία Ελευ­σί­νος της νέας πυραυ­λα­κά­του τύπου Supervita, η οποία είναι έτοιμη προς παρά­δοση.

Οι πλη­ρο­φο­ρίες αυτές είναι άκρως ανη­συ­χη­τι­κές και, αν επι­βε­βαιω­θούν, θα πρό­κει­ται για πραγ­μα­τική τορπίλη στο Πολε­μικό Ναυτικό και στη ναυτική ισορ­ρο­πία στο Αιγαίο.

Το Σενάριο της Τρόικα Έχει Μόνο Οικο­νο­μικά Κίνητρα;

Η πολι­τική της τρόικας και η ιδιαί­τερη στο­χο­ποί­ηση της άμυνας, είχε δια­φα­νεί από την αρχή της εφαρ­μο­γής του μνη­μο­νίου. Οι περι­κο­πές στις αμυ­ντι­κές δαπάνες υπε­ρέ­βη­σαν κάθε λογικό όριο. Η τρόικα είχε απαι­τή­σει δρα­κό­ντειες περι­κο­πές στον αμυ­ντικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό αλλά και δομικές περι­κο­πές δαπανών, με τη μορφή του παρο­πλι­σμού πολε­μι­κών σκαφών, μειώ­σεως του αριθμού των στε­λε­χών και συρ­ρι­κνώ­σεως των υπο­δο­μών, είτε αυτές αφο­ρού­σαν Στρα­τη­γεία και μονάδες του Στρατού Ξηράς είτε αερο­δρό­μια της Πολε­μι­κής Αερο­πο­ρίας.

Με τον ίδιο ζήλο, απαί­τησε το κλεί­σιμο των αμυ­ντι­κών βιο­μη­χα­νιών της χώρας, παρα­γνω­ρί­ζο­ντας με σκαιό­τητα την ανάγκη της χώρας να δια­τη­ρή­σει, για λόγους εθνικής ασφά­λειας, ορι­σμέ­νες βιο­μη­χα­νίες, που είναι απα­ραί­τη­τες για τον εφο­δια­σμό σε πυρο­μα­χικά και για την επι­χει­ρη­σιακή ετοι­μό­τητα των Ενόπλων δυνά­μεών της. Παρε­γνώ­ρισε επίσης το γεγονός ότι οι βιο­μη­χα­νίες αυτές έχουν πραγ­μα­τι­κές προ­ο­πτι­κές βιω­σι­μό­τη­τας και ότι είναι πολύ­τι­μες επίσης για τη χώρα για την εφαρ­μογή προ­γραμ­μά­των βιο­μη­χα­νι­κής και τεχνο­λο­γι­κής συνερ­γα­σίας με άλλες χώρες, για συμπα­ρα­γω­γές, αντι­σταθ­μι­στικά ωφε­λή­ματα στις αγορές οπλικών συστη­μά­των και για τη συμ­με­τοχή της Ελλάδος σε Ευρω­παϊκά προ­γράμ­ματα αμυ­ντι­κής συνερ­γα­σίας.

Οι περι­κο­πές που επε­βλή­θη­σαν στην άμυνα δημιούρ­γη­σαν τερά­στια προ­βλή­ματα στη λει­τουρ­γία των Ενόπλων Δυνά­μεων και στον προ­γραμ­μα­τι­σμό τους και υπο­νο­μεύ­ουν επι­κίν­δυνα τις Ελλη­νι­κές δυνα­τό­τη­τες απο­τρο­πής απέ­να­ντι σε μια κλι­μα­κού­μενη Τουρ­κική απειλή, που ενι­σχύ­ε­ται συνεχώς με νέους μεγά­λους εξο­πλι­σμούς. Τίθεται αυτο­μά­τως το ερώτημα εάν οι περι­κο­πές που απαιτεί τόσο επι­τα­κτικά η τρόικα έχουν μόνο οικο­νο­μικά κίνητρα ή η οικο­νο­μική κρίση χρη­σι­μο­ποιεί­ται ως άλλοθι και ως ευκαι­ρία για την προ­ώ­θηση ανο­μο­λό­γη­των στόχων που υπη­ρε­τούν άλλους σκοπούς.

Είναι δύσκολο να πιστέ­ψει κανείς ότι οι απαι­τού­με­νες νέες περι­κο­πές, εάν επι­βε­βαιω­θούν, έχουν μόνο οικο­νο­μικά κίνητρα. Τα ποσά από την ανα­με­νό­μενη εξοι­κο­νό­μηση είναι σχετικά μικρά σε σύγκριση προς τον πολύ δυσα­νά­λογο κίνδυνο που θα επέσυρε η στέρηση των παρα­πάνω κρι­σί­μων μέσων ισχύος από το Πολε­μικό Ναυτικό. Ακόμη όμως και αν τα κίνητρα είναι μόνο οικο­νο­μικά και η τρόικα αδια­φο­ρεί υπε­ρο­πτικά για τις επι­πτώ­σεις των απαι­τή­σεών της στην εθνική άμυνα και ασφά­λεια, έχουν ευθύνη και καθήκον οι πολι­τι­κοί αρμό­διοι να της υπεν­θυ­μί­σουν τα αυτο­νό­ητα και να θέσουν αμε­τά­θε­τες κόκ­κι­νες γραμμές για τα θέματα της άμυνας και της εθνικής ασφά­λειας της χώρας.

Άμεση Απειλή η Ανα­τροπή των Ισορ­ρο­πιών

Δεν πρέπει να δια­φεύ­γει κανενός ότι ενώπιον των Τουρ­κι­κών αμφι­σβη­τή­σεων και βλέψεων στο Αιγαίο, οποια­δή­ποτε παραί­τηση από μια σχετική ναυτική ισορ­ρο­πία στο Αιγαίο, δημιουρ­γεί άμεση απειλή. Δεν πρέπει να λησμο­νεί­ται ότι η Συνθήκη της Λωζάν­νης, παρά τη Μικρα­σια­τική Κατα­στροφή, υπε­γράφη με αναμ­φι­σβή­τητη Ελλη­νική ναυτική υπεροχή στο Αιγαίο.

Η Ελλάδα είναι χώρα ταυ­τό­χρονα ηπει­ρω­τική και νησιω­τική. Δεν μπορεί να μην έχει εξα­σφα­λι­σμένη την πρό­σβαση από και προς όλα τα νησιά της. Η εξα­σφά­λιση αυτή απαιτεί ισχυρό Πολε­μικό Ναυτικό και σχετική ισορ­ρο­πία δυνά­μεων στη θάλασσα και στον αέρα. Όσο μεγάλα και αν είναι τα οικο­νο­μικά προ­βλή­ματα, η χώρα πρέπει να βρει τους τρόπους για να δια­τη­ρή­σει την απα­ραί­τητη απο­τρε­πτική ισχύ που κατο­χυ­ρώ­νει την ασφά­λειά της. Η άμυνα δεν περι­μέ­νει και δεν ανα­βάλ­λε­ται.

Η Άγκυρα δεν απο­κρύ­πτει τους στόχους της. Τους δια­κη­ρύσ­σει. Με διπλω­μα­τικά έγγραφα και υπο­μνή­ματα προ­πα­γάν­δας, όπως αυτό που διε­μοί­ρασε προ­σφά­τως στις αντι­προ­σω­πείες των χωρών-μελών της Ευρω­παϊ­κής Ενώσεως στις Βρυ­ξέλ­λες, χωρίς, δυστυ­χώς, να πάρει απο­στο­μω­τική απά­ντηση από τον παρόντα Έλληνα υπουργό Εξω­τε­ρι­κών. Τους δια­κη­ρύσ­σει επίσης καθη­με­ρινά με τις αμφι­σβη­τή­σεις των Ελλη­νι­κών δικαιω­μά­των, τις παρα­βιά­σεις του Ελλη­νι­κού εθνικού ενα­έ­ριου χώρου, τους προ­κλη­τι­κούς πλόες Τουρ­κι­κών σκαφών σ’ όλο το Αιγαίο, μέχρι τις ακτές της Αττικής, με στόχο την αμφι­σβή­τηση του καθε­στώ­τος του Αιγαίου και την καλ­λιέρ­γεια διεθνώς της εντυ­πώ­σεως ότι η Τουρκία έχει δήθεν δικαιώ­ματα σε όλο το Αιγαίο.

Εσχάτως, η Άγκυρα έχει εισα­γά­γει μια νέα έπωδό στην προ­πα­γάνδα της. Καταγ­γέλ­λει παρε­νο­χλή­σεις δήθεν δικών της σκαφών και αερο­σκα­φών από Ελλη­νικά σκάφη του Λιμε­νι­κού Σώματος και από αερο­σκάφη της Πολε­μι­κής Αερο­πο­ρίας. Δηλώνει δε απει­λη­τικά ότι δεν θα ανεχθεί στο μέλλον τέτοιες παρε­νο­χλή­σεις. Προ­ε­τοι­μά­ζει το έδαφος για να απω­θή­σει από το Ανα­το­λικό Αιγαίο την Ελλη­νική παρου­σία, μόλις αισθαν­θεί ότι έχει γι’ αυτό την απα­ραί­τητη ισχύ και υπεροχή.

Οι φιλο­δο­ξίες της Άγκυρας για αερο­ναυ­τική ηγε­μο­νία στην περιοχή συν­δέ­ο­νται με τις φιλο­δο­ξίες της ν’ ανα­δει­χθεί σε περι­φε­ρειακή δύναμη. Οι φιλο­δο­ξίες αυτές περι­λαμ­βά­νουν και τα Βαλ­κά­νια και το γεγονός αυτό θέτει στο επί­κε­ντρο την Ελλη­νική Θράκη, που είναι στην άλλη πλευρά του Αιγαίου. Το Αιγαίο συν­δέ­ε­ται στρα­τη­γικά με τα Στενά και έχει τερά­στια σημασία γιατί ελέγχει την είσοδο και την έξοδο στην ανοικτή θάλασσα. Ο έλεγχός του από την Ελλάδα έχει, προ­φα­νώς, πολύ μεγάλη σημασία, που είναι σε αντι­στοι­χία με τη σημασία των Στενών.

Η Άγκυρα γνω­ρί­ζει τη στρα­τη­γική σημασία των Στενών και του Αιγαίου στον γεω­πο­λι­τικό αντα­γω­νι­σμό των Μεγάλων και καλ­λιερ­γεί προς την Αμε­ρι­κα­νική πλευρά την προ­πα­γάνδα ότι η Ελλάδα είναι δήθεν ανα­ξιό­πι­στη και αδύναμη για να ελέγχει μόνη της το Αιγαίο για λογα­ρια­σμό του ΝΑΤΟ και ότι είναι απα­ραί­τητη γι’ αυτό η επι­χει­ρη­σιακή συν­δια­χεί­ριση του Αιγαίου από τις δύο χώρες στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ. Με την ίδια λογική, προωθεί την ιδέα της συνεκ­με­ταλ­λεύ­σεως των ενερ­γεια­κών απο­θε­μά­των του Αιγαίου από τις δύο χώρες, αντι­τασ­σό­μενη στην εφαρ­μογή του διε­θνούς θαλασ­σίου δικαίου.

Η Ελλάδα, παρ’ όλες τις οικο­νο­μι­κές δυσκο­λίες που αντι­με­τω­πί­ζει, πρέπει να δια­φυ­λά­ξει τη στρα­τη­γική της στα­θε­ρό­τη­τας γιατί μια μεγάλη εθνική κρίση μπο­ρούσε ν’ απο­δει­χθεί πολύ κατα­στρε­πτι­κό­τερη και από τη σημε­ρινή οικο­νο­μική κρίση που βιώνει. Εγγύηση γι’ αυτό είναι η δια­τή­ρηση και η ενί­σχυση της απο­τρε­πτι­κής της ισχύος, κατά πρώτο λόγο στον αερο­ναυ­τικό τομέα. Η δια­φύ­λαξη και η ενί­σχυση, στο πλαίσιο αυτό, του αξιό­μα­χου του Πολε­μι­κού Ναυ­τι­κού είναι εκ των ουκ άνευ. Πάνω στη βάση αυτή, πρέπει να είναι εκτός συζη­τή­σεως οποια­δή­ποτε εισή­γηση ή απαί­τηση για μείωση της δυνά­μεως του Πολε­μι­κού Ναυ­τι­κού. Οι φρε­γά­τες Fremm πρέπει να έρθουν στην Ελλάδα το ταχύ­τερο δυνατόν, με τους πυραύ­λους ScalpNaval. Τα τρία υπο­βρύ­χια 814 πρέπει να εντα­χθούν το ταχύ­τερο στο Πολε­μικό Ναυτικό και να παραγ­γελ­θούν άμεσα γι’ αυτά νέες, σύγ­χρο­νες τορ­πί­λες και οι υπο­βρυ­χίως εκτο­ξευό­με­νοι πύραυ­λοι Hidas. Η νέα πυραυ­λά­κα­τος πρέπει άμεσα να παρα­λη­φθεί και να εντα­χθεί στο Πολε­μικό Ναυτικό.

Υπεύ­θυνη για την άμυνα της χώρας δεν είναι η τρόικα και αυτό δεν πρέπει να το ξεχνούν οι πολι­τι­κοί ιθύ­νο­ντες.

*Πρέσβυς ε.τ.

Το άρθρο δημο­σιεύ­τηκε στο περιο­δικό ΕΠΙΚΑΙΡΑ (Τεύχος 248)