ΥΠΟΙΚ: 17 ερωτήσεις και απαντήσεις για το φορολογικό νομοσχέδιο

Το υπουρ­γείο Εθνικής Οικο­νο­μίας και Οικο­νο­μι­κών δημο­σιεύει 17 ερω­τή­σεις και απα­ντή­σεις σχετικά με το νέο φορο­λο­γικό νομο­σχέ­διο.

Ανα­λυ­τι­κό­τερα:

1. Το νομο­σχέ­διο που κατα­τέ­θηκε στη Βουλή με ποιον τρόπο θα περιο­ρί­σει τη φορο­δια­φυγή;

Η παρέμ­βασή μας είναι πολυ­ε­πί­πεδη και περι­λαμ­βά­νει σειρά ρυθ­μί­σεων, όπως η ολο­κλή­ρωση της δια­σύν­δε­σης των POS με τις ταμεια­κές μηχανές τους πρώτους μήνες του 2024, τα ηλε­κτρο­νικά τιμο­λό­για, η καθο­λική επέ­κταση του myDATA, η ρύθμιση των βρα­χυ­χρό­νιων μισθώ­σεων, οι δια­τά­ξεις για το λαθρε­μπό­ριο καυ­σί­μων, για πιο δια­φα­νείς και απο­τε­λε­σμα­τι­κούς ελέγ­χους και δια­σταυ­ρώ­σεις από την ΑΑΔΕ, ο περιο­ρι­σμός της χρήσης των μετρη­τών στις συναλ­λα­γές κ.λπ. Στο νομο­σχέ­διο περι­λαμ­βά­νε­ται επίσης και η εισα­γωγή ενός νέου και δικαιό­τε­ρου συστή­μα­τος φορο­λό­γη­σης των ελεύ­θε­ρων επαγ­γελ­μα­τιών. Τελικός μας στόχος, μέσω της αντι­με­τώ­πι­σης της φορο­δια­φυ­γής, είναι η ενί­σχυση των δαπανών για την Παιδεία και την Υγεία, ξεκι­νώ­ντας ήδη από το 2024. Και στο τέλος της δια­δρο­μής περαι­τέρω μείωση των φορο­λο­γι­κών συντε­λε­στών.

2. Και γιατί δεν αξιο­ποιείτε τις νέες τεχνο­λο­γίες για τους ελεύ­θε­ρους επαγ­γελ­μα­τίες, αλλά εισά­γετε αυτό το νέο σύστημα τεκ­μη­ρίων;

Αξιο­ποιούμε τις νέες τεχνο­λο­γίες τόσο για τους ελεύ­θε­ρους επαγ­γελ­μα­τίες όσο και για τη φορο­δια­φυγή σε σχέση με τον ΦΠΑ, για το λαθρε­μπό­ριο κ.λπ. Ωστόσο, είναι ολο­φά­νερη ανάγκη, όταν οι 7 στους 10 ελεύ­θε­ρους επαγ­γελ­μα­τίες δηλώ­νουν εισό­δημα κάτω από το εισό­δημα του μισθω­τού που αμεί­βε­ται με τον κατώ­τατο μισθό και όταν ειδικά 170.000 ελεύ­θε­ροι επαγ­γελ­μα­τίες (το 27%) δηλώνει συστη­μα­τικά τα τελευ­ταία 5 χρόνια ζημιές, να υπάρξει μια παρέμ­βαση άμεσης από­δο­σης με πνεύμα λογικής και δικαιο­σύ­νης. Άλλωστε δεν είναι τυχαίο ότι παρό­μοια συστή­ματα με αυτό που εισά­γε­ται στη χώρα μας υπάρ­χουν σε χώρες, όπως η Γαλλία και η Ιταλία. Το νέο σύστημα έχει ως σημείο ανα­φο­ράς τον κατώ­τατο μισθό, θεω­ρώ­ντας ότι δεν μπορεί ένας ελεύ­θε­ρος επαγ­γελ­μα­τίας να έχει εισό­δημα μικρό­τερο από έναν εργα­ζό­μενο, που αμεί­βε­ται με τις κατώ­τα­τες απο­δο­χές, ενώ προ­βλέ­πει πιο ευνοϊκό καθε­στώς για τις νεο­σύ­στα­τες ατο­μι­κές επι­χει­ρή­σεις για τα πρώτα πέντε χρόνια δρα­στη­ριο­ποί­η­σής τους, τους ανά­πη­ρους, τους κατοί­κους μικρών νησιών και οικι­σμών, τις μονο­γο­νεϊ­κές και πολύ­τε­κνες οικο­γέ­νειες κ.λπ.

3. Ορι­σμέ­νοι υπο­στη­ρί­ζουν ότι το νέο σύστημα επι­βάλ­λει υπερ­βο­λικά και άδικα βάρη στους επαγ­γελ­μα­τίες. Πώς το σχο­λιά­ζετε;

