Στο δημοσιονομικό “ζύγι” οι φοροαπαλλαγές και οι εκπτώσεις φόρου

Από το μικρο­σκό­πιο περνά η κυβέρ­νηση κάθε σπιθαμή του δημο­σιο­νο­μι­κού “παζλ”, ώστε να εξα­σφα­λί­σει έσοδα, κρίσιμα για την τήρηση των δεσμεύ­σεων έναντι των εταίρων για “ορθό­δοξη” δημο­σιο­νο­μική πορεία, αλλά για τη δια­τή­ρηση της “εξί­σω­σης” βιω­σι­μό­τη­τας του χρέους, όπως απο­τυ­πώ­θηκε το 2018,  που δεν είναι άλλη από τη δια­σφά­λιση πρω­το­γε­νών πλε­ο­να­σμά­των άνω του 2%, αλλά και ρυθμών ανά­πτυ­ξης, επίσης, άνω του 2%.

“Φέτος πολύ σωστά θα έχουμε πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα γύρω στο 1% του ΑΕΠ, πρέπει να πάμε λίγο πάνω από 2% για να είμαστε σίγου­ροι για το μέλλον, να έχουμε φτιάξει τα μαξι­λα­ρά­κια μας” ανέφερε ο Διοι­κη­τής της Τρα­πέ­ζης της Ελλάδος Γιάννης Στουρ­νά­ρας, μιλώ­ντας στο στο πλαίσιο του Συνε­δρίου του Κύκλου Ιδεών «Η Ελλάδα μετά VII», “Σφίγ­γουν τα πράγ­ματα από 1/1/2024” ανέφερε χαρα­κτη­ρι­στικά εστιά­ζο­ντας στα 40 δισεκ. εισο­δη­μά­των που δε δηλώ­νο­νται αλλά πηγαί­νουν σε κατα­νά­λωση. “Αυτό είναι μια πολύ μεγάλη ένδειξη φορο­δια­φυ­γής. Έκανε εντύ­πωση σε πολλούς, αλλά δεν πρέπει να κάνει εντύ­πωση. Στη βιβλιο­γρα­φία είναι ένας από τους βασι­κούς δείκτες των αδή­λω­των εισο­δη­μά­των και δεν είναι όλα παρα­νό­μως αδήλωτα” σημεί­ωσε, “φωτο­γρα­φί­ζο­ντας” τις φορο­α­παλ­λα­γές.

“Χάρηκα που ο Υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών το είπε τελευ­ταία. Για να δούμε λίγο τις λεγό­με­νες φορο­λο­γι­κές δαπάνες στον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό. Δηλαδή αυτά που η ίδια η κυβέρ­νηση δίνει, αλλά γιατί να τα δώσει; Ας τα αξιο­λο­γή­σει πρώτα. Ικα­νο­ποιούν το κρι­τή­ριο ότι βοηθούν τους πλέον ευά­λω­τους; Εγώ δεν λέω, οι ευά­λω­τοι, ναι να έχουν βοήθεια, αλλά να τα βάλουμε σε ένα κορβανά, διότι θα χρεια­στούμε έσοδα. Η Ελλάδα έχει ανάγκες για επεν­δύ­σεις, για δημό­σιες επεν­δύ­σεις. Έχει ανάγκη για μαξι­λα­ρά­κια να αντι­με­τω­πί­σει κρίσεις γεω­πο­λι­τι­κές, κλι­μα­τι­κές. Μεγάλο έλλειμμα στο ισο­ζύ­γιο τρε­χου­σών συναλ­λα­γών. Έχουμε σήμερα σχεδόν το μεγα­λύ­τερο έλλειμμα όλων των χωρών του ΟΟΣΑ. Δεν λέω ότι είναι επι­κίν­δυνο, προ­σέξτε, διότι δεν προ­κα­λεί­ται από τον δημόσιο τομέα” τόνισε ο Γιάννης Στουρ­νά­ρας συμπλη­ρώ­νο­ντας τα εξής:

“Το 2010 είχαμε δίδυμα ελλείμ­ματα. Εκεί το μεγάλο έλλειμμα του δημό­σιου τομέα προ­κα­λούσε το έλλειμμα του ισο­ζυ­γίου τρε­χου­σών συναλ­λα­γών. Τώρα δεν προ­κα­λεί­ται. Ο δημό­σιος τομέας λίγο πολύ είναι ισο­σκε­λι­σμέ­νος. Λίγο πολύ έχει ένα συνο­λικό έλλειμμα 2%, κάτω και από το 3% που θέλει η συνθήκη.

