Στη Βουλή η τροπολογία-μπλόκο για το κόμμα Κασιδιάρη

Κατα­τέ­θηκε στη Βουλή η τρο­πο­λο­γία του υπουρ­γείου Εσω­τε­ρι­κών με τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις κατάρ­τι­σης συν­δυα­σμού στις βου­λευ­τι­κές εκλογές. Η τρο­πο­λο­γία ανα­μέ­νε­ται να συζη­τη­θεί και ψηφι­στεί στην ολο­μέ­λεια της Βουλής την ερχό­μενη Τρίτη, καθώς ενσω­μα­τώ­θηκε στο νομο­σχέ­διο του υπουρ­γείου Ανά­πτυ­ξης με τίτλο «Ενσω­μά­τωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2020/1828 του Ευρω­παϊ­κού Κοι­νο­βου­λίου και του Συμ­βου­λίου της 25ης Νοεμ­βρίου 2020 «σχετικά με τις αντι­προ­σω­πευ­τι­κές αγωγές για την προ­στα­σία των συλ­λο­γι­κών συμ­φε­ρό­ντων των κατα­να­λω­τών και για την κατάρ­γηση της οδηγίας 2009/22/ΕΚ», ενί­σχυση της προ­στα­σίας των κατα­να­λω­τών, ρυθ­μι­στικό πλαίσιο για την παλαί­ωση οίνων και άλλες επεί­γου­σες δια­τά­ξεις για την ενί­σχυση της ανά­πτυ­ξης».

Το σχέδιο που κατα­τέ­θηκε στη Βουλή πατάει πάνω σε ήδη υφι­στά­μενη διάταξη (άρθρο 92 του ν. 4804/2021), η οποία προ­έ­βλεπε ότι δικαί­ωμα κατάρ­τι­σης συν­δυα­σμών δεν έχουν τα πολι­τικά κόμματα των οποίων ο πρό­ε­δρος, ο γενικός γραμ­μα­τέας, τα μέλη της διοι­κού­σας επι­τρο­πής και ο νόμιμος εκπρό­σω­πος έχουν κατα­δι­κα­σθεί σε κάθειρξη για ορι­σμένα αδι­κή­ματα σε βάρος της πολι­τείας.

Η πρό­σθετη αξία που εισφέ­ρει η τωρινή τρο­πο­λο­γία κατα­λαμ­βά­νει τις περι­πτώ­σεις εκείνες που η ηγεσία του κόμ­μα­τος είναι εικο­νική, δηλαδή έχουν τοπο­θε­τη­θεί «αχυ­ράν­θρω­ποι», αλλά την πραγ­μα­τική ηγεσία την ασκούν άλλα πρόσωπα που εμπί­πτουν στους περιο­ρι­σμού δηλαδή έχουν ποινική κατα­δίκη. Σύμφωνα με την κυβέρ­νηση, η διάταξη είναι απο­λύ­τως συμβατή με το Σύνταγμα και την Ευρω­παϊκή Σύμβαση Δικαιω­μά­των του Ανθρώ­που.

Με την τρο­πο­λο­γία, που έχει τίτλο «Δικαί­ωμα κατάρ­τι­σης συν­δυα­σμών στις βου­λευ­τι­κές εκλογές – Αντι­κα­τά­σταση παρ. 1 άρθρου 32 π.δ. 26/2012» προ­βλέ­πο­νται τα εξής:

Δικαί­ωμα κατάρ­τι­σης συν­δυα­σμών στις βου­λευ­τι­κές εκλογές – Αντι­κα­τά­σταση παρ. 1 άρθρου 32 π.δ. 26/2012

Η παρ. 1 του άρθρου 32 του π.δ. 26/2012 (Α’ 57) αντι­κα­θί­στα­ται ως ακο­λού­θως:

«1. Στις βου­λευ­τι­κές εκλογές λαμ­βά­νουν μέρος είτε συν­δυα­σμοί υπο­ψη­φίων ενός μόνο κόμ­μα­τος, είτε συν­δυα­σμοί συνα­σπι­σμού περισ­σό­τε­ρων του ενός συνερ­γα­ζό­με­νων κομ­μά­των, είτε συνα­σπι­σμοί ανε­ξάρ­τη­των υπο­ψη­φίων, είτε μεμο­νω­μέ­νοι υπο­ψή­φιοι. Για την κατάρ­τιση συν­δυα­σμού πρέπει να συντρέ­χουν σωρευ­τικά οι ακό­λου­θες προ­ϋ­πο­θέ­σεις:

α) Το κόμμα να έχει ιδρυθεί νόμιμα.