Δεν μπορεί κανείς να ισχυ­ρι­στεί σοβαρά ότι η μεταρ­ρύθ­μιση κατα­στρέ­φει τους ελεύ­θε­ρους επαγ­γελ­μα­τίες. Σύμφωνα με τα επίσημα στοι­χεία, το 71% των ελεύ­θε­ρων επαγ­γελ­μα­τιών δηλώνει εισό­δημα χαμη­λό­τερο από τον κατώ­τατο μισθό, ενώ το 4% πλη­ρώ­νει το 50% των φόρων στη συγκε­κρι­μένη κατη­γο­ρία φορο­λο­γού­με­νων! Με την υλο­ποί­ηση της μεταρ­ρύθ­μι­σης, πάμε να αυξή­σουμε με ήπιο τρόπο τη συμ­με­τοχή των ελευ­θέ­ρων επαγ­γελ­μα­τιών στα συνο­λικά φορο­λο­γικά έσοδα. Σήμερα η φορο­λο­γία των ελευ­θέ­ρων επαγ­γελ­μα­τιών δια­μορ­φώ­νε­ται στο 0,8% του ΑΕΠ, ενώ ο μέσος όρος της ΕΕ ανέρ­χε­ται σε 2,1%. Με την εφαρ­μογή της μεταρ­ρύθ­μι­σης το ποσοστό τους θα αυξηθεί από το 0,8% στο 1,1%. Επι­πλέον, βασική πρό­βλεψη του νομο­σχε­δίου είναι πως οι συνε­πείς -μέχρι τώρα- με τις φορο­λο­γι­κές τους υπο­χρε­ώ­σεις ελεύ­θε­ροι επαγ­γελ­μα­τίες θα έχουν ή μηδε­νική επί­πτωση ή θα δουν μέχρι και μείωση των φορο­λο­γι­κών τους βαρών λόγω της στα­δια­κής κατάρ­γη­σης του τέλους επι­τη­δεύ­μα­τος.

4. Σας κατη­γο­ρούν πως η λογική του νομο­σχε­δίου είναι ορι­ζό­ντια και πως «τσου­βα­λιά­ζετε» τους ελεύ­θε­ρους επαγ­γελ­μα­τίες. Τι ισχύει;

Το νομο­σχέ­διο περι­λαμ­βά­νει ειδικές προ­βλέ­ψεις για εξαί­ρεση από το τεκ­μή­ριο ή μείωση του ύψους του για ειδικές κοι­νω­νι­κές και επαγ­γελ­μα­τι­κές κατη­γο­ρίες, που ακυ­ρώ­νουν την επι­χει­ρη­μα­το­λο­γία ότι το σύστημα που εισά­γε­ται είναι ορι­ζό­ντιο. Για παρά­δειγμα, το τεκ­μή­ριο μειώ­νε­ται για τους νέους επαγ­γελ­μα­τίες, για όσους δρα­στη­ριο­ποιού­νται σε περιο­χές με μικρό πλη­θυ­σμό, τους μονο­γο­νείς με ανήλικα τέκνα, τους πολύ­τε­κνους. Πλήρης απαλ­λαγή ισχύει, μεταξύ άλλων, όταν συντρέ­χουν ειδικοί λόγοι (π.χ. ασθέ­νεια, στρα­τιω­τική θητεία, φυσικές κατα­στρο­φές, λόγοι ανω­τέ­ρας βίας κ.λπ.), για τους αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νους με ΑΠΥ σε έως 3 εργο­δό­τες («μπλο­κά­κια»), καθώς και για τους αγρότες. Από την άλλη, το ύψος του τεκ­μη­ρίου μετα­βάλ­λε­ται ανάλογα με τα χρόνια της επαγ­γελ­μα­τι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας, το σύνολο της μισθο­δο­σίας και το ύψος του τζίρου της επι­χεί­ρη­σης σε σχέση με το μέσο όρο του κλάδου. Άλλο είναι το τεκ­μή­ριο για κάποιον που απα­σχο­λεί π.χ. 3 εργα­ζό­με­νους και δρα­στη­ριο­ποιεί­ται επί 30 χρόνια και μικρό­τερο για εκείνον που δεν έχει υπαλ­λή­λους και ξεκί­νησε πρό­σφατα. Συνεπώς, το επι­χεί­ρημα για ορι­ζό­ντια αντι­με­τώ­πιση των επαγ­γελ­μα­τιών δεν αντα­πο­κρί­νε­ται στην πραγ­μα­τι­κό­τητα.

5. Ποιες είναι οι βασικές τρο­πο­ποι­ή­σεις, εξει­δι­κεύ­σεις και προ­σθή­κες που επέρ­χο­νται στο νομο­σχέ­διο σε σχέση με το αρχικό κείμενο που παρου­σιά­στηκε στη δημόσια δια­βού­λευση;

Οι κυριό­τε­ρες αλλαγές που δεν ακυ­ρώ­νουν τη φιλο­σο­φία της ρύθ­μι­σης αλλά την καθι­στούν πιο ολο­κλη­ρω­μένη, με βάση και τα σχόλια που υπε­βλή­θη­σαν στη δημόσια δια­βού­λευση είναι τα εξής:

– Το τέλος επι­τη­δεύ­μα­τος μειώ­νε­ται κατά 50% από το 2024 για ΟΛΟΥΣ τους επαγ­γελ­μα­τίες, ασχέτως του αν δηλώ­νουν εισο­δή­ματα υψη­λό­τερα από το ελά­χι­στο τεκ­μαρτό καθαρό εισό­δημα.

– Εισά­γε­ται ρητή πρό­βλεψη, προς άρση τυχόν αμφι­σβη­τή­σεων, ότι κάθε επαγ­γελ­μα­τίας μπορεί να αμφι­σβη­τή­σει το τεκ­μή­ριο με την προ­ϋ­πό­θεση ότι θα ζητήσει έλεγχο από τις φορο­λο­γι­κές αρχές για να υπο­στη­ρί­ξει τη θέση του. Επι­πλέον, στους λόγους που καθί­στα­ται μαχητό το τεκ­μή­ριο προ­στί­θε­νται και οι νομο­θε­τι­κές ρυθ­μί­σεις που περιο­ρί­ζουν χρονικά την άσκηση της δρα­στη­ριό­τη­τας (π.χ. σχολικά κυλι­κεία), κατα­βάλ­λο­ντας το ποσό του τεκ­μη­ρίου ανα­λο­γικά με τους μήνες λει­τουρ­γίας.