Όμως υπάρχει μεγάλο έλλειμμα μεταξύ απο­τα­μιεύ­σεων και επεν­δύ­σεων. Ο ιδιω­τι­κός τομέας δηλαδή έχει το μεγάλο έλλειμμα σήμερα. Σε αυτό πρέπει να είμαστε λιγάκι προ­σε­κτι­κοί.

Τώρα για να κλείσω, γιατί πολλά είπα στην αρχή. Τι πρέπει να κάνουμε; Πρέπει δημο­σιο­νο­μικά να ακο­λου­θούμε μια ορθό­δοξη πολι­τική. Για μένα …” τόνισε με νόημα ο Διοι­κη­τής της Τρα­πέ­ζης της Ελλάδος.

Είναι προ­φα­νές ότι με “τρο­χιο­δει­κτι­κές” βολές εκπρό­σω­ποι της κορυφής της “πυρα­μί­δας” οικο­νο­μι­κής δια­κυ­βέρ­νη­σης ‘βάζουν” στο κάδρο τη “νόμιμη φορο­δια­φυγή”, τις φορο­α­παλ­λα­γές, δηλαδή τις εξαι­ρέ­σεις ή εκπτώ­σεις φόρου, που έχουν θεσμο­θε­τη­θεί, κατά καιρούς, ώς “αντί­δωρο” πελα­τεια­κών σχέσεων ή κίνητρο σε επαγ­γελ­μα­τι­κές ή  κοι­νω­νι­κές ομάδες για ενί­σχυση οικο­νο­μι­κών δρα­στη­ριο­τή­των.

Τα 13 δισεκ. ευρώ

Πρό­κει­ται για 1.047 φορο­α­παλ­λα­γές που κοστί­ζουν σχεδόν 13 δισ. ευρώ, που ανα­μέ­νε­ται να “ζυγι­στούν”, προ­φα­νώς, με δημο­σιο­νο­μικά αλλά και πολι­τικά κρι­τή­ρια. Συγκε­κρι­μένα, ανέρ­χο­νται στα 12,88 δισ. και ανέρ­χο­νται σε ένα επίπεδο με το 26,7% των φορο­λο­γι­κών εσόδων. Μόνο οι εισπρά­ξεις από τον φόρο εισο­δή­μα­τος φυσικών προ­σώ­πων πέρυσι, κατά σχεδόν 70% από μισθω­τούς και συντα­ξιού­χους, ανήλθαν στο ποσό των 10,3 δισ. ευρώ.

Όπως, μάλιστα, ήδη, έχουν ανα­φέ­ρει, σε κατ΄ι­δίαν συζη­τή­σεις κυβερ­νη­τικά στελέχη, οι διά­σπαρ­τες φορο­λο­γι­κές δαπάνες καλό είναι να ανα­θε­ω­ρη­θούν και σε αρκετές περι­πτώ­σεις να δημιουρ­γη­θούν “στα­θε­ρές” απαλ­λα­γές, που θα ενι­σχύ­ουν κυρίως τις ασθε­νέ­στε­ρες κοι­νω­νι­κές ομάδες και τις επεν­δύ­σεις, ώστε να μην υπάρ­ξουν αδικίες. Ουσια­στικά, όπως φαί­νε­ται “ωρι­μά­ζει” στα­διακά η δια­δι­κα­σία για μια ολική ανα­μόρ­φωση του πλαι­σίου, ώστε να γίνει πιο στο­χευ­μένο, όπως επι­τάσ­σει και η γενική κατεύ­θυνση που έχει δώσει η ΕΕ. Βέβαια, λόγω και του πολι­τι­κού ρίσκου που υπάρχει στο όλο εγχεί­ρημα αυτό που τονί­ζε­ται είναι ότι σε πρώτη φάση προέχει μια ακριβής απο­τί­μηση του κόστους και των δικαιού­χων.

