Νέες ρυθμίσεις για εκτός σχεδίου δόμηση: Μεγάλα παράθυρα για τσιμεντοποίηση

Στην περαι­τέρω τσι­με­ντο­ποί­ηση της χώρας απο­φά­σισε να προ­χω­ρή­σει το Υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος. Μέσα στις επό­με­νες ημέρες, ανα­μέ­νε­ται να δοθεί σε δημόσια δια­βού­λευση το τελικό νομο­σχέ­διο για την εκτός σχεδίου δόμηση, το οποίο όχι μόνο δεν βάζει φρένο στη δόμηση σε οικό­πεδσ κάτω των 4 στρεμ­μά­των, αλλά ανοίγει ένα σημα­ντικό παρά­θυρο για την επα­να­φορά της δόμησης σε αγρο­τε­μά­χια μικρό­τερα των 4 στρεμ­μά­των – τα λεγό­μενα κατά παρέκ­κλιση.

Μέσα από το νομοσχέδιο-έκτρωμα το Yπουργείο Περι­βάλ­λο­ντος, ενθαρ­ρύ­νε­ται όσο ποτέ στη Μετα­πο­λί­τευση η εκτός σχεδίου δόμηση. Και μάλιστα σε μια πολύ κρίσιμη στιγμή, καθώς έχει προη­γη­θεί ήδη από το 2017 -και εξα­κο­λου­θεί να βρί­σκε­ται σε εξέλιξη- μια άνευ προη­γου­μέ­νου έκρηξη του real estate και της δόμησης, ιδίως στη νησιω­τική Ελλάδα. Με άλλα λόγια πρό­κει­ται για συν­θή­κες που λει­τουρ­γούν ως προ­άγ­γε­λος του “τσι­με­ντώ­μα­τος” που θα ακο­λου­θή­σει. Περαι­τέρω, βρί­σκε­ται σε εξέλιξη ένα εκτε­τα­μένο πρό­γραμμα εκπό­νη­σης πολε­ο­δο­μι­κών σχεδίων, τα οποία (ως είθι­σται) θα βρεθούν προ τετε­λε­σμέ­νων, αφού όλοι θα σπεύ­σουν μέσα στα επόμενα 3-4 χρόνια να χτίσουν όπου μπορούν.

Σύμφωνα με το σχέδιο νόμου που παρου­σιά­ζει η “Καθη­με­ρινή”, μέσα από το επίμαχο νομο­σχέ­διο δίνεται η δυνα­τό­τητα δόμησης των εξής περι­πτώ­σεων γεω­τε­μα­χίων οι οποίες δεν μπο­ρού­σαν να δομη­θούν:

– Τα οικό­πεδα που “δημιουρ­γή­θη­καν” από το 1985 έως το 2003. Για αυτά τα οικό­πεδα επι­τρέ­πε­ται η δόμηση τους στην περί­πτωση που έχουν “πρόσωπο” 25 μέτρων σε οδό που φαί­νε­ται σε αερο­φω­το­γρα­φίες του 1977 και έχει με κάποιον τρόπο “ανα­γνω­ρι­στεί” εμμέσως από το Δημόσιο (λόγου χάριν ασφαλ­το­στρώ­θηκε). Εδώ τίθεται και ο νέος “περιο­ρι­σμός”, της ύπαρξης του­λά­χι­στον δύο κατοι­κιών σε από­σταση δύο χιλιο­μέ­τρων. Είτε, απο­κλει­στικά για κατοι­κίες, αν έχουν “πρόσωπο” έστω και 3,5 μέτρων σε δρόμο που “ανα­γνω­ρί­στηκε” με τον ίδιο τρόπο έως το 1977 και βρί­σκε­ται σε από­σταση 250 μέτρων από ακόμη μία κατοι­κία.

– Τα οικό­πεδα που “δημιουρ­γή­θη­καν” προ του 1985 για τα οποία είτε έχουν δοθεί προ­ε­γκρί­σεις, οικο­δο­μι­κές άδειες ή ανα­θε­ω­ρή­σεις αυτών, είτε πωλή­θη­καν τα τελευ­ταία πέντε χρόνια και στο συμ­βο­λαιο­γρα­φικό έγγραφο ανα­φέ­ρε­ται ότι είναι άρτια και οικο­δο­μή­σιμα. Στις περι­πτώ­σεις αυτές δεν απαι­τεί­ται ουσια­στικά καμία άλλη προ­ϋ­πό­θεση (πλην της αρτιό­τη­τας).

Στη ρύθμιση επι­πλέον προ­βλέ­πε­ται ότι τα γεωρ­γο­κτη­νο­τρο­φικά κτί­σματα, οι δεξα­με­νές και κάποιες άλλες βοη­θη­τι­κές κατα­σκευές θα εξα­κο­λου­θούν να χτί­ζο­νται χωρίς καν προ­ϋ­πό­θεση αρτιό­τη­τας και “προ­σώ­που”.