– Η προ­σαύ­ξηση του τεκ­μη­ρίου για τους επαγ­γελ­μα­τίες, που έχουν υψη­λό­τερο τζίρο από το μέσο όρο του κλάδου (ΚΑΔ) που δρα­στη­ριο­ποιού­νται, μειώ­νε­ται σε σχέση με τον αρχικό σχε­δια­σμό και προσ­διο­ρί­ζε­ται σε 5% επί της δια­φο­ράς. Παρά­δειγμα: ελεύ­θε­ρος επαγ­γελ­μα­τίας με ετήσιο τζίρο 35.000 ευρώ υπερ­βαί­νει τον μέσο ετήσιο κύκλο εργα­σιών του ΚΑΔ κατά 10.000 ευρώ (ετήσιος τζίρος 35.000 ευρώ – μέσος ετήσιος κύκλος εργα­σιών ΚΑΔ 25.000 ευρώ = 10.000 ευρώ). Η προ­σαύ­ξηση 5% θα εφαρ­μο­στεί επί του ποσού των 10.000 ευρώ. Άρα το τεκ­μή­ριο στην περί­πτωση αυτή προ­σαυ­ξά­νε­ται κατά 500 ευρώ.

– Προ­βλέ­πο­νται νέες περι­πτώ­σεις στις οποίες το τεκ­μή­ριο μειώ­νε­ται κατά 50%. Είναι όσοι έχουν ποσοστό ανα­πη­ρίας 67-79% (από 80% και πάνω υπάρχει πλήρης απαλ­λαγή), οι μονο­γο­νείς με ανήλικα τέκνα, οι γονείς με εξαρ­τώ­μενα τέκνα που έχουν νοητική ή σωμα­τική ανα­πη­ρία του­λά­χι­στον 67% και οι γονείς πολύ­τε­κνων οικο­γε­νειών.

– Ορί­ζε­ται ότι οι δαπάνες για ενερ­γειακή, λει­τουρ­γική και αισθη­τική ανα­βάθ­μιση κτιρίων έως 16.000 ευρώ θα εκπί­πτουν για μια 5ετία από το φόρο εισο­δή­μα­τος. Οι δαπάνες για υλικά λαμ­βά­νο­νται υπόψη μέχρι ποσού που αντι­στοι­χεί στο 1/3 του ποσού για δαπάνες υπη­ρε­σιών.

6. Μπορεί ο ελεύ­θε­ρος επαγ­γελ­μα­τίας να αμφι­σβη­τή­σει τον φόρο που προ­κύ­πτει από το τεκ­μή­ριο ελά­χι­στης αμοιβής;

Το νομο­σχέ­διο διευ­κρι­νί­ζει και καθιστά πλέον απο­λύ­τως σαφές στον καθένα ότι ο ελεύ­θε­ρος επαγ­γελ­μα­τίας μπορεί να αμφι­σβη­τή­σει το τεκ­μή­ριο της ελά­χι­στης αμοιβής πέραν από τους λόγους που προ­βλέ­πο­νταν ήδη και που καθι­στού­σαν το τεκ­μή­ριο μαχητό (ασθέ­νεια, ανωτέρα βία, κ.λπ.) με την προ­ϋ­πό­θεση να ζητήσει την διε­νέρ­γεια ελέγχου από τις φορο­λο­γι­κές αρχές προ­κει­μέ­νου να απο­δει­χθεί η ακρί­βεια της δήλωσής του για εισό­δημα μικρό­τερο του τεκ­μαρ­τού. Με τη ρύθμιση αυτή αίρο­νται και οι τελευ­ταίες αμφι­σβη­τή­σεις για το πνεύμα της ρύθ­μι­σης, που είναι η φορο­λο­γική δικαιο­σύνη: αν κάποιος θεωρεί ότι αδι­κεί­ται και δεν φορο­δια­φεύ­γει, θα έχει στη διάθεσή του ένα ισχυρό εργα­λείο για να υπο­στη­ρί­ξει τη θέση του. Καθο­ρι­ζό­ταν άλλωστε ήδη ρητά ότι το τεκ­μή­ριο είναι επίσης μαχητό όταν συντρέ­χουν μια σειρά από λόγοι. Για παρά­δειγμα όταν υπάρ­χουν εκτε­τα­μέ­νες φυσικές κατα­στρο­φές στην περιοχή που ασκεί τη δρα­στη­ριό­τητά του, αδυ­να­μία άσκησης δρα­στη­ριό­τη­τας λόγω εγκυ­μο­σύ­νης ή λοχείας με βάση την εργα­τική νομο­θε­σία, όταν ο φορο­λο­γού­με­νος υπη­ρε­τεί τη στρα­τιω­τική του θητεία κ.α. λόγοι ανω­τέ­ρας βίας.

7. Υπάρχει ιδιαί­τερη μέριμνα για ελεύ­θε­ρους επαγ­γελ­μα­τίες με νεο­σύ­στατη επι­χει­ρη­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα;

Οι ελεύ­θε­ροι επαγ­γελ­μα­τίες με νεο­σύ­στατη επι­χει­ρη­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα θα έχουν τις ακό­λου­θες μειώ­σεις της ελά­χι­στης αμοιβής: 100% (πλήρης απαλ­λαγή) για τα 3 πρώτα χρόνια, 67% μείωση για τον 4ο χρόνο και 33% μείωση για τον 5ο χρόνο. Με τον τρόπο αυτό ανα­γνω­ρί­ζο­νται οι δυσκο­λίες που αντι­με­τω­πί­ζουν οι επαγ­γελ­μα­τίες κατά την έναρξη και στα πρώτα χρόνια της δρα­στη­ριό­τη­τάς τους.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ 1: Νέος δικη­γό­ρος με 5.000 ευρώ δηλωθέν εισό­δημα. Είχε 450 ευρώ φόρο και θα συνε­χί­σει να έχει τον ίδιο φόρο χωρίς αλλαγή καθώς απαλ­λάσ­σε­ται από το τεκ­μαρτό εισό­δημα για τα 3 πρώτα λει­τουρ­γίας καθώς και από το τέλος επι­τη­δεύ­μα­τος.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ 2: Νέος λογι­στής με έναρξη το 2021 και τζίρο 14.615€, δήλωσε το 2022 κέρδη από την επι­χει­ρη­μα­τική του δρα­στη­ριό­τητα 4.364€, πλήρωσε φόρο 393€ και δεν ήταν υπό­χρεος τέλους επι­τη­δεύ­μα­τος. Με το νέο σύστημα φορο­λό­γη­σης, η ελά­χι­στη αμοιβή του υπο­λο­γί­ζε­ται σε 3.604€ λόγω ετών λει­τουρ­γίας (τα 3 πρώτα έτη επι­χει­ρη­μα­τι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας το τεκ­μή­ριο είναι 0, το τέταρτο έτος ανέρ­χε­ται στο 1/3, το πέμπτο στα 2/3 και από το έκτο έτος το τεκ­μή­ριο υπο­λο­γί­ζε­ται πλήρως). Ως εκ τούτου, ο εν λόγω φορο­λο­γού­με­νος θα φορο­λο­γη­θεί επί του δηλω­θέ­ντος ποσού των 4.364€ και ο φόρος του θα παρα­μεί­νει 393€. Συνεπώς, δεν θα υπάρξει διαφορά στον φόρο που θα κληθεί να πλη­ρώ­σει.

8. Τι τρο­πο­ποι­ή­σεις επέρ­χο­νται στην μετα­βλητή που αφορά τον τζίρο του ελεύ­θε­ρου επαγ­γελ­μα­τία σε σχέση με την αρχική πρό­βλεψη στο νομο­σχέ­διο;

Το σύστημα προ­βλέ­πει προ­σαύ­ξηση του τεκ­μη­ρίου για όσους πραγ­μα­το­ποιούν τζίρο σημα­ντικά μεγα­λύ­τερο από το μέσο όρο του κλάδου στον οποίο δρα­στη­ριο­ποιού­νται. Με τον τρόπο αυτό εισά­γε­ται μια ακόμη παρά­με­τρος που εξα­σφα­λί­ζει τη δίκαιη αντι­με­τώ­πιση των επαγ­γελ­μα­τιών, ανάλογα με το μέγεθος της δρα­στη­ριό­τη­τάς τους και ανα­γνω­ρί­ζο­νται οι δια­φο­ρές ανάμεσα στους «μεγά­λους» και εκεί­νους που έχουν μικρό­τερα έσοδα. Σύμφωνα με την αρχική πρό­βλεψη η προ­σαύ­ξηση έφθανε μέχρι και το 100% για όσους είχαν διπλά­σιο τζίρο από το μέσο όρο του κλάδου. Η ρύθμιση που κατα­τέ­θηκε στη Βουλή προ­βλέ­πει ότι η προ­σαύ­ξηση ανέρ­χε­ται στο 5% επί της δια­φο­ράς, δηλαδή επί του ποσού κατά το οποίο ο κύκλος εργα­σιών του υπό­χρεου υπερ­βαί­νει τον μέσο όρο. Παρά­δειγμα: ελεύ­θε­ρος επαγ­γελ­μα­τίας με ετήσιο τζίρο 35.000 ευρώ υπερ­βαί­νει τον μέσο ετήσιο κύκλο εργα­σιών του ΚΑΔ κατά 10.000 ευρώ (ετήσιος τζίρος 35.000 ευρώ – μέσος ετήσιος κύκλος εργα­σιών ΚΑΔ 25.000 ευρώ = 10.000 ευρώ). Η προ­σαύ­ξηση 5% θα εφαρ­μο­στεί επί του ποσού των 10.000 ευρώ. Άρα το τεκ­μή­ριο στην περί­πτωση αυτή προ­σαυ­ξά­νε­ται κατά 500 ευρώ. Έτσι η προ­σαύ­ξηση λόγω τζίρου γίνεται πιο δίκαιη και ανα­λο­γική.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ 1: Επι­χει­ρη­μα­τίας λια­νι­κού εμπο­ρίου με έναρξη το 1993 και τζίρο 130.000€ δήλωνε κέρδη 18.000€, πλήρωνε φόρο 2.660€ και τέλος επι­τη­δεύ­μα­τος 650€. Με το νέο σύστημα φορο­λό­γη­σης, η ελά­χι­στη αμοιβή του υπο­λο­γί­ζε­ται σε 23.696€ (14.196 + 10% προ­σαύ­ξηση μισθο­δο­σίας + 5% προ­σαύ­ξηση τζίρου). Η επι­πλέον φορο­λο­γική του επι­βά­ρυνση θα είναι 1.150€, ενώ μόνο για το φορο­λο­γικό έτος 2023, θα έχει και την υπο­χρέ­ωση κατα­βο­λής του μειω­μέ­νου τέλους επι­τη­δεύ­μα­τος ύψους 325€.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ 2: Επι­χει­ρη­μα­τίας με ενοι­κια­ζό­μενα δωμάτια, με έναρξη το 1992 και τζίρο 101.430€, δήλωνε το 2022 κέρδη 4.685€. Πλήρωνε φόρο 422€ και ήταν υπό­χρεος τέλους επι­τη­δεύ­μα­τος 650€. Με το νέο σύστημα φορο­λό­γη­σης, το φορο­λο­γη­τέο του εισό­δημα υπο­λο­γί­ζε­ται σε 20.076€ (14.196 + 2.585 λόγω 10% προ­σαύ­ξη­σης μισθο­δο­σίας + 5% λόγω προ­σαύ­ξη­σης ΚΑΔ) και ο φόρος του σε 3.121€ (+2.049€ μετά την ορι­στική κατάρ­γηση του τέλους επι­τη­δεύ­μα­τος).

9. Τι φόρο θα πλη­ρώ­νει ένας συντα­ξιού­χος που παράλ­ληλα εργά­ζε­ται και ως ελεύ­θε­ρος επαγ­γελ­μα­τίας; Τι ισχύει για όσους παράλ­ληλα είναι μισθω­τοί;

Τα εισο­δή­ματα από συντά­ξεις, όπως και από μισθωτή εργασία αλλά και από αγρο­τική επι­χει­ρη­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα, συνυ­πο­λο­γί­ζο­νται για την κάλυψη του τεκ­μη­ρίου. Για παρά­δειγμα αν το τεκ­μή­ριο για έναν επαγ­γελ­μα­τία προσ­διο­ρί­ζε­ται στις 12.000 ευρώ και ο ίδιος έχει εισό­δημα από σύνταξη ύψους 7.000 ευρώ, το τεκ­μή­ριο μειώ­νε­ται στις 5.000 ευρώ (12.000-7.000). Υπεν­θυ­μί­ζε­ται πως ο συντα­ξιού­χος που εργά­ζε­ται θα δει παράλ­ληλα από το νέο έτος και την κατάρ­γηση της παρα­κρά­τη­σης (30%) επί της σύντα­ξης του.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ 1: Συντα­ξιού­χος που δρα­στη­ριο­ποιεί­ται παράλ­ληλα και ως ελεύ­θε­ρος επαγ­γελ­μα­τίας, με εισό­δημα από συντά­ξεις 4.500€ (μετά την παρα­κρά­τηση 30% βάσει του ισχύ­ο­ντος καθε­στώ­τος), δήλωνε το 2022 κέρδη από επι­χει­ρη­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα 9.000€, πλήρωνε φόρο συνο­λικά 1.265€ και τέλος επι­τη­δεύ­μα­τος 650€ (1.915€ σύνολο). Με το νέο σύστημα φορο­λό­γη­σης η ελά­χι­στη αμοιβή του υπο­λο­γί­ζε­ται σε 17.000€ (14.196 + 10% προ­σαύ­ξηση μισθο­δο­σίας), η οποία μετά την αφαί­ρεση των εισο­δη­μά­των από συντά­ξεις, ανέρ­χε­ται σε 12.500€. Ο φόρος με βάση το νέο σύστημα φορο­λό­γη­σης ανέρ­χε­ται σε 2.035€, ενώ μόνο για το φορο­λο­γικό έτος 2023, πέραν του φόρου θα έχει την υπο­χρέ­ωση κατα­βο­λής του μειω­μέ­νου τέλους επι­τη­δεύ­μα­τος ύψους 325€. Επι­πλέον, από το 2024 και μετά, ο εν λόγω εργα­ζό­με­νος συντα­ξιού­χος θα λαμ­βά­νει στο ακέραιο την σύνταξη του καθώς καταρ­γεί­ται η παρα­κρά­τηση του 30%. Αντι­στοί­χως, λόγω συμ­ψη­φι­σμού, θα μειωθεί κατά 1.930€ το ύψος της ελά­χι­στης αμοιβής από την επι­χει­ρη­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα από 12.500€ στις 10.570€. Έτσι, ο φόρος θα ανέλθει από το φορο­λο­γικό έτος 2024 και μετά (και εφόσον τα έσοδα του παρα­μεί­νουν ανε­πη­ρέ­α­στα) σε 1.861€. Επο­μέ­νως, θα έχει μια ελά­φρυνση 54 ευρώ σε σχέση με τον φόρο που πλη­ρώ­νει σήμερα.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ 2: Συντα­ξιού­χος που δρα­στη­ριο­ποιεί­ται παράλ­ληλα και ως ελεύ­θε­ρος επαγ­γελ­μα­τίας, με εισό­δημα από συντά­ξεις 10.800€ (900€ τον μήνα), δήλωνε το 2022 κέρδη από επι­χει­ρη­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα 4.000€, πλήρωνε φόρο συνο­λικά 1.179€ και τέλος επι­τη­δεύ­μα­τος 650€ (1829€ σύνολο). Με το νέο σύστημα φορο­λό­γη­σης η ελά­χι­στη αμοιβή του υπο­λο­γί­ζε­ται σε 15.800€ (14.196 + 10% προ­σαύ­ξηση μισθο­δο­σίας), η οποία μετά την αφαί­ρεση των εισο­δη­μά­των από συντά­ξεις, ανέρ­χε­ται σε 5.000€. Το συνο­λικό φορο­λο­γη­τέο του εισό­δημα προσ­διο­ρί­ζε­ται σε 15.800€ και ο φόρος του συνο­λικά σε 1.399€ (-430€ σε σχέση με όσα πλήρωνε αφού εφαρ­μο­στεί η ορι­στική κατάρ­γηση του τέλους επι­τη­δεύ­μα­τος). Μόνο για το φορο­λο­γικό έτος 2023, πέραν του φόρου θα έχει την υπο­χρέ­ωση κατα­βο­λής του μειω­μέ­νου τέλους επι­τη­δεύ­μα­τος ύψους 325€. Επι­πλέον, από το φορο­λο­γικό έτος 2024 και μετά καταρ­γεί­ται η παρα­κρά­τηση του 30% στη σύνταξη του και θα την λαμ­βά­νει στο ακέραιο (15.430€). Έτσι, το συνο­λικό φορο­λο­γη­τέο εισό­δημα θα αυξηθεί σε 19.430€ και ο φόρος του σε 2.257€. Η επι­πλέον φορο­λο­γική του επι­βά­ρυνση ανέρ­χε­ται στα 428 ευρώ τον χρόνο και οφεί­λε­ται απο­κλει­στικά στην αύξηση των συντά­ξι­μων απο­δο­χών του κατά 4.630 ευρώ ετησίως.

10. Οι πολίτες με ανα­πη­ρία θα έχουν το ίδιο τεκ­μή­ριο με όλους τους υπο­λοί­πους;

Όχι. Για τους ανά­πη­ρους προ­βλέ­πο­νται ειδικές μειώ­σεις και απαλ­λα­γές. Συγκε­κρι­μένα όσοι παρου­σιά­ζουν ανα­πη­ρία ίση ή μεγα­λύ­τερη του 80% απαλ­λάσ­σο­νται πλήρως από το τεκ­μή­ριο. Επι­πλέον για όσους έχουν ανα­πη­ρία από 67% έως 79% προ­βλέ­πε­ται μείωση του τεκ­μη­ρίου κατά 50%. Σημειώ­νε­ται ότι μειω­μένο κατά 50% θα είναι το τεκ­μή­ριο για τους γονείς με εξαρ­τώ­μενα τέκνα που έχουν ποσοστό νοη­τι­κής ή σωμα­τι­κής ανα­πη­ρίας πάνω από 67%.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ: Ασφα­λι­στής με ποσοστό ανα­πη­ρίας άνω του 80% με έναρξη το 1982 και τζίρο 38.109€, δήλωνε το 2022 κέρδη από επι­χει­ρη­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα 14.203€, πλήρωνε φόρο 1.823€ και δεν ήταν υπό­χρεος κατα­βο­λής τέλους επι­τη­δεύ­μα­τος. Με το νέο σύστημα φορο­λό­γη­σης, το φορο­λο­γη­τέο του εισό­δημα θα παρα­μεί­νει 14.203€ και ο φόρος 1.823€ καθώς απαλ­λάσ­σε­ται κατά 100% από το τεκ­μή­ριο.

11. Υπάρ­χουν ειδικές προ­βλέ­ψεις για μονο­γο­νεϊ­κές και πολύ­τε­κνες οικο­γέ­νειες;

Και για τις περι­πτώ­σεις αυτές ισχύουν ειδικές ρυθ­μί­σεις. Τόσο για τους μονο­γο­νείς με ανήλικα τέκνα όσο και για τους πολύ­τε­κνους, το τεκ­μή­ριο μειώ­νε­ται κατά 50%.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ: Κομ­μώ­τρια με έναρξη επι­χει­ρη­μα­τι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας το 2013 και τζίρο 22.850€, δήλωνε κέρδη 6.854€ και πλήρωνε φόρο 617€ και τέλος επι­τη­δεύ­μα­τος 650€. Με το νέο σύστημα φορο­λό­γη­σης, το φορο­λο­γη­τέο της εισό­δημα θα ανέλθει σε 7.098€ (14.196€ με μείωση 50% λόγω μονο­γο­νεϊ­κής οικο­γέ­νειας) και ο φόρος της σε 639€ (-628€). Ειδικά για το φορο­λο­γικό έτος 2023, πέραν του φόρου θα έχει την υπο­χρέ­ωση κατα­βο­λής νέου τέλους επι­τη­δεύ­μα­τος ύψους 325€ (-303€) το οποίο και καταρ­γεί­ται πλήρως από το 2025 και μετά. Επο­μέ­νως, στη συγκε­κρι­μένη περί­πτωση η συνο­λική φορο­λο­γική επι­βά­ρυνση θα είναι μικρό­τερη από αυτή που ισχύει σήμερα.

12. Υπάρ­χουν ειδικές προ­βλέ­ψεις για εκείνες τις επι­χει­ρή­σεις που δεν λει­τουρ­γούν 12 μήνες τον χρόνο κατ’εφαρμογή νομο­θε­τι­κών ή κανο­νι­στι­κών δια­τά­ξεων (π.χ. κυλι­κεία);

Στο νομο­σχέ­διο περι­λαμ­βά­νε­ται ειδική πρόνοια για τις περι­πτώ­σεις αυτές, οι οποίες προ­φα­νώς δεν μπορεί να αντι­με­τω­πί­ζο­νται όπως οι υπό­λοι­πες από τη στιγμή που η δρα­στη­ριό­τητα δεν ασκεί­ται όλη τη χρονιά. Συγκε­κρι­μένα, οι νομο­θε­τι­κές και κανο­νι­στι­κές ρυθ­μί­σεις που περιο­ρί­ζουν χρονικά την άσκηση της δρα­στη­ριό­τη­τας προ­στί­θε­νται στον κατά­λογο των περι­πτώ­σεων που το τεκ­μή­ριο καθί­στα­ται μαχητό. Έτσι, για παρά­δειγμα ένας ιδιο­κτή­της κυλι­κείου, θα κατα­βά­λει ποσό τεκ­μη­ρίου ανάλογο με τους μήνες που η επι­χεί­ρηση του λει­τουρ­γεί (8/12).

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ: Σχολικό κυλι­κείο με έναρξη το 2000 και τζίρο 12.295€, δήλωνε το 2022 κέρδη από επι­χει­ρη­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα 2.384€, πλήρωνε φόρο 214€ και τέλος επι­τη­δεύ­μα­τος 650€ (σύνολο 864 ευρώ). Με το νέο σύστημα φορο­λό­γη­σης, το φορο­λο­γη­τέο του εισό­δημα θα ανέλθει σε 14.196 €. Ωστόσο, ο συγκε­κρι­μέ­νος φορο­λο­γού­με­νος θα δει μείωση του τεκ­μαρ­τού του εισο­δή­μα­τος κατά 33% (4/12) λόγω παύσης λει­τουρ­γίας του κυλι­κείου κατά το διά­στημα δια­κο­πών (λει­τουρ­γία 8 από τους 12 μήνες). Επο­μέ­νως, το φορο­λο­γη­τέο του εισό­δημα θα ανέλθει στα 9.464€ (67% του αρχικού υπο­λο­γι­σθέ­ντος) και ο φόρος του σε 852€ (από 864€ που πλήρωνε). Μόνο για το φορο­λο­γικό έτος 2023, θα έχει και την υπο­χρέ­ωση κατα­βο­λής του μειω­μέ­νου τέλους επι­τη­δεύ­μα­τος ύψους 325€ το οποίο και καταρ­γεί­ται πλήρως από το 2025 και μετά.