Σύμφωνα με τα στοι­χεία του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού ο αριθμός των φορο­α­παλ­λα­γών ανέρ­χο­νται σήμερα στις 1.047 με τον “χάρτη” να έχει ως εξής:

Σε σχέση με το φόρο εισο­δή­μα­τος φυσικών προ­σώ­πων κατα­γρά­φο­νται 200 απαλ­λα­γές και εκπτώ­σεις φόρου από το φορο­λο­γη­τέο εισό­δημα. Οι φορο­α­παλ­λα­γές που χρη­σι­μο­ποι­ή­θη­καν από τα φυσικά πρόσωπα ξεπερ­νούν τις 10 εκατ. περι­πτώ­σεις με το κόστος για τον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό να υπο­λο­γί­ζε­ται σε 5 δισ. ευρώ.  Το μεγα­λύ­τερο τμήμα και συγκε­κρι­μένα ποσό ύψους 3,8 δισ. ευρώ αφορά στο αφο­ρο­λό­γητο όριο και στη μείωση του φόρου ανάλογα με το μέγεθος της οικο­γέ­νειας (γονείς και παιδιά. Η φορο­α­παλ­λαγή χρη­σι­μο­ποι­ή­θηκε σε 6,7 εκατ. περι­πτώ­σεις. Σημειώ­νε­ται ότι για τον υπο­λο­γι­σμό του κόστους των μειώ­σεων του τελικού φόρου έγινε σύγκριση του φόρου που προ­έ­κυψε από την κανο­νική εκκα­θά­ριση των φορο­λο­γι­κών δηλώ­σεων με εκείνον που προ­κύ­πτει εάν απα­λει­φθούν οι εν λόγω μειώ­σεις κάθε μια ξεχω­ρι­στά και πραγ­μα­το­ποι­η­θούν ισά­ριθ­μες εκκα­θα­ρί­σεις. Η διαφορά φόρου που προ­κύ­πτει από τις δύο αυτές εκκα­θα­ρί­σεις κατα­γρά­φηκε ως κόστος ή απώλεια φορο­λο­γι­κών εσόδων για την αντί­στοιχη φορο­λο­γι­κές δαπάνες.

Σε σχέση με το φόρο εισο­δή­μα­τος νομικών προ­σώ­πων κατα­γρά­φο­νται 200 απαλ­λα­γές και εκπτώ­σεις ύψους 1,3 δις. ευρώ από τις οποίες ωφε­λού­νται 53.021 επι­χει­ρή­σεις.

Σε σχέση με τη φορο­λο­γία κεφα­λαίου, ο συνο­λι­κός αριθμός των εκπτώ­σεων και των απαλ­λα­γών από τον ΕΝΦΙΑ, τον Ειδικό Φόρο Ακι­νή­των, τις μετα­βι­βά­σεις, γονικές παροχές, κλη­ρο­νο­μιές και δωρεές ανέρ­χε­ται σε 129 και οι απώ­λειες για το δημόσιο στα 3,89 δις. ευρώ με ωφε­λού­με­νους 5.082.163 φυσικά και νομικά πρόσωπα. Ειδικά στον ΕΝΦΙΑ οι απαλ­λα­γές αφορούν περισ­σό­τε­ρες από 5 εκα­τομ­μύ­ρια. περι­πτώ­σεις με το όφελος να είναι σχετικά μικρό και συγκε­κρι­μένα 85 εκατ. ευρώ. Ωστόσο οι 8.499 απαλ­λα­γές στον Ειδικό Φόρο Ακι­νή­των κυρίως των επι­χει­ρή­σεων κοστί­ζουν 3,7 δις. ευρώ.