β) Ο πρό­ε­δρος, ο γενικός γραμ­μα­τέας, τα μέλη της διοι­κού­σας επι­τρο­πής, ο νόμιμος εκπρό­σω­πος και η πραγ­μα­τική ηγεσία του κόμ­μα­τος να μην έχουν κατα­δι­κα­σθεί σε οποιον­δή­ποτε βαθμό σε κάθειρξη για τα αδι­κή­ματα των κεφα­λαίων 1-6 του Δεύ­τε­ρου Βιβλίου του Ποι­νι­κού Κώδικα, ή σε οποια­δή­ποτε ποινή για εγκλή­ματα του Στρα­τιω­τι­κού Ποι­νι­κού Κώδικα που επι­σεί­ουν την ποινή της ισόβιας κάθειρ­ξης, ή σε ισόβια κάθειρξη για κάθε άλλο αδίκημα. Η απο­στέ­ρηση του δικαιώ­μα­τος κατάρ­τι­σης συν­δυα­σμών, σύμφωνα με την παρούσα περί­πτωση, ισχύει για τη χρονική διάρ­κεια της επι­βλη­θεί­σας ποινής και υπο­λο­γί­ζε­ται από την επομένη της ημέρας της ορι­στι­κής κατα­δι­κα­στι­κής από­φα­σης. Η έκτιση ή μη της ποινής ή η παρα­γραφή αυτής δεν ασκεί επιρροή στον υπο­λο­γι­σμό του ανωτέρω χρο­νι­κού δια­στή­μα­τος. Στο πλαίσιο του παρό­ντος άρθρου, η πραγ­μα­τική ηγεσία έχει την έννοια ότι πρόσωπο άλλο από εκείνο που κατέχει τυπικά θέση προ­έ­δρου, γενικού γραμ­μα­τέα, μέλους της διοι­κού­σας επι­τρο­πής ή νομίμου εκπρο­σώ­που με συγκε­κρι­μέ­νες πράξεις του εμφα­νί­ζε­ται να ασκεί διοί­κηση του κόμ­μα­τος, ή να έχει τοπο­θε­τή­σει εικο­νική ηγεσία, ή να έχει τον ηγετικό πολι­τικό ρόλο προς το εκλο­γικό σώμα.

γ) Η οργά­νωση και η δράση του κόμ­μα­τος να εξυ­πη­ρε­τεί την ελεύ­θερη λει­τουρ­γία του δημο­κρα­τι­κού πολι­τεύ­μα­τος. Για την αξιο­λό­γηση της συν­δρο­μής της προ­ϋ­πό­θε­σης αυτής λαμ­βά­νε­ται υπ’ όψιν τυχόν κατα­δίκη σε οποιον­δή­ποτε βαθμό υπο­ψη­φίων βου­λευ­τών, ή ιδρυ­τι­κών μελών, ή δια­τε­λε­σά­ντων προ­έ­δρων για τα αδι­κή­ματα και στις ποινές του πρώτου εδαφίου της περ. β).

Στην περί­πτωση συνα­σπι­σμού κομ­μά­των οι ανωτέρω προ­ϋ­πο­θέ­σεις πρέπει να συντρέ­χουν για καθένα από τα κόμματα που απαρ­τί­ζουν τον συνα­σπι­σμό.

Η συν­δρομή των προ­ϋ­πο­θέ­σεων της παρού­σας ελέγ­χε­ται αυτε­παγ­γέλ­τως από το Α’ Τμήμα του Αρείου Πάγου. Προς υπο­βο­ή­θηση της κρίσης του, πολι­τικά κόμματα και κάθε εκλο­γέας έχουν δικαί­ωμα να υπο­βά­λουν υπό­μνημα με στοι­χεία τεκ­μη­ρί­ω­σης μέχρι την επομένη της λήξης της προ­θε­σμίας της παρ. 1 του άρθρου 34.».

Όπως ανέ­φε­ραν κυβερ­νη­τι­κές πηγές:

«Πρώτον, η διάταξη δεν παρα­βιά­ζει την αρχή ανα­λο­γι­κό­τη­τας διότι δεν εμπο­δί­ζει οποιον­δή­ποτε έχει κατα­δι­κα­στεί έστω για βαριά αδι­κή­ματα κατά της Πολι­τείας να είναι υπο­ψή­φιος βου­λευ­τής, είτε ανε­ξάρ­τη­τος είτε με πολι­τικό κόμματα, παρά μόνο απο­κλεί­ε­ται αν είναι ο πραγ­μα­τι­κός αρχηγός του κόμ­μα­τος με το οποίο συμ­με­τέ­χει στις εκλογές».

«Δεύ­τε­ρον, η Δημο­κρα­τία δεν μπορεί να είναι απο­λύ­τως ανε­κτική στους εχθρούς της. Όσους την επι­βου­λεύ­ο­νται χρη­σι­μο­ποιώ­ντας την».

«Τρίτον, δεν εξυ­πη­ρε­τεί­ται η ελεύ­θερη λει­τουρ­γία του δημο­κρα­τι­κού πολι­τεύ­μα­τος στην περί­πτωση της συγκρό­τη­σης ενός “κόμ­μα­τος – κέλυφος”, το οποίο δρα και λει­τουρ­γεί ως εγκλη­μα­τική οργά­νωση, αφενός μεν όταν η ηγετική ομάδα του κόμ­μα­τος προ­βαί­νει σε πράξεις με υψηλή ποινική απαξία, όπως έχει απο­δει­χθεί δικα­στικά, έστω και πρω­το­δί­κως, αφε­τέ­ρου δε, όταν η ποινική κατα­δίκη για συγκε­κρι­μένα αδι­κή­ματα υπο­ψη­φίων βου­λευ­τών, ιδρυ­τι­κών μελών και των δια­τε­λε­σά­ντων αρχηγών του κόμ­μα­τος, κατα­δει­κνύει τη μη εξυ­πη­ρέ­τηση της ελεύ­θε­ρης λει­τουρ­γίας του δημο­κρα­τι­κού πολι­τεύ­μα­τος».

«Τέταρ­τον, όπως έχει ανα­δεί­ξει η Ολο­μέ­λεια του ΣτΕ (Απόφαση 518/2015), συν­δέ­ο­ντας τον σεβασμό της υπο­χρέ­ω­σης των κομ­μά­των να υπη­ρε­τούν τη δημο­κρα­τία, ο κοινός νομο­θέ­της: “δύναται… μέσα στο πλαίσιο της αρχής της ανα­λο­γι­κό­τη­τας και του σεβα­σμού του δικαιώ­μα­τος παροχής εννόμου προ­στα­σίας κατά το άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγ­μα­τος να θεσπί­ζει αρνη­τι­κές προ­ϋ­πο­θέ­σεις, οι οποίες κωλύουν την παροχή κρα­τι­κής οικο­νο­μι­κής ενί­σχυ­σης, όχι μόνο για λόγους αφο­ρώ­ντες τη δια­χεί­ριση της ενί­σχυ­σης αυτής εκ μέρους του δικαιού­χου κόμ­μα­τος… αλλά και για λόγους ουσια­στι­κούς, συναρ­τώ­με­νους προς την εν γένει δράση αυτού, η οποία, κατά το άρθρο 29 παρ. 1 του Συντάγ­μα­τος, οφείλει να εξυ­πη­ρε­τεί την ελεύ­θερη λει­τουρ­γία του δημο­κρα­τι­κού πολι­τεύ­μα­τος”».

«Πέμπτον, η διάταξη δεν υπει­σέρ­χε­ται σε αξιο­λό­γηση των χαρα­κτη­ρι­στι­κών και της ιδε­ο­λο­γίας των κομ­μά­των, το οποίο θα άνοιγε τον ασκό του Αιόλου, και θα έβαζε τον Άρειο Πάγο στη θέση να αξιο­λο­γή­σει την ουσία των θέσεων των κομ­μά­των με κίνδυνο υπερ­βο­λι­κής διεύ­ρυν­σης των περιο­ρι­σμών».

Όπως ανέ­φε­ραν οι ίδιες πηγές, «συμπε­ρα­σμα­τικά, με τη ρύθμιση που ειση­γεί­ται η κυβέρ­νηση τίθεται φραγμός μόνον στο να συμ­με­τέ­χουν στις εκλογές εγκλη­μα­τι­κές οργα­νώ­σεις οι οποίες εμφα­νί­ζο­νται με το ένδυμα πολι­τι­κού κόμ­μα­τος. Συγκε­κρι­μένα, επε­κτεί­νε­ται η υφι­στά­μενη ρύθμιση που απα­γο­ρεύει να συμ­με­τέ­χουν στην ηγεσία πολι­τι­κού κόμ­μα­τος όσοι έχουν κατα­δι­κα­στεί για ιδιαι­τέ­ρως απα­ξιω­τικά αδι­κή­ματα σε βάρος της πολι­τείας, περι­λαμ­βα­νο­μέ­νης όχι μόνο της εικο­νι­κής ηγεσίας αλλά και όσων ασκούν την πραγ­μα­τική ηγεσία του κόμ­μα­τος. Επι­πλέον, κατά την ανα­κή­ρυξη συν­δυα­σμών θα λαμ­βά­νε­ται υπόψιν η τυχόν κατα­δίκη στε­λε­χών των κομ­μά­των για τα αδι­κή­ματα αυτά.  Είναι χρέος των πολι­τι­κών δυνά­μεων του τόπου να εξα­ντλή­σουν κάθε συνταγ­μα­τική δυνα­τό­τητα έτσι ώστε να μην επα­νέλ­θουν μαύρες σελίδες της ελλη­νι­κής πολι­τι­κής ιστο­ρίας και να μην δοθεί βήμα σε εκεί­νους που επι­βου­λεύ­ο­νται τη δημο­κρα­τία, αξιο­ποιώ­ντας την ανοχή που ίδια η δημο­κρα­τία επι­δει­κνύει. Είναι η ώρα της ευθύνης για όλους μας».