13. Τι μέριμνα υπάρχει για επαγ­γελ­μα­τίες σε μικρά χωριά, (π.χ. καφε­νεία), όπου έχουν αντι­κει­με­νικά χαμη­λούς τζίρους κάθε χρόνο;

Για τις περι­πτώ­σεις αυτές υπάρχει συν­δυα­σμός προ­βλέ­ψεων. Αφενός ορί­ζε­ται ότι για τους επαγ­γελ­μα­τίες που ασκούν δρα­στη­ριό­τητα και έχουν την κύρια κατοι­κία σε οικι­σμούς με πλη­θυ­σμό έως 500 κατοί­κους, καθώς και σε νησιά με πλη­θυ­σμό κάτω από 3.100 κατοί­κους, το τεκ­μή­ριο μειώ­νε­ται κατά 50%. Αφε­τέ­ρου προ­βλέ­πε­ται ότι τα εισο­δή­ματα από αγρο­τική επι­χει­ρη­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα συνυ­πο­λο­γί­ζο­νται για την κάλυψη του τεκ­μη­ρίου. Δεδο­μέ­νου ότι είναι σύνηθες ένας επαγ­γελ­μα­τίας στην περι­φέ­ρεια να έχει εισό­δημα και από αγρο­τική δρα­στη­ριό­τητα, καθί­στα­ται πιο εύκολη η κάλυψη του τεκ­μη­ρίου. Και βεβαίως ισχύει και για αυτές τις περι­πτώ­σεις ό,τι ισχύει για όλους τους ελεύ­θε­ρους επαγ­γελ­μα­τίες, ότι δηλαδή υπάρχει η δυνα­τό­τητα απαλ­λα­γής από την πληρωμή του ποσού του τεκ­μη­ρίου εφόσον προη­γη­θεί έλεγχος και απο­δει­χθεί ότι αντι­κει­με­νικά ο ελεύ­θε­ρος επαγ­γελ­μα­τίας αδυ­να­τεί να εξα­σφα­λί­σει για τον εαυτό του ποσό αντί­στοιχο με εκείνο που αμεί­βε­ται ο εργα­ζό­με­νος με τον κατώ­τατο μισθό.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ 1: Ιδιο­κτή­της καφε­νείου σε χωριό με λιγό­τε­ρους από 500 κατοί­κους με έναρξη το 2001, χωρίς υπαλ­λή­λους και τζίρο 2.595€, δήλωνε κέρδη από την επι­χει­ρη­μα­τική του δρα­στη­ριό­τητα 172€ και αγρο­τικά εισο­δή­ματα 6.736€. Για τα εν λόγω εισο­δή­ματα δεν πλήρωσε φόρο, ενώ δεν ήταν υπό­χρεος τέλους επι­τη­δεύ­μα­τος. Με το νέο σύστημα φορο­λό­γη­σης, η ελά­χι­στη αμοιβή του από την επι­χει­ρη­μα­τική του δρα­στη­ριό­τητα θα ανέλθει σε 7.098€ καθώς προ­βλέ­πε­ται μειω­μένο τεκ­μή­ριο κατά 50% για χωριά έως 500 κατοί­κους. Το ποσό αυτό θα μειωθεί κατά 6.736€ (λόγω συμ­ψη­φι­σμού με τα αγρο­τικά εισο­δή­ματα) και το τελικό φορο­λο­γη­τέο του ποσό από την επι­χει­ρη­μα­τική του δρα­στη­ριό­τητα θα ανέλθει σε 362€ και επο­μέ­νως ο φόρος επι­χει­ρη­μα­τι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας σε 33€. Άρα, ο εν λόγω φορο­λο­γού­με­νος θα έχει αύξηση 33€.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ 2: Ιδιο­κτή­της κατα­στή­μα­τος με λιπά­σματα σε νησί με λιγό­τε­ρους από 3.100 κατοί­κους με έναρξη το 1986, χωρίς υπαλ­λή­λους και τζίρο 18.934€, δήλωνε κέρδη από την επι­χει­ρη­μα­τική του δρα­στη­ριό­τητα 1.073€ και αγρο­τικά εισο­δή­ματα 2.485€. Ο φόρος που κλήθηκε να πλη­ρώ­σει ανήλθε σε 97€, ενώ δεν ήταν υπό­χρεος τέλους επι­τη­δεύ­μα­τος. Με το νέο σύστημα φορο­λό­γη­σης, η ελά­χι­στη αμοιβή του από την επι­χει­ρη­μα­τική του δρα­στη­ριό­τητα θα ανέλθει σε 7.098€ (14.196€ λόγω τριε­τιών και τελική μείωση 50% λόγω τόπου κατοι­κίας). Το ποσό αυτό θα μειωθεί κατά 2.485€ (αγρο­τικά εισο­δή­ματα) και το τελικό φορο­λο­γη­τέο του από την επι­χει­ρη­μα­τική του δρα­στη­ριό­τητα θα ανέλθει σε 4.613€, ενώ ο φόρος επι­χει­ρη­μα­τι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας σε 415€. Ο εν λόγω φορο­λο­γού­με­νος θα έχει επο­μέ­νως αύξηση 319€ σε σχέση με αυτό που πλήρωνε πριν.

14. Ποιες κατη­γο­ρίες επαγ­γελ­μα­τιών ΔΕΝ αφορά το παρα­πάνω σύστημα φορο­λό­γη­σης;

Στο σχέδιο νόμου ορί­ζε­ται ότι από την εφαρ­μογή του τεκ­μη­ρίου απαλ­λάσ­σο­νται πλήρως οι αγρότες, όσοι επαγ­γελ­μα­τίες αμεί­βο­νται με μπλο­κάκι και με έως 3 εργο­δό­τες καθώς και οι επαγ­γελ­μα­τίες που παρου­σιά­ζουν ανα­πη­ρία ίση ή μεγα­λύ­τερη του 80%.

15. Ποιο θα είναι το απο­τέ­λε­σμα των παρεμ­βά­σεων για τα δημόσια έσοδα;

Συνο­λικά οι παρεμ­βά­σεις της κυβέρ­νη­σης για την αντι­με­τώ­πιση της φορο­δια­φυ­γής που περι­λαμ­βά­νουν όχι μόνο τις ρυθ­μί­σεις για τους ελεύ­θε­ρους επαγ­γελ­μα­τίες αλλά και όλες τις υπό­λοι­πες δράσεις που οδηγούν και στη μείωση του λεγό­με­νου κενού ΦΠΑ (για τα POS, τις βρα­χυ­χρό­νιες μισθώ­σεις, το λαθρε­μπό­ριο καυ­σί­μων, τον περιο­ρι­σμό της χρήσης μετρη­τών κ.λπ.) στην πλήρη εφαρ­μογή τους μέχρι το 2027 εκτι­μούμε ότι θα προ­σεγ­γί­σουν τα 3 δις. ευρώ ετησίως.

Ειδικά για τους ελεύ­θε­ρους επαγ­γελ­μα­τίες, το Δημόσιο εισπράτ­τει σήμερα 1,709 δις. ευρώ από τη φορο­λο­γία τους. Με την μεταρ­ρύθ­μιση της ελά­χι­στης αμοιβής προ­βλέ­πε­ται ότι τα έσοδα θα αυξη­θούν κατά 552 εκατ. ευρώ το επόμενο έτος, λαμ­βά­νο­ντας υπόψιν και την κατάρ­γηση του τέλους επι­τη­δεύ­μα­τος.

Επι­πλέον, η εξοι­κο­νό­μηση από την διακοπή της χορή­γη­σης επι­δο­μά­των (π.χ. επι­δό­ματα τέκνων, στέ­γα­σης, ελά­χι­στο εγγυ­η­μένο εισό­δημα κ.λπ.) στους επαγ­γελ­μα­τίες που θα υπερ­βαί­νουν τα αντί­στοιχα εισο­δη­μα­τικά όρια υπο­λο­γί­ζε­ται σε 100 εκατ. ευρώ. Τα χρήματα αυτά θα δια­τε­θούν για την αύξηση των επι­δο­μά­των αυτών.

16. Γιατί δεν δίνετε στους κατα­να­λω­τές κίνητρα, προ­κει­μέ­νου να ζητούν οι ίδιοι απο­δεί­ξεις και να αντι­με­τω­πι­στεί με αυτόν τον τρόπο η φορο­δια­φυγή;

Είναι μύθος ότι δεν υπάρ­χουν κίνητρα για συλλογή απο­δεί­ξεων. Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, το αφο­ρο­λό­γητο για μισθω­τούς και συντα­ξιού­χους «χτί­ζε­ται» με ηλε­κτρο­νι­κές δαπάνες ύψους 30% του εισο­δή­μα­τος με όριο τις 20.000 ευρώ.

Σχετικά πρό­σφατα έχει δοθεί επι­πλέον δυνα­τό­τητα συνυ­πο­λο­γι­σμού ετησίως δαπανών που αφορούν σε συγκε­κρι­μέ­νες υπη­ρε­σίες (όπως υδραυ­λι­κοί, ηλε­κτρο­λό­γοι, ταξί, κουρεία – κομ­μω­τή­ρια, γυμνα­στή­ρια, κτη­νια­τρι­κές υπη­ρε­σίες, υπη­ρε­σίες καθα­ρι­σμού κ.ά.). Ακόμα σημα­ντι­κό­τερα κίνητρα έχουν δοθεί για υπη­ρε­σίες που είναι σχε­τι­κές με την υγεία (γιατροί κ.λπ.), οι οποίες υπο­λο­γί­ζο­νται στο διπλά­σιο της αξίας τους για το «χτίσιμο» του αφο­ρο­λό­γη­του.

Όμως τα κίνητρα αυτά δεν μπορούν εκ των πραγ­μά­των να λει­τουρ­γή­σουν πλήρως γιατί, ακόμη και αν μηδε­νι­στεί ο ΦΠΑ, παγκο­σμίως πάντα υπάρ­χουν και θα υπάρ­χουν αθέ­μι­τες προ­σφο­ρές από τους επαγ­γελ­μα­τίες που θέλουν να φορο­δια­φύ­γουν.

17. Πότε θα καταρ­γη­θεί το τέλος επι­τη­δεύ­μα­τος; Μέχρι τότε θα ισχύει παράλ­ληλα με το νέο σύστημα φορο­λό­γη­σης;

Το τέλος επι­τη­δεύ­μα­τος μειώ­νε­ται άμεσα από το 2024 κατά 50% για ΟΛΟΥΣ τους ελεύ­θε­ρους επαγ­γελ­μα­τίες, ανε­ξάρ­τητα από το αν δηλώ­νουν ή όχι εισο­δή­ματα υψη­λό­τερα από την ελά­χι­στη αμοιβή. Κατά το ίδιο ποσοστό μειώ­νε­ται το τέλος και για κάθε υπο­κα­τά­στημα των φυσικών προ­σώ­πων, (στα 300 ευρώ από 600 ευρώ που ισχύει σήμερα). Το τέλος επι­τη­δεύ­μα­τος θα καταρ­γη­θεί σε ορί­ζο­ντα διετίας, νωρί­τερα δηλαδή σε σχέση με την προ­ε­κλο­γική δέσμευση της Νέας Δημο­κρα­τίας.