Περι­βαλ­λο­ντικό τέλος στις οικο­δο­μι­κές άδειες

Οι ιδιο­κτή­τες που θα προ­χω­ρή­σουν σε έκδοση οικο­δο­μι­κής άδειας θα επι­βα­ρυν­θούν με περι­βαλ­λο­ντικό τέλος (“ισο­δύ­ναμο”), το ύψος της οποίας θα καθο­ρι­στεί με Κοινή Υπουρ­γική Απόφαση των υπουρ­γείων Ενέρ­γειας και Οικο­νο­μι­κών. Στην ΚΥΑ θα καθο­ρί­ζο­νται το ύψος του τέλους, η δια­δι­κα­σία κατα­βο­λής και ο τρόπος εκτα­μί­ευ­σης για χρη­μα­το­δό­τηση δράσεων από τους Δήμους.

Το τέλος θα κατα­τί­θε­ται πριν από την έκδοση της οικο­δο­μι­κής άδειας στο Ταμείο Παρα­κα­τα­θη­κών και Δανείων, προς όφελος του Πρά­σι­νου Ταμείου. Τα έσοδα από το τέλος θα κατευ­θύ­νο­νται απο­κλει­στικά στη χρη­μα­το­δό­τηση δράσεων για έργα υπο­δο­μής και προ­σαρ­μο­γής στην κλι­μα­τική αλλαγή, εντός των ορίων των Δήμων που βρί­σκε­ται το κάθε οικό­πεδο.

Δόμηση σε κατα παρέκ­κλιση οικό­πεδα

Το νομο­σχέ­διο του Υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος ανοίγει παρά­θυρο ακόμη και για τη δόμηση οικο­πέ­δων κατω των 4 στρεμ­μά­των – τα λεγό­μενα κατά παρέκ­κλιση. Οπως προ­βλέ­πει η νέα ρύθμιση, για να εκδώσει κάποιος άδεια σε ένα τέτοιο οικό­πεδο αρκεί να είχε λάβει ένα έγγραφο όπως από τα Συμ­βού­λια Πολε­ο­δο­μι­κών Θεμάτων και Αμφι­σβη­τή­σεων ή να είχε υπο­βά­λει αίτηση σε έναν συναρ­μό­διο για την έκδοση άδειας φορέα. Η δυνα­τό­τητα αυτή δινόταν μόνο σε όσους είχαν κατα­θέ­σει αίτημα για έκδοση οικο­δο­μι­κής άδειας με όλα τα δικαιο­λο­γη­τικά ή αίτημα για βεβαί­ωση όρων δόμησης έως τον Δεκέμ­βριο του 2022, προ­θε­σμία που παρα­τά­θηκε έως τον Μάρτιο του 2024.

Τέλος, το Υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος “παγώνει” την έκδοση όλων των οικο­δο­μι­κών αδειών σε εκτός σχεδίου περιο­χές έως τον προσεχή Σεπτέμ­βριο στη Μύκονο, εξαι­ρώ­ντας βέβαια τις μεγάλες του­ρι­στι­κές εγκα­τα­στά­σεις που έχει ήδη αδειο­δο­τή­σει.

Αν μάλιστα λάβει κανείς υπόψη ότι οι άδειες εκδί­δο­νται πλέον αυτο­μα­το­ποι­η­μένα, μόνο με έναν τυπικό έλεγχο πλη­ρό­τη­τας του φακέλου, η ρύθμιση αυτή ουσια­στικά θα συνε­πά­γε­ται την έκδοση πλήθους αδειών από τη στιγμή που το σχέδιο νόμου θα τεθεί σε δια­βού­λευση έως να ψηφι­στεί.

Τι προ­βλέ­πε­ται για την αυθαί­ρετη δόμηση

Μεσα από τις ρυθ­μί­σεις του επί­μα­χου νομο­σχε­δίου το Υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος τρο­πο­ποιεί τη δια­δι­κα­σία ελέγχου της αυθαί­ρε­της δόμησης, επι­βο­λής κυρώ­σεων και κατε­δα­φί­σεων. Η βασι­κό­τερη αφορά τη μετα­φορά της αρμο­διό­τη­τας ελέγχου από τις πολε­ο­δο­μίες στους επι­θε­ω­ρη­τές Περι­βάλ­λο­ντος και από εκεί σε ιδιώτες ελεγ­κτές δόμηση, ενώ η μετα­φορά των κατε­δα­φί­σεων από τις απο­κε­ντρω­μέ­νες διοι­κή­σεις στο υπουρ­γείο Υπο­δο­μών. Ειδι­κό­τερα:

Το σύνολο της αρμο­διό­τη­τας ελέγχου μετα­φέ­ρε­ται στη Γενική Διεύ­θυνση του Σώματος Επι­θε­ω­ρη­τών του υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος. Οι επι­θε­ω­ρη­τές μπο­ρού­σαν έως σήμερα να κάνουν μόνο περι­βαλ­λο­ντι­κούς ελέγ­χους, ενώ για πολε­ο­δο­μι­κούς προ­βλέ­φθηκε πέρυσι η σχετική δυνα­τό­τητα μετά το γνωστό περι­στα­τικό της Μυκόνου και μόνο με απόφαση του Υπουρ­γείου, κατά περί­πτωση.

Οι επι­θε­ω­ρη­τές θα πρέπει να εκπο­νούν και να υπο­βάλ­λουν στον υπουργό ετήσιο πρό­γραμμα ελέγχων (τακτι­κών, έκτα­κτων και δειγ­μα­το­λη­πτι­κών). Και να συγκρο­τούν τα κλι­μά­κια που θα διε­νερ­γούν τους ελέγ­χους: εδώ έρχεται μια σημα­ντική μετα­βολή, ότι οι έλεγχοι μπορούν να διε­ξά­γο­νται όχι μόνο από το Σώμα Επι­θε­ω­ρη­τών και άλλες διευ­θύν­σεις του ΥΠΕΝ, αλλά και από ιδιώτες ελεγ­κτές δόμησης που θα καθο­ρί­ζο­νται με κλήρωση.

Η εξέλιξη αυτή δεν δικαί­ωσε τις προσ­δο­κίες πέρυσι, με τον έλεγχο του γνωστού beach bar στον Πάνορμο, καθώς κάποιοι ιδιώτες αρνή­θη­καν να πραγ­μα­το­ποι­ή­σουν τον έλεγχο, ενώ απο­δεί­χθηκε ότι αυτός που τελικά τον ανέλαβε πιστο­ποί­ησε ψευδώς περισ­σό­τε­ρες κατε­δα­φί­σεις από αυτές που είχαν συμβεί.

Μια άλλη διεύ­θυνση του υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος, η Διεύ­θυνση Εφαρ­μο­γής Σχε­δια­σμού και Ελέγχου Δομη­μέ­νου Περι­βάλ­λο­ντος (ΔΕΣΕΔΠ), ανα­λαμ­βά­νει τον εντο­πι­σμό των αυθαι­ρέ­των, αυτε­παγ­γέλ­τως ή κατόπιν καταγ­γε­λίας. Επίσης, συστή­νε­ται θέση “ειδικού επι­θε­ω­ρητή” για τα αυθαί­ρετα, ο οποίος δεν θα είναι απα­ραί­τητα δημό­σιος υπάλ­λη­λος – μπορεί να προ­σλη­φθεί από τον υπουργό.

Σημα­ντικό ρόλο στη δια­χεί­ριση των αυθαι­ρέ­των ανα­λαμ­βά­νει το συλ­λο­γικό όργανο των μηχα­νι­κών, το οποίο πλέον μετά την ανάληψη της πλατ­φόρ­μας για τα αυθαί­ρετα, της πλατ­φόρ­μας για τις οικο­δο­μι­κές άδειες, τον ψηφιακό χάρτη και πολλών ακόμη, μετα­τρέ­πε­ται σταθερά σε παράρ­τημα του υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος. Το ΤΕΕ, λοιπόν, ανα­λαμ­βά­νει να φτιάξει (υπο­θε­τικά, έως το τέλος του έτους), ένα πλη­ρο­φο­ριακό σύστημα εντο­πι­σμού αυθαι­ρέ­των και ένα ηλε­κτρο­νικό σύστημα υπο­βο­λής καταγ­γε­λιών για αυθαί­ρετα.

Τέλος όσον αφορά την υποβολή καταγ­γε­λιών για αυθαί­ρετα εκείνο που προ­βλέ­πε­ται είναι ότι πλέον δεν θα επι­τρέ­πο­νται οι ανώ­νυ­μες καταγ­γε­λίες, καθώς η ταυ­τό­τητα του καταγ­γέλ­λο­ντος (πολίτη ή αντ’ αυτού δικη­γό­ρου ή μηχα­νι­κού) θα πρέπει να ταυ­το­ποιεί­ται (λ.χ. μέσω Τaxis). Περαι­τέρω, για την υποβολή καταγ­γε­λίας θα πρέπει να δίνεται εγγύηση 300 ευρώ, η οποία θα επι­στρέ­φε­ται αν απο­δει­χθεί η καταγ­γε­λία έστω και εν μέρει σωστή.

Πηγή capital.gr

Της Ελένης Μπότα