Πέθανε ο συγγραφέας Βασίλης Βασιλικός

Ο βρα­βευ­μέ­νος Έλληνας συγ­γρα­φέας, Βασίλης Βασι­λι­κός έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 89 ετών. Βάσει δεδο­μέ­νων της UNESCO πρό­κει­ται για έναν από τους δέκα πιο μετα­φρα­σμέ­νους Έλληνες συγ­γρα­φείς.

Από το 1967 μέχρι το 1994, ο Βασίλης Βασι­λι­κός έζησε και εργά­στηκε στο εξω­τε­ρικό (Ιταλία, Γαλλία, Νέα Υόρκη τα πρώτα 7 χρόνια εξό­ρι­στος από τη χούντα), με ένα τριετές διά­λειμμα (1981-1984), κατά το οποίο ανέλαβε καθή­κο­ντα ανα­πλη­ρωτή γενικού διευ­θυ­ντή της Ε.Ρ.Τ. επί κυβερ­νή­σεως Ανδρέα Παπαν­δρέου.

Εργά­στηκε ως βοηθός σκη­νο­θέτη σε ξένες παρα­γω­γές, σκη­νο­θέ­της ντο­κι­μα­ντέρ, σενα­ριο­γρά­φος, επι­με­λη­τής (Dr.) σενα­ρίων, ειση­γη­τής σενα­ρίων στην Arte (1990-1993), δημο­σιο­γρά­φος και συγ­γρα­φέας. Συνερ­γά­στηκε με τον Νίκο Κούν­δουρο στο σενάριο της ταινίας Μικρές Αφρο­δί­τες. Διε­τέ­λεσε πρέσβης της Ελλάδας στην UNESCO (1996-2004).

Ο Βασίλης Βασι­λι­κός τοπο­θε­τή­θηκε επι­κε­φα­λής του ψηφο­δελ­τίου επι­κρα­τείας της εκλο­γι­κής συνερ­γα­σίας Πρά­σι­νοι – Δημο­κρα­τική Αρι­στερά στις βου­λευ­τι­κές εκλογές του 2015, καθώς και στις βου­λευ­τι­κές εκλογές του 2019, αυτή την φορά όμως με τον ΣΥΡΙΖΑ – Προ­ο­δευ­τική Συμ­μα­χία όπου και εξελέγη. Ήταν βου­λευ­τής Επι­κρα­τείας από τις 7 Ιουλίου 2019 μέχρι τις 21 Μαΐου 2023.

Έχει γράψει μυθι­στο­ρή­ματα, νου­βέ­λες, διη­γή­ματα, θεα­τρικά έργα και ποίηση. Από τα έργα του γνω­στό­τερα είναι: «Η Μυθο­λο­γία της Αμε­ρι­κής», «Το ψαρο­ντού­φεκο», «Θύματα ειρήνης», «Οι φωτο­γρα­φίες», «Ζ», «Ο Ιατρο­δι­κα­στής», «Ο Θάνατος του Αμε­ρι­κά­νου» κ.ά.

Τα βιβλία του έχουν μετα­φρα­στεί σε 33 γλώσσες ανά τον κόσμο, καθώς και στη γραφή Μπράιγ. Το μυθι­στό­ρημά του «Ζ» μετα­φέρ­θηκε στον κινη­μα­το­γράφο από τον σκη­νο­θέτη Κώστα Γαβρά.

Ήταν νυμ­φευ­μέ­νος με την υψίφωνο Βάσω Παπα­ντω­νίου και είχε μία κόρη.

Το «Ζ» ως σύμβολο της ειρήνης

«Η αρχική σκέψη για τη συγ­γραφή του “Ζ”, το καλο­καίρι του 1966, ήταν ο τίτλος του βιβλίου να είναι “Ο Λαμπρά­κης ζει”. Ομως ο Γρη­γό­ρης Λαμπρά­κης, ως όνομα μοιραίο “κάρφος εν οφθαλμώ στους απο­στά­τες της περα­σμέ­νης χρονιάς, θα προ­ξε­νούσε πολι­τι­κές ανα­τα­ρα­χές που θα αλλοί­ω­ναν τον σκοπό του ίδιου του βιβλίου, που κυκλο­φό­ρησε απ’ τις εκδό­σεις Θεμέλιο, του Δημήτρη Δεσπο­τίδη και του Θόδωρου Μαλι­κιώση», έγραφε ο ίδιος στην «Κ» τον Μάιο του 2022.

«Η υποδοχή του βιβλίου, εκτός από την Αρι­στερά, ήταν αμφι­λε­γό­μενη από κρι­τι­κούς και από συγ­γρα­φείς της εποχής εκείνης, που είχαν άλλη άποψη για το μυθι­στό­ρημα. Αμφι­σβη­τή­θηκε, π.χ., το γεγονός ότι “τα σύκα ωρι­μά­ζουν τον Μάιο σε μια χερ­σό­νησο της Χαλ­κι­δι­κής” και άλλες ανά­λο­γες ειρω­νείες που δεν τις έπαιρνα στα σοβαρά.

Ομως υπήρχε ένα κλίμα που δεν είχα κατα­λά­βει, αφού τα προη­γού­μενα βιβλία μου είχαν γίνει δεκτά από το τότε “κατε­στη­μένο” της λογο­τε­χνι­κής συντρο­φιάς. Μετά την τρι­λο­γία «Το φύλλο/ Το πηγάδι/ Τ’ αγγέ­λια­σμα», το “Ζ” φαι­νό­ταν σαν κάτι ξένο. Πλάκωσε και η χούντα των συνταγ­μα­ταρ­χών την επομένη χρονιά, που εξόρισε και τον Πανα­γιώτη Κανελ­λό­πουλο, ο οποίος ήταν έτοιμος να προ­ω­θή­σει μια δημο­κρα­τική, εν πάση περι­πτώ­σει, κυβέρ­νηση και αντί γι’ αυτό συνε­λή­φθη το ίδιο βράδυ του πρα­ξι­κο­πή­μα­τος, όπως και άλλοι πολι­τι­κοί ηγέτες της χώρας.

Ετσι το “Ζ” ήταν στη λίστα της απα­γο­ρευ­μέ­νης κυκλο­φο­ρίας, μαζί με πολλά άλλα βιβλία. Ασχετα αν ένας αξιω­μα­τού­χος της χούντας το που­λούσε κρυφίως στην αγορά, χωρίς να το γνω­ρί­ζουν οι ομοϊ­δε­ά­τες του.

Το “Ζ”, ως σύμβολο της ειρήνης, σήμερα απέ­κτησε νέο ρόλο. Βρίσκω απα­ρά­δε­κτη τη στάση της Ρωσίας να το χρη­σι­μο­ποιεί για τα δικά της τανκς», κατέ­ληγε τότε ο Βασίλης Βασι­λι­κός.