Σε σχέση με το ΦΠΑ, υπάρ­χουν 75 εκπτώ­σεις και φορο­α­παλ­λα­γές με το όφελος για επι­χει­ρή­σεις, επαγ­γελ­μα­τίες και τους κατα­να­λω­τές να δια­μορ­φώ­νε­ται στα 821,934 εκατ. ευρώ. Τις μεγα­λύ­τε­ρες φορο­α­παλ­λα­γές έχουν οι υπη­ρε­σίες ιδιω­τι­κής εκπαί­δευ­σης που γλι­τώ­νουν 397 εκ. ευρώ.

Σε σχέση με τον Ειδικός Φόρος Κατα­νά­λω­σης ισχύουν 44 φορο­α­παλ­λα­γές ύψους 1,17 δις. ευρώ. Στα ενερ­γειακά προ­ϊ­ό­ντα υπάρχει όφελος ύψους 589,6 εκατ. ευρώ, ενώ στην αιθυ­λική αλκοόλη και τα αλκο­ο­λούχα ποτά κατα­γρά­φε­ται “μπο­να­μάς” της τάξης των 580,4 εκατ. ευρώ.

Στα τέλη ταξι­νό­μη­σης οχη­μά­των κατα­γρά­φο­νται 23 εκπτώ­σεις ύψους 121,69 εκατ. ευρώ.

Στα τέλη κυκλο­φο­ρίας οχη­μά­των το ποσό των απαλ­λα­γών ανέρ­χε­ται σε 11,844 εκ. ευρώ.

Στα τέλη χαρ­το­σή­μου κατα­γρά­φο­νται 85 περι­πτώ­σεις απαλ­λα­γών και εκπτώ­σεων με κόστος 73,7 εκ. ευρώ.

Στο φόρο ασφα­λί­στρων, οι μειώ­σεις φθάνουν τα 421,9 εκ. ευρώ.

Στο φόρο συγκέ­ντρω­σης κεφα­λαίου υφί­στα­νται 19 φορο­α­παλ­λα­γές, που κοστί­ζουν 17 εκατ. ευρώ.

Να σημειω­θεί ότι όπως ανέ­φε­ραν πηγές πηγές του Υπ. Οικο­νο­μι­κών, πριν λίγες μέρες, με αφορμή σχετικό δημο­σί­ευμα, η αντι­με­τώ­πιση της φορο­δια­φυ­γής είναι ο κεντρι­κός στόχος, ενώ οι φορο­α­παλ­λα­γές, είναι δια­φο­ρε­τι­κής υφής ζήτημα.

Ανα­λυ­τικά, σχετικά, με  αφορμή δημο­σί­ευμα που ανα­φε­ρό­ταν στην “επα­νε­ξέ­ταση των φορο­α­παλ­λα­γών των ελεύ­θε­ρων επαγ­γελ­μα­τιών”, πηγές του Υπ. Οικο­νο­μι­κών τόνιζαν το εξής: “Δια­κη­ρυγ­μέ­νος στόχος του Υπουρ­γείου Εθνικής Οικο­νο­μίας και Οικο­νο­μι­κών είναι η απο­φα­σι­στική αντι­με­τώ­πιση της φορο­δια­φυ­γής, με την χρήση σύγ­χρο­νων ψηφια­κών εργα­λείων, τον περιο­ρι­σμό της χρήσης μετρη­τών και με πολι­τι­κές που οδηγούν στη σύλληψη της φορο­δια­φυ­γής σε σημα­ντική μερίδα των ελεύ­θε­ρων επαγ­γελ­μα­τιών. Οι νόμιμες φορο­α­παλ­λα­γές που έχουν θεσπι­στεί κατά καιρούς για διά­φο­ρες κοι­νω­νι­κές ομάδες είναι δια­φο­ρε­τικό ζήτημα. Βασική προ­τε­ραιό­τητα της Κυβέρ­νη­σης είναι η αντι­με­τώ­πιση της φορο­δια­φυ­γής, πράγμα που θα προ­χω­ρή­σει γρήγορα και με πνεύμα δικαιο­σύ­νης, δίνο­ντας τελικά τα περι­θώ­ρια για περαι­τέρω μείωση φορο­λο­γι­κών συντε­λε­στών.”

Πηγή news247.gr

ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΕΞΑΚΗΣ